Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN 1.1 Chất thải rắn 1.1 Khái niệm: Chất thải rắn được hiểu là tất cả những chất thải phát sinh do hoạt động của con người và động vật được tồn tại ở dạng rắn được thải bỏ khi không hữu dụng hay không muốn dùng nữa. Chất thải rắn là bao hàm tất cả các vật chất rắn không đồng nhất thải ra từ cộng đồng dân cư ở đô thị cũng như các công ty đồng nhất của các nghành sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, khai thác… Các nguồn sinh ra chất thải rắn: -Từ mỗi cơ thể. SV: Quách Thị Giang 3 Khoa quản lý kinh tế - Lớp K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Báo cáo thực tập tốt nghiệp -Từ các khu dân cư (một hộ, nhiều hộ…), phần lớn do sinh hoạt. -Từ thương mại (các cửa hàng, chợ…) -Từ các khu trống của đô thị (bến xe, công viên…) -Từ khu công nghiệp (công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ, công nghiệp hoá học, công nghiệp năng lượng, vật liệu xây dựng…) -Từ nông nghiệp.
-Từ các nhà máy xử lý rác. Các nguồn sinh ra chất thải rắn Nguồn Nơi sinh ra chất thải rắn Loại chất thải rắn Dân cư Nhà riêng, nhà tập thể, nhàRác thực phẩm, giấy thải, cao tầng, khu tập thể… các loại chất thải khác Thương mại Nhà hàng, khách sạn, nhàRác thực phẩm, giấy thải, nghỉ, các cơ sở buôn bán, sửacác loại chất thải khác chữa… Công Từ các nhà máy, xí nghiệp,Rác thực phẩm, xỉ than, giấy nghiệp,xây các công trình xây dựng… thải, vải, đồ nhựa, chất thải dựng độc hại Khu trống Công viên, đường phố, xa lộ,Các loại chất thải bình sân chơi, bãi tắm, khu giảithường trí… Nông nghiệp Đồng ruộng, vườn ao, chuồngPhân rác, rơm rạ, thức ăn, trại… chất thải nguy hiểm Khu vực xửTừ các quá trình xử lý nướcCác chất thải, chủ yếu là SV: Quách Thị Giang 4 Khoa quản lý kinh tế - Lớp K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Báo cáo thực tập tốt nghiệp lý chất thải thải, xử lý công nghiệp bùn, cát đất… Nhờ việc đánh giá tìm hiểu các nguồn phát sinh ra chất thải rắn, góp phần cho việc ứng dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật giảm thiểu ảnh hưởng của chất thải rắn đến môi trường không khí.2 Đặc điểm : Chất thải rắn là một loại chất thải, là thứ bỏ đi.Nhưng không phải ai cũng biết, chắt thải đó càng nhiều và là mối hiểm họa đối với con người và nguy hại gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Là những thứ được sinh ra từ cuộc sống thường ngày cửa con người nên chất thải rắn có rất nhiều đặc điểm, tùy thuộc vào từng loại rác thải mà nó mang lại những riêng biệt khác nhau.3 Phân loại: + Theo dạng: - Chất thải dạng rắn : Phát sinh trong cuộc sống hàng ngày trong quá trình sản xuất v v. Như túi nilon, rác hữu cơ ….
- Chất thải dạng lỏng: Phát sinh ra trong quá trình sản xuất tùy vào từng ngành nghề, bùn cống rãnh - Chất thải dạng khí: khí thải nhà máy sản xuất, khói bụi … + Theo nguồn phát sinh: - Chất thải sinh hoạt: phát sinh trong qúa trình hoạt động đời sống thường ngày của con người như túi nilon, hộp đựng thức uống, …. SV: Quách Thị Giang 5 Khoa quản lý kinh tế - Lớp K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Báo cáo thực tập tốt nghiệp - Chất thải công nghiệp: sinh ra trong quá trình sản xuất và mỗi ngành nghề phát sinh những chất thải khác nhau như xi mạ có kim loại, sản xuất xi măng có bụi đất đá và thành phần những chất thải này phức tạp khó xử lý - Chất thải nông nghiệp: sinh ra trong quá trình trồng trọt và chăn nuôi … + Theo mức độ nguy hiểm: - Chất thải nguy hại - Chất thải không nguy hại 1.1 Khái niệm: Quản lý chất thải rắn là tổng hợp các biện pháp, luật pháp, chính sách Kinh tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi trường sống và phát triển bền vững kinh tế - xã hội quốc gia 1.2 Mục tiêu: - Thứ nhất: Là phải khắc phục và phòng chống suy thoái, ô nhiễm môi trường phát sinh trong hoạt động sống của cong người. - Thứ hai: Phát triển bền vững Kinh tế xã hội quốc gia theo 9 nguyên tắc của một xã hội bền vững do hội nghị Rio-92 đề xuất và được tuyên bố Johannesburg, Nam Phi về phát triển bền vững 26/8- 4/9/2002 tái khẳng định. Trong đó với nội dung cơ bản cần phải đạt được là phát triển Kinh tế - xã hội gắn chặt với bảo vệ và cải thiện môi trường thiên nhiên giữi gìn đa dạng sinh học.
SV: Quách Thị Giang 6 Khoa quản lý kinh tế - Lớp K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Báo cáo thực tập tốt nghiệp Thứ 3 là: Xây dựng các công cụ có hiệu lực quản lý môi trường quốc gia và các vùng lãnh thổ. Các công cụ trên phải thích hợp cho từng nghành, từng địa phương và cộng đòng dân cư. QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN CỦA CÔNG TY VÀ XEM XÉT CHIẾN LƯỢC TỔNG THỂ VỀ THU GOM CHẤT THẢI RẮN CỦA HUYỆN ĐÔNG ANH CŨNG NHƯ CÔNG TY Quản lý chất thải rắn (QLCTRT) hiện nay cần được xem xét nhằm bảo đảm rằng nó sẽ đưa đến một chiến lược đúng đắn cho các công ty mục tiêu của huyện .Việc xem xét này, dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế có thể được xem như là một chiến lược chất thải rắn nhằm giảm thiểu lượng rác thải sẽ mang đến bãi chôn lấp. Và dẫn đến một kết luận là Dự án sử dụng bãi chôn lấpxử lý rác thải Việt Hùng khi xét tính hiệu suất về chi phí, khả năng tiếp cận, khoảng cách vận chuyển và cộng đồng dân cư mục tiêu.
Hiện nay, các cơ quan liên quan đang phát triển Quy hoạch tổng thể về quản lý chất thải rắn. Việc quy hoạch này cũng sẽ bao gồm việc phát triển các giải pháp về chất thải rắn có thể lựa chọn cho các khu vực nông thôn, chẳng hạn việc tái chế rác thải và sản xuất phân vi sinh. Đầu tư việc xử lý chất thải rắn tập trung vào chiến lược chất thải rắn nhằm giảm thiểu lượng rác thải sẽ mang đến bãi chôn lấp.Một phần quan trọng trong chiến lược này là phân loại rác tại nguồn. Những cuộc nghiên cứu của dự án về thành phần rác sinh hoạt gồm 15 % rác tái chế, 25% rác không phân hủy sinh học và 60% rác phân hủy sinh học.
Chỉ có 25% rác không phân hủy sinh học phải mang đến bãi chôn lấp. Rác tái chế sẽ được những người ve chai tiến hành thu gom. Bạn sẽ không chi trả cho công việc thu gom này, những người nhặt ve chai có thể kiếm được thu nhập từ SV: Quách Thị Giang 7 Khoa quản lý kinh tế - Lớp K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Báo cáo thực tập tốt nghiệp công việc thu gom rác thải bằng việc bán các vật liệu đã thu gom cho những điểm thu mua phế liệu hoặc các công ty tái chế. Rác phân hủy sinh học sẽ được xử lý tại địa phương, thông qua việc làm thức ăn cho động vật, sản xuất phân vi sinh, sản xuất ấu trùng ruồi lính đen (RLĐ), trùng đỏ… Hiện nay, các bãi rác tự phát ở các xã thuộc huyện mọc lên rất nhiều đã làm ảnh hưởng đến môi trường sống,và cảnh quangây tác hại đến con người và môi trường.
Vì vậy, mục tiêu quản lý chất thải rắn của huyện cũng như của công ty là rất cấp bách, theo các quy định hợp vệ sinh. Một bãi rác tự phát thuộc huyện Đông Anh 1.3 Các yếu tố ảnh hưởng SV: Quách Thị Giang 8 Khoa quản lý kinh tế - Lớp K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Báo cáo thực tập tốt nghiệp - Chính sách Nhà nước là xã hội hóa công tác quản lý chất thải rắn đòi hỏi sự tham gia tích cực của toàn thể nhân dân, cần có sự định hướng, tổ chức, giám sát thực hiện một cách chặt chẽ của Nhà nước. Nội dung của việc xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường. Xác lập cơ chế khuyến khích, các chế tài hành chính, hình sự và thực hiện một cách công bằng hợp lý đối với cả các đối tác thuộc Nhà nước cũng như các đối tác tư nhân.
Khi tham gia hoạt động quản lý chất thải rắn. Đề cao vai trò của Mặt trận, các đoàn thể nhân dân, tổ chức xã hội trong công tác quản lý chất thải rắn và bảo vệ môi trường, giám sát việc bảo vệ môi trường. Đưa nội dung quản lý chất thải rắn và bảo vệ môi trường vào hoạt động của các khu dân cư, cộng đồng dân cư, các hộ dân cư, phát huy vai trò của các công tác bảo vệ môi trường. Các chính sách tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, sự nhận hiểu biêt về rác thải, phân loại rác thải.
Thông tin tuyền thông các đơn vị, các địa phương… có những khóa học về môi trường… Thay đổi những thói quen tiêu thụ sản phẩm trong xã hội để giảm thải nguồn rác thải. Phân loại rác tại chỗ, bằng cách phân biệt màu thùng rác, túi rác… Lựa chọn những công nghệ xử lý giá thành chôn lấp chất thải.Việc lựa chọn bãi chôn lấp rác rất quan trọng đòi hỏi phải co diện tích rất rộng lớn.Chế biến CTR SV: Quách Thị Giang 9 Khoa quản lý kinh tế - Lớp K41 Trường Đại học kinh tế quốc dân Báo cáo thực tập tốt nghiệp hữu cơ thành phân compost (phân trộn) Thành phần chất thải rắn hữu cơ dễ phân hủy, như rau, quả phế phẩm, thực phẩm thừa, cỏ, lá v.v… có thể chế biến thành phân compost để phục vụ nông nghiệp.Cần phải coi việc phát trển tái sử và quay vòng sử dụng chất thải có ý nghĩa chiến lược trong công tác quản lý chất thải rắn. - Vai trò của cơ quan địa phương Huyện Đông Anh đã xác định QLCTR là định hướng dài hạn cho việc quản lý chất thải rắn như: thu gom, xử lý và thải bỏ tất cả các loại chất thải rắn thải ra môi trường của huyện mục tiêu dự án. Xây dựng nội dung quy hoạch QLCTR thực hiện từ năm 2011 đến năm 2025 với kế hoạch hành động cho mỗi 5 năm.
Trong quá trình xây dựng các Quy hoạch QLCTR của huyện, nhiều đánh giá đã được thực hiện về: - Thực trạng kinh tế - xã hội và đăc điểm nghành nghề của huyện Đông Anh Đông Anh là một trong năm huyện ngoại thành của Thủ đô, được thành lập ngày 31 tháng 5 năm 1961 theo quyết định của Hội đồng Chính phủ.