phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc cấu trúc gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho Hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học. Chƣơng 2 : Thực trạng quản lý hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho Hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dƣỡng nghiệp vụ cho Hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NGHIỆP VỤ CHO HIỆU TRƢỞNG CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Chất lƣợng GD của mỗi một trƣờng học chịu ảnh hƣởng trực tiếp của ngƣời HT. Những chủ trƣơng, đƣờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc đƣợc quán triệt tới đội ngũ GV hay không là do một phần lớn cách tuyên truyền, phổ biến của HT.
Sự nắm bắt chƣơng trình và đổi mới phƣơng pháp dạy học của GV cũng phụ thuộc vào ngƣời HT. Do đó ngƣời HT phải nắm vững những chủ trƣơng, đƣờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc, vững vàng về chuyên môn, có trình độ lí luận và nghiệp vụ tốt thì mới có thể tổ chức chỉ đạo và kiểm tra đánh giá đƣợc đội ngũ. Có thể nói: ngƣời HT đóng vai trò quan trọng, là trụ cột trong việc tổ chức thực hiện các hoạt động GD trong nhà trƣờng. Vấn đề bồi dƣỡng nâng cao chất lƣợng NVQL cho đội ngũ HT nhà trƣờng nói chung, HT trƣờng TH nói riêng, luôn là vấn đề quan tâm của các cấp QLGD, với mục đích chính là nâng cao hiệu quả QL trong nhà trƣờng, nhân tố quan trọng quyết định hiệu quả hoạt động GD.
Đến nay, đã có nhiều Hội thảo khoa học cấp quốc gia bàn luận về các chủ đề nêu trên, nhiều ý kiến đã đƣợc đăng tải trên các tạp chí, tập san chuyên ngành nhƣ: Nghiên cứu GD, GD TH. Thông tin QLGD. Nhiều tác giả trong và ngoài nƣớc đã đi sâu nghiên cứu về QLGD nhƣ: M.I Xaxerđôtôp, Đặng Quốc Bảo, Phạm Minh Hạc, Lê Tuấn, Trần Kiểm, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Quốc Trí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Các tác giả đã đƣa ra các khái niệm cơ bản về QLGD, các chức năng quản lý giáo dục, quản lý nhà trƣờng, nội dung và phƣơng pháp quản lý nhà trƣờng.
Trong những năm gần đây đã có nhiều luận văn thạc sĩ nghiên cứu vấn đề này ở góc độ từng địa phƣơng khác nhau trong cả nƣớc, có thể kể tên một 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com số công trình nhƣ: Một số biện pháp xây dựng và phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường TH tại tỉnh Lạng Sơn - Luận văn Thạc sĩ của Chu Thị Hà - Đại học Quốc gia Hà Nội 2006; Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường TH Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ - Luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Thị Kim Oanh - Đại học sƣ phạm Hà Nội 2007; Một số biện pháp bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng trường TH quận Mê Linh -tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay - Luận văn Thạc sĩ của Phùng Quang Thơm - Đại học sƣ phạm Hà Nội 2005. Các công trình trên đã đề cập đến những vấn dề liên quan đến hoạt động của HT trƣờng TH và đƣa ra các biện pháp giúp HT nâng cao năng lực quản lý trƣờng TH. Các biện pháp đó bao gồm cả các biện pháp đào tạo và bồi dƣỡng. Đồng thời cũng gợi ra một số nội dung trong công tác bồi dƣỡng NVQL cho HT trƣờng TH.
Song đến nay, ở Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh chƣa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến việc tìm ra các biện pháp bồi dƣỡng NVQL một cách có hệ thống nhằm nâng cao chất lƣợng quản lý của đội ngũ HT trƣờng TH Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh. Với đề tài này tác giả sẽ phân tích thực trạng công tác bồi dƣỡng NVQL cho đội ngũ HT trƣờng TH của phòng GD - ĐT Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh từ đó đƣa ra một số biện pháp bồi dƣỡng NVQL cho HT trƣờng TH có hiệu quả góp phần vào việc nâng cao chất lƣợng GD nhằm đƣa sự nghiệp GD ở Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh nói chung và chất lƣợng giáo dục của bậc TH nói riêng ngày càng phát triển bền vững.2 Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1.Biện pháp Biện pháp là từ thƣờng dùng rất phổ thông trong đời sống hàng ngày, cũng nhƣ trong các văn bản, tài liệu thƣờng đề cập đến. Theo “Từ điển tiếng Việt” thì biện pháp là: Cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể. Chẳng hạn: Biện pháp hành chính; biện pháp kỹ thuật; dùng biện pháp đúng.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bồi dưỡng Từ “bồi dƣỡng” thuộc ngôn ngữ thông dụng trong đời sống thƣờng nhật. Nó đƣợc dùng với những nghĩa khác nhau, thƣờng thì nó đƣợc dùng một trong hai trƣờng hợp: Thứ nhất: Bồi dƣỡng, dùng để chỉ việc làm cho cơ thể thêm khoẻ mạnh (bổ sung về vật chất - chất bổ). Thứ hai: Bồi dƣỡng, dùng để chỉ việc làm cho tốt lên về phẩm chất hoặc năng lực (bổ sung về nhận thức).
Theo “ Từ điển tiếng Việt” thì bồi dưỡng, một là: Làm cho tăng thêm sức của cơ thể bằng chất bổ. Chẳng hạn, nhƣ: Bồi dƣỡng sức khoẻ. Tiền bồi dƣỡng (Tiền cấp cho ăn uống bồi dƣỡng). Hai là: Làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất.
Tổ chức giáo dục khoa học văn -hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) định nghĩa: "Bồi dƣỡng với ý nghĩa nâng cao nghề nghiệp. Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp". "Bồi dƣỡng có thể coi là quá trình cập nhật kiến thức và kỹ năng còn thiếu hoặc lạc hậu trong một cấp học, bậc học và trƣờng học đƣợc xác nhận bằng một chứng chỉ". Xã hội ngày nay đang hướng tới việc xây dựng "Một xã hội học tập" và "Học tập suốt đời" thì việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng là một điều tất yếu và nó phải trở thành nhu cầu thường xuyên của mỗi cá nhân.
Nhƣ vậy, bồi dƣỡng thực chất là những hoạt động nhằm bổ sung tri thức, kỹ năng để nâng cao trình độ trong lĩnh vực chuyên môn bằng một hình thức đào tạo nào đó. Nghiệp vụ quản lý (NVQL) và bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý. * Nghiệp vụ: Theo “Từ điển Tiếng Việt” định nghĩa: Nghiệp vụ là công việc chuyên môn của một nghề (38). Quyết định số 414/TTCP của Bộ trƣởng - Trƣởng Ban tổ chức chính 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phủ (nay là Bộ Nội vụ) ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch bậc công chức, viên chức thì nghiệp vụ bao gồm các thành tố: “Chức trách”, “Hiểu biết”, “Yêu cầu trình độ hợp thành”.
Từ các quan niệm nhƣ trên, chúng ta có thể hiểu: Nghiệp vụ là những công việc mà một ngƣời phải thực hiện để hoàn thành chức trách của mình. Muốn hoàn thành chức trách của mình, họ phải hiểu rõ nội dung và cách thức thực hiện công việc và phải có một trình độ chuyên môn nhất định. * Nghiệp vụ quản lý Từ quan niệm về nghiệp vụ chúng ta có thể hiểu NVQL là công việc mà nhà quản lý phải làm để thực hiện chức trách của mình. Tuỳ theo yêu cầu của từng ngành, từng cấp quản lý mà nhà quản lý có những công việc khác nhau.
Tuy nhiên để thực hiện tốt chức trách của mình, các nhà quản lý phải tuân theo các nguyên tắc và phƣơng pháp quản lý nhất định, phải thực hiện các chức năng quản lý. Do đó, NVQL thực chất là những công việc, những cách thức mà nhà quản lý phải làm để thực hiện chức năng quản lý, nội dung quản lý trong một bộ máy. Nói cách khác, NVQL là công việc chuyên môn của ngƣời quản lý. * Bồi dƣỡng nghiệp vụ quản lý Chuyên môn của ngƣời quản lý thể hiện trong việc thực hiện các chức năng của ngƣời quản lý.
Nhà quản lý muốn thực hiện đƣợc các chức năng quản lý nhằm dạt đƣợc mục tiêu của bộ máy đòi hỏi nhà quản lý phải có kiến thức, kỹ năng. về lĩnh vực mình quản lý. Để thực hiện tốt chức trách của mình, nhà quản lý cần đƣợc bồi dƣỡng các kiến thức, kỹ năng đó. Tuy nhiên từ nhiều năm nay, chúng ta thƣờng bổ nhiệm những ngƣời lao động tích cực, có nhiều thành tích vào các vị trí quản lý.
Hầu hết họ không đƣợc đào tạo mà chủ yếu làm bằng kinh nghiệm tích luỹ đƣợc trong lao động. Vị vậy họ cần đƣợc bồi dƣỡng về NVQL để nâng cao năng lực quản lý, chỉ đạo các hoạt động của đơn vị. Bồi dƣỡng NVQL là bổ sung các kiến thức, cập nhật kiến thức và kỹ 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com năng còn thiếu hoặc lạc hậu nhằm nâng cao trình độ, phát triển thêm năng lực để ngƣời quản lý thực hiện tốt các chức năng quản lý, qua đó hoàn thành chức trách đƣợc giao. Biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý Biện pháp là cách thức tác động của con ngƣời vào một đối tƣợng nào đó.
Biện pháp bồi dƣỡng có thể hiểu theo nghĩa tƣơng tự là: Cách thức làm cho con ngƣời tăng thêm về kiến thức, kỹ năng hay một phẩm chất nào đó đáp ứng đƣợc yêu cầu công tác. Biện pháp bồi dƣỡng NVQL là cách thức tác động vào các cán bộ quản lý làm cho họ tăng thêm về kiến thức, kỹ năng quản lý nhằm giúp họ nâng cao năng lực quản lý một bộ máy, giúp họ hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ đƣợc giao. Nhƣ vậy, các biện pháp bồi dƣỡng NVQL sẽ rất phong phú, đa dạng. Để cho một cán bộ quản lý nâng cao đƣợc trình độ của mình, ngƣời ta có thể có rất nhiều cách khác nhau nhƣ: Mở lớp học bồi dƣỡng kiến thức, tham quan thực tế, học hỏi kinh nghiệm, trang bị cho nhà quản lý khả năng tự bồi dƣỡng.
Khái quát về quản lý và quản lý nhà trƣờng 1. Quản lý Quản lý là một loại hoạt động xã hội quan trọng của con ngƣời trong cộng đồng, nhằm thực hiện các mục tiêu mà tổ chức đặt ra. Khi nói đến hoạt động quản lý ngƣời ta thƣờng nhắc tới ý tƣởng sâu sắc của Các Mác: Một nhạc sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần có nhạc trƣởng.