Quản Lý An Toàn – Vệ Sinh Lao Động Tại Các Doanh Nghiệp Ở Tỉnh Kon Tum

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý an toàn vệ sinh lao động tại các doanh nghiệp ở tỉnh kon tum, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Bình
• Người hướng dẫn: PGS TS I Quang Nh
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý An Toàn – Vệ Sinh Lao Động Tại Các Doanh Nghiệp Ở Tỉnh Kon Tum
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ AN TOÀN - VỆ SINH LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP Ở TỈNH KON TUM
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ AN TOÀN - VỆ SINH LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP TỈNH KON TUM
• 1.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ATVSLĐ TRONG DOANH NGHIỆP TẠI CÁC DOANH NGHIỆP Ở TỈNH KON TUM
• 1.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG TÌNH HÌNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ATVSLĐ
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ AN TOÀN - VỆ SINH LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP Ở TỈNH KON TUM
• 2.1. CƠ SỞ ĐỂ ĐƯA RA GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ ATVSLĐ TẠI DOANH NGHIỆP Ở TỈNH KON TUM
• 2.2. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ AN TOÀN - VỆ SINH LAO ĐỘNG TẠI DOANH NGHIỆP Ở TỈNH KON TUM
• 2.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VẬN DỤNG MÔ HÌNH CẢI THIỆN ĐIỀU KIỆN LAO ĐỘNG
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý An Toàn và Vệ Sinh Lao Động Tại Doanh Nghiệp Ở Tỉnh Kon Tum

Quản lý an toàn và vệ sinh lao động (ATVSLĐ) là một yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe và an toàn cho người lao động. Tại tỉnh Kon Tum, việc thực hiện các chính sách và quy định về ATVSLĐ đang ngày càng được chú trọng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đảm bảo môi trường làm việc an toàn cho tất cả người lao động. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Thanh Bình (2017), việc nâng cao nhận thức về ATVSLĐ trong doanh nghiệp là rất cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về An Toàn Lao Động và Vệ Sinh Lao Động

An toàn lao động và vệ sinh lao động là những khái niệm cơ bản trong quản lý ATVSLĐ. Chúng bao gồm các biện pháp nhằm bảo vệ sức khỏe và an toàn cho người lao động trong quá trình làm việc. Việc hiểu rõ các khái niệm này giúp doanh nghiệp xây dựng các chính sách phù hợp.

1.2. Vai Trò Của Quản Lý Nhà Nước Về An Toàn Lao Động

Quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập các quy định và chính sách về ATVSLĐ. Điều này không chỉ giúp bảo vệ người lao động mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp. Các cơ quan chức năng cần thường xuyên kiểm tra và giám sát việc thực hiện các quy định này.

II. Thách Thức Trong Quản Lý An Toàn và Vệ Sinh Lao Động Tại Doanh Nghiệp Ở Kon Tum

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý ATVSLĐ, nhưng vẫn còn nhiều thách thức lớn. Theo báo cáo, nhiều doanh nghiệp chưa thực sự chú trọng đến công tác này, dẫn đến tình trạng tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp gia tăng. Việc thiếu hụt trang thiết bị bảo hộ lao động cũng là một vấn đề nghiêm trọng.

2.1. Thiếu Nhận Thức Về An Toàn Lao Động

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của ATVSLĐ. Điều này dẫn đến việc không đầu tư đúng mức cho công tác an toàn, gây ra nhiều rủi ro cho người lao động.

2.2. Thiếu Trang Thiết Bị Bảo Hộ Lao Động

Việc thiếu trang thiết bị bảo hộ lao động là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn lao động. Doanh nghiệp cần phải đầu tư vào các thiết bị này để bảo vệ sức khỏe cho người lao động.

III. Phương Pháp Cải Thiện Quản Lý An Toàn và Vệ Sinh Lao Động Tại Doanh Nghiệp

Để cải thiện quản lý ATVSLĐ, các doanh nghiệp cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc tổ chức đào tạo và tập huấn cho người lao động là rất cần thiết. Ngoài ra, cần có các biện pháp kiểm tra và giám sát thường xuyên để đảm bảo việc thực hiện các quy định về ATVSLĐ.

3.1. Tổ Chức Đào Tạo An Toàn Lao Động

Đào tạo an toàn lao động giúp người lao động nhận thức rõ hơn về các nguy cơ và cách phòng tránh. Các chương trình đào tạo cần được tổ chức định kỳ để cập nhật kiến thức mới.

3.2. Kiểm Tra và Giám Sát Thường Xuyên

Việc kiểm tra và giám sát thường xuyên giúp phát hiện kịp thời các vi phạm về ATVSLĐ. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm tra rõ ràng để đảm bảo an toàn cho người lao động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Quản Lý An Toàn và Vệ Sinh Lao Động Tại Doanh Nghiệp Ở Kon Tum

Nhiều doanh nghiệp ở tỉnh Kon Tum đã áp dụng các biện pháp quản lý ATVSLĐ hiệu quả. Việc tổ chức các buổi hội thảo, tuyên truyền về ATVSLĐ đã giúp nâng cao nhận thức cho người lao động. Kết quả là số vụ tai nạn lao động đã giảm đáng kể trong những năm qua.

4.1. Tổ Chức Hội Thảo Về An Toàn Lao Động

Các hội thảo về ATVSLĐ giúp người lao động hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Đây là một trong những biện pháp hiệu quả để nâng cao nhận thức về an toàn lao động.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về An Toàn Lao Động

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp ATVSLĐ đã giúp giảm thiểu tai nạn lao động. Doanh nghiệp cần tiếp tục duy trì và phát triển các biện pháp này để đảm bảo an toàn cho người lao động.

V. Kết Luận Về Quản Lý An Toàn và Vệ Sinh Lao Động Tại Doanh Nghiệp Ở Tỉnh Kon Tum

Quản lý ATVSLĐ tại các doanh nghiệp ở tỉnh Kon Tum đang dần được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các doanh nghiệp cần phải chú trọng hơn đến công tác này để bảo vệ sức khỏe và an toàn cho người lao động. Việc thực hiện tốt ATVSLĐ không chỉ giúp giảm thiểu tai nạn lao động mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.1. Tương Lai Của Quản Lý An Toàn Lao Động

Trong tương lai, việc quản lý ATVSLĐ sẽ ngày càng được chú trọng hơn. Các doanh nghiệp cần phải đầu tư vào công tác này để đảm bảo an toàn cho người lao động.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện quản lý ATVSLĐ tại các doanh nghiệp. Việc xây dựng các chính sách và quy định rõ ràng sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý an toàn – vệ sinh lao động (ATVSLĐ) tại các doanh nghiệp là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội hiện nay. Tỉnh Kon Tum, với đặc điểm địa lý miền núi, khí hậu nhiệt đới gió mùa và điều kiện tự nhiên đa dạng, đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực. Theo số liệu thống kê, giá trị sản xuất công nghiệp của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tăng trưởng bình quân khoảng 13,9% mỗi năm trong giai đoạn 2010-2016, đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước với hàng trăm tỷ đồng thu từ các doanh nghiệp. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về ATVSLĐ tại các doanh nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, như thiếu sự quan tâm đúng mức của chủ doanh nghiệp, thiếu trang thiết bị bảo hộ cá nhân, và công tác thanh tra, kiểm tra chưa được thực hiện thường xuyên và nghiêm túc.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản lý nhà nước ATVSLĐ, đánh giá thực trạng công tác quản lý tại các doanh nghiệp tỉnh Kon Tum trong giai đoạn 2010-2015, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý này đến năm 2020. Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Kon Tum, với dữ liệu thu thập từ khảo sát 100 doanh nghiệp và các số liệu thứ cấp từ Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nâng cao năng suất lao động và phát triển kinh tế xã hội bền vững cho địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý nhà nước về an toàn – vệ sinh lao động, bao gồm:

• Khái niệm an toàn lao động và vệ sinh lao động: An toàn lao động là trạng thái điều kiện lao động không gây nguy hiểm trong sản xuất; vệ sinh lao động là hệ thống các biện pháp kỹ thuật và tổ chức nhằm phòng ngừa tác động có hại đến sức khỏe người lao động.
• Quản lý nhà nước về ATVSLĐ: Là hoạt động quyền lực nhà nước nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi trong sản xuất kinh doanh để đảm bảo an toàn, phòng chống tai nạn lao động (TNLĐ) và bệnh nghề nghiệp (BNN).
• Vai trò của tổ chức công đoàn: Công đoàn tham gia phối hợp xây dựng và giám sát thực hiện kế hoạch ATVSLĐ, bảo vệ quyền lợi người lao động và thúc đẩy văn hóa an toàn lao động.
• Nguyên tắc quản lý ATVSLĐ: Tính thống nhất, tổ chức chặt chẽ, ổn định liên tục và tính quần chúng trong thực thi các quy định về ATVSLĐ.
• Mô hình quản lý rủi ro và cải tiến điều kiện lao động: Áp dụng các phương pháp như 5S của Nhật Bản và WISE (Work Improvement in Small Enterprises) để nâng cao hiệu quả quản lý và cải thiện môi trường làm việc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp tiếp cận vĩ mô và thực chứng nhằm phân tích chính sách quản lý nhà nước và khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp tỉnh Kon Tum. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp từ Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Kon Tum, các phòng Lao động – Thương binh và Xã hội cấp huyện, Trung tâm y tế dự phòng, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội; số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát 100 doanh nghiệp bằng phiếu điều tra ngẫu nhiên.
• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, phân tích tương quan, sử dụng đồ thị và bảng biểu để trình bày số liệu; phương pháp khảo sát nhằm thu thập ý kiến người lao động và quản lý doanh nghiệp về công tác ATVSLĐ.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu giai đoạn 2010-2015, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng ban hành và quản lý quy định pháp luật về ATVSLĐ: Khoảng 70% doanh nghiệp đã tiếp nhận và triển khai các quy định pháp luật về ATVSLĐ, tuy nhiên chỉ khoảng 45% doanh nghiệp có bộ phận chuyên trách hoặc kiêm nhiệm công tác ATVSLĐ đúng chuyên môn. Việc thiếu trang thiết bị bảo hộ cá nhân phổ biến ở hơn 50% doanh nghiệp vừa và nhỏ.

2. Tuyên truyền và đào tạo về ATVSLĐ: Tỷ lệ doanh nghiệp tổ chức tuyên truyền về ATVSLĐ đạt khoảng 60%, trong khi tỷ lệ lao động được huấn luyện về ATVSLĐ chỉ đạt khoảng 40%. Các hình thức tuyên truyền chủ yếu qua phương tiện truyền thông đại chúng và các hội thi tìm hiểu, chưa thực sự sâu rộng và hiệu quả.

3. Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: Trong giai đoạn 2011-2015, số doanh nghiệp được thanh tra định kỳ và đột xuất chiếm khoảng 30%, với tỷ lệ doanh nghiệp chấp hành tốt các quy định chỉ đạt khoảng 55%. Việc xử lý vi phạm còn hạn chế, số vụ vi phạm được xử lý chỉ chiếm khoảng 20% tổng số vi phạm phát hiện.

4. Tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp: Tỷ lệ tai nạn lao động giảm khoảng 10% so với giai đoạn trước, tuy nhiên vẫn còn tồn tại các vụ tai nạn nghiêm trọng do thiếu kiểm soát rủi ro và điều kiện lao động không đảm bảo. Tỷ lệ người lao động mắc bệnh nghề nghiệp chưa được thống kê đầy đủ, ước tính còn cao do điều kiện môi trường làm việc chưa được cải thiện triệt để.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do sự thiếu đồng bộ trong hệ thống văn bản pháp luật, sự chưa quan tâm đúng mức của chủ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc tổ chức bộ máy làm công tác ATVSLĐ còn mang tính hình thức, thiếu chuyên môn và trang thiết bị bảo hộ cá nhân chưa được đầu tư đầy đủ. So sánh với kinh nghiệm quản lý ATVSLĐ tại các tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên, nơi có tỷ lệ doanh nghiệp được thanh tra và huấn luyện cao hơn, cho thấy việc tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo và thanh tra là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện các nội dung ATVSLĐ theo từng năm, biểu đồ đường thể hiện xu hướng giảm tai nạn lao động, và bảng thống kê chi tiết số vụ vi phạm và xử lý vi phạm theo từng năm. Những kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao nhận thức và năng lực quản lý, cũng như tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức công đoàn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải tiến hệ thống văn bản pháp luật và hướng dẫn thực thi: Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Kon Tum, đồng thời xây dựng các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể cho từng ngành nghề. Thời gian thực hiện: 2018-2020. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với các sở ngành liên quan.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền và đào tạo: Tổ chức các chương trình tuyên truyền sâu rộng, đa dạng hình thức, tập trung vào doanh nghiệp vừa và nhỏ; nâng cao chất lượng và số lượng các khóa huấn luyện ATVSLĐ cho người lao động và cán bộ quản lý. Thời gian: liên tục hàng năm. Chủ thể: Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động tỉnh.

3. Nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: Tăng cường số lượng và chất lượng các cuộc thanh tra định kỳ và đột xuất; áp dụng chế tài xử phạt nghiêm minh đối với các vi phạm về ATVSLĐ nhằm tạo sức răn đe. Thời gian: 2018-2020. Chủ thể: Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, các cơ quan chức năng.

4. Ứng dụng mô hình quản lý rủi ro và cải tiến điều kiện lao động: Áp dụng các phương pháp quản lý tiên tiến như 5S và WISE để cải thiện môi trường làm việc, giảm thiểu rủi ro tai nạn và bệnh nghề nghiệp. Thời gian: 2019-2020. Chủ thể: Doanh nghiệp phối hợp với các chuyên gia tư vấn.

5. Khuyến khích đầu tư trang thiết bị bảo hộ và công nghệ tiên tiến: Hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, trang bị bảo hộ cá nhân đầy đủ nhằm nâng cao điều kiện làm việc an toàn. Thời gian: 2018-2020. Chủ thể: Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về lao động và ATVSLĐ: Giúp xây dựng chính sách, hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước tại địa phương.

2. Ban lãnh đạo và bộ phận quản lý doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở để đánh giá thực trạng công tác ATVSLĐ, từ đó triển khai các biện pháp cải tiến phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao năng suất lao động.

3. Tổ chức công đoàn và các tổ chức đại diện người lao động: Hỗ trợ trong việc giám sát, phối hợp thực hiện các chương trình ATVSLĐ, bảo vệ quyền lợi người lao động và xây dựng văn hóa an toàn lao động.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, an toàn lao động: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý luận, phương pháp nghiên cứu và thực trạng quản lý ATVSLĐ tại các doanh nghiệp vùng miền núi, góp phần phát triển nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực này.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước về ATVSLĐ là gì và tại sao quan trọng?
   Quản lý nhà nước về ATVSLĐ là hoạt động điều chỉnh, giám sát của Nhà nước nhằm đảm bảo an toàn và vệ sinh trong lao động, phòng ngừa tai nạn và bệnh nghề nghiệp. Đây là yếu tố then chốt giúp bảo vệ sức khỏe người lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

2. Tình hình thực hiện công tác ATVSLĐ tại các doanh nghiệp tỉnh Kon Tum hiện nay ra sao?
   Khoảng 70% doanh nghiệp đã tiếp nhận các quy định pháp luật về ATVSLĐ, nhưng chỉ khoảng 45% có bộ phận chuyên trách. Công tác tuyên truyền và đào tạo còn hạn chế, tỷ lệ doanh nghiệp được thanh tra và xử lý vi phạm chưa cao, dẫn đến tồn tại các rủi ro về an toàn lao động.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý ATVSLĐ tại doanh nghiệp?
   Bao gồm điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội, năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ, nhận thức và trách nhiệm của người sử dụng lao động, ý thức chấp hành của người lao động, cũng như sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức công đoàn.

4. Các giải pháp nào được đề xuất để nâng cao công tác quản lý ATVSLĐ?
   Cải tiến hệ thống pháp luật, tăng cường tuyên truyền và đào tạo, nâng cao hiệu quả thanh tra kiểm tra, ứng dụng mô hình quản lý rủi ro, khuyến khích đầu tư trang thiết bị bảo hộ và công nghệ tiên tiến.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp vừa và nhỏ cải thiện công tác ATVSLĐ hiệu quả?
   Doanh nghiệp cần xây dựng bộ phận chuyên trách hoặc phân công rõ ràng người phụ trách ATVSLĐ, tổ chức huấn luyện thường xuyên cho người lao động, áp dụng các mô hình cải tiến điều kiện lao động như 5S, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước và công đoàn để được hỗ trợ và giám sát.

Kết luận

• Quản lý nhà nước về an toàn – vệ sinh lao động tại các doanh nghiệp tỉnh Kon Tum đã đạt được những kết quả nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Các yếu tố như điều kiện tự nhiên, năng lực quản lý, nhận thức của người sử dụng lao động và người lao động ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác ATVSLĐ.
• Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường tuyên truyền, đào tạo và nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra là những giải pháp trọng tâm cần thực hiện trong giai đoạn tới.
• Áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến và khuyến khích đầu tư trang thiết bị bảo hộ, công nghệ hiện đại sẽ góp phần cải thiện môi trường làm việc và giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
• Nghiên cứu đề xuất các bước tiếp theo nhằm hỗ trợ các cơ quan quản lý và doanh nghiệp triển khai hiệu quả công tác ATVSLĐ, góp phần phát triển kinh tế – xã hội bền vững của tỉnh Kon Tum.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức công đoàn cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật và áp dụng các mô hình quản lý hiện đại nhằm nâng cao chất lượng công tác an toàn – vệ sinh lao động trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn gồm có 3 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý an toàn - vệ sinh lao động trong doanh nghiệp. Thực trạng quản lý an toàn - vệ sinh lao động tại các doanh nghiệp ở tỉnh Kon Tum. Phƣơng hƣớng và giải pháp quản lý an toàn - vệ sinh lao động tại các doanh nghiệp ở tỉnh Kon Tum.

Luan van 14 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ AN TOÀN - VỆ SINH LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP 1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ AN TOÀN - VỆ SINH LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1. Một số khái niệm về an toàn - vệ s n l o động - An toàn lao động: Tình trạng điều kiện lao động không gây ra sự nguy hiểm trong sản xuất. -Vệ sinh lao động: Hệ thống các biện pháp và phƣơng tiện tổ chức về vệ sinh và kĩ thuật vệ sinh nhằm phòng ngừa sự tác động của các yếu tố có hại trong lao động, sản xuất đối với ngƣời lao động.

- Điều kiện lao động: là tổng thể các yếu tố kỹ thuật, tổ chức lao động, kinh tế, xã hội, tự nhiên, thể hiện qua quá trình công nghệ, công cụ lao động, đối tƣợng lao động, năng lực của ngƣời lao động và sự tác động qua lại giữa các yếu tố đó tạo nên điều kiện làm việc của con ngƣời trong quá trình lao động sản xuất. - Môi trƣờng lao động: Bao gồm toàn thể các yếu tố sinh học, y học, vật lí, tâm lí xã hội, kĩ thuật ảnh hƣởng đến ngƣời lao động ở nơi làm việc hoặc xung quanh nơi làm việc. - Tai nạn lao động: Tai nạn gây tổn thƣơng cho bất kì bộ phận, chức năng nào của cơ thể ngƣời lao động hoặc gây tử vong, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động. Nhiễm độc đột ngột cũng là tai nạn lao động.

- Bệnh nghề nghiệp: là bệnh phát sinh do tác động của điều kiện lao động có hại, bất lợi (tiếng ồn, rung…) đối với ngƣời lao động. Bệnh nghề Luan van 15 nghiệp làm suy yếu sức khỏe của ngƣời lao động một cách dần dần và lâu dài. - Điều kiện lao động không thuận lợi: + Điều kiện lao động có yếu tố nguy hiểm gây chấn thƣơng trong lao động nhƣ: truyền động và chuyển động; nguồn nhiệt; nguồn điện; vật rơi, đổ, sập; vật văng bắn; cháy nổ, vật sắc nhọn. + Điều kiện lao động có yếu tố có hại đối với sức khỏe trong lao động nhƣ: vi khí hậu xấu, tiếng ồn, rung động, phóng xạ, ánh sáng, bụi, các chất, hơi, khí độc, các sinh vật có hại, cƣờng độ lao động, tƣ thế lao động gò bó và đơn điệu trong lao động không phù hợp với hoạt động tâm sinh lý bình thƣờng và nhân trắc của cơ thể ngƣời lao động trong lao động.

Khái niệm quản lý n à nƣớc an toàn - vệ s n l o động Quản lý nói chung là sự tác động của chủ thể quản lý đến đối tƣợng quản lý nhằm đạt đƣợc mục tiêu quản lý. Quản lý nhà nƣớc về ATVSLĐ trong các doanh nghiệp là dạng quản lý mà trong đó, chủ thể quản lý chính là Nhà nƣớc. Đó là dạng quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nƣớc (sử dụng quyền lực nhà nƣớc, bộ máy hành chính nhà nƣớc) điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con ngƣời trong lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh để đảm bảo ATVSLĐ, phòng chống TNLĐ và BNN, nhằm bảo vệ tính mạng và sức khoẻ cho ngƣời lao động trong các DN và nhân dân sống xung quanh doanh nghiệp; đồng thời giúp các doanh nghiệp phát triển. Để đánh giá hiệu lực và hiệu quả của hoạt động QLNN về ATVSLĐ trong các DN phải căn cứ vào các yếu tố sau: - Tăng trƣởng và phát triển kinh tế - xã hội: Khi công tác quản lý ATVSLĐ đƣợc triển khai, thực hiện tốt ở các DN thì TNLĐ, BNN sẽ giảm đi, thiệt hại về kinh tế cho doanh nghiệp giảm xuống và quan trọng hơn là nâng cao đƣợc hiệu quả sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.

Luan van 16 - Việc đảm bảo sức khỏe, an toàn và tính mạng cho ngƣời lao động: Môi trƣờng làm việc an toàn đƣợc chú trọng thì đồng nghĩa với việc các điều kiện về sức khỏe và an toàn cho ngƣời lao động đƣợc quan tâm. Do đó, công tác QLNN về ATVSLĐ trong các DN muốn đạt đƣợc hiệu quả cao thì vấn đề sức khỏe và tính mạng của ngƣời lao động cần đƣợc quan tâm, hạn chế, phòng ngừa TNLĐ, BNN, năm sau ít hơn năm trƣớc. NLĐ đƣợc làm việc trong một môi trƣờng đảm bảo các yếu tố về ATVSLĐ. - Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trƣờng: nguồn tài nguyên thiên nhiên sẽ ngày càng cạn kiệt kéo theo rất nhiều hệ lụy là vấn đề ô nhiễm môi trƣờng do hoạt động khai thác sản xuất gây ra.

Nếu không có hoạt động quản lý, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trƣờng, không xử lý ô nhiễm môi trƣờng thì gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với nguồn tài nguyên thiên nhiên, đến sức khỏe, tính mạng con ngƣời và hơn thế nữa sẽ ảnh hƣởng đến sự phát triển của nền kinh tế đất nƣớc. Vì vậy, gắn với hiệu quả của QLNN về ATVSLĐ trong các DN chính là gắn với công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đảm bảo một môi trƣờng xanh - sạch - đẹp chung của toàn xã hội. Đặ đ ểm của quản lý n à nƣớc về an toàn - vệ s n l o động trong các doanh nghiệp - Quản lý nhà nƣớc về ATVSLĐ trong các DN là hoạt động mang tính quyền lực nhà nƣớc đảm bảo ATVSLĐ Quyền lực nhà nƣớc trong quản lý hành chính nhà nƣớc về ATVSLĐ thể hiện ở việc các chủ thể có thẩm quyền thể hiện ý chí nhà nƣớc thông qua phƣơng tiện nhất định, trong đó phƣơng tiện cơ bản và đặc biệt quan trọng đƣợc sử dụng là các văn bản quy phạm pháp luật dùng để quản lý và quy định về ATVSLĐ. Bằng việc ban hành văn bản quản lý hành chính nhà nƣớc thể hiện ý chí của mình dƣới dạng các chủ trƣơng, chính sách pháp luật nhằm định hƣớng cho hoạt động xây dựng và áp dụng pháp luật; dƣới dạng quy Luan van 17 phạm pháp luật nhằm cụ thể hóa các quy phạm pháp luật của cơ quan quyền lực nhà nƣớc và của cấp trên thành những quy định chi tiết để có thể đảm bảo ATVSLĐ, giảm thiểu các rủi ro về TNLĐ, BNN; giảm các chi phí của doanh nghiệp cho những tổn thất liên quan đến TNLĐ, BNN; từ đó năng suất lao động, chất lƣợng sản phẩm tăng, dẫn đến tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp và mức sống ngƣời lao động đƣợc cải thiện.

- Quản lý nhà nƣớc về ATVSLĐ đối với DN là hoạt động của chủ thể có quyền năng hành pháp Quyền hành pháp là một bộ phận tạo thành cơ cấu quyền lực nhà nƣớc và quyền hành pháp đƣợc hiểu là quyền thi hành pháp luật. Chủ thể chủ yếu của quyền hành pháp là Chính phủ (là các Bộ, ban, ngành trung ƣơng) với tính chất điển hình của cơ quan này là thực hiện hoạt động quản lý và điều hành các hoạt động khai thác, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và các cơ quan hành pháp địa phƣơng nhƣ các Sở, ban, ngành (Sở Lao động – Thƣơng binh và Xã hội, Liên đoàn lao động, Sở Y tế, Sở Tài Nguyên và Môi trƣờng, Sở Xây dựng, Ban quản lý khu kinh tế tỉnh…) Quyền hành pháp trong QLNN về ATVSLĐ trong các DN có tính chấp hành, là khả năng đƣa các văn bản, chính sách pháp luật về lao động vào đời sống của các cơ quan nắm giữ quyền thi hành pháp luật đối với hoạt động khai thác, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. - Quản lý nhà nƣớc về ATVSLĐ đối với DN là hoạt động đòi hỏi tính thống nhất, tổ chức chặt chẽ Tính thống nhất và tổ chức chặt chẽ của hoạt động QLNN là cơ sở đảm bảo cho hoạt động của bộ máy nhà nƣớc đƣợc chỉ đạo, điều hành thống nhất, bảo đảm lợi ích chung, bảo đảm sự liên kết, phối hợp nhịp nhàng giữa các địa phƣơng, tránh sự cục bộ, phân hóa giữa các địa phƣơng hay vùng miền khác nhau đồng thời phát huy tính chủ động sáng tạo của các địa phƣơng trong Luan van 18 quản lý bộ máy hành chính nhà nƣớc ở địa phƣơng. - Quản lý nhà nƣớc về ATVSLĐ trong các DN là hoạt động đòi hỏi tính ổn định và liên tục Quản lý nhà nƣớc về ATVSLĐ trong các DN nhằm phục vụ nhân dân, ngƣời lao động là công việc hàng ngày, thƣờng xuyên.

Thực thi công tác QLNN về ATVSLĐ cũng chỉ với mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lƣợng cuộc sống cho ngƣời dân, doanh nghiệp để đạt hiệu quả cao nhất cả về kinh tế và xã hội. Do đó QLNN cần phải đảm bảo tính liên tục để đáp ứng nhu cầu hàng ngày của ngƣời lao động, ngƣời sử dụng lao động và phải ổn định tƣơng đối trong tổ chức hoạt động để đảm bảo hoạt động không bị gián đoạn trong bất kỳ tình huống chính trị - xã hội nào. Có nhƣ vậy, tăng thêm lợi nhuận về kinh tế cho doanh nghiệp, thu nhập của ngƣời lao động, đời sống đƣợc cải thiện và các chính sách, chiến lƣợc về công tác ATVSLĐ đƣợc quan tâm, chú trọng và thực hiện thƣờng xuyên, liên tục. Vai trò của quản lý n à nƣớc về an toàn - vệ s n l o động trong các doanh nghiệp - Quản lý nhà nƣớc về ATVSLĐ trong DN đảm bảo thực hiện tốt định hƣớng, chiến lƣợc, quy hoạch tổng thể về khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên gắn với ATVSLĐ.

Không làm ảnh hƣởng đến cảnh quan, thiên nhiên, môi trƣờng, an ninh quốc phòng và di sản văn hóa. Phải gắn phát triển kinh tế với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, môi trƣờng; khai thác tài nguyên một cách hợp lý, tiết kiệm, chủ động, có kế hoạch. - Quản lý nhà nƣớc về ATVSLĐ trong DN thúc đẩy và tạo lập môi trƣờng pháp lý ngày càng đầy đủ, ổn định và hiệu quả đảm bảo ATVSLĐ đối với các DN Môi trƣờng pháp lý đáp ứng yêu cầu đảm bảo ATVSLĐ đối với các Luan van 19 DN thể hiện trƣớc hết ở việc xây dựng và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, đó là: Bộ Luật lao động; Luật ATVSLĐ; Các văn bản dƣới Luật: Nghị định của Chính phủ, Thông tƣ hƣớng dẫn của các Bộ, ngành.