Luận văn thạc sĩ về quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc từ năm 2000 đến 2015

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh quan hệ ấn độ hàn quốc từ năm 2000 đến 2015, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Triệu Hồng Quang
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đỗ Thu Hà
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Châu Á học
• Đề tài: Quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc từ năm 2000 đến 2015
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa của luận văn
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN VÀ NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ ẤN ĐỘ - HÀN QUỐC TỪ NĂM 2000 ĐẾN 2015
• 1.1. Sự hình thành và phát triển quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc từ 1953 đến 2000
• 1.1.1. Lĩnh vực chính trị - ngoại giao
• 1.2. Bối cảnh quốc tế và khu vực từ sau năm 2000
• 1.2.1. Bối cảnh quốc tế
• 1.2.2. Bối cảnh khu vực
• 1.3. Những nhân tố tác động từ phía Ấn Độ
• 1.4. Những nhân tố tác động từ phía Hàn Quốc
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUAN HỆ ẤN ĐỘ - HÀN QUỐC TRÊN MỘT SỐ LĨNH VỰC TỪ NĂM 2000 ĐẾN 2015
• 2.1. Quan hệ chính trị - ngoại giao
• 2.2. Quan hệ kinh tế
• 2.3. Quan hệ quốc phòng
• 2.4. Hợp tác văn hóa-xã hội
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VỀ QUAN HỆ ẤN ĐỘ - HÀN QUỐC TỪ NĂM 2000 ĐẾN 2015
• 3.1. Thành tựu và hạn chế
• 3.2. Tác động của quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc đối với tình hình quốc tế, khu vực và sự phát triển của mỗi nước
• 3.3. Triển vọng quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc giai đoạn 2000 2015

Quan hệ giữa Ấn Độ và Hàn Quốc đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ khi thiết lập vào năm 1973. Tuy nhiên, giai đoạn từ 2000 đến 2015 là thời điểm quan trọng khi hai nước bắt đầu tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Sự phát triển này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của cả hai quốc gia mà còn là kết quả của bối cảnh quốc tế và khu vực đang thay đổi nhanh chóng.

1.1. Bối cảnh lịch sử và chính trị của quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc

Mối quan hệ giữa Ấn Độ và Hàn Quốc đã được hình thành từ những năm 1970, nhưng chỉ thực sự phát triển mạnh mẽ từ đầu thế kỷ XXI. Sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ, đặc biệt là 'Chính sách Hướng Đông', đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng cường hợp tác với Hàn Quốc.

1.2. Những yếu tố tác động đến quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc

Có nhiều yếu tố tác động đến quan hệ giữa hai nước, bao gồm bối cảnh kinh tế toàn cầu, sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc, và nhu cầu hợp tác an ninh trong khu vực. Những yếu tố này đã thúc đẩy cả hai bên tìm kiếm cơ hội hợp tác chặt chẽ hơn.

II. Thách thức trong quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc giai đoạn 2000 2015

Mặc dù quan hệ giữa Ấn Độ và Hàn Quốc đã có nhiều tiến triển, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức lớn. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài mà còn từ chính nội bộ của mỗi quốc gia.

2.1. Thách thức từ chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Chính sách đối ngoại của Ấn Độ trong giai đoạn này gặp phải nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc cân bằng quan hệ với các cường quốc khác như Trung Quốc và Mỹ. Điều này đôi khi gây khó khăn cho việc duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Hàn Quốc.

2.2. Thách thức từ bối cảnh khu vực

Bối cảnh khu vực Đông Á và Nam Á có nhiều biến động, từ các vấn đề an ninh đến các cuộc khủng hoảng chính trị. Những yếu tố này đã ảnh hưởng đến khả năng hợp tác giữa Ấn Độ và Hàn Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh.

III. Phương pháp hợp tác chính trong quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc

Để vượt qua những thách thức, Ấn Độ và Hàn Quốc đã áp dụng nhiều phương pháp hợp tác khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp tăng cường mối quan hệ song phương mà còn tạo ra những cơ hội mới cho cả hai bên.

3.1. Hợp tác kinh tế giữa Ấn Độ và Hàn Quốc

Hợp tác kinh tế giữa hai nước đã được thúc đẩy thông qua các hiệp định thương mại tự do và các dự án đầu tư. Hàn Quốc đã trở thành một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ, với nhiều lĩnh vực hợp tác như công nghệ thông tin, sản xuất và năng lượng.

3.2. Hợp tác an ninh và quốc phòng

Cả hai nước đã tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng, đặc biệt là trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực có nhiều biến động. Các cuộc tập trận chung và trao đổi thông tin tình báo đã được thực hiện để nâng cao khả năng ứng phó với các mối đe dọa.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc

Kết quả của sự hợp tác giữa Ấn Độ và Hàn Quốc trong giai đoạn 2000-2015 đã mang lại nhiều lợi ích cho cả hai bên. Những ứng dụng thực tiễn này không chỉ giúp cải thiện quan hệ song phương mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế và an ninh khu vực.

4.1. Những thành tựu nổi bật trong quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc

Trong giai đoạn này, hai nước đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong các lĩnh vực như thương mại, đầu tư và văn hóa. Sự gia tăng kim ngạch thương mại và các dự án đầu tư lớn đã chứng minh sự phát triển mạnh mẽ của mối quan hệ này.

4.2. Tác động của quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc đến khu vực

Mối quan hệ chặt chẽ giữa Ấn Độ và Hàn Quốc không chỉ có lợi cho hai nước mà còn góp phần vào sự ổn định và phát triển của khu vực Đông Á và Nam Á. Sự hợp tác này đã tạo ra một mô hình hợp tác mới trong bối cảnh toàn cầu hóa.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quan hệ Ấn Độ Hàn Quốc

Kết luận về quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc trong giai đoạn 2000-2015 cho thấy sự phát triển mạnh mẽ và tiềm năng hợp tác trong tương lai. Cả hai nước đều có những lợi ích chung và cần tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ này.

5.1. Triển vọng hợp tác trong tương lai

Triển vọng hợp tác giữa Ấn Độ và Hàn Quốc trong tương lai rất sáng sủa, với nhiều cơ hội mới trong các lĩnh vực như công nghệ, giáo dục và văn hóa. Cả hai nước cần tiếp tục khai thác tiềm năng này để đạt được những thành công lớn hơn.

5.2. Những khuyến nghị cho chính sách đối ngoại

Để duy trì và phát triển mối quan hệ này, các nhà hoạch định chính sách cần có những chiến lược rõ ràng và linh hoạt. Việc tăng cường giao lưu văn hóa và hợp tác kinh tế sẽ là những yếu tố quan trọng trong việc củng cố quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quan hệ giữa Ấn Độ và Hàn Quốc giai đoạn 2000 - 2015 đã chứng kiến bước chuyển dịch mang tính đột phá về chất, đưa hai quốc gia từ tình trạng tiếp xúc hạn chế trở thành đối tác chiến lược hàng đầu tại khu vực châu Á. Dữ liệu thực chứng ghi nhận kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng ấn tượng gấp 13,5 lần, từ mức 1,2 tỷ USD vào năm 2000 lên tới 16,2 tỷ USD vào năm 2015. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung giải mã các động lực địa chính trị, an ninh và kinh tế thúc đẩy hai nền dân chủ lớn của châu Á xích lại gần nhau, vượt qua những rào cản lịch sử trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh khi Ấn Độ giữ vai trò đứng đầu Phong trào Không liên kết còn Hàn Quốc duy trì liên minh quân sự chặt chẽ với phương Tây.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa tiến trình phát triển quan hệ ngoại giao song phương, phân tích sâu sắc thực chất hợp tác trên bốn trụ cột then chốt: chính trị - ngoại giao, kinh tế - thương mại, quốc phòng - an ninh và văn hóa - xã hội. Không gian nghiên cứu trải rộng từ tiểu lục địa Nam Á đến khu vực Đông Bắc Á trong khung thời gian 15 năm đầu thế kỷ XXI, gắn liền với quá trình Ấn Độ triển khai giai đoạn II của Chính sách Hướng Đông và nâng cấp thành Chính sách Hành động Hướng Đông dưới thời chính quyền Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc, cung cấp hệ thống luận cứ chuẩn xác giúp các nhà hoạch định chính sách đối ngoại đánh giá tương quan quyền lực khu vực, đồng thời gợi mở những bài học kinh nghiệm giá trị cho Việt Nam trong việc tối ưu hóa mối quan hệ đối tác chiến lược với cả hai quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng kết hợp hai nền tảng lý thuyết cốt lõi trong quan hệ quốc tế gồm Thuyết Chủ nghĩa hiện thực mới và Thuyết Chủ nghĩa tự do thể chế nhằm giải thích toàn diện hành vi ngoại giao của New Delhi và Seoul:

• Chủ nghĩa hiện thực mới (Neorealism): Được sử dụng để phân tích cấu trúc quyền lực khu vực và hành vi cân bằng quyền lực (Balance of Power) của hai quốc gia trước sự trỗi dậy quân sự mạnh mẽ của Trung Quốc. Chi phí quân sự của Trung Quốc tăng vọt 217% trong giai đoạn 2000 - 2009, đạt 100 tỷ USD vào năm 2009 và chạm ngưỡng khoảng 215 tỷ USD vào năm 2015, tạo ra áp lực địa chiến lược buộc Ấn Độ và Hàn Quốc phải củng cố các liên kết song phương nhằm bảo vệ không gian an ninh hàng hải.
• Chủ nghĩa tự do thể chế (Institutional Liberalism): Được áp dụng để lý giải động lực thúc đẩy tự do hóa thương mại và sự hình thành các thể chế ràng buộc kinh tế song phương. Lý thuyết này làm rõ cách hai quốc gia giảm thiểu chi phí giao dịch và gia tăng lợi ích chung thông qua việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) năm 2009 và thiết lập cơ chế Đối thoại An ninh thường niên.

Các khái niệm chuyên ngành cốt lõi được định hình chặt chẽ xuyên suốt công trình bao gồm: "Chính sách Hướng Đông" (Look East Policy), "Chính sách Hành động Hướng Đông" (Act East Policy), "Cường quốc hạng trung" (Middle Power) phản ánh vị thế quốc tế của Hàn Quốc, "Quyền lực mềm" (Soft Power) thông qua làn sóng văn hóa Hallyu và các tuyến thông thương huyết mạch trên biển (SLOC).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp của luận văn được tổng hợp và kiểm chứng đa chiều từ các cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín bao gồm: Cơ sở dữ liệu Thống kê Thương mại Hàng hóa Liên Hợp Quốc (UN COMTRADE), Niên giám Chi tiêu Quân sự của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI 2011, 2015), Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc (KITA), cùng hệ thống văn kiện tuyên bố chung của Bộ Ngoại giao hai nước.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ chuỗi số liệu thời gian liên tục 15 năm (2000 - 2015) với hơn 20 chỉ tiêu kinh tế vĩ mô và tương quan ngân sách quốc phòng từ bảng xếp hạng top 15 quốc gia chi tiêu quân sự lớn nhất thế giới năm 2015. Phương pháp chọn mẫu toàn diện theo tiến trình lịch sử bảo đảm tính đại diện tuyệt đối cho mọi biến động quan hệ song phương. Luận văn sử dụng phương pháp khu vực học kết hợp phân tích lịch sử - logic và thống kê so sánh đối chiếu đa biến. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp bóc tách các tầng nấc quan hệ phức tạp, vừa đảm bảo tính chính xác định lượng qua các bảng số liệu xuất nhập khẩu, vừa phản ánh sâu sắc chiều sâu định tính của các quyết sách chính trị ngoại giao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Tăng trưởng thương mại vượt bậc và sự chuyển dịch cơ cấu đối tác: Kim ngạch thương mại song phương ghi nhận tốc độ tăng trưởng phi mã từ 1,2 tỷ USD năm 2000 lên 16,2 tỷ USD năm 2015. Đến năm 2015, Hàn Quốc trở thành đối tác thương mại lớn thứ 9 của Ấn Độ, trong khi Ấn Độ giữ vị trí đối tác thương mại lớn thứ 15 của Hàn Quốc. Thị phần xuất khẩu của Hàn Quốc sang thị trường Trung Quốc đạt 21% vào năm 2013, cao gấp đôi thị phần sang Hoa Kỳ (10%) và Nhật Bản (9%), tạo động lực lớn để Seoul mở rộng sang Ấn Độ nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung thị trường.
• Tiến trình nâng cấp quan hệ ngoại giao đa tầng nấc: Quan hệ chính trị chuyển hóa mạnh mẽ qua 4 dấu mốc lịch sử: Tuyên bố chung "Hợp tác lâu dài vì hòa bình và thịnh vượng" (2004), nâng cấp lên "Đối tác chiến lược" (2010), phê chuẩn Hiệp định CEPA (có hiệu lực từ 01/01/2010), và đỉnh cao là thiết lập "Đối tác chiến lược đặc biệt" năm 2015 nhân chuyến thăm Hàn Quốc của Thủ tướng Narendra Modi. Đồng thời, hai bên thiết lập cơ chế Đối thoại 2+2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng, đưa Hàn Quốc thành quốc gia thứ hai tại Đông Á (sau Nhật Bản) có cơ chế này với New Delhi.
• Hợp tác an ninh - quốc phòng và công nghệ chiến lược đi vào chiều sâu: Hai bên ký kết Bản ghi nhớ về hợp tác công nghiệp quốc phòng và hậu cần (2005), thỏa thuận hợp tác Cảnh sát biển (2006) và Thỏa thuận hợp tác năng lượng hạt nhân dân sự (2011). Về công nghệ, sự kết hợp giữa thế mạnh gia công phần mềm của Ấn Độ (ngành CNTT đạt quy mô hơn 100 tỷ USD năm 2012, đóng góp gần 25% vào GDP) và năng lực sản xuất phần cứng, đóng tàu của Hàn Quốc (chiếm khoảng 36% thị phần đóng tàu thế giới) đã tạo ra sức mạnh cộng hưởng to lớn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản thúc đẩy sự gắn kết song phương xuất phát từ sự tương đồng về lợi ích chiến lược và cấu trúc an ninh khu vực. Đối với Ấn Độ, sự liên minh ngầm giữa Trung Quốc và Pakistan cùng việc chia sẻ công nghệ hạt nhân giữa Islamabad và Bình Nhưỡng giai đoạn 1997 - 2003 là mối đe dọa trực tiếp. Hợp tác với Hàn Quốc giúp Ấn Độ mở rộng không gian chiến lược tại Đông Bắc Á và tiếp cận nguồn vốn FDI công nghệ cao. Về phía Hàn Quốc, ngân sách quốc phòng năm 2015 đạt 36,4 tỷ USD (chiếm 2,6% GDP) phản ánh áp lực an ninh thường trực trước các động thái quân sự từ bán đảo Triều Tiên, thúc đẩy Seoul tìm kiếm sự ủng hộ ngoại giao từ cường quốc Nam Á sở hữu mức chi tiêu quân sự 51,3 tỷ USD (chiếm 2,3% GDP).

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa hiệu quả thông qua hệ thống bảng biểu so sánh đa biến:

+-----------------------------------------------------------------------------+
|               BẢNG TỔNG HỢP TIẾN TRÌNH QUAN HỆ ẤN ĐỘ - HÀN QUỐC            |
+------+--------------------------+-----------------------+-------------------+
| Năm  | Cấp độ quan hệ ngoại giao| Kim ngạch thương mại  | Văn kiện/Cơ chế   |
+------+--------------------------+-----------------------+-------------------+
| 2000 | Ngoại giao thông thường  | 1,20 tỷ USD           | Thỏa thuận 1993   |
| 2004 | Hợp tác vì hòa bình      | Khoảng 5,40 tỷ USD    | Tuyên bố chung    |
| 2010 | Đối tác chiến lược       | Khoảng 15,50 tỷ USD   | Hiệp định CEPA    |
| 2015 | Đối tác chiến lược ĐB    | 16,20 tỷ USD          | Đối thoại 2+2     |
+------+--------------------------+-----------------------+-------------------+

Biểu đồ tăng trưởng thương mại và mô hình so sánh chi tiêu quân sự chứng minh rõ nét rằng quan hệ song phương không đơn thuần là trao đổi kinh tế mà đã tiến tới mức độ liên kết chính trị - an ninh thực chất nhằm cân bằng ảnh hưởng của các nước lớn tại không gian Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Đề xuất và khuyến nghị

• Rà soát và tái cấu trúc Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA): Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ cùng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc cần khẩn trương đàm phán sửa đổi các dòng thuế quan trong CEPA trước năm 2020. Mục tiêu đặt ra là cắt giảm thâm hụt thương mại kinh niên cho phía Ấn Độ, loại bỏ hàng rào phi thuế quan đối với dược phẩm và nông sản, hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương đạt mốc 30 - 40 tỷ USD.
• Thúc đẩy chuỗi giá trị sản xuất công nghệ cao theo mô hình liên kết phần cứng - phần mềm: Các tập đoàn kinh tế hàng đầu Hàn Quốc (Chaebol như Samsung, Hyundai, LG) phối hợp cùng Hiệp hội Doanh nghiệp Phần mềm Ấn Độ triển khai các tổ hợp sản xuất thiết bị viễn thông, bán dẫn và xe điện tại các bang công nghiệp như Maharashtra và Haryana. Kế hoạch hành động trong giai đoạn 5 năm cần tận dụng sáng kiến "Make in India" và "Skill India" để đào tạo lực lượng lao động kỹ thuật cao, đáp ứng tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 40%.
• Thể chế hóa và nâng cấp cơ chế an ninh hàng hải song phương: Hội đồng An ninh Quốc gia Ấn Độ (INSC) và Văn phòng An ninh Quốc gia Hàn Quốc (KONS) cần định kỳ tổ chức tập trận chung giữa lực lượng Hải quân và Cảnh sát biển, thiết lập đường dây nóng quân sự trực tiếp và ký kết Hiệp định bảo vệ thông tin quân sự chung (GSOMIA) trong giai đoạn 2016 - 2018 nhằm bảo đảm an toàn tuyến hàng hải quốc tế kết nối Ấn Độ Dương và Biển Đông.
• Khuyến nghị chính sách đối ngoại ứng dụng cho Việt Nam: Bộ Ngoại giao và Bộ Kế hoạch & Đầu tư Việt Nam cần chủ động đón đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư từ Hàn Quốc và Ấn Độ trong tầm nhìn 2020 - 2025. Tận dụng vị trí là trụ cột trong Chính sách Hành động Hướng Đông của New Delhi và Đối tác hợp tác chiến lược của Seoul để thiết lập các hành lang kinh tế đa phương, đẩy mạnh thu hút FDI công nghệ cao và công nghiệp phụ trợ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan hoạch định chính sách và ngoại giao: Các chuyên viên phân tích tại Bộ Ngoại giao, Ban Đối ngoại Trung ương và các viện nghiên cứu chiến lược có thể khai thác kinh nghiệm xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt, cơ chế Đối thoại 2+2 và nghệ thuật đàm phán hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.
• Nhà nghiên cứu và chuyên gia quan hệ quốc tế: Cung cấp nguồn tư liệu học thuật hệ thống, phương pháp tiếp cận khu vực học hiện đại và khung phân tích cân bằng quyền lực thực tế để triển khai các công trình nghiên cứu sâu về cấu trúc an ninh Đông Á - Nam Á.
• Cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhà đầu tư đa quốc gia: Các tập đoàn công nghệ, đóng tàu, cơ sở hạ tầng và logistics nắm bắt được xu hướng chuỗi cung ứng, ưu đãi thuế quan theo CEPA và môi trường kinh doanh tại thị trường Ấn Độ đầy tiềm năng.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Giảng viên và người học ngành Châu Á học, Quốc tế học, Đông phương học và Kinh tế quốc tế sử dụng tài liệu làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu lịch sử ngoại giao và dữ liệu thống kê thương mại.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc giai đoạn 1973 - 1990 lại diễn ra mờ nhạt?

Quan hệ song phương giai đoạn này chịu ảnh hưởng tiêu cực từ bối cảnh Chiến tranh Lạnh khi Ấn Độ giữ vị trí nòng cốt trong Phong trào Không liên kết và duy trì chính sách ngoại giao song song với cả hai miền Triều Tiên, kết nạp Triều Tiên vào NAM năm 1975. Đồng thời, Hàn Quốc thực hiện chính sách đối ngoại chịu sự bảo hộ của Hoa Kỳ và cả hai nước đều trải qua nhiều biến động chính trị nội bộ.

Yếu tố Trung Quốc tác động thế nào đến việc hai nước xích lại gần nhau?

Sự gia tăng ngân sách quốc phòng của Trung Quốc lên mức khoảng 215 tỷ USD năm 2015 cùng mối liên kết chiến lược Trung Quốc - Pakistan đã thúc đẩy Ấn Độ tìm kiếm đối tác mới ở Đông Bắc Á. Về phía Hàn Quốc, sự phụ thuộc 21% thị phần xuất khẩu sang Trung Quốc năm 2013 và nguy cơ cạnh tranh công nghệ buộc Seoul phải đa dạng hóa thị trường sang Ấn Độ để giảm thiểu rủi ro.

Hiệp định CEPA ký năm 2009 mang lại ý nghĩa then chốt gì?

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện CEPA là khung pháp lý thương mại tự do mang tính bước ngoặt, có hiệu lực từ đầu năm 2010. Văn kiện này giúp dỡ bỏ hàng rào thuế quan cho hơn 90% dòng sản phẩm trao đổi, tạo đòn bẩy trực tiếp thúc đẩy kim ngạch song phương vượt ngưỡng 16 tỷ USD và mở đường cho các tập đoàn Hàn Quốc thâm nhập sâu vào thị trường nội địa Ấn Độ.

Đâu là điểm đột phá trong chính sách ngoại giao của Thủ tướng Narendra Modi với Hàn Quốc?

Từ năm 2014, Thủ tướng Modi nâng cấp chiến lược thành "Chính sách Hành động Hướng Đông", đưa Hàn Quốc trở thành đối tác kinh tế - an ninh trọng điểm. Chuyến thăm Seoul năm 2015 đã nâng cấp quan hệ lên "Đối tác chiến lược đặc biệt", ký kết 7 văn kiện hợp tác trọng yếu và thiết lập cơ chế Đối thoại 2+2 ngoại giao - an ninh.

Luận văn đem lại bài học kinh nghiệm gì cho chiến lược đối ngoại của Việt Nam?

Luận văn gợi mở cho Việt Nam bài học về việc linh hoạt cân bằng quan hệ giữa các nước lớn, tận dụng thế mạnh bổ trợ giữa phần cứng công nghệ và phần mềm quản trị để thu hút dòng vốn đầu tư FDI chất lượng cao, đồng thời chủ động tham gia sâu hơn vào các cơ chế an ninh khu vực đa phương.

Kết luận

• Giai đoạn 2000 - 2015 đánh dấu sự phát triển nhảy vọt của quan hệ Ấn Độ - Hàn Quốc từ tiếp xúc rời rạc sang đối tác chiến lược đặc biệt toàn diện trên mọi bình diện.
• Thương mại hai chiều tăng trưởng gấp 13,5 lần trong 15 năm, đưa hai quốc gia trở thành các mắt xích kinh tế không thể thiếu trong chuỗi giá trị khu vực châu Á.
• Cơ chế hợp tác quốc phòng - an ninh song phương được thể chế hóa vững chắc thông qua đối thoại 2+2, góp phần duy trì hòa bình, an ninh hàng hải và cân bằng quyền lực khu vực.
• Hợp tác khoa học công nghệ, vũ trụ hạt nhân dân sự và trao đổi văn hóa Hallyu đã tạo nên nền tảng xã hội vững chắc cho mối quan hệ bền vững lâu dài.
• Công trình là tài liệu nghiên cứu chuyên sâu, có hệ thống đầu tiên tại Việt Nam về quan hệ Ấn - Hàn, cung cấp hệ cơ sở dữ liệu thực chứng giá trị cho nghiên cứu học thuật và hoạch định ngoại giao.

Trong giai đoạn tiếp theo, giới nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách cần tiếp tục theo dõi tiến trình thực thi Hiệp định CEPA sửa đổi và các cam kết an ninh trong khuôn khổ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hãy khai thác ngay hệ thống luận cứ và bài học chiến lược từ công trình nghiên cứu này để áp dụng vào thực tiễn phân tích địa chính trị và xây dựng chính sách hội nhập kinh tế quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho Chiến tranh Lạnh và Hoa Kỳ coi đó là một cuộc đối đầu giữa hai phe Chủ nghĩa xã hội và Chủ nghĩa tư bản hay nền dân chủ. Rất nhanh sau đó, Hoa Kỳ và quân đội Liên Hợp quốc đã thay mặt cho Hàn Quốc và phớt lờ đến sự cảnh báo của Trung Quốc khi vượt qua đường ranh giới 38 và xâm chiếm thủ đô Bình Nhưỡng của CHDCND Triều Tiên. Chính điều này đã dẫn đến việc Trung Quốc chính thức tham chiến để hỗ trợ quân đội CHDCND Triều Tiên, Chủ tịch Mao Trạch Đông của Trung Quốc đã gửi “Chí nguyện quân” vượt sông Áp Lục (Aprokkang) để tiến hành cuộc phản công và đẩy lui lực lượng Mỹ và đồng minh trở lại vĩ tuyến 38. Chiến 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tranh kết thúc vào năm 1953 với một cuộc đình chiến nhưng về mặt kỹ thuật, Bắc và Nam Triều Tiên vẫn đang có chiến tranh với nhau.

Vai trò của Ấn Độ trong chiến tranh Triều Tiên, lý do Ấn Độ can dự vào cuộc chiến tranh hai miền Triều Tiên xuất phát từ sự lo ngại của Thủ tướng Jawaharlal Nehru về cuộc xung đột này sẽ dẫn tới Thế chiến III và bom nguyên tử có thể được sử dụng (Xô Viết cũng đã phát triển loại bom này), điều này có thể kéo Ấn Độ vào cuộc chiến. Trung Quốc là láng giềng của Ấn Độ, vì thế nước này sợ một hiệu ứng “domino” về quân sự. Mặt khác, Ấn Độ dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Nehru đã theo đuổi chính sách đối ngoại hòa bình, trung lập tích cực, luôn ủng hộ cuộc đấu tranh giành độc lập của các dân tộc trên thế giới nên Ấn Độ không thể đứng ngoài cuộc xung đột ở hai miền Triều Tiên. Sau khi kết thúc cuộc chiến, uy tín của Nehru đã được nâng cao, củng cố hình ảnh của ông với tư cách một chính khách hàng đầu thế giới.

Trong suốt quãng đời còn lại, không có cuộc thảo luận toàn cầu nào trên thế giới có thể xảy ra mà không có sự tham gia của ông. Tờ New York Times tuyên bố rằng cuộc đấu tranh cho châu Á “có thể thành công hay thất bại đều nằm trong suy nghĩ của một người – đó là Jawaharlal Nehru” (Nguyên văn: The New York Times declared that the struggle for Asia “could be won or lost in the mind of one man – Jawaharlal Nehru”) [29]. Ấn Độ sớm trở thành một trong những quốc gia hỗ trợ chính cho Hàn Quốc, đồng thời cố gắng trấn an tất cả các bên bằng cách làm trung gian giải quyết vấn đề giữa tất cả các bên. Ấn Độ thay vì gửi quân đội theo yêu cầu của Liên Hiệp Quốc đã cử sư đoàn Quân y số 60 sang Hàn Quốc như một cử chỉ nhân đạo, các dịch vụ y tế của Ấn Độ vẫn được cả hai bên CHDCND Triều Tiên và Hàn Quốc nhớ đến [56].

Ngoài ra, Ấn Độ còn giữ vai trò chủ tịch Ủy ban Trung lập về vấn đề Hồi hương của Liên Hợp Quốc (NNRC) nơi sẽ xử lý các tù nhân chiến tranh (PoWs) của cả hai bên và phỏng vấn họ để xác định xem họ muốn trở lại vùng đất nào. Đến khi cuộc chiến tranh Triều Tiên kết thúc, Ấn Độ là nước tích cực đưa ra một giải pháp hòa bình về vấn đề thống nhất hai miền bán đảo Triều Tiên lên Liên Hợp Quốc và đã được chấp thuận vào ngày 27/07/1953 [10]; các bên tham chiến còn chấp nhận đề nghị của Ấn Độ về vấn đề 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tù binh trong chiến tranh để nhanh chóng đi đến một hiệp định đình chiến. Mặc dù vào giai đoạn cuối cuộc chiến tranh, Ấn Độ đã không nhận được nhiều lợi ích mà còn bị chỉ trích từ tất cả các bên, đặc biệt là mối quan hệ với Hoa Kỳ xấu đi (vì không đứng về phía Mỹ) và Mỹ bắt đầu viện trợ quân sự cho Pakistan. Nhưng những đóng góp to lớn của Ấn Độ đối với Hàn Quốc trong chiến tranh Triều Tiên là không thể phủ nhận, chính vì vậy cho đến tận ngày này chính phủ Hàn Quốc luôn treo quốc kỳ của Ấn Độ trước Đài tưởng niệm Chiến tranh ở thủ đô Seoul.

Từ năm 1953, quan hệ giữa Ấn Độ và Hàn Quốc bắt đầu được xây dựng và phát triển dù ban đầu cả bên đều có sự hoài nghi lẫn nhau. Về phía Ấn Độ, chính quyền Thủ tướng Nehru thực hiện đường lối Không Liên kết (NAM) chống lại các nước phương Tây, phê phán việc Hàn Quốc gửi quân đội đến hỗ trợ Hoa Kỳ trong cuộc chiến tranh Việt Nam vào thập niên 1960. Còn Hàn Quốc đã thực hiện đường lối đối ngoại khá giống với Học thuyết Hallstein của Cộng hòa Liên bang Đức (Tây Đức) từ sau năm 1955, tức là chủ trương không quan hệ với bất kỳ quốc gia nào công nhận CHDCND Triều Tiên. Chính vì vậy, Hàn Quốc có một cái nhìn không mấy thiện cảm về Ấn Độ khi xem đây là một quốc gia thân khối các nước XHCN và luôn tỏ thái độ “dè chừng” trước chính sách ngoại giao song song của chính phủ Ấn Độ đối với hai miền Triều Tiên.

Tuy vậy, việc Trung Quốc đã có những hành động gây hấn và tranh chấp với các quốc gia láng giềng đã khiến hai nước xích lại gần nhau. Ngoài ra, việc Ấn Độ thực hiện một đường lối ngoại giao trung lập trong quan hệ giữa hai miền Triều Tiên nên Hàn Quốc muốn tranh thủ tầm ảnh hưởng của Ấn Độ trong khu vực để giải quyết vấn đề bán đảo Triều Tiên. Dấu mốc đầu tiên trong quan hệ ngoại giao song phương là sự kiện hai nước ký Hiệp định thiết lập quan hệ Lãnh sự và trao đổi đại diện ở cấp độ Tổng lãnh sự vào năm 1962. Tiếp đó, lần lượt Tổng lãnh sự quán của Ấn Độ và Hàn Quốc đã được thành lập ở thủ đô Seoul và thủ đô New Delhi vào năm 1968.

Sau hàng loạt các cuộc trao đổi tiếp xúc, phía Hàn Quốc có các chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Kim Yong-sik năm 1971 và chuyến đi của Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Chung Il Kwon năm 1973; phía Ấn Độ có chuyến thăm Hàn Quốc của phái đoàn Nghị viện Ấn Độ dẫn đầu là Tiến sĩ 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Dhillon vào tháng 6/1973. Kết quả là hai chính phủ Ấn Độ và Hàn Quốc quyết định nâng cấp mối quan hệ ngoại giao song phương lên cấp đại sứ vào ngày 10 tháng 12 năm 1973. Giai đoạn từ 1973-1990 lại chứng kiến sự “mờ nhạt” trong quan hệ hai nước, mặc dù Ấn Độ và Hàn Quốc vẫn thường xuyên có những chuyến thăm trao đổi cấp cao nhưng việc cả hai nước đều lâm vào thời kỳ biến động chính trị đã ảnh hưởng không nhỏ đến chính sách đối ngoại của riêng từng nước; ngoài ra, vấn đề CHDCND Triều Tiên trở thành vướng mắc lớn trong quan hệ hai nước.

Tại Ấn Độ, Thủ tướng Indira Gandhi đã ban hành tình trạng khẩn trương trong nước vào tháng 6/1975, nhằm dập tắt các cuộc đình công, làn sóng biểu tình và bắt giữ các thủ lĩnh phe đối lập. Trong cuộc bầu cử ở Ấn Độ vào tháng 3/1977, Thủ tướng I. Gandhi đã từ chức sau khi thất bại nặng nề trước đối thủ Morarji Desai thuộc Đảng Janata. Kể từ thời Thủ tướng Morarji Desai (1977-1980), đến Chandra Shekhar (1990-1991), Ấn Độ luôn giữ vững vai trò đứng đầu phong trào Không Liên kết nhằm chống lại các quốc gia phương Tây, đồng thời tăng cường hợp tác chặt chẽ với các nước thuộc khối Chủ nghĩa xã hội.

Những động thái đáng chú ý là việc tạo điều kiện cho Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (CHDCND Triều Tiên) gia nhập NAM vào tháng 8/1975 [15] và cải thiện mối quan hệ với quốc gia này thông qua chuyến viếng thăm Bình Nhưỡng của Thư ký Bộ Nội vụ phụ trách đối ngoại Ấn Độ khu vực Đông Á, H. Shri Eric Gonsalves vào tháng 6/1980. Còn tại Hàn Quốc, chính sách phản dân chủ của chính quyền Tổng thống Park Chung Hee đã dấy lên phong trào chống đối chính phủ mạnh mẽ của mọi tầng lớp nhân dân, đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng này là vụ ám sát Tổng thống Park Chung Hee vào ngày 26/10/1979. Tổng thống Chun Doo- Hwan lên nhận chức vào năm 1980 đã tiếp tục thực hiện chính sách thân Hoa Kỳ và các nước phương Tây, tập trung ổn định tình hình chính trị trong nước và tạm hoãn việc phát triển quan hệ với Ấn Độ, ngoài ra Hàn Quốc tỏ thái độ không hài lòng khi Ấn Độ cho CHDCND Triều Tiên trở thành thành viên của NAM tại hội nghị ở Lima, Peru vào tháng 8/1975.

13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Phải đến giữa thập niên 1980, hợp tác chính trị giữa hai nước bắt đầu có những tín hiệu tích cực thông qua các chuyến thăm cấp cao giữa lãnh đạo hai nước về việc trao đổi, thảo luận các vấn đề song phương, tình hình khu vực và thế giới. Sự kiện đáng chú ý là Bộ trưởng ngoại giao Narasimha Rao đến thăm Seoul vào tháng 5/1983, nhằm tìm kiếm sự hợp tác về kinh tế, đồng thời có lời mời Tổng thống Hàn Quốc sang thăm Ấn Độ. Mặc dù Tổng thống Chun Doo-hwan đã nhận lời và lên lịch dự kiến sẽ thăm Ấn Độ từ ngày 11 đến 14/10/1983 trong chuyến công du 18 ngày tới 5 quốc gia (Myanmar, Sri Lanka, Australia, New Zealand và Ấn Độ) nhưng đã phải hủy chuyến đi vì vụ đánh bom kinh hoàng ở thủ đô Rangoon, Myanmar vào ngày 9/10 do 3 điệp viên CHDCND Triều Tiên thực hiện nhằm ám sát Tổng thống Chun. Thời gian từ năm 1991-2000 đánh dấu một bước tiến lớn trong quan hệ song phương.

Về phía Ấn Độ, song song với việc cải cách toàn diện nền kinh tế vào năm 1991, Thủ tướng Narashimha Rao còn tiến hành thay đổi chính sách đối ngoại thông qua việc đề ra chính sách “hướng Đông” với trọng tâm đẩy mạnh hợp tác giữa Ấn Độ với các nước khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, và Hàn Quốc sẽ là một trong những trọng tâm trong giai đoạn hai của chính sách ngoại giao này. Ngay trong chuyến thăm Hàn Quốc vào năm 1993 của Thủ tướng Rao đã khẳng định trên tờ Diplomacy của Hàn Quốc rằng“sự kết thúc của chiến tranh Lạnh đã dẫn đến bối cảnh quốc tế và những triển vọng mới sẽ cung cấp những cơ hội hợp tác cho Ấn Độ và Hàn Quốc trong kỷ nguyên mới” [17;97].