Ứng dụng phương pháp dạy học dựa trên nhiệm vụ trong giảng dạy kỹ năng nói cho sinh viên năm ...

• Người hướng dẫn: Assoc. Nguyễn Văn Độ
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: Application of Task-Based Language Teaching in Teaching Speaking to the 1st Year Non-English Major Students: An Action Research at Hanoi University of Business and Technology
• Loại tài liệu: M.A minor programme thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• CANDIDATE’S STATEMENT
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF CHARTS, TABLES AND GRAPHS
• PART I. PART I: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Aims and objectives of the study
• 1.3. Research questions
• 1.4. Scope of the study
• 1.5. Method of the study
• 1.6. Significance of the study
• 1.7. Design of the study
• PART II. PART II: DEVELOPMENT
• CHAPTER 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 1.1. Speaking in foreign language learning
• 1.1.1. Definition of speaking
• 1.1.2. Teaching speaking
• 1.1.3. Components of Speaking
• 1.1.4. Testing speaking
• 1.2. Task-Based Language Teaching
• 1.2.1. Definition of TBLT and characteristics of TBLT
• CHAPTER 2. CHAPTER 2: METHODOLOGY
• 2.1. An overview of action research
• 2.2. Description of the context of the research
• 2.3. Subjects of the study
• 2.4. Data collection instruments
• 2.5. The action procedures
• 2.6. Data analysis procedures
• CHAPTER 3. CHAPTER 3: DATA ANALYSIS AND DISCUSSION
• 3.1. Students’ attitudes towards speaking skill
• 3.2. Students’ motivations and learning styles
• 3.3. Students’ difficulties in learning speaking skill
• 3.4. Students’ opinions on speaking activities in the textbook
• 3.5. Teachers’ teaching methods in speaking class
• 3.6. Analysis of interview
• 3.7. Discussion about the research questions
• 3.7.1. What are the possible reasons that lead to students’ weak speaking skill?
• 3.7.2. To what extent does task-based language teaching improve students’ speaking skill?
• PART III. PART III: CONCLUSION
• 3.1. The findings
• 3.2. Limitations of the study
• 3.3. Suggestions for further research
• REFERENCES
• INTERVIEW QUESTIONS
• APPENDIX G
• SPEAKING TEST (POST-TEST)
• APPENDIX CS
• THE ACTION PROCEDURES
• APPENDIX 6
• ENGLISH SPEAKING ABILITY EVALUATION
• DESCRIPTION OF A SAMPLE TASK-BASED SPEAKING LESSON
• TRANSCRIPT OF STUDENTS’ ANSWERS IN THE INTERVIEW
• AN OVERVIEW OF THE RESEARCH PROGRAM FOR FIRST YEAR STUDENTS
• TRANSCRIPT OF TASK SAMPLE

Tóm tắt

I. Phương pháp dạy nói tiếng Anh

Nghiên cứu tập trung vào việc áp dụng phương pháp dạy nói tiếng Anh theo hướng giao nhiệm vụ (Task-Based Language Teaching - TBLT) để cải thiện kỹ năng nói cho sinh viên năm nhất không chuyên tại Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội. Phương pháp này nhấn mạnh việc sử dụng các nhiệm vụ giao tiếp thực tế, giúp sinh viên phát triển khả năng sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên và hiệu quả. Nghiên cứu chỉ ra rằng TBLT không chỉ tăng cường sự tự tin mà còn cải thiện đáng kể khả năng giao tiếp của sinh viên.

1.1. Định nghĩa và đặc điểm của TBLT

Phương pháp dạy học theo hướng giao nhiệm vụ (TBLT) được định nghĩa là một phương pháp giảng dạy ngôn ngữ tập trung vào việc sử dụng các nhiệm vụ giao tiếp thực tế để thúc đẩy quá trình học tập. Theo Brown (1994), TBLT là một phần của khung tiếp cận giao tiếp (CLT), nhấn mạnh việc tổ chức các bài học xoay quanh các nhiệm vụ mà người học cần thực hiện trong môi trường thực tế. Phương pháp này giúp người học không chỉ tiếp thu kiến thức ngôn ngữ mới mà còn củng cố kiến thức hiện có.

1.2. Lợi ích của TBLT trong dạy nói

Phương pháp dạy nói tiếng Anh theo hướng TBLT mang lại nhiều lợi ích, bao gồm tăng cường sự tương tác trong lớp học, cải thiện khả năng giao tiếp và tạo động lực học tập cho sinh viên. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng các nhiệm vụ giao tiếp thực tế giúp sinh viên phát triển kỹ năng nói một cách tự nhiên, đồng thời tăng cường sự tự tin khi sử dụng tiếng Anh trong các tình huống thực tế.

II. Sinh viên năm nhất không chuyên

Nghiên cứu tập trung vào đối tượng là sinh viên năm nhất không chuyên tiếng Anh tại Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội. Nhóm sinh viên này thường gặp khó khăn trong việc phát triển kỹ năng nói do thiếu tự tin và phương pháp học tập không phù hợp. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc áp dụng TBLT giúp sinh viên vượt qua những rào cản này, từ đó cải thiện đáng kể khả năng giao tiếp.

2.1. Khó khăn của sinh viên không chuyên

Sinh viên năm nhất không chuyên thường gặp phải những khó khăn như thiếu tự tin, sợ mắc lỗi và không có môi trường thực hành tiếng Anh hiệu quả. Nghiên cứu chỉ ra rằng những yếu tố này là nguyên nhân chính dẫn đến kỹ năng nói yếu kém của sinh viên. Việc áp dụng TBLT giúp sinh viên vượt qua những rào cản này bằng cách tạo ra môi trường học tập tương tác và thực tế.

2.2. Tác động của TBLT đối với sinh viên

Nghiên cứu cho thấy rằng phương pháp dạy học theo hướng giao nhiệm vụ (TBLT) có tác động tích cực đến sinh viên năm nhất không chuyên. Cụ thể, sinh viên trở nên tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh, đồng thời khả năng giao tiếp của họ được cải thiện đáng kể. Điều này chứng tỏ rằng TBLT là một phương pháp hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng nói cho sinh viên không chuyên.

III. Nghiên cứu hành động

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hành động để đánh giá hiệu quả của TBLT trong việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Anh cho sinh viên. Phương pháp này bao gồm việc thu thập dữ liệu thông qua các bài kiểm tra, bảng câu hỏi và phỏng vấn, từ đó phân tích và đưa ra kết luận về tác động của TBLT. Kết quả nghiên cứu cho thấy TBLT là một phương pháp hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng nói.

3.1. Quy trình nghiên cứu

Nghiên cứu hành động được thực hiện thông qua các bước như xác định vấn đề, thiết kế các nhiệm vụ giao tiếp, thực hiện và đánh giá kết quả. Nghiên cứu sử dụng các công cụ như bài kiểm tra trước và sau khi áp dụng TBLT, bảng câu hỏi khảo sát và phỏng vấn sinh viên để thu thập dữ liệu. Kết quả cho thấy sự cải thiện đáng kể trong kỹ năng nói của sinh viên.

3.2. Kết quả và đánh giá

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng phương pháp dạy học theo hướng giao nhiệm vụ (TBLT) có tác động tích cực đến kỹ năng nói tiếng Anh của sinh viên. Cụ thể, sinh viên trở nên tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh, đồng thời khả năng giao tiếp của họ được cải thiện đáng kể. Điều này chứng tỏ rằng TBLT là một phương pháp hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng nói cho sinh viên không chuyên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, tiếng Anh trở thành một kỹ năng thiết yếu đối với sinh viên Việt Nam, đặc biệt là kỹ năng nói – một trong những kỹ năng quan trọng nhất để giao tiếp hiệu quả. Tại Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội (HUBT), thực trạng giảng dạy và học tập kỹ năng nói tiếng Anh cho sinh viên năm nhất không chuyên còn nhiều hạn chế, thể hiện qua việc sinh viên thường ngại phát biểu, thiếu tự tin và không thể thực hiện tốt các nhiệm vụ giao tiếp. Mục tiêu nghiên cứu nhằm tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng yếu kém này và đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học theo hướng giao nhiệm vụ (Task-Based Language Teaching - TBLT) trong việc cải thiện kỹ năng nói cho sinh viên.

Nghiên cứu được thực hiện trong học kỳ hai năm học 2014-2015 với 32 sinh viên năm nhất ngành Kế toán tại HUBT, sử dụng bộ giáo trình “Market Leader Elementary” làm tài liệu giảng dạy. Qua khảo sát, phỏng vấn, kiểm tra trước và sau khi áp dụng TBLT, nghiên cứu cung cấp số liệu cụ thể về thái độ, động lực học tập, phong cách học tập và những khó khăn của sinh viên trong việc học nói tiếng Anh. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao nhận thức của giảng viên về phương pháp dạy học hiệu quả mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh tại các trường đại học Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về kỹ năng nói trong học ngoại ngữ và lý thuyết dạy học theo hướng giao nhiệm vụ (TBLT). Theo Brown (1994) và Nunan (1998), kỹ năng nói là quá trình tương tác xây dựng ý nghĩa, bao gồm sản xuất và tiếp nhận thông tin trong bối cảnh giao tiếp thực tế. Việc dạy kỹ năng nói không chỉ tập trung vào phát âm, ngữ pháp mà còn phải phát triển khả năng giao tiếp tự nhiên, lưu loát và phù hợp với ngữ cảnh xã hội.

TBLT được định nghĩa là phương pháp dạy học tập trung vào việc sử dụng các nhiệm vụ giao tiếp thực tế để thúc đẩy người học sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên và hiệu quả. Khung dạy học theo TBLT gồm ba giai đoạn chính: tiền nhiệm vụ (pre-task), thực hiện nhiệm vụ (task cycle) và hậu nhiệm vụ (post-task), trong đó người học được khuyến khích tập trung vào ý nghĩa và kết quả của nhiệm vụ hơn là hình thức ngôn ngữ. Các loại nhiệm vụ phổ biến bao gồm liệt kê, sắp xếp, so sánh, giải quyết vấn đề, chia sẻ kinh nghiệm cá nhân và sáng tạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hành động (action research) với cỡ mẫu 32 sinh viên năm nhất không chuyên ngành Kế toán tại HUBT. Mẫu được chọn theo phương pháp thuận tiện do người nghiên cứu trực tiếp giảng dạy lớp này. Dữ liệu được thu thập qua ba công cụ chính: bảng câu hỏi khảo sát, phỏng vấn cá nhân và bài kiểm tra nói (pre-test và post-test).

Quá trình nghiên cứu diễn ra trong 10 tuần, bao gồm các bước: xác định vấn đề, điều tra sơ bộ, can thiệp bằng việc áp dụng TBLT trong giảng dạy, và đánh giá kết quả thông qua phân tích định lượng và định tính. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng cách so sánh điểm số kiểm tra trước và sau, thống kê tỷ lệ phần trăm các câu trả lời khảo sát, và phân loại nội dung phỏng vấn để rút ra nhận xét về hiệu quả của phương pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thái độ và động lực học tập của sinh viên: 81% sinh viên nhận thức kỹ năng nói là quan trọng hoặc khá quan trọng, tuy nhiên chỉ 50% có hứng thú học kỹ năng này. Động lực chính của 84% sinh viên là phục vụ công việc tương lai, 72% học vì đây là kỹ năng bắt buộc trong giáo trình.

2. Phong cách học tập và khó khăn: 41% sinh viên học theo kiểu đọc và viết, 31% thích học qua trò chơi, hình ảnh và hoạt động nhóm. 75% sinh viên gặp khó khăn về phát âm, từ vựng và ngữ pháp; 44% lo sợ mắc lỗi và ngại nói; 63% thường sử dụng tiếng Việt trong giờ học nói.

3. Đánh giá về giáo trình và phương pháp giảng dạy: 47% sinh viên cho rằng các hoạt động nói trong giáo trình khó, 25% thấy nhàm chán. 91% phản ánh giáo viên tập trung nhiều vào ngữ pháp hơn là sử dụng ngôn ngữ, 66% cho biết giáo viên chỉ ưu tiên học sinh tích cực, ít khuyến khích học sinh yếu.

4. Kết quả kiểm tra nói: Điểm trung bình của sinh viên tăng từ 8 (pre-test) lên 10.6 (post-test). Tỷ lệ sinh viên đạt điểm trên trung bình tăng từ 62.5% lên 91%. Tỷ lệ sinh viên dưới trung bình giảm từ 37.5% xuống còn 9%.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy TBLT đã góp phần cải thiện đáng kể kỹ năng nói của sinh viên, thể hiện qua sự tăng điểm kiểm tra và sự thay đổi tích cực trong thái độ học tập. Việc tập trung vào nhiệm vụ giao tiếp thực tế giúp sinh viên phát triển khả năng sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên, tăng cường sự tự tin và giảm bớt nỗi sợ mắc lỗi. So với phương pháp truyền thống, TBLT tạo môi trường học tập chủ động, khuyến khích tương tác và hợp tác giữa các học viên.

Biểu đồ so sánh điểm số pre-test và post-test minh họa rõ sự tiến bộ về mặt kỹ năng nói, trong khi bảng thống kê phản ánh sự thay đổi tích cực trong nhận thức và thái độ của sinh viên. Tuy nhiên, một số khó khăn như sự khác biệt về trình độ, sự e ngại khi làm việc nhóm vẫn tồn tại, đòi hỏi giáo viên cần điều chỉnh linh hoạt trong quá trình giảng dạy.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy: Giáo viên cần lựa chọn chủ đề phù hợp, thiết thực và gần gũi với nhu cầu sinh viên, đồng thời áp dụng linh hoạt các loại nhiệm vụ giao tiếp để duy trì sự hứng thú và thách thức vừa phải cho người học.

2. Tăng cường hỗ trợ ngôn ngữ: Trong giai đoạn tiền nhiệm vụ, giáo viên nên cung cấp từ vựng, cấu trúc câu cần thiết và tạo điều kiện để sinh viên luyện tập kỹ càng nhằm giảm bớt áp lực khi thực hiện nhiệm vụ.

3. Khuyến khích sự tham gia tích cực: Tổ chức nhóm học có sự phối hợp giữa học sinh mạnh và yếu để hỗ trợ lẫn nhau, đồng thời giáo viên cần khích lệ, khen ngợi và tránh sửa lỗi ngay lập tức trong quá trình nói để tạo môi trường an toàn cho sinh viên.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực giáo viên: Nhà trường nên tổ chức các khóa tập huấn về TBLT và các phương pháp giảng dạy hiện đại nhằm giúp giáo viên nâng cao kỹ năng thiết kế và triển khai bài giảng hiệu quả.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên tiếng Anh tại các trường đại học: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để đổi mới phương pháp giảng dạy kỹ năng nói, giúp tăng hiệu quả giảng dạy và nâng cao chất lượng đào tạo.

2. Sinh viên chuyên ngành sư phạm tiếng Anh: Tài liệu hữu ích để hiểu rõ về TBLT, cách áp dụng trong thực tế và các yếu tố ảnh hưởng đến việc học nói tiếng Anh.

3. Nhà quản lý giáo dục và cán bộ đào tạo: Tham khảo để xây dựng chính sách, chương trình đào tạo phù hợp với xu hướng đổi mới phương pháp giảng dạy ngoại ngữ.

4. Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực ngôn ngữ và giáo dục: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phân tích sâu sắc về hiệu quả của TBLT trong môi trường học tập tiếng Anh tại Việt Nam, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. TBLT là gì và tại sao nên áp dụng trong dạy kỹ năng nói?
   TBLT là phương pháp dạy học tập trung vào việc thực hiện các nhiệm vụ giao tiếp thực tế, giúp người học phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ tự nhiên và hiệu quả. Phương pháp này tạo môi trường học tập chủ động, tăng cường tương tác và giảm áp lực khi học nói.

2. Phương pháp nghiên cứu hành động có ưu điểm gì trong nghiên cứu giáo dục?
   Phương pháp này cho phép giáo viên trực tiếp can thiệp và cải tiến quá trình dạy học trong bối cảnh thực tế, thu thập dữ liệu đa dạng và đánh giá hiệu quả một cách liên tục, từ đó điều chỉnh phù hợp với nhu cầu học sinh.

3. Làm thế nào để đánh giá sự tiến bộ của sinh viên trong kỹ năng nói?
   Có thể sử dụng bài kiểm tra nói trước và sau khi áp dụng phương pháp mới, kết hợp với bảng điểm đánh giá dựa trên các tiêu chí như phát âm, ngữ pháp, lưu loát, nội dung và cách tổ chức ý tưởng.

4. Những khó khăn thường gặp khi áp dụng TBLT là gì?
   Sinh viên có thể cảm thấy bỡ ngỡ, lo lắng khi lần đầu thực hiện các nhiệm vụ giao tiếp, đặc biệt với những người có trình độ thấp. Giáo viên cũng cần thời gian để thiết kế bài giảng phù hợp và quản lý lớp học hiệu quả.

5. Làm sao để khắc phục sự khác biệt về trình độ trong lớp học khi áp dụng TBLT?
   Giáo viên nên tổ chức nhóm học đa dạng về trình độ, cung cấp hỗ trợ ngôn ngữ phù hợp trong giai đoạn tiền nhiệm vụ, đồng thời điều chỉnh độ khó của nhiệm vụ để phù hợp với năng lực từng nhóm học sinh.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định rõ nguyên nhân dẫn đến yếu kém kỹ năng nói của sinh viên là do động lực học tập thấp, phong cách học thụ động và phương pháp giảng dạy truyền thống chưa phù hợp.
• Việc áp dụng phương pháp dạy học theo hướng giao nhiệm vụ đã giúp cải thiện đáng kể kỹ năng nói của sinh viên, thể hiện qua sự tăng điểm kiểm tra và thái độ tích cực hơn trong học tập.
• TBLT tạo môi trường học tập chủ động, khuyến khích tương tác và phát triển kỹ năng giao tiếp thực tế, phù hợp với nhu cầu và trình độ của sinh viên không chuyên.
• Nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức của giảng viên và nhà quản lý về hiệu quả của phương pháp đổi mới trong giảng dạy tiếng Anh tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo nên tập trung vào mở rộng quy mô nghiên cứu, đào tạo giáo viên và phát triển tài liệu giảng dạy phù hợp để tối ưu hóa hiệu quả của TBLT trong các kỹ năng ngôn ngữ khác.

Hành động ngay hôm nay để đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh tại trường bạn!