Luận Văn Thạc Sĩ: Phát Triển Sản Xuất Sở Camellia sp Tại Huyện Bình Liêu, Tỉnh Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ VNUA nghiên cứu phát triển sản xuất sợi Camellia sp tại huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh, góp phần nâng cao giá trị nông sản.

• Tác giả: Nình Thị Trang
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Văn Song
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Phát Triển Nông Thôn
• Đề tài: Phát Triển Sản Xuất Sở (Camellia sp) Trên Địa Bàn Huyện Bình Liêu, Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, HỘP
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển sản xuất Sở Camellia sp tại Bình Liêu

Huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh, nổi bật với tiềm năng phát triển sản xuất cây Sở (Camellia sp). Cây Sở không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn đóng góp vào bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Với diện tích đất nông nghiệp lớn, huyện có điều kiện thuận lợi để phát triển loại cây này. Tuy nhiên, việc phát triển sản xuất Sở vẫn gặp nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Đặc điểm sinh thái và kinh tế của cây Sở

Cây Sở có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu miền núi, cho năng suất cao khi được chăm sóc đúng cách. Sản phẩm chính từ cây Sở là dầu ăn, có giá trị dinh dưỡng cao và được thị trường ưa chuộng.

1.2. Lịch sử phát triển cây Sở tại Việt Nam

Cây Sở đã được trồng tại Việt Nam từ những năm 1955, chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc. Sự phát triển của cây Sở đã góp phần vào việc cải thiện đời sống của người dân địa phương.

II. Thách thức trong phát triển sản xuất Sở tại huyện Bình Liêu

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng sản xuất Sở tại Bình Liêu vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như trình độ dân trí thấp, thiếu vốn đầu tư và công nghệ hiện đại đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm.

2.1. Vấn đề về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây Sở

Nhiều hộ nông dân chưa áp dụng các kỹ thuật trồng cây hiện đại, dẫn đến năng suất thấp. Việc thiếu kiến thức về chăm sóc cây cũng là một trong những nguyên nhân chính.

2.2. Khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm Sở

Thị trường tiêu thụ sản phẩm Sở còn hạn chế, nhiều hộ nông dân gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm của mình.

III. Phương pháp phát triển sản xuất Sở hiệu quả tại Bình Liêu

Để phát triển sản xuất Sở, cần áp dụng các phương pháp khoa học kỹ thuật và cải thiện quy trình sản xuất. Việc quy hoạch sản xuất tập trung và nâng cao năng lực cho người dân là rất cần thiết.

3.1. Quy hoạch sản xuất Sở tập trung

Quy hoạch sản xuất Sở tập trung sẽ giúp tăng cường hiệu quả kinh tế và giảm thiểu rủi ro cho người nông dân. Cần xác định các vùng trồng Sở phù hợp để phát triển bền vững.

3.2. Đào tạo và nâng cao trình độ cho nông dân

Cần tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây Sở cho nông dân, giúp họ nâng cao kiến thức và kỹ năng sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về sản xuất Sở

Nghiên cứu cho thấy việc phát triển sản xuất Sở không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Các sản phẩm từ cây Sở đang dần được thị trường chấp nhận và ưa chuộng.

4.1. Hiệu quả kinh tế từ sản xuất Sở

Sản xuất Sở mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ nông dân. Giá trị kinh tế từ cây Sở đang ngày càng tăng, đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ dầu thực vật tăng cao.

4.2. Tác động xã hội của việc phát triển sản xuất Sở

Việc phát triển sản xuất Sở đã tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương, góp phần cải thiện đời sống và nâng cao thu nhập cho cộng đồng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho sản xuất Sở tại Bình Liêu

Phát triển sản xuất Sở tại huyện Bình Liêu cần được chú trọng hơn nữa. Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương và sự tham gia của các doanh nghiệp để thúc đẩy ngành sản xuất này.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất Sở

Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và thị trường cho người nông dân trồng Sở, giúp họ nâng cao năng lực sản xuất.

5.2. Tương lai của sản xuất Sở tại Bình Liêu

Với những tiềm năng hiện có, sản xuất Sở tại Bình Liêu có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của huyện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu tiêu thụ dầu thực vật tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng theo xu hướng chuyển dịch từ mỡ động vật sang dầu thực vật giàu dinh dưỡng. Theo ước tính từ các báo cáo ngành, mức tiêu thụ bình quân đầu người được dự báo tăng từ 10 kg/người/năm lên 16 kg/người/năm vào năm 2020 và đạt 18,5 kg/người/năm vào năm 2025. Trong bối cảnh cả nước từng phải nhập khẩu tới 734.000 tấn dầu thô và tinh luyện mỗi năm để đáp ứng nhu cầu nội địa, việc phát triển các vùng nguyên liệu cây có dầu chất lượng cao là một đòi hỏi cấp thiết.

Cây Sở (Camellia sp) là cây lâm sản ngoài gỗ bản địa có giá trị đa dụng đặc biệt. Dầu chiết xuất từ nhân hạt Sở có tỷ lệ hàm lượng dầu đạt từ 40% đến 60%, sở hữu chất lượng dinh dưỡng cao tương đương dầu ô liu quốc tế. Huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh có diện tích đất tự nhiên là 47.013,34 ha, trong đó quỹ đất lâm nghiệp chiếm 33.969,79 ha (tương đương 89,18% tổng diện tích đất nông nghiệp) và còn hơn 7.153,59 ha đất trống chưa sử dụng. Mặc dù tiềm năng sinh thái rất lớn, sản xuất Sở tại địa phương trong thời gian dài vẫn mang tính quảng canh, manh mún, năng suất thấp và chưa hình thành chuỗi hàng hóa tập trung.

Luận văn xác định mục tiêu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích thực trạng tổ chức sản xuất, đánh giá 6 nhóm yếu tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển sản xuất Sở theo hướng hàng hóa tập trung tại huyện Bình Liêu giai đoạn 2016-2020. Nghiên cứu được triển khai khảo sát chuyên sâu tại 3 xã trọng điểm gồm Hoành Mô, Lục Hồn và Đồng Tâm. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa kinh tế - xã hội to lớn khi giá hạt Sở đã tăng từ 12.000 đồng/kg lên 17.000 - 22.000 đồng/kg và giá dầu ép đạt 120.000 - 150.000 đồng/lít, mở ra hướng sinh kế giảm nghèo bền vững cho địa bàn có 84,99% số hộ làm nông nghiệp và tỷ lệ hộ nghèo còn 21,4%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng Lý thuyết phát triển kinh tế của Ngân hàng Thế giới và các công trình kinh tế nông nghiệp kinh điển, nhìn nhận phát triển kinh tế là quá trình biến đổi cả về lượng (quy mô diện tích, sản lượng) và về chất (năng suất, cơ cấu giống, công nghệ chế biến và giá trị gia tăng). Đồng thời, đề tài tích hợp Lý thuyết phát triển bền vững của Ủy ban Brundtland, đảm bảo sự cân bằng hài hòa giữa ba trụ cột: hiệu quả kinh tế cho hộ trồng rừng, tiến bộ xã hội nông thôn và bảo vệ hệ sinh thái chống xói mòn đất dốc.

Mô hình nghiên cứu phân tích toàn diện chuỗi sản xuất Sở từ các yếu tố đầu vào (vốn đầu tư, cây giống, lao động, đất đai), quy trình kỹ thuật gieo trồng thâm canh, thu hoạch, chế biến chiết xuất đến các kênh phân phối tiêu thụ trên thị trường. Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: sản xuất hàng hóa nông nghiệp, phát triển sản xuất Sở (quá trình mở rộng diện tích, thâm canh tăng năng suất hạt và nâng cao giá trị dầu ép), chi phí trung gian (IC), tổng giá trị sản xuất (GO) và giá trị gia tăng (VA). Cây Sở được xác định là loài cây gỗ nhỏ họ Chè, sống lâu năm với chu kỳ sinh trưởng trên 100 năm, bắt đầu ra quả từ năm thứ 5 và cho sản lượng ổn định từ năm thứ 15 trở đi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ niên giám thống kê, báo cáo của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Bình Liêu trong giai đoạn 2013-2015.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra chọn mẫu phân tầng có chủ đích với tổng quy mô 90 mẫu khảo sát. Cụ thể, mẫu bao gồm 60 hộ nông dân trực tiếp trồng Sở (chia thành 12 hộ có vườn Sở dưới 10 năm tuổi, 32 hộ có vườn Sở từ 11 đến 30 năm tuổi và 18 hộ có vườn Sở trên 30 năm tuổi) tại 3 xã đại diện là Hoành Mô, Lục Hồn và Đồng Tâm. Bên cạnh đó, tác giả phỏng vấn sâu 10 thương lái thu gom, 10 cán bộ quản lý địa phương và 10 khách hàng tiêu thụ sản phẩm dầu Sở. Cỡ mẫu này đảm bảo tính đại diện cao cho chuỗi giá trị và phản ánh chính xác chu kỳ sinh trưởng của cây trồng.

Các phương pháp phân tích chủ đạo gồm: thống kê mô tả, phân tổ thống kê, so sánh biến động số lượng tương đối và tuyệt đối, tổng hợp xếp hạng ý kiến chuyên gia và phương pháp hạch toán kinh tế nông hộ để xác định GO, IC, VA và thu nhập hỗn hợp (MI). Việc lựa chọn phương pháp hạch toán chi phí giúp lượng hóa chính xác hiệu quả sử dụng đồng vốn và ngày công lao động, tạo căn cứ định lượng vững chắc cho các đề xuất chính sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, huyện Bình Liêu sở hữu tiềm năng tự nhiên vượt trội với 33.969,79 ha đất lâm nghiệp và 7.153,59 ha đất chưa sử dụng, trong đó nhóm đất Feralit phát triển trên đá mácma axit chiếm khoảng 27% diện tích tự nhiên với tầng đất dày, độ chua pH từ 4 đến 5 rất phù hợp với đặc tính sinh học của cây Sở. Tuy nhiên, diện tích rừng Sở toàn huyện vẫn còn phân tán, phần lớn các diện tích chưa được quy hoạch tập trung đồng bộ.

Thứ hai, giá trị kinh tế của cây Sở tăng trưởng rõ nét qua các năm. Giá thu mua hạt Sở tươi và khô tại vườn đã tăng từ 12.000 đồng/kg lên mức 17.000 - 22.000 đồng/kg (tăng từ 41,7% đến 83,3%), trong khi dầu Sở ép nguyên chất có giá bán đạt 150.000 đồng/lít. Toàn bộ các bộ phận của cây đều có giá trị sử dụng: vỏ quả chiếm 60-61% trọng lượng chứa 9,26% tannin dùng sản xuất than hoạt tính, bã Sở chứa hoạt chất saponin làm thuốc trừ sâu sinh học và diệt tạp khuẩn ao nuôi thủy sản.

Thứ ba, năng suất vườn Sở có sự chênh lệch lớn theo vùng và độ tuổi cây. Qua so sánh, năng suất hạt tươi của giống Sở cam tại Quảng Ninh đạt khoảng 1,7 tấn/ha ở tuổi 36, thấp hơn giống Sở quýt tại Lạng Sơn (1,8 tấn/ha) và Sở chè tại Nghệ An (2,9 tấn/ha). Tại 3 xã điều tra, có tới 30% số hộ (18/60 hộ) sở hữu vườn cây trên 30 năm tuổi đã già cỗi nhưng chưa được đốn tỉa phục tráng, dẫn đến năng suất hạt giảm từ 20% đến 35% so với giai đoạn đỉnh cao.

Thứ tư, kênh tiêu thụ sản phẩm còn mang tính thụ động. Khoảng 85% sản lượng hạt Sở của người dân được bán trực tiếp tại nhà hoặc thông qua thương lái tự do xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc qua cửa khẩu Hoành Mô, khiến người sản xuất dễ bị ép giá do thiếu vắng doanh nghiệp chế biến sâu tại chỗ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến năng suất và giá trị sản xuất Sở tại Bình Liêu chưa tương xứng với tiềm năng xuất phát từ 6 nhóm nhân tố, trong đó trình độ dân trí là rào cản lớn nhất. Với đặc thù dân cư gồm 53,5% người Tày và 25,2% người Dao, trình độ thâm canh của đồng bào còn hạn chế, tỷ lệ tham gia các lớp tập huấn khuyến nông chỉ đạt mức thấp. Hầu hết các hộ chưa áp dụng kỹ thuật bón phân cân đối N-P-K và kỹ thuật đốn tỉa tạo tán – biện pháp từng giúp các mô hình thâm canh Sở ở nước ngoài nâng sản lượng từ 36,7% đến 39,5% và giảm sâu bệnh tới 24,7%.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các nghiên cứu kinh tế nông nghiệp tại Thái Nguyên đối với cây chè và tại Lạng Sơn đối với cây hồi, khẳng định mức độ đầu tư chi phí trung gian (IC) và ứng dụng kỹ thuật ghép cải tạo có mối tương quan thuận mạnh mẽ với giá trị gia tăng (VA). Dữ liệu hạch toán từ 60 hộ điều tra cho thấy việc chuyển hóa các chỉ tiêu chi phí và doanh thu lên hệ thống biểu đồ cơ cấu và bảng so sánh hạch toán kinh tế phản ánh trực quan sự vượt trội của các hộ có áp dụng kỹ thuật tỉa thưa duy trì độ tàn che 70% và đầu tư máy ép dầu bán cơ giới.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Ủy ban nhân dân huyện Bình Liêu cần chủ trì quy hoạch vùng trồng Sở sản xuất hàng hóa tập trung giai đoạn 2017-2020 tại 3 xã Hoành Mô, Lục Hồn, Đồng Tâm và mở rộng sang xã Vô Ngại; đặt mục tiêu trồng mới và phục tráng 500 ha rừng Sở, khai thác hiệu quả quỹ đất trống 7.153,59 ha chưa sử dụng.

Thứ hai, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kết hợp Trạm Khuyến nông huyện tổ chức đào tạo kỹ thuật thâm canh định kỳ cho 100% số hộ trồng Sở từ năm 2017; chuyển giao công nghệ ghép cải tạo thay tán vườn Sở già cỗi, áp dụng kỹ thuật xén tỉa cành tạo tán để nâng năng suất hạt thêm 30-40% và tuyển chọn các dòng Sở ưu việt có tỷ lệ dầu trong nhân đạt từ 50% đến 60%.

Thứ ba, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh và huyện Bình Liêu cần ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông lâm sinh giai đoạn 2017-2019; hỗ trợ thành lập tối thiểu 2 cơ sở chế biến ép dầu công nghệ bán tự động đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm tại cụm xã Hoành Mô và thị trấn Bình Liêu với công suất 50-100 tấn dầu tinh chế/năm.

Thứ tư, Ngân hàng Chính sách Xã hội và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Bình Liêu triển khai gói vay ưu đãi lãi suất thấp hơn 2-3%/năm với thời hạn 5-7 năm, hỗ trợ 21,4% hộ nghèo và 13,9% hộ cận nghèo có đủ nguồn vốn đầu tư phân bón và cây giống trong giai đoạn kiến thiết cơ bản kéo dài 5 năm đầu của cây Sở.

Thứ năm, Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện đẩy mạnh xây dựng nhãn hiệu chứng nhận Dầu Sở Bình Liêu gắn với chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn 2017-2020; xúc tiến ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm giữa hợp tác xã và doanh nghiệp tiêu thụ lớn, bảo đảm giá sàn thu mua hạt Sở tối thiểu 20.000 đồng/kg nhằm bảo vệ lợi nhuận cho người nông dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nông nghiệp tại Ủy ban nhân dân huyện Bình Liêu và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ninh. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn và số liệu quy hoạch chi tiết để xây dựng các đề án phát triển lâm sản ngoài gỗ, tái cơ cấu ngành trồng trọt và triển khai hiệu quả chương trình OCOP tại các huyện miền núi biên giới.

Nhóm thứ hai là các giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Phát triển nông thôn, Kinh tế nông nghiệp và Lâm nghiệp. Tài liệu là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu chuỗi giá trị nông hộ, kỹ thuật điều tra chọn mẫu phân tầng và phương pháp hạch toán kinh tế (GO, IC, VA, MI) trong kinh tế tài nguyên.

Nhóm thứ ba là các doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà đầu tư trong ngành chế biến thực phẩm dinh dưỡng và hóa mỹ phẩm. Nghiên cứu cung cấp bức tranh chi tiết về trữ lượng vùng nguyên liệu, chất lượng hàm lượng dầu hạt Sở (40-60%) và tiềm năng thương mại hóa các phụ phẩm từ vỏ quả và bã Sở.

Nhóm thứ tư là cán bộ khuyến nông cơ sở và các hộ gia đình trồng rừng tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Công trình đóng vai trò như cẩm nang hướng dẫn về hạch toán chi phí đầu tư 1 ha rừng Sở, kỹ thuật đốn tỉa phục tráng và giải pháp tiếp cận thị trường tiêu thụ ổn định.

Câu hỏi thường gặp

Cây Sở mang lại những giá trị kinh tế và công dụng vượt trội nào so với các cây lâm nghiệp khác? Cây Sở là loài cây đa tác dụng có tuổi thọ trên 100 năm. Dầu ép từ hạt có tỷ lệ dầu trong nhân đạt 40-50%, chứa các axit béo không no cao cấp tương đương dầu ô liu, rất tốt cho sức khỏe tim mạch. Vỏ quả chiếm 60-61% khối lượng chứa 9,26% tannin dùng sản xuất than hoạt tính, còn bã Sở chứa saponin dùng làm thuốc bảo vệ thực vật sinh học và chất khử khuẩn ao nuôi tôm cá.

Điều kiện tự nhiên tại huyện Bình Liêu có những lợi thế cạnh tranh gì cho việc phát triển cây Sở? Bình Liêu sở hữu 33.969,79 ha đất lâm nghiệp và hơn 7.153 ha đất trống chưa sử dụng, trong đó 27% diện tích là đất Feralit đỏ vàng trên đá mácma axit có độ pH chua từ 4 đến 5 rất thích hợp cho cây họ Chè sinh trưởng. Khí hậu nhiệt đới gió mùa mát mẻ với nhiệt độ trung bình 22,5 độ C và độ ẩm 83% là điều kiện lý tưởng để cây tích lũy hàm lượng dầu cao.

Nguyên nhân vì sao năng suất và hiệu quả kinh tế rừng Sở tại địa phương trước đây còn thấp? Khảo sát 60 hộ dân cho thấy có tới 30% hộ sở hữu vườn cây trên 30 năm tuổi đã thoái hóa nhưng không được đốn tỉa tạo tán hay bón phân định kỳ. Đồng thời, trình độ dân trí còn hạn chế khiến người dân canh tác theo thói quen tự nhiên, thu hái quả non làm giảm tỷ lệ dầu và phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái thu gom tại cửa khẩu Hoành Mô.

Luận văn đã áp dụng phương pháp hạch toán kinh tế nào để lượng hóa kết quả sản xuất của nông hộ? Nghiên cứu sử dụng hệ thống chỉ tiêu hạch toán kinh tế nông nghiệp gồm: Tổng giá trị sản xuất (GO), Chi phí trung gian (IC), Giá trị gia tăng (VA) và Thu nhập hỗn hợp (MI) tính bình quân trên 1 ha canh tác. Phương pháp này giúp phản ánh chính xác hiệu quả sử dụng vốn, đất đai và công lao động giữa 3 nhóm hộ theo độ tuổi vườn cây.

Giải pháp nào mang tính đột phá nhất để nâng cao chuỗi giá trị sản xuất Sở tại Bình Liêu đến năm 2020? Giải pháp đột phá là quy hoạch vùng sản xuất tập trung 500 ha tại các xã Hoành Mô, Lục Hồn, Đồng Tâm gắn liền với xây dựng thương hiệu OCOP Dầu Sở Bình Liêu. Kết hợp chuyển giao kỹ thuật tỉa tán tăng năng suất 36-39% với việc kêu gọi doanh nghiệp đầu tư xưởng ép dầu đạt chuẩn an toàn thực phẩm, bao tiêu hạt Sở với giá sàn trên 20.000 đồng/kg.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất cây có dầu, khẳng định cây Sở là cây trồng mũi nhọn đem lại giá trị kinh tế, xã hội và môi trường bền vững tại huyện Bình Liêu.
• Đánh giá chi tiết thực trạng sản xuất tại 3 xã trọng điểm với quy mô 60 hộ nông dân, chứng minh tiềm năng thương mại lớn khi giá hạt đạt 17.000 - 22.000 đồng/kg và giá dầu đạt 150.000 đồng/lít.
• Phân tích sâu sắc 6 nhóm yếu tố ảnh hưởng, chỉ rõ trình độ dân trí và việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật là khâu đột phá quyết định năng suất và hàm lượng dầu hạt Sở (40-60%).
• Đề xuất đồng bộ 6 nhóm giải pháp kinh tế - kỹ thuật từ quy hoạch tập trung 500 ha, cải tạo giống, đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ tín dụng đến phát triển thị trường theo chuẩn OCOP giai đoạn 2017-2020.
• Đóng góp mới quan trọng của luận văn là đã lấp đầy khoảng trống nghiên cứu kinh tế chuỗi giá trị ngành hàng cây Sở tại tỉnh Quảng Ninh, cung cấp căn cứ thực chứng cho công tác quản lý và phát triển nông thôn.

Định hướng tiếp theo giai đoạn 2017-2020 đòi hỏi các cấp chính quyền và cơ quan khuyến nông khẩn trương triển khai quy hoạch thực địa và hỗ trợ nông hộ tiếp cận kỹ thuật thâm canh tiên tiến. Quý bạn đọc, nhà nghiên cứu và nhà quản lý hãy tham khảo ngay toàn văn luận văn thạc sĩ của tác giả Nình Thị Trang tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam để tiếp cận hệ thống dữ liệu chi tiết và áp dụng các giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững vào thực tiễn địa phương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NÌNH THỊ TRANG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT SỞ (CAMELLIA SP) TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BÌNH LIÊU, TỈNH QUẢNG NINH Chuyên ngành: Phát triển nông thôn Mã số: 60.16 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Văn Song NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả bên trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn NÌnh Thị Trang i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng gửi lời cám ơn tới các thầy, cô giáo Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Kinh tếTài nguyên và Môi trường – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi về mọi mặt trong quá trình học tập và làm đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn: GS. Nguyễn Văn Song, người đã định hướng và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm đề tài. Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới Ủy ban nhân dân, Chi cục Thống kê, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Bình Liêu.

Tôi xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân các xã, các cán bộ, hộ nông dân đã giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra. Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn sự động viên, giúp đỡ của gia đình và bạn bè trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện đề tài. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn NÌnh Thị Trang ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình, sở đồ, đồ thị. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới của luận văn về lý luận và thực tiễn. Cở sở lý luận và thực tiễn. Cơ sở lý luận của đề tài. Một số khái niệm liên quan.

Đặc điểm kỹ thuật cây Sở. Nội dung phát triển sản xuất Sở. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất Sở. Cơ sở thực tiễn của đề tài.

Các nghiên cứu liên quan trên thế giới. Các nghiên cứu liên quan trong nước. Bài học và kinh nghiệm rút ra từ tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn cho quá trình nghiên cứu đề tài. Phương pháp nghiên cứu.

24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu. Vị trí địa lý. Đất đai, thổ nhưỡng.

Khí hậu, thủy văn. Điều kiện kinh tế - văn hóa - xã hội. Những thuận lợi, khó khăn của địa bàn nghiên cứu tới phát triển sản xuất Sở. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.2 Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Hệ thống chỉ tiêu trong nghiên cứu. Cách tính toán một số chỉ tiêu trong nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Khái quát tình hình sản xuất và tiêu thụ Sở huyện Bình Liêu. Khái quát tình hình sản xuất Sở huyện Bình Liêu. Sự phát triển về diện tích, năng suất, sản lượng Sở của huyện qua các năm.

Tình hình tiêu thụ Sở của huyện Bình Liêu. Thực trạng phát triển sản xuất Sở của các hộ điều tra. Đặc điểm và điều kiện kinh tế của các hộ điều tra. Quy hoạch sản xuất Sở.

Phát triển chất lượng Sở của các hộ điều tra. Tình hình tiêu thụ Sở và nhu cầu thị trường về sản phẩm Dầu Sở. Hiệu quả kinh tế trồng Sở của hộ nông dân. Hiệu quả xã hội.

Hiệu quả môitrường. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất Sở. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế xã hội.

Trình độ dân trí. Chính sách. Khoa học công nghệ. 64 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Thị trường tiêu thụ. Đánh giá tình hình phát triển sản xuất Sở của hộ nông dân. Khó khăn, tồn tại. Nguyên nhân của tồntại.

Giải pháp phát triển sản xuất Sở trên địa bàn. Căn cứ đề xuất các giải pháp phát triển sản xuất Sở. Các giải pháp phát triển sản xuất Sở. Kết luận và kiến nghị.

79 Tài liệu tham khảo. 83 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt A Chi phí khấu hao BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật DT Diện tích ĐVT Đơn vị tính GO Tổng giá trị sản xuất HQKT Hiệu quả kinh tế IC Chi phí trung gian KHKT Khoa học kỹ thuật LĐ Lao động LĐNN Lao động nông nghiệp OCOP Mỗi xã, mỗi phường một sản phẩm PTNT Phát triển nông thôn PTSX Phát triển sản xuất QM Quy mô UBND Ủy ban nhân dân USDA Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ VA Giá trị gia tăng WB Ngân hàng thế giới XDCB Xây dựng cơ bản vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Sản lượngnhập khẩu các loại dầu thực vậtở một số quốc gia chủ yếu. Sản lượng các loại dầu thực vậtở một số quốc gia chủ yếu.

Sản lượng tiêu thụ các loại dầu thực vậtở một số quốc gia chủ yếu. Sản lượng xuất khẩu các loại dầu thực vậtở một số quốc gia chủ yếu. Năng suất Sở ở một số tỉnh. Hiện trạng sử dụng đất huyện Bình Liêu.

Tình hình dân số và lao động huyện Bình Liêu. Số lượng, thông tin của các đối tượng tiến hành phỏng vấn. Diện tích trồng Sở huyện Bình Liêu. Diện tích, năng suất, sản lượng Sởhuyện Bình Liêu.

Thông tin chung về hộ điều tra. Số hộ trồng Sở tại các xã qua 3 năm (2013-2015). Diện tích sản xuất Sở của các hộ tại 3 xã điều tra. Tình hình sử dụng giống Sở của các hộ điều tra.

Mức đầu tư chi phí sản xuất Sở trên 1 ha thời kỳ kiến thiết cơ bản. Chi phí đầu tư 1 ha Sở thời kỳ kinh doanh. Năng suất cây Sở của các hộ tại 3 xã điều tra. Tình hình tiêu thụ Sở của hộ nông dân.

Một số chỉ tiêu kết quả và hiệu quả kinh tế sản xuất Sở bình quân 1ha. Diện tích đất trống ở Bình Liêu có thể quy hoạch để trồng rừng Sở. Dự kiến trồng mới Sở giai đoạn 2017-2020. 71 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, HỘP Biểu đồ 2.

Dự báo tiêu thụ dầu thực vật của Việt Nam. Bản đồ vị trí địa lý huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Số hộ có tham gia THKT trồng Sở tại 3 xã điều tra. Dân số, lao động tại 3 xã điều tra.

Vốn đầu tư trên 1 ha của các nhóm hộ. Trình độ dân trí của các hộ dân tại 3 xã điều tra. Tỷ lệ số hộ có vay vốn sản xuất Sở tại 3 xã điều tra. Kênh tiêu thụ Sở các hộ điều tra.

Tiêu thụ sản phẩm Sở. 66 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Nình Thị Trang 2. Tên luận văn: “Phát triển sản xuất Sở (Camellia sp) trên địa bàn huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh” 3.

Ngành: Phát triển nông thôn Mã số: 60. Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Toàn cảnh kinh tế thế giới khó khăn, các ngành hầu hết bị sụt giảm nhưng riêng ngành công nghiệp dầu thực vật vẫn tăng trưởng, bởi các sản phẩm của ngành đáp ứng nhu cầu khó tiết giảm trong đời sống hàng ngày. Trong khi đó, xu hướng chuyển từ mỡ động vật sang dầu thực vật của người tiêu dùng tăng cao, hé lộ một thị trường dầu thực vật đầy khởi sắc. Với đặc tính dầu Sở đảm bảo sức khỏe, tăng sức đề kháng, chống ung thư, lão hóa thì đây là một bước tiến cho phát triển sản xuất Sở ở huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.Bình Liêu là huyện miền núi của tỉnh Quảng Ninh, với tiềm năng đất đai về diện tích đất tự nhiên là 47.013,34 ha trong đó diện tích đất nông nghiệp là 33.969,19 ha và diện tích đất trống chưa sử dụng là 7.153,6 ha của huyện là lợi thế cho phát triển sản xuất Sở.

Tuy nhiên, rừng Sở của các hộ dân đều cho năng suất, chất lượng thấp do chưa được áp dụng khoa học kỹ thuật, sản xuất còn nhỏ, lẻ, manh mún; phát triển sản xuất Sở còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố về: Giống, trình độ dân trí, vốn đầu tư, thị trường tiêu thụ Sở,.Trong luận văn này, chúng tôi nghiên cứu những vấn dề lý luận, thực tiễn và thực trạng phát triển sản xuất Sở từ đó đề xuất các giải pháp phát triển sản xuất Sở cho huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh trong thời gian tới. Tương ứng với đó là mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về sản xuất, phát triển sản xuất và phát triển sản xuất Sở; (2)đánh giá thực trạng phát triển sản xuất Sở của huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh; (3) phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất Sở của huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh; (4) đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất Sở của huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Trong nghiên cứu này chúng tôi sử dụng linh hoạt giữa số liệu thứ cấp và sơ cấp để đưa ra các phân tích nhận định. Trong đó số liệu thứ cấp tổng hợp từ các báo cáo tổng kết,các tài liệu đã được công bố và các tài liệu từ mạng internet.Số liệu sơ cấp được thu thập qua bảng câu hỏi điều tra trực tiếpcác đối tượng các hộ dân, người thu gom, khách hàng và cán bộ quản lý tại 3 xã điều tra: Hoành Mô, Lục Hồn và Đồng Tâm.

Chúng tôi sử dụng các phương pháp phân tích như: phân tổ thống kê, thống kê mô tả, so sánh, tổng hợp và xếp hạng các ý kiến đánh giá của chuyên gia, phương pháp hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.