Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Sản Xuất Cây Vụ Đông Tại Huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ VNUA nghiên cứu phát triển sản xuất cây vụ đông tại huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, góp phần nâng cao hiệu quả nông nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Phương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Chung
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Phát Triển Sản Xuất Cây Vụ Đông Trên Địa Bàn Huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Trích yếu luận văn
• 1.2. Thesis abstract
• 1.3. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.4. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.4.1. Mục tiêu chung
• 1.4.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Những đóng góp mới của đề tài
• 1.6.1. Về thực tiễn
• 1.7. Cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển sản xuất cây vụ đông
• 1.7.1. Cơ sở lý luận phát triển sản xuất cây vụ đông
• 1.7.2. Một số khái niệm
• 1.7.3. Vai trò của phát triển sản xuất cây vụ Đông
• 1.7.4. Đặc điểm sản xuất cây vụ Đông
• 1.7.5. Nội dung phát triển sản xuất cây vụ đông
• 1.7.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển, phát triển sản xuất cây vụ Đông
• 1.7.7. Cơ sở thực tiễn phát triển sản xuất cây vụ đông
• 1.7.8. Thực trạng phát triển sản xuất cây vụ Đông ở Việt Nam
• 1.7.9. Những thách thức hiện nay và trong tương lai đối với phát triển cây vụ Đông ở Việt Nam
• 1.7.10. Kinh nghiệm sản xuất vụ Đông của một số địa phương
• 1.7.11. Các bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn cho huyện Tân Yên trong phát triển sản xuất cây vụ đông
• 1.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.8.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.8.2.1. Chế độ thuỷ văn và tài nguyên nước
• 1.8.2.2. Tình hình sử dụng đất đai
• 1.8.2.3. Những thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hoá xã hội ảnh hưởng đến phát triển sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên
• 1.8.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8.3.1. Chọn địa bàn nghiên cứu
• 1.8.3.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.8.3.3. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 1.8.3.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.8.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.9. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.9.1. Thực trạng phát triển sản xuất cây vụ đông trên địa bàn huyện Tân Yên
• 1.9.2. Quy mô phát triển sản xuất cây vụ Đông huyện Tân Yên giai đoạn 2015-2017
• 1.9.3. Đầu tư thâm canh phát triển sản xuất cây vụ Đông
• 1.9.4. Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quá trình phát triển sản xuất cây vụ Đông
• 1.9.5. Liên kết trong phát triển sản xuất cây vụ Đông
• 1.9.6. Các hình thức tổ chức sản xuất cây trồng vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên
• 1.9.7. Kết quả và hiệu quả phát triển sản xuất cây vụ Đông
• 1.9.7.1. Đánh giá thực trạng phát triển sản xuất cây trồng vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên trong những năm qua
• 1.9.7.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất cây vụ đông trên địa bàn huyện Tân Yên
• 1.9.7.2.1. Về quy hoạch sản xuất cây vụ Đông
• 1.9.7.2.2. Về trình độ cán bộ của cán bộ chuyên môn
• 1.9.7.2.3. Về chủ trương chính sách
• 1.9.7.2.4. Về nhận thức, hiểu biết của người sản xuất
• 1.9.8. Tổ chức tiêu thụ sản phẩm cây vụ Đông
• 1.10. Định hướng và giải pháp phát triển sản xuất cây vụ đông huyện Tân Yên
• 1.10.1. Phương hướng, mục tiêu phát triển cây vụ Đông
• 1.10.2. Một số giải pháp phát triển triển sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên
• 1.11. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Sản Xuất Cây Vụ Đông Tại Huyện Tân Yên

Huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, nổi bật với tiềm năng phát triển nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất cây vụ Đông. Với diện tích đất nông nghiệp lên tới 12.946,24 ha, trong đó diện tích cây vụ Đông duy trì từ 4.700 ha, sản lượng ước đạt 80.000 tấn. Cây vụ Đông không chỉ đáp ứng nhu cầu lương thực mà còn mang lại giá trị kinh tế cao cho nông dân. Tuy nhiên, việc phát triển sản xuất cây vụ Đông vẫn gặp nhiều thách thức.

1.1. Đặc Điểm Khí Hậu Và Đất Đai Tại Huyện Tân Yên

Khí hậu Tân Yên có mùa đông lạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trồng các loại cây vụ Đông như khoai tây, rau màu. Đất đai tại đây có độ phì nhiêu cao, thích hợp cho nhiều loại cây trồng, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

1.2. Vai Trò Của Cây Vụ Đông Trong Nền Kinh Tế Địa Phương

Cây vụ Đông đóng góp quan trọng vào cơ cấu kinh tế của huyện, không chỉ tạo ra sản phẩm hàng hóa mà còn giải quyết việc làm cho người dân. Việc phát triển cây vụ Đông giúp nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho nông dân.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Sản Xuất Cây Vụ Đông

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng sản xuất cây vụ Đông tại Tân Yên vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún và năng suất chưa cao là những vấn đề cần được giải quyết. Ngoài ra, việc áp dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất.

2.1. Quy Mô Sản Xuất Nhỏ Lẻ Và Manh Mún

Sản xuất cây vụ Đông tại Tân Yên chủ yếu diễn ra ở quy mô hộ gia đình, dẫn đến việc khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới và nâng cao năng suất. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

2.2. Thiếu Hỗ Trợ Từ Chính Sách Nhà Nước

Chính sách hỗ trợ cho nông dân trong việc phát triển sản xuất cây vụ Đông còn thiếu đồng bộ. Việc thiếu thông tin và hướng dẫn từ các cơ quan chức năng khiến nông dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới và thị trường tiêu thụ.

III. Phương Pháp Nâng Cao Năng Suất Cây Vụ Đông Tại Tân Yên

Để phát triển sản xuất cây vụ Đông bền vững, cần áp dụng các phương pháp canh tác hiện đại và tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp. Việc đào tạo kỹ thuật cho nông dân cũng là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao năng suất.

3.1. Áp Dụng Kỹ Thuật Canh Tác Mới

Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác mới như thâm canh, sử dụng giống cây trồng chất lượng cao sẽ giúp nâng cao năng suất cây vụ Đông. Nông dân cần được đào tạo và hướng dẫn để thực hiện các kỹ thuật này một cách hiệu quả.

3.2. Tăng Cường Liên Kết Giữa Nông Dân Và Doanh Nghiệp

Liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cây vụ Đông sẽ giúp đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân. Các doanh nghiệp có thể hỗ trợ nông dân trong việc cung cấp giống, vật tư và tiêu thụ sản phẩm.

IV. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Trong Sản Xuất Cây Vụ Đông

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất cây vụ Đông là rất cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các công nghệ mới như tưới tiêu thông minh, phân bón hữu cơ sẽ giúp cải thiện hiệu quả sản xuất.

4.1. Sử Dụng Giống Cây Chất Lượng Cao

Giống cây trồng chất lượng cao có thể giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Nông dân cần được cung cấp thông tin và hỗ trợ trong việc chọn lựa giống phù hợp với điều kiện địa phương.

4.2. Ứng Dụng Công Nghệ Tưới Tiêu Hiện Đại

Công nghệ tưới tiêu hiện đại giúp tiết kiệm nước và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Việc áp dụng công nghệ này sẽ giúp cây vụ Đông phát triển tốt hơn trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Thực Tiễn

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển sản xuất cây vụ Đông tại Tân Yên đã có những kết quả tích cực. Năng suất và chất lượng sản phẩm đã được cải thiện, đồng thời hình thành các vùng sản xuất tập trung. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất.

5.1. Năng Suất Và Chất Lượng Sản Phẩm Được Cải Thiện

Năng suất cây vụ Đông tại Tân Yên đã tăng lên đáng kể trong những năm qua. Việc áp dụng các phương pháp canh tác mới và giống cây chất lượng cao đã giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.2. Hình Thành Các Vùng Sản Xuất Tập Trung

Các vùng sản xuất tập trung đã được hình thành, giúp nông dân dễ dàng trong việc tiêu thụ sản phẩm. Điều này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng công nghệ và nâng cao năng suất.

VI. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai

Phát triển sản xuất cây vụ Đông tại huyện Tân Yên cần được chú trọng hơn nữa trong thời gian tới. Cần có các chính sách hỗ trợ đồng bộ và sự tham gia của các bên liên quan để đảm bảo sự phát triển bền vững. Định hướng tương lai là nâng cao năng suất, chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

6.1. Định Hướng Chính Sách Hỗ Trợ Nông Dân

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận công nghệ mới và thị trường tiêu thụ. Chính quyền địa phương cần tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân trong việc phát triển sản xuất cây vụ Đông.

6.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Nâng Cao Nhận Thức

Đào tạo và nâng cao nhận thức cho nông dân về kỹ thuật canh tác và thị trường tiêu thụ là rất cần thiết. Việc này sẽ giúp nông dân tự tin hơn trong việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cây vụ Đông.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp đóng vai trò xương sống trong cơ cấu kinh tế của huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, với tổng diện tích đất nông nghiệp đạt 12.946,24 ha, chiếm 62,27% tổng diện tích tự nhiên 20.789,63 ha. Trong bối cảnh diện tích đất canh tác có xu hướng bị thu hẹp do quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa, việc gia tăng hệ số sử dụng đất thông qua phát triển cây vụ Đông trở thành chiến lược trọng tâm. Cây vụ Đông tại Tân Yên được duy trì ổn định với quy mô diện tích từ 4.200 đến 4.700 ha, mang lại sản lượng ước tính 80.268 tấn nông sản mỗi năm. Đây là vụ sản xuất thứ ba có chu kỳ sinh trưởng ngắn, cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng và mang lại giá trị gia tăng vượt trội so với hai vụ lúa chính.

Tuy nhiên, thực tiễn sản xuất cây vụ Đông tại huyện Tân Yên giai đoạn 2015–2017 còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn lớn. Tổng diện tích gieo trồng thực tế mới chỉ khai thác được khoảng trên 60% quỹ đất có tiềm năng canh tác vụ Đông. Quy mô sản xuất của các nông hộ vẫn mang nặng tính phân tán, nhỏ lẻ, ứng dụng khoa học kỹ thuật chưa đồng bộ khiến năng suất bình quân chưa đạt mức kỳ vọng của tỉnh Bắc Giang. Bên cạnh đó, tình trạng chi phí vật tư đầu vào tăng cao cùng hiện tượng biến động giá nông sản sau thu hoạch đã ảnh hưởng tiêu cực đến tính bền vững của chuỗi giá trị.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện thực trạng phát triển sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên giai đoạn 2015–2017, nhận diện các nhân tố cản trở và đề xuất hệ thống giải pháp khả thi định hướng đến năm 2020. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần giải quyết việc làm nông nhàn cho hàng chục nghìn lao động, nâng cao thu nhập trên một đơn vị diện tích và bảo tồn độ phì nhiêu của đất đai địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa kết hợp với lý thuyết chuỗi giá trị và liên kết kinh tế trong nông nghiệp. Theo tiếp cận kinh tế học sản xuất, phát triển sản xuất cây vụ Đông không đơn thuần là sự gia tăng cơ học về quy mô diện tích và khối lượng sản lượng, mà là quá trình chuyển dịch chất lượng thông qua việc cơ cấu lại giống cây trồng, nâng cao năng suất sinh học và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế trên một đơn vị canh tác.

Khung phân tích tập trung vào bốn khái niệm cốt lõi:

1. Phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa: Quá trình phối hợp tối ưu các nguồn lực đầu vào như đất đai, lao động, vốn và kỹ thuật nhằm tạo ra khối lượng nông sản đáp ứng chính xác nhu cầu thị trường.
2. Cây vụ Đông: Nhóm cây trồng cạn ngắn ngày có thời gian sinh trưởng từ 70 đến 110 ngày, gieo trồng trong khung thời vụ từ ngày 25 tháng 8 đến ngày 30 tháng 12 hàng năm, phát triển tối ưu trong điều kiện nhiệt độ mát mẻ từ 15°C đến 20°C.
3. Liên kết chuỗi giá trị nông nghiệp: Cơ chế hợp tác giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến theo tinh thần Quyết định số 80/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm chia sẻ rủi ro và nâng cao giá trị thặng dư.
4. Hiệu quả tổng hợp: Thước đo tích hợp giữa giá trị sản xuất kinh tế, giải quyết việc làm xã hội và cải tạo hệ sinh thái đất canh tác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tân Yên trong giai đoạn 2015–2017, kết hợp cùng các chủ trương chính sách như Kế hoạch số 156/KH-UBND về phát triển vùng sản xuất hàng hóa tập trung và Kế hoạch số 157/KH-UBND về ứng dụng công nghệ cao của Ủy ban nhân dân huyện Tân Yên.

Về dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành điều tra khảo sát với cỡ mẫu gồm 140 hộ nông dân sản xuất cây vụ Đông. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng tại 4 xã đại diện gồm Liên Chung, Cao Xá, Quang Tiến và Phúc Sơn. Bốn xã này đại diện cho các tiểu vùng sinh thái, đặc điểm thổ nhưỡng đất phù sa ven sông Thương và đất feralit đồi gò, cũng như các cấp độ thâm canh khác nhau trên địa bàn huyện. Ngoài ra, nghiên cứu thực hiện phỏng vấn sâu cán bộ quản lý nông nghiệp cấp huyện và lãnh đạo các hợp tác xã cơ sở.

Phương pháp phân tích số liệu chủ đạo bao gồm phương pháp thống kê mô tả (tính toán số tuyệt đối, số tương đối, số bình quân) và phương pháp so sánh (so sánh định gốc và liên hoàn giữa các năm 2015, 2016, 2017). Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan biến động thực tế về diện tích, năng suất, chi phí sản xuất và giá trị gia tăng của từng nhóm cây trồng, giúp nhận diện rõ nét tương quan hiệu quả giữa phương thức canh tác truyền thống và mô hình liên kết bao tiêu hàng hóa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô sản xuất cây vụ Đông của huyện Tân Yên duy trì mức ổn định từ 4.200 đến 4.700 ha trong giai đoạn 2015–2017, đóng góp sản lượng bình quân trên 80.268 tấn/năm. Mặc dù diện tích canh tác chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu mùa vụ, mức độ khai thác mới chỉ đạt khoảng 60% tổng quỹ đất có khả năng sản xuất vụ Đông của toàn huyện, cho thấy dư địa mở rộng diện tích còn rất lớn.

Thứ hai, cơ cấu cây trồng có sự chuyển dịch rõ nét từ cây lương thực truyền thống sang cây thực phẩm và cây công nghiệp ngắn ngày có giá trị kinh tế cao. Các loại cây chủ lực bao gồm ngô ngọt, khoai tây sạch bệnh, lạc giống, dưa bao tử và rau các loại. Đáng chú ý, hơn 60% tổng diện tích cây vụ Đông tại các vùng quy hoạch tập trung đã bước đầu hình thành hợp đồng tiêu thụ và bao tiêu sản phẩm với các hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến.

Thứ ba, tỷ suất hàng hóa của nông sản vụ Đông đạt mức ấn tượng trên 85%, khẳng định vị thế là vụ sản xuất hàng hóa mũi nhọn của người dân địa phương. Tuy nhiên, giá vật tư nông nghiệp đầu vào biến động tăng trung bình từ 10% đến 15% mỗi năm, trong khi chất lượng giống và quy trình sơ chế sau thu hoạch còn hạn chế, dẫn đến biên lợi nhuận của hộ nông dân sản xuất nhỏ lẻ chưa tương xứng với tiềm năng.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng về năng suất và sản lượng cây vụ Đông tại Tân Yên được hỗ trợ mạnh mẽ bởi điều kiện tự nhiên thuận lợi và hệ thống hạ tầng thủy lợi đồng bộ. Với 78 hồ đập lớn nhỏ cùng mạng lưới nông giang sông Cầu đảm bảo tưới tiêu cho 5.574 ha (tương đương 56,6% diện tích đất trồng trọt), huyện đã chủ động được nguồn nước cho giai đoạn đầu vụ. Dữ liệu khảo sát từ 140 hộ nông dân được tổng hợp trực quan qua biểu đồ cơ cấu thu nhập và kênh tiêu thụ nông sản, minh chứng rằng các hộ tham gia chuỗi liên kết bao tiêu dưa chế biến và ngô ngọt đạt thu nhập ròng cao hơn từ 25% đến 30% so với các hộ bán qua thương lái tự do.

Khi so sánh với các địa phương lân cận, kinh nghiệm từ huyện Gia Lộc thuộc tỉnh Hải Dương (nơi diện tích cây vụ Đông đạt trên 60% đất nông nghiệp với 86 ha rau an toàn) và tỉnh Thái Bình (mô hình đậu tương sau lúa mang lại lợi nhuận trên 350.000 đồng/sào) cho thấy tính tất yếu của việc dồn điền đổi thửa và sản xuất theo quy chuẩn an toàn. Mô hình chuyên canh cà chua tại Hà Nội từng đạt giá trị sản xuất 75,17 triệu đồng/ha là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của việc ứng dụng kỹ thuật cao. Tại Tân Yên, việc thực hiện quy hoạch tại 4 xã điểm Liên Chung, Cao Xá, Phúc Sơn, Quang Tiến đã phát huy rõ nét lợi thế so sánh, song các xã còn lại vẫn đối mặt với tình trạng sản xuất manh mún và nguy cơ rủi ro thời tiết khi rét đậm đến muộn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát triển bền vững sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên định hướng đến năm 2020, hệ thống giải pháp đồng bộ cần được triển khai:

1. Hoàn thiện quy hoạch và mở rộng vùng sản xuất tập trung: Ủy ban nhân dân huyện Tân Yên phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn rà soát quy hoạch sử dụng đất, nâng diện tích gieo trồng vụ Đông đạt mức 5.000 ha vào năm 2020. Tập trung hình thành ít nhất 4 cánh đồng mẫu lớn chuyên canh ngô ngọt, khoai tây và rau chế biến xuất khẩu tại các xã có lợi thế thổ nhưỡng.
2. Tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật và kiểm soát giống: Trạm Khuyến nông huyện chủ trì tổ chức từ 40 đến 50 lớp tập huấn hàng năm cho hơn 2.000 lượt nông dân về kỹ thuật thâm canh theo tiêu chuẩn VietGAP, kỹ thuật làm đất tối thiểu và sử dụng màng phủ sinh học. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ sử dụng giống khoai tây sạch bệnh và ngô lai chất lượng cao lên trên 90%, giúp tăng năng suất bình quân từ 15% đến 20% trong giai đoạn 2018–2020.
3. Mở rộng liên kết chuỗi giá trị và xúc tiến thị trường: Các Hợp tác xã nông nghiệp đóng vai trò cầu nối, chủ động ký kết hợp đồng cung ứng với từ 10 đến 15 doanh nghiệp chế biến nông sản trong và ngoài tỉnh. Phấn đấu nâng tỷ lệ diện tích cây vụ Đông được bao tiêu sản phẩm từ 60% lên trên 75% trước năm 2020, bảo đảm giá bán ổn định cho người sản xuất.
4. Đầu tư nâng cấp hạ tầng thủy lợi và bảo quản sau thu hoạch: Ủy ban nhân dân các xã huy động nguồn vốn ngân sách kết hợp xã hội hóa để kiên cố hóa hệ thống kênh mương nội đồng, đồng thời hỗ trợ xây dựng từ 2 đến 3 kho lạnh bảo quản nông sản tại các vùng sản xuất trọng điểm nhằm giảm tỷ lệ hư hỏng sau thu hoạch xuống dưới mức 8%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho bốn nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách cấp huyện, tỉnh: Luận văn cung cấp căn cứ thực tiễn và cơ sở khoa học vững chắc phục vụ công tác xây dựng đề án tái cơ cấu ngành trồng trọt, phân bổ ngân sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung và phê duyệt các dự án ứng dụng công nghệ cao.
2. Ban quản trị Hợp tác xã nông nghiệp và cán bộ khuyến nông cơ sở: Tài liệu cung cấp hướng dẫn chi tiết về quy trình tổ chức thời vụ, quản lý kỹ thuật canh tác VietGAP và phương pháp đàm phán hợp đồng liên kết bao tiêu nông sản với doanh nghiệp.
3. Học viên cao học, nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp: Công trình là nguồn tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, cách thức thiết kế mẫu điều tra 140 hộ phân tầng và hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế cây trồng cạn ngắn ngày.
4. Doanh nghiệp thu mua, chế biến và phân phối nông sản: Các đơn vị kinh doanh có thể khai thác dữ liệu chi tiết về cơ cấu sản lượng 80.268 tấn, lịch thời vụ và bản đồ phân bố vùng nguyên liệu cây vụ Đông tại Tân Yên để xây dựng chiến lược liên kết chuỗi cung ứng bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Cây vụ Đông giữ vai trò chiến lược như thế nào đối với kinh tế huyện Tân Yên?

Cây vụ Đông tạo bước đột phá trong tái cơ cấu nông nghiệp Tân Yên, khai thác hiệu quả 12.946,24 ha đất nông nghiệp trong thời gian nhàn rỗi giữa hai vụ lúa. Với sản lượng trên 80.268 tấn/năm, vụ sản xuất này đóng góp tỷ trọng lớn trong tổng giá trị ngành trồng trọt, giải quyết việc làm tại chỗ và mang lại thu nhập ròng cao hơn đáng kể so với canh tác lúa truyền thống.

Khung thời vụ tối ưu cho sản xuất cây vụ Đông tại địa phương là khi nào?

Khung thời vụ chuẩn xác kéo dài từ ngày 25 tháng 8 đến ngày 30 tháng 12 hàng năm. Việc bố trí gieo trồng sớm đối với các cây ưa ấm như ngô, dưa chuột và gieo trồng chính vụ đối với cây ưa lạnh như khoai tây, cải bắp giúp cây sinh trưởng tối ưu trong nhiệt độ 15°C đến 20°C, tránh được rủi ro sương muối và khô hạn cuối vụ.

Vì sao luận văn lựa chọn cỡ mẫu 140 hộ tại 4 xã Liên Chung, Cao Xá, Quang Tiến, Phúc Sơn?

Bốn xã được lựa chọn đại diện cho các tiểu vùng địa hình và thổ nhưỡng đặc trưng của huyện Tân Yên, từ đất phù sa sông Thương đến đất feralit đồi thấp. Cỡ mẫu 140 hộ đảm bảo tính đại diện thống kê cao, phản ánh chính xác các mức độ thâm canh, tập quán canh tác và hình thức liên kết chuỗi giá trị nông hộ.

Những thách thức lớn nhất mà người trồng cây vụ Đông tại Tân Yên đang đối mặt là gì?

Người sản xuất đang đối mặt với tình trạng đất đai manh mún, chi phí phân bón và hạt giống tăng từ 10% đến 15% mỗi năm, cùng với việc thiếu công nghệ bảo quản sau thu hoạch. Thêm vào đó, sự biến động giá cả thị trường và hiện tượng thời tiết cực đoan khiến sản xuất nông hộ tự do luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Mô hình liên kết chuỗi mang lại hiệu quả vượt trội gì cho nông dân Tân Yên?

Liên kết chuỗi giúp trên 60% diện tích cây vụ Đông có hợp đồng bao tiêu ổn định giá bán, triệt tiêu rủi ro thương lái ép giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Hộ nông dân tham gia chuỗi được tiếp cận giống chuẩn, chuyển giao kỹ thuật VietGAP và đạt mức lợi nhuận cao hơn từ 25% đến 30% so với sản xuất tự phát.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất cây vụ Đông theo định hướng hàng hóa tập trung tại vùng trung du miền núi.
• Thực trạng canh tác tại huyện Tân Yên giai đoạn 2015–2017 khẳng định quy mô ổn định từ 4.200 đến 4.700 ha, đóng góp sản lượng 80.268 tấn nông sản chất lượng cao mỗi năm.
• Nghiên cứu chỉ rõ các rào cản cốt lõi về quy mô manh mún, chi phí vật tư tăng cao và tỷ lệ khai thác đất mới đạt 60% quỹ đất tiềm năng.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá về quy hoạch vùng, chuyển giao khoa học kỹ thuật, liên kết chuỗi và nâng cấp hạ tầng thủy lợi được thiết lập đồng bộ cho lộ trình đến năm 2020.
• Các cấp chính quyền địa phương, hợp tác xã và doanh nghiệp cần nhanh chóng phối hợp thực hiện các khuyến nghị nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng nông nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THANH PHƯƠNG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CÂY VỤ ĐÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂN YÊN, TỈNH BẮC GIANG Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8620115 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Văn Chung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà nội, ngày…. Tháng 11 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thanh Phương i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Văn Chung đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ cơ quan Liên đoàn Lao động huyện Tân Yên đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà nội, ngày….

Tháng 11 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thanh Phương ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình, sơ đồ biểu đồ .viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới của đề tài. Về thực tiễn. Cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển sản xuất cây vụ đông. Cơ sở lý luận phát triển sản xuất cây vụ đông.

Một số khái niệm. Vai trò của phát triển sản xuất cây vụ Đông. Đặc điểm sản xuất cây vụ Đông. Nội dung phát triển sản xuất cây vụ đông.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển, phát triển sản xuất cây vụ Đông. Cơ sở thực tiễn phát triển sản xuất cây vụ đông. Thực trạng phát triển sản xuất cây vụ Đông ở Việt Nam. Những thách thức hiện nay và trong tương lai đối với phát triển cây vụ Đông ở Việt Nam.

25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kinh nghiệm sản xuất vụ Đông của một số địa phương. Các bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn cho huyện Tân Yên trong phát triển sản xuất cây vụ đông. Phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Chế độ thuỷ văn và tài nguyên nước. Tình hình sử dụng đất đai.

Những thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hoá xã hội ảnh hưởng đến phát triển sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên. Phương pháp nghiên cứu. Chọn địa bàn nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu.

Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng phát triển sản xuất cây vụ đông trên địa bàn huyện Tân Yên. Quy mô phát triển sản xuất cây vụ Đông huyện Tân Yên giai đoạn 2015- 2017. Đầu tư thâm canh phát triển sản xuất cây vụ Đông. Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quá trình phát triển sản xuất cây vụ Đông.

Liên kết trong phát triển sản xuất cây vụ Đông. Các hình thức tổ chức sản xuất cây trồng vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên. Kết quả và hiệu quả phát triển sản xuất cây vụ Đông. Đánh giá thực trạng phát triển sản xuất cây trồng vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên trong những năm qua.

Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất cây vụ đông trên địa bàn huyện Tân Yên. 67 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Về quy hoạch sản xuất cây vụ Đông. Về trình độ cán bộ của cán bộ chuyên môn.

Về chủ trương chính sách. Về nhận thức, hiểu biết của người sản xuất. Tổ chức tiêu thụ sản phẩm cây vụ Đông. Định hướng và giải pháp phát triển sản xuất cây vụ đông huyện Tân Yên.

Phương hướng, mục tiêu phát triển cây vụ Đông. Một số giải pháp phát triển triển sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên. Kết luận và kiến nghị. 90 Tài liệu tham khảo.

92 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân ĐBSH Đồng bằng sông Hồng DT Diện tích GTSX Giá trị sản xuất HTX Hợp tác xã KHKT Khoa học kỹ thuật KT – XH Kinh tế - xã hội LĐNN Lao động nông nghiệp vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Tân Yên năm 2015-2017. Tình hình dân số và lao động của huyện Tân Yên 2015– 2017. Thực trạng hạ tầng kỹ thuật của huyện năm 2017.

Kết quả sản xuất các ngành kinh tế của huyện Tân Yên giai đoạn 2015-2017. Đối tượng và mẫu điều tra sản xuất cây vụ Đông. Diện tích và cơ cấu diện tích cây vụ Đông huyện Tân Yên giai đoạn 2015-2017. Diện tích một số cây vụ Đông chủ yếu của các xã, thị trấn huyện Tân Yên năm 2017.

Năng suất một số cây vụ đông chủ yếu huyện Tân Yên giai đoạn 2015 - 2017. Sản lượng một số cây vụ Đông huyện Tân Yên giai đoạn 2015 - 2017. Thực trạng quy mô ruộng đất sản xuất nông nghiệp. Tình hình lao động, vốn.

Kết quả và hiệu quả một số loại cây trồng vụ Đông. Giá trị sản xuất vụ Đông huyện Tân Yên giai đoạn 2015 - 2017. Một số khó khăn trong sản xuất vụ Đông theo đánh giá của hộ nông dân. Quy hoạch và thực hiện quy hoạch sản xuất cây vụ Đông đến năm 2020 và những năm tiếp theo tại huyện Tân Yên.

Bảng trình độ và năng lực của cán bộ kỹ thuật. Tỷ suất sản phẩm hàng hoá cây vụ Đông năm 2017. Tỷ lệ sản phẩm vụ Đông theo các hình thức tiêu thụ năm 2017. Nguồn cung cấp thông tin khi bán sản phẩm.

Mục tiêu phát triển cây vụ đông huyện đến 2020. Dự kiến diện tích cây vụ Đông chủ yếu huyện Tân Yên đến năm 2020. Kế hoạch chuyển giao khoa học kỹ thuật sản xuất vụ Đông. Dự kiến khối lượng tiêu thụ 5 sản phẩm vụ Đông chủ yếu của huyện Tân Yên đến năm 2020 tại các thị trường .87 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ BIỂU ĐỒ Hình 3.

Bản đồ hành chính huyện Tân Yên. Các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh xuất khẩu cây trồng vụ Đông. Cơ cấu thu nhập nông nghiệp của các hộ năm 2017. Kênh tiêu thụ sản phẩm dưa các loại.

Giá một số vật tư nông nghiệp chủ yếu 2004 - 2011 .75 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thanh Phương Tên luận văn: Phát triển sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8620115 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam (HVN) Tân Yên là huyện miền núi của tỉnh Bắc Giang, sản xuất nông nghiệp chiếm phần đa trong cơ cấu kinh tế cũng như cơ cấu lao động. Điều kiện khí hậu, đất đai thổ nhưỡng tương đối thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp hàng hóa, trong đó có cây vụ Đông. Tổng diện tích đất nông nghiệp của huyện là 12.946,24 ha; trong đó diện tích cây vụ Đông được duy trì từ 4.700 ha, sản lượng ước đạt 80. So với các cây trồng khác, cây vụ Đông có nhiều ưu thế như: cây trồng ngắn ngày, có hàm lượng dinh dưỡng cao, đa dạng phong phú về chủng loại, làm thay đổi cơ cấu trong sản xuất nông nghiệp, góp phần mang lại giá trinh kinh tế cho nông dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, phát triển sản xuất cây vụ Đông ở Tân Yên cũng còn gặp phải không ít khó khăn: sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, năng suất cây trồng và năng suất lao động chưa cao, hiệu quả sản xuất còn chưa xứng với tiềm năng của địa phương. Chính vì thế, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Phát triển sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang”. Mục tiêu nghiên cứu chính của đề tài là đánh giá thực trạng, phân tích các yếu tố ảnh hưởng, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất cây vụ Đông trên địa bàn huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Để tiến hành phân tích, đề tài sử dụng phương pháp chọn điểm nghiên cứu và chọn mẫu điều tra.

Lựa chọn ngẫu nhiên 140 hộ từ 4 xã Liên Chung, Cao Xá, Quang Tiến, Phúc Sơn để tiến hành điều tra bằng bảng hỏi. Ngoài ra phỏng vấn cán bộ chuyên môn của huyện, cán bộ xã. Các phương pháp phân tích số liệu được áp dụng đó là phương pháp thống kê mô tả và phương pháp so sánh. Luận văn đã tập trung nghiên cứu những khái niệm về phát triển sản xuất, ý nghĩa và vai trò của phát triển sản xuất cây vụ Đông.

Nghiên cứu đã chỉ ra những đặc điểm cơ bản của phát triển sản xuất cây vụ Đông.