PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việc Việt Nam gia nhập các hiệp hội kinh tế, thƣơng mại khu vực, quốc tế và đặc biệt là Tổ chức Thƣơng mại Thế giới (WTO) đã tạo ra cho nền kinh tế - xã hội nƣớc ta nhiều thuận lợi nhƣng cũng đặt ra không ít thách thức. Các doanh nghiệp theo đó cũng đã không ngừng đổi mới hoàn thiện để bắt kịp xu hƣớng thế giới. Một vấn đề cấp thiết đặt ra hiện nay với các doanh nghiệp nói chung và cơ quan báo chí nói riêng là vấn đề nhân lực.
Hiện nay, cả nƣớc ta đang có trên 200 cơ quan báo chí.Trong môi trƣờng cạnh tranh ngày càng gay gắt, yếu tố Con Ngƣời đang đƣợc các cơ quan này đặt lên hàng đầu. Báo chí là ngành mang tính đặc thù riêng, luôn giữ một vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội và góp phần định hƣớng dƣ luận xã hội theo chiều hƣớng tiến bộ. Điều đó đòi hỏi mỗi cơ quan báo chí cần phát triển nguồn nhân lực để có đội ngũ các nhà báo có chuyên môn giỏi, có phẩm chất chính trị - đạo đức vững vàng. Xã hội hóa toàn cầu cộng với sự bùng nổ của internet đòi hỏi các cơ quan báo chí phải không ngừng đổi mới, nâng cao chất lƣợng.
Muốn làm đƣợc điều đó, yếu tố nhân lực càng cần phải đƣợc chú trọng và phát triển. Tuy nhiên, nguồn nhân lực ở Việt Nam nói chung và nguồn nhân lực của các cơ quan báo chí nói riêng hiện nay trình độ chƣa cao, chƣa đáp ứng yêu cầu công việc của các doanh nghiệp trong xu hƣớng toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Vấn đề đặt ra cho các doanh nghiệp đặc biệt là các cơ quan báo chí hiện nay là làm thế nào để có một nguồn nhân lực chất lƣợng cao? Vì vậy, phát triển nguồn nhân lực đã trở thành một vấn đề nóng, một vấn đề bức thiết cần phải giải quyết và hoàn thiện hiện nay. Đào tạo phát triển nguồn nhân lực giúp doanh nghiệp, các cơ quan báo chí sử dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có và nâng cao hiệu quả, năng suất lao động, hiệu quả thực hiện và chất lƣợng công việc, nâng cao tính ổn định và năng động của tổ chức.
Báo Đầu tƣ là tờ báo kinh tế chính thống trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ. Đây là tờ báo có uy tín lớn trong nền báo chí nƣớc ta. Cung cấp cho độc giả, các nhà đầu tƣ, Doanh nghiệp – Doanh nhân những thông tin hữu ích về các vấn đề kinh tế, đầu tƣ kinh doanh với những quan điểm, góc nhìn chuyên sâu và bình luận sắc sảo. Ở góc cạnh kinh tế, Báo Đầu tƣ đƣợc xem nhƣ một doanh nghiệp hoạt động độc lập.
Do vậy, đầu tƣ vào 4 nguồn nhân lực để nâng cao tính cạnh tranh cũng không nằm ngoài xu hƣớng phát triển của Báo. Một trong những chính sách tạo nên lợi thế cạnh tranh cho Báo Đầu tƣ là luôn chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực và đây là công tác quan trọng trong chính sách và chiến lƣợc phát triển của Báo Đầu tƣ. Tuy nhiên, công tác đào tạo nhân lực hiện nay tại các cơ quan Báo chí nói chung và Báo Đầu tƣ nói riêng đang gặp nhiều khó khăn. Đối với nhân lực đang làm việc tại Báo do đặc thù công việc đòi hỏi ngƣời lao động thƣờng xuyên nâng cao kỹ năng chuyên môn, cập nhật kiến thức về kinh tế, xử lý thông tin nhanh nhạy và thƣờng xuyên cập nhật công nghệ mới, để có thể đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của độc giả.
Nghiên cứu về nhân lực của Báo, tìm hiểu đặc thù nhân lực và tìm ra các phƣơng pháp giúp nâng cao chất lƣợng nhân lực là vấn đề cấp thiết của Báo Đầu tƣ nói riêng và của các cơ quan báo chí, doanh nghiệp nƣớc ta hiện nay. Do vậy tôi đã chọn đề tài “Phát triển nguồn nhân lực tại Báo Đầu tƣ” cho luận văn của mình, và cụ thể là công tác đào tạo tại Báo Đầu tƣ. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu : Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về nguồn nhân lực và đào tạo phát triển nguồn nhân lực, thực trạng nguồn nhân lực tại Báo Đầu tƣ, đánh giá ƣu và nhƣợc điểm về hoạt động phát triển nguồn nhân lực tại Báo Đầu tƣ từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực Báo Đầu tƣ. Nhiệm vụ nghiên cứu : - Khái quát hoá những vấn đề lý luận về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân.
- Vận dụng lý luận đó vào phân tích đánh giá thực tiễn để hiểu rõ những mặt đƣợc và chƣa đƣợc về phát triển nguồn nhân lực tại báo Đầu tƣ - Đề xuất những quan điểm, giải pháp để hoàn thiện PTNNL tại Báo Đầu tƣ. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Các vấn đề về cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động phát triển nguồn nhân lực cơ hữu tại Báo Đầu tƣ - Phạm vi nghiên cứu : Do điều kiện thời gian và kinh phí, luận văn chỉ nghiên cứu, đánh giá vấn đề hoạt động đào tạo nguồn nhân lực cơ hữu tại cơ quan Báo Đầu tƣ. + Về không gian : Luận văn tập trung nghiên cứu, đƣa ra những kiến nghị về hoạt động phát triển nguồn nhân lực trong phạm vi Báo Đầu tƣ. + Về thời gian nghiên cứu : Chỉ nghiên cứu với các số liệu thu thập trong 3 năm 2012, 2013, 2014 5 4.
Những dự kiến đóng góp của luận văn: Những đóng góp chủ yếu của luận văn là: - Tổng kết một cách có hệ thống cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực cụ thể là các lý luận về đào tạo nguồn nhân lực - Đi sâu vào luận giải và vận dụng lý luận vào thực tiễn hoạt động phát triển nguồn nhân lực, đánh giá thực trạng, từ đó chỉ ra các hạn chế cũng nhƣ nguyên nhân của các hạn chế đó trong công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực tại Báo Đầu tƣ. - Từ các kết quả đóng góp của nghiên cứu, một vài đề xuất cho Báo Đầu tƣ trong việc xây dựng chiến lƣợc, chính sách về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trong thời gian tới. Câu hỏi nghiên cứu : 1) Phát triển nguồn nhân lƣc̣ có vai trò nhƣ thế nào đối với Báo Đầu tƣ? 2) Hoạt động phát triển nguồn nhân lƣc̣ t ại Báo Đầu tƣ thực sự đã phù hợp với yêu cầu mở rộng và phát triển hoaṭđông̣ kinh doanh của Báo hay chƣa? 3) Trong thời gian tới, Báo Đầu tƣ cần phải làm gì và làm nhƣ thế nào để công tác phát triển nguồn nhân lƣc̣ tại Báo mang lại hiệu quả? 6. Kết cấu luận văn Mởđầu Chƣơng 1.
Cơ sở lý luận của phát triển nguồn nhân lực Chƣơng 2. Phƣơng pháp nghiên cƣ́u Chƣơng 3. Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực tại Báo Đầu tƣ Chƣơng 4. Giải pháp hoàn thiện công tác phát triển nguồn nhân lực tại Báo Đầu tƣ Kết luận 6 Chƣơng 1.
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT ̉ ̀ TRIÊN NGUÔN NHÂN LƢC̣ 1.1 Tổng quan nghiên cứu: Ở Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực, tuy nhiên các nghiên cứu về PTNNL thƣờng đề cập đến phát triển nguồn nhân lực ở tầm vĩ mô, cho tỉnh, quốc gia, ngành trong các nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn, nổi bật có một số công trình nghiên cứu sau : - Phát triển nguồn nhân lực-kinh nghiệm thế giới và thực tiễn nƣớc ta do Trần Văn Tùng, Lê Ái Lâm làm chủ biên (1996). Cuốn sách giới thiệu về kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực ở phạm vi quốc gia, trong đó có chính sách phát triển nguồn nhân lực của một số nƣớc trên thế giới. - Phát triển nguồn nhân lực thông qua giáo dục và đào tạo- Kinh nghiệm Đông Á của Viện Kinh tế Thế giới (2003). Cuốn sách đã giới thiệu các thành tựu đạt đƣợc của nhóm nƣớc trong khu vực trong phát triển nguồn nhân lực thông qua giáo dục và đào tạo.
Các chính sách thành công về giáo dục và đào tạo của các nƣớc Đông Á là giải pháp quan trọng trong cung cấp nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hóa. Đó cũng là bài học cho Việt Nam trong sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực. - Doanh nghiệp Việt Nam 2007, Lao động và phát triển nguồn nhân lực (2008): Đây là báo cáo thƣờng niên về Doanh nghiệp Việt Nam của Phòng Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) do TS. Phạm Thị Thu Hằng là chủ biên.
Các tác giả đã đánh giá tổng quan về môi trƣờng kinh doanh của Việt Nam 2007, phân tích các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trên 4 khía cạnh: lao động, tài chính, công nghệ và tiếp cận thị trƣờng trong 6 ngành (dệt may, xây dựng, du lịch, ngân hàng, bảo hiểm, sản xuất chế biến thực phẩm) bị ảnh hƣởng nhiều nhất của việc Việt Nam gia nhập WTO từ các vấn đề lao động và phát triển nguồn nhân lực. Phần III của báo cáo là Lao động và phát triển nguồn nhân lực. Phần này phân tích về thực trạng lao động và phát triển nguồn nhân lực trên cơ sở xem xét, so sánh tác động của yếu tố lao động đối với các ngành đã nêu, đồng thời đƣa ra giải pháp chiến lƣợc đối với việc phát triển nguồn nhân lực của các ngành này. Đây là những đóng góp có giá trị không chỉ cho doanh nghiệp mà cho cả các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam.
- Phát triển lao động kỹ thuật ở Việt Nam - lý luận và thực tiễn do PGS. Đỗ Minh Cƣơng- TS. Mạc Văn Tiến đồng chủ biên (2004). Bên cạnh việc đi sâu nghiên 7 cứu tìm ra các giải pháp phát triển lao động kỹ thuật ở Việt Nam, tác giả đã đƣa ra các khái niệm nguồn nhân lực ở phạm vi vĩ mô và vi mô, kinh nghiệm đào tạo và phát triển lao động kỹ thuật ở một số nƣớc nhƣ Đông Nam Á, Trung Quôc, Nhật, Mỹ.
- Phát triển nguồn nhân lực trong các Doanh nghiệp Nhật Bản hiện nay do TS.Trần Thị Nhung và PGS. Nguyễn Duy Dũng đồng chủ biên (2005). Các tác giả đã phân tích hiện trạng phát triển nguồn nhân lực, các phƣơng thức đào tạo lao động chủ yếu trong các Doanh nghiệp Nhật Bản từ những năm 1990 đến nay. Tác giả đã nêu ra một số gợi ý và kiến nghị về sự phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam nói chung và trong các Doanh nghiệp nói riêng trong thời gian tới.