Luận án về phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp Đà Nẵng đáp ứng tăng trưởng xanh

Tài liệu nghiên cứu Luận án phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp của thành phố đà nẵng đáp ứng yêu cầu tăng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Phát Triển Nguồn Nhân Lực
• Đề tài: Phát Triển Nguồn Nhân Lực Ngành Công Nghiệp Đà Nẵng Cho Tăng Trưởng Xanh
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.1.1. Những công trình nghiên cứu về tăng trưởng xanh và công nghiệp xanh
• 1.1.1.1. Các nghiên cứu về tăng trưởng xanh
• 1.1.1.2. Một số nghiên cứu khác liên quan đến công việc xanh
• 1.1.1.3. Vấn đề về tăng trưởng xanh đối với các quốc gia đang phát triển
• 1.1.1.4. Các công trình nghiên cứu về công nghiệp xanh
• 1.1.2. Những công trình nghiên cứu về nguồn nhân lực nói chung và nguồn nhân lực xanh
• 1.1.2.1. Các nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực nói chung

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của phát triển nguồn nhân lực

Phát triển nguồn nhân lực (NNL) trong ngành công nghiệp Đà Nẵng là một vấn đề cấp thiết. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, việc xây dựng chiến lược phát triển NNL trở nên sống còn cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Tăng trưởng xanh (tăng trưởng xanh) đã được nghiên cứu từ những năm 70, khi các vấn đề ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đặt ra thách thức lớn cho phát triển kinh tế - xã hội. Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương đã chỉ ra rằng chuyển dịch sang nền kinh tế xanh sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm trong các ngành công nghiệp hiện tại và mới. Đặc biệt, giáo dục và đào tạo kỹ thuật được xem là trọng tâm để đáp ứng yêu cầu về kỹ năng trong nền kinh tế xanh. Việt Nam cần theo đuổi mô hình tăng trưởng xanh do tình trạng phát thải khí CO2 tăng nhanh, khai thác tài nguyên ồ ạt và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc thực hiện mô hình này gặp nhiều rào cản như trình độ phát triển thấp, công nghệ lạc hậu và hệ thống lập pháp chưa hoàn thiện.

II. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích tổng quát của luận án là đề xuất giải pháp đồng bộ nhằm phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm làm rõ cơ sở lý luận về phát triển NNL, nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển NNL trong bối cảnh tăng trưởng xanh, và xác định tiêu chí đánh giá phát triển NNL. Phân tích thực trạng NNL ngành công nghiệp Đà Nẵng trước yêu cầu tăng trưởng xanh là một nhiệm vụ quan trọng. Luận án cũng sẽ chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế này. Định hướng phát triển NNL ngành công nghiệp đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh sẽ được xác định, cùng với hệ thống giải pháp cụ thể cho Đà Nẵng.

III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là nguồn nhân lực ngành công nghiệp tại Đà Nẵng, cụ thể là lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vấn đề liên quan đến phát triển NNL đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh, bao gồm các yêu cầu của tăng trưởng xanh đối với phát triển NNL. Phạm vi không gian bao gồm các ngành công nghiệp của Đà Nẵng, trong khi phạm vi thời gian tập trung vào dữ liệu từ năm 2012 đến 2018. Các giải pháp khuyến nghị sẽ hướng tới thực hiện chiến lược tăng trưởng xanh của thành phố đến năm 2030.

IV. Giả thuyết nghiên cứu

Luận án đặt ra một số giả thuyết nghiên cứu liên quan đến phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh. Giả thuyết đầu tiên cho rằng trình độ phát triển ngành công nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển NNL. Các giả thuyết tiếp theo liên quan đến ảnh hưởng của cơ chế chính sách, thị trường lao động, giáo dục - đào tạo, và tiến bộ khoa học - công nghệ đến sự phát triển NNL. Hệ thống y tế và chăm sóc sức khỏe cho người lao động cũng được xem là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến phát triển NNL trong bối cảnh tăng trưởng xanh.

V. Đóng góp mới về khoa học của luận án

Luận án góp phần làm rõ cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh. Hệ thống hóa các tiêu chí đánh giá sự phát triển NNL trong bối cảnh này. Phân tích thực trạng phát triển NNL ngành công nghiệp Đà Nẵng và các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển này cũng là một đóng góp quan trọng. Luận án là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu có hệ thống về phát triển NNL ngành công nghiệp đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh tại Đà Nẵng, từ đó cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các nhà hoạch định chính sách.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Trong kỷ nguyên Cách mạng Công nghiệp 4.0 và biến đổi khí hậu toàn cầu, việc chuyển dịch mô hình phát triển từ thâm dụng tài nguyên sang tăng trưởng xanh (TTX) đã trở thành mệnh lệnh sống còn đối với các nền kinh tế đang phát triển. Tại Việt Nam, quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng trong ba thập kỷ qua đang đối mặt với những hệ lụy nghiêm trọng: mức phát thải khí $CO_2$ bình quân đầu người gia tăng từ 0,3 tấn năm 1990 lên 1,3 tấn năm 2007 (tức tăng hơn 4 lần sau 17 năm), cùng với đó là tình trạng khai thác cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên và suy giảm đa dạng sinh học. Trong bức tranh đó, nguồn nhân lực (NNL) ngành công nghiệp đóng vai trò là chủ thể trung tâm quyết định khả năng hấp thụ công nghệ sạch và hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải. Luận án tiến sĩ với đề tài "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp của thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh" được thực hiện nhằm giải quyết trực tiếp các nút thắt này tại một đô thị động lực của miền Trung Việt Nam.

Khoảng trống nghiên cứu then chốt (Research Gap) được xác định rõ: Mặc dù các công trình quốc tế và trong nước đã nghiên cứu sâu rộng về kinh tế xanh và phát triển NNL nói chung, nhưng cho đến nay hoàn toàn thiếu vắng các công trình nghiên cứu có hệ thống, tích hợp hai chiều giữa phát triển NNL công nghiệp và các tiêu chí TTX ở cấp độ địa phương (sub-national level), đặc biệt là địa bàn đặc thù như thành phố Đà Nẵng. Luận án giải quyết hệ thống 3 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions):

• RQ1: Thực trạng phát triển NNL ngành công nghiệp của thành phố Đà Nẵng trước các yêu cầu của TTX giai đoạn 2012–2018 diễn ra như thế nào và mức độ đáp ứng chiến lược phát triển bền vững của thành phố ra sao?
• RQ2: Những nhân tố trọng yếu nào tác động đến sự phát triển NNL ngành công nghiệp đáp ứng yêu cầu TTX và mức độ tác động của từng nhân tố?
• RQ3: Thành phố Đà Nẵng cần triển khai khung giải pháp đồng bộ nào để thúc đẩy phát triển NNL công nghiệp xanh đến năm 2030?

Để kiểm chứng các mối quan hệ tác động, luận án thiết lập hệ thống 6 giả thuyết nghiên cứu:

• H1: Trình độ phát triển ngành công nghiệp có tác động cùng chiều (+) tới sự phát triển NNL công nghiệp đáp ứng yêu cầu TTX.
• H2: Cơ chế, chính sách quản lý nhà nước có tác động cùng chiều (+) tới sự phát triển NNL công nghiệp đáp ứng yêu cầu TTX.
• H3: Sự phát triển của thị trường lao động có tác động cùng chiều (+) tới sự phát triển NNL công nghiệp đáp ứng yêu cầu TTX.
• H4: Hệ thống giáo dục và đào tạo có tác động cùng chiều (+) tới sự phát triển NNL công nghiệp đáp ứng yêu cầu TTX.
• H5: Tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ có tác động cùng chiều (+) tới sự phát triển NNL công nghiệp đáp ứng yêu cầu TTX.
• H6: Hệ thống y tế và chăm sóc sức khỏe lao động có tác động cùng chiều (+) tới sự phát triển NNL công nghiệp đáp ứng yêu cầu TTX.

Khung lý thuyết của nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng mở rộng hàm sản xuất kinh điển của Solow (1954) kết hợp với mô hình tăng trưởng xanh của Stéphane Hallegatte và cộng sự (2012), Sjak Smulders & Cees Withagen (2012) thông qua việc đưa yếu tố tài nguyên và môi trường vào hàm sản xuất: $Y = f(A, K, L, R)$, trong đó NNL ($L$) và công nghệ ($A$) đóng vai trò làm đòn bẩy tối ưu hóa vốn tự nhiên ($R$). Đóng góp mang tính đột phá của nghiên cứu là xây dựng bộ tiêu chí tích hợp toàn diện đánh giá NNL công nghiệp xanh trên cả hai trục "Lượng" (quy mô, cơ cấu ngành nghề) và "Chất" (thể lực, trí lực chuyên môn, tâm lực - ý thức sinh thái). Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thực chứng thu thập từ các doanh nghiệp công nghiệp trên địa bàn TP. Đà Nẵng giai đoạn 2012–2018, định hướng giải pháp chiến lược và tầm nhìn đến năm 2030.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế ghi nhận sự tiến hóa của hai dòng lý thuyết chủ đạo: Lý thuyết tăng trưởng kinh tế bền vững và Lý thuyết phát triển nguồn nhân lực (Human Resource Development - HRD). Về tăng trưởng xanh, các tổ chức đa phương như OECD (2011, 2012a, 2012b), World Bank (2011, 2012), UNESCAP (2008, 2011, 2012) và UNIDO (2010, 2011, 2015) đều thống nhất rằng TTX là quá trình tăng trưởng dựa trên nền tảng sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu phát thải và tạo lập việc làm mới mà không làm suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế. Khái niệm việc làm xanh (Green Jobs) được Alex Bowen (2012) và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO, 2013) chuẩn hóa là những công việc tạo ra sản phẩm, dịch vụ bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và phục hồi chất lượng môi trường.

Trong lĩnh vực phát triển NNL, lịch sử học thuật hình thành sự phân hóa sâu sắc giữa hai trường phái:

• Trường phái Mỹ (Nadler 1970; Craig 1976; McLagan 1989; Chalofsky 1992; Watkins & Marsick 1997) tiếp cận theo hướng vị nhân sinh, nhấn mạnh việc khai phóng tiềm năng cá nhân thông qua học tập suốt đời, quản lý vi mô từ dưới lên nhằm gia tăng năng suất tổ chức.
• Trường phái Châu Âu (Garavan 1991; Megginson et al. 1993; Stewart & McGoldrick 1996; Armstrong 2006; McCracken & Wallace 2000) định vị HRD gắn liền với chiến lược vĩ mô của tổ chức và thể chế xã hội, xem phát triển NNL là phương thức đầu tư đa chiều mang tính nhân văn. David McGuire và cộng sự (2001) đã hệ thống hóa sự đối lập này qua ma trận cấu trúc quản lý trực tiếp - gián tiếp và mục tiêu nhận thức - xây dựng. Khi tích hợp khía cạnh sinh thái, các học giả như Berrone & Gomez-Mejia (2009), Ramus (2002), Zoogah (2011), Liebowitz (2010) và Shoeb Ahmad (2015) đã mở đường cho trường phái Quản lý nguồn nhân lực xanh (Green Human Resource Management - GHRM), tập trung vào trang bị tri thức sinh thái và chuẩn hóa hành vi bảo vệ môi trường cho người lao động.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu của Nguyễn Tiệp (2005), Phạm Minh Hạc (2001), Trần Xuân Cầu & Mai Quốc Chánh (2008), Nguyễn Lộc và cộng sự (2010), Đinh Xuân Hoan (2015) chỉ ra rằng chất lượng NNL trong nước còn nhiều bất cập. Báo cáo thực nghiệm của Nguyễn Tiến Dũng và cộng sự (2011) khẳng định: "chất lượng lao động của Việt Nam chỉ đạt 3,79 điểm xếp thứ 11 trong 12 nước châu Á tham gia xếp hạng; 65% lực lượng lao động là không có kỹ năng, 78% dân số nằm trong độ tuổi 20 - 24 là không được đào tạo hoặc không có kỹ năng cần thiết". Về NNL chất lượng cao, các tranh luận học thuật giữa Nguyễn Thị Tuyết Mai (2016) và Lưu Đức Hải (2015), Hoàng Ngọc Vinh (2016) chia thành hai luồng đối lập: một bên đo lường theo số lượng bằng cấp học thuật thuần túy, bên kia tiếp cận theo năng lực thực hành chuyên môn và khả năng tạo ra giá trị gia tăng thích ứng với công nghệ mới.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, nghiên cứu của Sorin P. Angheluță và cộng sự (2014) tại Romania về NNL trong ngành năng lượng chỉ ra quy luật năng suất lao động gia tăng song quy mô lao động giảm dần do tác động của tự động hóa xanh. Tương tự, báo cáo của APEC (2013) và CIEM (2018) nhấn mạnh rằng rào cản lớn nhất của các nước đang phát triển khi xanh hóa công nghiệp là tình trạng đa phần doanh nghiệp thuộc khối vừa và nhỏ (DNNVV), sử dụng công nghệ cũ và người lao động thiếu hụt hoàn toàn kỹ năng vận hành công nghệ sạch. Luận án đã định vị chính xác vị trí học thuật của mình: kế thừa khung hàm sản xuất xanh quốc tế, dung hòa hai trường phái HRD Mỹ - Âu, và giải quyết khoảng trống thực nghiệm tại một đô thị kinh tế ven biển đang tái cơ cấu mô hình tăng trưởng.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án tạo ra bước tiến quan trọng trong việc mở rộng lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển và lý thuyết vốn nhân lực bằng cách đặt biến số môi trường vào vị trí tương tác biện chứng với năng lực con người. Thứ nhất, nghiên cứu kế thừa và hoàn thiện mô hình của Stéphane Hallegatte và cộng sự (2012) cùng Sjak Smulders & Cees Withagen (2012): $$Y = f(A, K, L, R)$$ Trong đó, hiệu quả sử dụng nguồn lực tài nguyên thiên nhiên ($R$) không chỉ phụ thuộc vào trình độ công nghệ thuần túy ($A$), mà được quyết định trực tiếp bởi cấu trúc "vốn nhân lực xanh" ($L_{green}$).

Thứ hai, luận án thúc đẩy sự chuyển dịch mô hình tư duy (paradigm shift) từ quan niệm truyền thống xem phát triển NNL công nghiệp đơn thuần là việc gia tăng số lượng công nhân kỹ thuật sang mô hình "Phát triển NNL công nghiệp sinh thái" (Ecological Industrial HRD). Mô hình này yêu cầu tái cấu trúc toàn diện năng lực lao động để vừa đạt năng suất kinh tế vừa giảm thiểu phát thải biên.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa tầng ba lý thuyết nền tảng: Lý thuyết Tăng trưởng Xanh, Lý thuyết Vốn Nhân lực Mở rộng, và Lý thuyết Quản trị NNL Xanh (GHRM). Cấu trúc phân tích được thiết lập qua ma trận đánh giá hai chiều:

1. Trục phát triển về Lượng: Bao gồm quy mô lao động ngành công nghiệp và sự chuyển dịch cơ cấu NNL theo hướng gia tăng tỷ trọng lao động trong các ngành công nghiệp sạch (năng lượng tái tạo, công nghệ cao, tái chế rác thải) và giảm tỷ trọng tại các ngành công nghiệp thâm dụng tài nguyên, ô nhiễm cao.
2. Trục phát triển về Chất: Được cấu trúc hóa thành tam giác năng lực:
   • Thể lực: Tầm vóc, chiều cao, cân nặng, sức bền và khả năng chịu áp lực trong môi trường công nghiệp hiện đại.
   • Trí lực: Tích hợp kép giữa kiến thức chuyên môn kỹ thuật chuyên sâu (vận hành máy móc, hiểu biết quy trình, công nghệ thông tin) và tri thức sinh thái (luật môi trường, kỹ thuật sản xuất sạch hơn, quy trình xử lý rác thải công nghiệp).
   • Tâm lực (Ý thức thái độ): Đạo đức nghề nghiệp, kỷ luật công nghiệp, trách nhiệm xã hội và ý thức bảo vệ môi trường, đấu tranh chống các hành vi xâm hại sinh thái.

Điều kiện biên (Boundary conditions) của khung phân tích được xác định rõ: Khung phân tích vận hành tối ưu trong bối cảnh các đô thị công nghiệp loại I trực thuộc Trung ương tại các nền kinh tế mới nổi, nơi đang diễn ra quá trình chuyển đổi kép giữa công nghiệp hóa truyền thống và chuyển đổi số - chuyển đổi xanh.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng thế giới quan hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp với chủ nghĩa thực chứng (Positivism), cho phép vừa lượng hóa các mối quan hệ nhân quả khách quan vừa phân tích sâu các cơ chế thể chế tiềm ẩn. Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp tuần tự (Sequential Mixed Methods) được triển khai qua hai giai đoạn:

• Giai đoạn định tính: Rà soát văn bản chính sách, phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý đô thị và lãnh đạo hiệp hội doanh nghiệp nhằm điều chỉnh thang đo cho phù hợp với bối cảnh địa phương.
• Giai đoạn định lượng: Khảo sát diện rộng người lao động và nhà quản lý tại các doanh nghiệp công nghiệp nhằm kiểm định 6 giả thuyết nghiên cứu (H1 - H6). Thiết kế đa cấp (Multi-level design) bao trùm ba tầng phân tích: Cấp độ vĩ mô (chính sách phát triển của TP. Đà Nẵng), cấp độ trung mô (các phân ngành công nghiệp và khu công nghiệp), và cấp độ vi mô (doanh nghiệp và cá nhân người lao động).

Quy trình nghiên cứu rigorous

• Chiến lược chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên (Stratified Random Sampling) dựa trên danh bạ doanh nghiệp công nghiệp tại các Khu công nghiệp Hòa Khánh, Liên Chiểu, Hòa Cầm và Khu Công nghệ cao Đà Nẵng. Mẫu nghiên cứu đại diện cho các nhóm ngành: chế biến chế tạo, điện - điện tử, vật liệu xây dựng, cơ khí và năng lượng.
• Thu thập dữ liệu: Kết hợp dữ liệu thứ cấp từ Niên giám Thống kê TP. Đà Nẵng, Báo cáo Sở Công Thương giai đoạn 2012–2018 và dữ liệu sơ cấp thu thập qua bảng hỏi chuẩn hóa thang đo Likert 5 điểm.
• Tam giác hóa (Triangulation): Thực hiện tam giác hóa dữ liệu (kết hợp số liệu thống kê nhà nước và dữ liệu khảo sát vi mô), tam giác hóa phương pháp (phỏng vấn sâu kết hợp bảng hỏi) và tam giác hóa lý thuyết (đối chiếu giữa trường phái HRD Mỹ và Châu Âu).
• Độ tin cậy và giá trị: Thang đo được kiểm định độ tin cậy thông qua hệ số Cronbach's Alpha (tất cả các nhóm biến tiềm ẩn đều đạt $\alpha > 0.70$), phân tích nhân tố khám phá (EFA) nhằm đảm bảo giá trị hội tụ và giá trị phân biệt.

Data và phân tích

• Đặc điểm mẫu: Phản ánh toàn diện cơ cấu lực lượng lao động công nghiệp theo độ tuổi, giới tính, trình độ văn hóa (theo phân loại của ILO), trình độ chuyên môn kỹ thuật (từ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng đến đại học và sau đại học).
• Kỹ thuật phân tích: Sử dụng phần mềm thống kê chuyên dụng (SPSS/AMOS) để thực hiện thống kê mô tả, phân tích tương quan Pearson, và phân tích hồi quy đa biến nhằm lượng hóa mức độ tác động của 6 nhóm nhân tố (trình độ ngành công nghiệp, chính sách thể chế, thị trường lao động, giáo dục đào tạo, tiến bộ khoa học công nghệ, y tế sức khỏe) đến biến phụ thuộc là sự phát triển NNL công nghiệp đáp ứng yêu cầu TTX.
• Kiểm tra tính vững (Robustness Checks): Kiểm soát hiện tượng sai lệch phương pháp chung (Common Method Bias - CMB) thông qua kiểm định đơn nhân tố của Harman và phân tích đa cộng tuyến (hệ số VIF < 2.0), đảm bảo các ước lượng hồi quy đạt độ tin cậy thống kê cao ($p < 0.05$).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Phân tích thực trạng NNL ngành công nghiệp TP. Đà Nẵng giai đoạn 2012–2018 mang lại 4 phát hiện mang tính đột phá:

1. Nghịch lý cơ cấu "Thừa thầy - Thiếu thợ xanh": Mặc dù tỷ lệ lao động có bằng đại học tại Đà Nẵng có xu hướng tăng về số lượng tuyệt đối, nhưng chất lượng kỹ năng thực hành nghề nghiệp và năng lực làm chủ công nghệ xanh bị thiếu hụt nghiêm trọng. Đúng như nhận định của Hoàng Ngọc Vinh (2016) và Đặng Xuân Hoan (2015), quan niệm đánh đồng bằng cấp học thuật với chất lượng nhân lực đã dẫn đến sự mất cân đối cung - cầu lao động cục bộ trong các ngành công nghệ cao ($p < 0.01$).
2. Khoảng trống tri thức và kỹ năng sinh thái: Phần lớn lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp chỉ tập trung vào kỹ năng thao tác cơ học đơn thuần, hoàn toàn thiếu hụt kiến thức về pháp luật môi trường, kỹ thuật sản xuất sạch hơn, và kỹ năng ứng phó sự cố rò rỉ hóa chất/rác thải công nghiệp. Báo cáo của CIEM (2018) được tái khẳng định rõ nét tại địa bàn Đà Nẵng.
3. Mức độ tác động áp đảo của Thể chế và Khoa học Công nghệ: Kết quả kiểm định hồi quy xác nhận cả 6 giả thuyết (H1 đến H6) đều có ý nghĩa thống kê ($p < 0.05$), trong đó nhân tố Cơ chế chính sách ($H2$, $\beta > 0.30$) và Tiến bộ Khoa học - Công nghệ ($H5$, $\beta > 0.28$) có trọng số tác động mạnh nhất. Điều này chứng minh rằng việc xanh hóa NNL không thể tự diễn ra theo cơ chế thị trường tự do mà đòi hỏi sự định hướng thể chế can thiệp mạnh mẽ từ chính quyền đô thị.
4. Rào cản quy mô doanh nghiệp đối với việc làm xanh: Tương tự phát hiện của Ngô Hoàng Thảo Trang (2016) và Đỗ Hữu Hào (2012), hơn 90% doanh nghiệp công nghiệp Đà Nẵng là DNNVV, bị giới hạn về nguồn vốn nên chưa chủ động đầu tư đào tạo lại (retraining) cho người lao động về kỹ năng xanh, dẫn đến nguy cơ tụt hậu trước các tiêu chuẩn xuất khẩu sinh thái khắt khe.

Implications đa chiều

• Hàm ý lý thuyết: Luận án bổ sung cấu trúc ba chiều "Thể lực - Trí lực kép - Tâm lực sinh thái" vào lý thuyết phát triển NNL, làm phong phú thêm hệ thống lý luận quản trị nguồn nhân lực xanh tại các nền kinh tế chuyển đổi.
• Hàm ý phương pháp luận: Cung cấp bộ công cụ đo lường và thang đánh giá mức độ sẵn sàng của NNL công nghiệp trước yêu cầu TTX có thể chuyển giao áp dụng cho các tỉnh, thành phố công nghiệp khác tại Việt Nam.
• Hàm ý thực tiễn và chính sách:
  • Chính quyền TP. Đà Nẵng: Cần ban hành "Khung năng lực xanh đô thị" tích hợp vào Đề án "Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố Môi trường"; thiết lập cơ chế ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp đầu tư đào tạo kỹ năng xanh cho công nhân.
  • Cơ sở giáo dục nghề nghiệp: Chuyển dịch mạnh mẽ chương trình đào tạo từ nặng lý thuyết sang tăng cường kỹ năng thực hành sinh thái; liên kết ba nhà (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp) theo đơn đặt hàng việc làm xanh.
  • Doanh nghiệp công nghiệp: Tái cấu trúc bộ phận nhân sự theo tiêu chuẩn GHRM, thiết lập văn hóa an toàn sinh thái và quy chuẩn trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR).

Limitations và Future Research

Mặc dù đạt được những đóng góp khoa học quan trọng, luận án thẳng thắn ghi nhận một số hạn chế nhất định:

• Giới hạn không gian: Khảo sát thực nghiệm được giới hạn tại thành phố Đà Nẵng. Mặc dù Đà Nẵng mang tính đại diện cao cho các đô thị công nghiệp ven biển năng động, nhưng khả năng khái quát hóa kết quả cho các vùng kinh tế có cơ cấu công nghiệp nặng hoặc địa bàn nông thôn miền núi cần được kiểm chứng thêm.
• Giới hạn chuỗi thời gian: Dữ liệu thực trạng tập trung trong giai đoạn 2012–2018. Mặc dù cung cấp bức tranh hoàn chỉnh về giai đoạn tiền đề, nhưng chưa phản ánh đầy đủ những biến động đột phá của công nghệ số và khủng hoảng chuỗi cung ứng giai đoạn hậu 2020.
• Sai lệch tự báo cáo (Self-reported bias): Đánh giá về "Tâm lực" và "Ý thức môi trường" của người lao động được thu thập qua bảng hỏi khảo sát, có thể chịu ảnh hưởng nhất định từ tâm lý mong muốn xã hội (social desirability bias).

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda) mở ra các hướng tiếp cận mới:

1. Thực hiện nghiên cứu theo chiều dọc (Longitudinal Study) để đánh giá tác động thực tế của các chương trình đào tạo kỹ năng xanh đến năng suất lao động và mức phát thải của doanh nghiệp theo chu kỳ 5 năm (2025–2030).
2. Mở rộng nghiên cứu so sánh liên vùng (Cross-regional Comparative Analysis) giữa Đà Nẵng với các trung tâm công nghiệp lớn như Hải Phòng, Bình Dương và TP. Hồ Chí Minh.
3. Ứng dụng mô hình Cân bằng Tổng thể (CGE) hoặc Mô phỏng Đa tác tử (Agent-Based Modeling) để dự báo chính xác nhu cầu chuyển dịch việc làm sinh thái khi Việt Nam thực thi thị trường tín chỉ carbon.
4. Nghiên cứu sâu về tác động của Trí tuệ Nhân tạo (AI) và Tự động hóa thông minh đến việc tái cấu trúc các tiêu chuẩn kỹ năng xanh trong các nhà máy thông minh (Smart Factories).

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ trên nhiều phương diện học thuật và thực tiễn:

• Tác động học thuật: Đặt nền móng khoa học vững chắc cho hướng nghiên cứu liên ngành giữa Kinh tế Môi trường và Quản trị Nguồn nhân lực tại Việt Nam. Khung phân tích và hệ thống tiêu chí của luận án mở ra nguồn trích dẫn học thuật quan trọng cho các công trình nghiên cứu tiến sĩ và bài báo quốc tế thuộc danh mục Scopus/WoS trong lĩnh vực kinh tế phát triển.
• Tái cấu trúc ngành công nghiệp: Cung cấp công cụ kiểm toán kỹ năng xanh (Green Skills Audit) cho các doanh nghiệp hoạt động tại các khu công nghiệp Đà Nẵng, giúp chuyển dịch thành công mô hình từ gia công thâm dụng lao động sang công nghiệp công nghệ cao thân thiện môi trường.
• Ảnh hưởng chính sách công: Kết quả nghiên cứu là luận cứ khoa học trực tiếp phục vụ các nhà hoạch định chính sách thuộc UBND TP. Đà Nẵng, Sở Công Thương, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội trong việc hoàn thiện Kế hoạch Hành động Tăng trưởng Xanh thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2050.
• Lợi ích xã hội và toàn cầu: Góp phần nâng cao sức khỏe nghề nghiệp, cải thiện môi trường sống đô thị cho cộng đồng dân cư, giảm thiểu phát thải nhà kính, trực tiếp đóng góp vào cam kết quốc gia của Việt Nam đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Đối tượng hưởng lợi

Hệ thống kết quả nghiên cứu của luận án mang lại giá trị gia tăng cụ thể cho bốn nhóm thụ hưởng chính:

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận được một khung lý thuyết tích hợp chuẩn mực, giải quyết triệt để khoảng trống lý luận về NNL công nghiệp xanh ở cấp địa phương, đồng thời sở hữu bộ công cụ thang đo định lượng đã được kiểm định độ tin cậy cao.
• Cơ quan quản lý và Nhà hoạch định chính sách: Có cơ sở dữ liệu thực chứng tin cậy và lộ trình chính sách rõ ràng để ban hành các quy định hỗ trợ đào tạo nghề, quy hoạch phân bổ lao động xanh và xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường cho các khu công nghiệp.
• Doanh nghiệp công nghiệp và Khối R&D: Nhận diện chính xác khoảng trống kỹ năng của lực lượng lao động hiện hữu, từ đó tối ưu hóa chi phí đào tạo nội bộ, nâng cao năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) và gia tăng lợi thế cạnh tranh xuất khẩu xanh.
• Người lao động ngành công nghiệp: Được định hướng chuẩn hóa kỹ năng chuyên môn và ý thức sinh thái, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường lao động, cải thiện môi trường làm việc an toàn và đảm bảo việc làm bền vững trong nền kinh tế xanh.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng hàm sản xuất tăng trưởng xanh tân cổ điển $Y = f(A, K, L, R)$ của Stéphane Hallegatte et al. (2012) bằng cách cấu trúc hóa nội hàm của vốn nhân lực ($L$) theo mô hình ba chiều tích hợp: Thể lực - Trí lực kép (kỹ thuật & môi trường) - Tâm lực sinh thái, giải quyết hạn chế của các mô hình HRD truyền thống vốn chỉ nhìn nhận người lao động dưới lăng kính kinh tế thuần túy.

2. Tính đổi mới về phương pháp nghiên cứu so với các nghiên cứu trước đây?

So với các nghiên cứu của Nguyễn Tiến Dũng (2011) hay Đặng Xuân Hoan (2015) chủ yếu dùng thống kê mô tả thuần túy, luận án áp dụng quy trình phương pháp hỗn hợp tuần tự kết hợp triết lý hiện thực phê phán, thực hiện tam giác hóa dữ liệu đa cấp (vĩ mô - trung mô - vi mô) và kiểm định cấu trúc hồi quy đa biến với các kiểm tra độ vững nghiêm ngặt nhằm triệt tiêu sai lệch phương pháp.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì?

Phát hiện bất ngờ nhất là sự thiếu hụt trầm trọng về kỹ năng xanh lại xảy ra gay gắt nhất ở nhóm lao động có trình độ đại học trong các ngành công nghiệp thâm dụng kỹ thuật. Bằng cấp học thuật cao không đồng nghĩa với ý thức sinh thái và kỹ năng xử lý sự cố môi trường, chứng minh tồn tại sự đứt gãy lớn giữa chương trình đào tạo hàn lâm và đòi hỏi thực tế của công nghiệp xanh.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lặp nghiên cứu (Replication Protocol) không?

Có. Luận án công khai chi tiết cấu trúc bộ bảng hỏi, định nghĩa thao tác hóa các biến số tiềm ẩn, thang đo tiêu chí đánh giá lượng - chất, cùng các tham số phân tích thống kê, cho phép các nhà nghiên cứu độc lập dễ dàng lặp lại quy trình thực nghiệm tại các tỉnh thành khác.

5. Lộ trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào?

Luận án thiết lập lộ trình 3 giai đoạn: (1) 2021–2023: Chuẩn hóa bộ tiêu chuẩn kỹ năng xanh đô thị; (2) 2024–2026: Tích hợp công nghệ số và đánh giá chuyển dịch cơ cấu việc làm xanh; (3) 2027–2030: Đánh giá tác động dài hạn của NNL xanh đến chỉ số phát thải carbon công nghiệp toàn thành phố Đà Nẵng.

Kết luận

Luận án "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp của thành phố Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh" là một công trình khoa học toàn diện, giải quyết trọn vẹn cả yêu cầu lý luận và thực tiễn cấp bách. Tựu trung lại, luận án mang đến 5 đóng góp học thuật và thực tiễn cốt lõi:

1. Xác lập hệ thống cơ sở lý luận chuyên sâu và khung phân tích đa chiều về phát triển NNL ngành công nghiệp đáp ứng yêu cầu tăng trưởng xanh tại cấp độ địa phương.
2. Xây dựng và kiểm định thành công bộ tiêu chí đánh giá toàn diện NNL công nghiệp xanh trên cả hai trục: Quy mô - Cơ cấu và Thể lực - Trí lực - Tâm lực.
3. Phân tích thực chứng sắc bén thực trạng NNL công nghiệp TP. Đà Nẵng giai đoạn 2012–2018, chỉ rõ các nghịch lý cơ cấu, khoảng trống kỹ năng xanh và lượng hóa mức độ tác động của 6 trụ cột thể chế - kinh tế - xã hội.
4. Thiết lập hệ thống luận cứ khoa học thực tế giúp chính quyền TP. Đà Nẵng xây dựng chính sách thu hút, đào tạo và phát triển NNL xanh trong tầm nhìn chiến lược 2030.
5. Mở ra bước chuyển paradigm quan trọng trong quản trị nguồn nhân lực: từ thâm dụng lao động cơ học sang phát triển vốn nhân lực sinh thái bền vững, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển kinh tế xanh của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước 1. Những công trình nghiên cứu về tăng trưởng xanh và công nghiệp xanh * Các nghiên cứu về tăng trưởng xanh Những ý tưởng nghiên cứu về tăng trưởng xanh đã được bắt đầu vào những năm 70 của thế ký trước ở một số quốc gia trên thế giới khi những vấn đề về ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu của toàn cầu, tài nguyên cạn kiệt …đã đặt ra những thách thức cho sự phát triển kinh tế - xã hội và đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề tăng trưởng xanh với nhiều cách tiếp cận khác nhau. Một trong những công trình nghiên cứu về tăng trưởng xanh đáng chú ý là công trình nghiên cứu: “từ tăng trưởng tới tăng trưởng xanh - Khung lý thuyết” của Ste’phane Hallegatte & cộng sự (2012) [45].

Tác giả Ste’phane và công sự (2012) [45] cho rằng tăng trưởng xanh đó là sự tăng trưởng dựa trên việc sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả hơn, môi trường sạch hơn và phục hồi tài nguyên thiên nhiên mà không làm chậm lại sự tăng trưởng kinh tế. Nếu như trong lý thuyết tăng trưởng kinh tế cổ điển của Solow (1954) đưa ra 3 yếu tố vào mô hình tăng trưởng kinh tế gồm: công nghệ và vốn nhân lực; yếu tố tư bản và lao động, thì trong nghiên cứu của Ste’phane Hallegatte & cộng sự (2012) [45] và nghiên cứu của Sjak Smulders & Cees Withagen (2012) [78] đã đưa yếu tố tài nguyên môi trường vào trong hàm tăng trưởng và được viết lại như sau: Y = f (A, K, L, R) Trong đó: Y: yếu tố đầu ra về sản xuất vật chất A: công nghệ và vốn nhân lực K: yếu tố tư bản L: lao động R: tài nguyên môi trường. Sự tăng trưởng kinh tế dựa trên việc kết hợp hài hoà cả 4 yêu tố trên được xem như là tăng trưởng xanh. Từ mô hình tăng trưởng trên, Ste’phane & công sự (2012) [45] đưa ra 5 khuyến nghị chủ yếu sau: + Nâng cao sử dụng hiệu quả các yếu tố sản xuất như: vốn tài nguyên thiên nhiên, vốn lao động - xã hội, thông qua việc cải thiện về sức khoẻ, giáo dục và giữ ổn định.

5 + Dịch chuyển hướng sản xuất theo hướng sản xuất tạo nhiều của cải vật chất hơn nhưng sử dụng ít tài nguyên hơn, tạo ra nền kinh tế sạch hơn thông qua việc phát triển đổi mới sáng tạo, phát triển và phổ biến tri thức trong toàn bộ nền kinh tế. + Tạo ra nền kinh tế hiệu quả hơn với công nghệ đóng vai trò chủ chốt trong sản xuất, giảm thiểu chi phí sản xuất và gia tăng tính cạnh tranh. + Gia tăng sự phục hồi môi trường bị tổn thương. + Nâng cao năng suất lao động, giảm bớt chênh lệch giàu nghèo và giảm nghèo đói.

Các nghiên cứu của các nhà khoa học trong tổ chức OECD (2011) [72], Global Sustainability Panel (2011) [40] đặc biệt nhấn mạnh đến phát triển kinh tế nhưng vẫn đảm bảo duy trì được nguồn tài nguyên thiên nhiên nhằm tiếp tục cung cấp các nguồn lực, tài nguyên môi trường phục vụ cho cuộc sống xã hội con người tốt đẹp hơn. Các nhà khoa học của tổ chức UNESCAP (2012) [41] cho rằng tăng trưởng xanh đó là tăng trưởng kinh tế, đảm bảo phúc lợi xã hội trên cơ sở sử dụng ít tài nguyên hơn, tạo ra ít khi thải hơn nhưng vẫn đáp ứng được các nhu cầu về sản xuất, thực phẩm, vận tải, xây dựng, nhà ở và năng lượng cho xã hội [83]. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học trong tổ chức World bank (2011) [88], (2012) [89] cho rằng tăng trưởng xanh đó là quá trình tăng trưởng kinh tế dựa trên cơ sở sử dụng tài nguyên thiên nhiên hiệu quả, sản xuất sạch hơn, giảm thiểu ô nhiễm không gây hại tới môi trường nhưng không làm giảm tốc độ phát triển kinh tế. Asian Development Bank Institute (2013), UNESCAP (2008), (2011) [44]: đều thống nhất cho rằng tăng trưởng xanh đó là tăng trưởng đạt được trên cơ sở sử dụng tiết kiệm và hiệu quả các nguồn lực tài nguyên thiên nhiên và năng lượng để giảm bớt sự biến đổi khí hậu và tàn phá môi trường, duy trì động lực tăng trưởng mới trên cơ sở nghiên cứu và phát triển công nghệ xanh, tạo ra các cơ hội việc làm mới và đạt được sự hài hoà giữa kinh tế và môi trường.

* Một số nghiên cứu khác liên quan đến công việc xanh. Liên quan đến tăng trưởng xanh, một số nhà khoa học đã đề xuất một số khái niệm mới như: công việc xanh của Alex Bowen (2012) [32], của tổ chức OECD (2012) [75], công nghiệp xanh của tổ chức UNIDO (2010) [84], quản lý nguồn nhân lực xanh của Mathapati, C. 6 Theo Alex Bowen (2012) [32], và của tổ chức OECD (2012) [75] công việc xanh đó là những công việc và dịch vụ sinh ra từ các hoạt động tăng trưởng xanh, các hoạt động kinh tế xanh. Các công việc này hỗ trợ cho hoạt động tăng trưởng xanh thành công.

Theo các nhà khoa học của tổ chức UNIDO (2011) [85] thì công nghiệp xanh đó là những ngành công nghiệp không gây tổn hại đến môi trường, nó thân thiện với môi trường. Ví dụ: ngành công nghiệp điện được tạo từ năng lượng mặt trời, năng lượng gió, hoặc các ngành công nghiệp tái sinh. Tóm lại, các quan điểm về tăng trưởng xanh trên đều nhấn mạnh đến việc tăng trưởng kinh tế dựa trên cơ sở sử dụng tài nguyên thiên nhiên hiệu quả, giảm thiểu ô nhiễm và giảm thiểu tác hại tới môi trường gây biến đổi khí hậu. Để đạt điều này cần phải phát triển khoa học - kỹ thuật công nghệ xanh, tạo ra các cơ hội việc làm xanh nhằm đảm bảo sự hài hoà giữa phát triển kinh tế và môi trường.

* Vấn đề về tăng trưởng xanh đối với các quốc gia đang phát triển. OECD (2012b) [77] đã chỉ ra 6 điều kiện được xác định cho phép tăng trưởng xanh đó là: + Chi tiêu của chính phủ thay đổi từ các hoát động lãng phí, tiêu dùng tài nguyên quá mức, không hiệu quả sang tiêu dùng tiết kiệm tài nguyên và hiệu quả hơn. + Thực thi pháp luật hiệu quả hơn trong vấn đề bảo vệ môi trường. + Ưu tiên chuyển hướng các nghiên cứu khoa học, giáo dục và đào tạo để hỗ trợ dịch chuyển sang nền kinh tế xanh.

+ Thừa nhận về quyền sở hữu đất đai và tài nguyên để bảo vệ các quyền của các nhà đầu tư không chính thức. + Tạo điều kiện thuận lợi cho những thay đổi về tâm lý và hành vi về hoạt động môi trường. + Tạo thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh để vừa bền vững vừa công bằng trong các mối quan hệ và OECD (2012a) [76] cũng đã đưa ra 8 công cụ chính sách để thức đẩy tăng trưởng xanh đó là: + Chứng chỉ thừa nhận các sản phẩm và thương mại bền vững. + Cải tổ lại về trợ cấp cho tăng trưởng xanh.

+ Chính sách chi trả cho dịch vụ sinh thái môi trường. + Cải tổ lại chính sách chi tiêu môi trường. 7 + Chính sách đầu tư vào năng lượng xanh và những ưu đãi. + Chính sách xây dựng các doanh nghiệp xanh.

+ Chính sách chi tiêu công bền vững. + Sáng tạo, đổi mới xanh hoá nền kinh tế. * Các công trình nghiên cứu về công nghiệp xanh. Kinh nghiệm cho thấy bất kỳ nền kinh tế nào có sự tăng trưởng nhanh chóng đều phải dựa trên sự tăng trưởng của ngành công nghiệp.

Do vậy bên cạnh những công trình nghiên cứu về tăng trưởng xanh đã có nhiều công trình nghiên cứu về phát triển công nghiệp xanh. Theo các nhà khoa học của tổ chức UNIDO (2010) [84] thì công nghiệp xanh đó là những ngành công nghiệp không gây tổn hại đến môi trường, nó thân thiện với môi trường. Ví dụ: ngành công nghiệp điện được tạo từ năng lượng mặt trời, năng lượng gió, hoặc các ngành công nghiệp tái sinh. Ngoài ra còn có nhiều công trình nghiên cứu về công nghiệp xanh điển hình cụ thể như sau: - Hướng nghiên cứu nhấn mạnh đến phát triển ngành công nghiệp xanh cần tập trung vào các kỹ thuật công nghệ xanh với việc sử dụng năng lượng và nguồn tài nguyên thiên nhiên một cách hiệu quả và coi đây là xu hướng chung của sự phát triển các ngành công nghiệp hiện tại và tương lai với các công trình nghiên cứu như “biến đồi kinh tế toàn cầu qua việc nâng cao hiệu quả 80% sử dụng tài nguyên thiên nhiên” của Weizacker và cộng sự (2009) [60]; “lãng phí tài nguyên - tóm tắt kết quả khảo sát sự lãng phí tài nguyên trên thế giới năm 2009” của Chalmin, C.

(2009) [31]; “Thiết kế phát triển bền vững: xu hướng hiện tại trong thiết kế và phát triển các sản phẩm bền vững” của Clark và đồng sự. (2009) [34]; “Đảm bảo tăng trưởng xanh trong thời đại khủng hoảng kinh tế: vai trò của kỹ thuật năng lượng” của tổ chức International Energy Agency (2007) [73] vv… với nhiều công trình nghiên cứu của các học giả khác. - Quan điểm phát triển ngành công nghiệp xanh cần tập trung vào 3 khía cạnh chủ yếu: bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển kinh tế và phát triển xã hội của Bleischwitz, R., và Zhong Xiang Zhang (2009) [43], [44] với nghiên cứu “Giới thiệu - tăng trưởng bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên và các vấn đề chính sách toàn cầu”; Dasgupta, C. (2012) [53] với nghiên cứu “Mối quan hệ giữa kinh tế xanh và phát triển bền vững”, vv của một số nhà khoa học khác.

Các nghiên cứu này đều nhấn mạnh đến phát triển công nghiệp xanh phải đảm bảo mối quan hệ 8 hài hoà giữa phát triển công nghiệp với sự tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội nâng cao đời sống của người dân. - Một số nghiên cứu đề cập đến việc cơ sở cho việc phát triển công nghiệp xanh đó là cần phải xây dựng được các nền tảng cơ sở hạ tầng ban đầu như: kỹ thuật công nghệ, chính sách, việc làm, và con người vv… và phát triển công nghiệp xanh phải hướng tới đạt mục tiêu phát triển bền vững. Tiêu biểu nghiên cứu của tổ chức UNIDO (2010) [84]; “Các chính sách khuyến khích chuyển dịch công nghiệp xanh” của Gray, E. (2011) [88] và của nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học khác.