Luận văn thạc sĩ phát triển nguồn nhân lực dân tộc thiểu số trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa ở tỉnh thái nguyên hiện nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực dân tộc thiểu số trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa ở tỉnh thái, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phạm Việt Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Phát Triển Nguồn Nhân Lực Dân Tộc Thiểu Số Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Nguồn Nhân Lực Dân Tộc Thiểu Số

Phát triển nguồn nhân lực là yếu tố then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội. Đặc biệt, việc phát triển nguồn nhân lực dân tộc thiểu số (DTTS) có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển và đảm bảo công bằng xã hội. Tại Thái Nguyên, nơi có đông đồng bào DTTS sinh sống, việc đầu tư vào giáo dục, đào tạo và nâng cao kỹ năng cho người DTTS là nhiệm vụ cấp thiết. Điều này không chỉ giúp cải thiện đời sống của đồng bào mà còn góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh. Nguồn nhân lực DTTS, nếu được đào tạo bài bản, sẽ là nguồn lực địa phương quý giá, đóng góp vào sự phát triển bền vững của Thái Nguyên. Theo nghiên cứu của Phạm Việt Hà (2012), khai thác tiềm năng con người của đồng bào DTTS Thái Nguyên vẫn chưa được khai thác hiệu quả, chưa chuyển hóa thành nội lực cho sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh.

1.1. Khái Niệm Nguồn Nhân Lực và Tầm Quan Trọng

Nguồn nhân lực được hiểu là tổng thể tiềm năng lao động của một quốc gia hoặc một khu vực trong một thời kỳ nhất định, bao gồm số lượng, chất lượng và cơ cấu. Chất lượng nguồn nhân lực bao gồm thể lực, trí lực, kỹ năng và kinh nghiệm làm việc. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là kỹ năng mềm và kỹ năng cứng, là yếu tố quyết định năng suất và khả năng cạnh tranh. Phát triển nguồn nhân lực DTTS không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề chính trị, xã hội, góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc và bảo đảm an ninh quốc phòng.

1.2. Vai Trò Phát Triển Nguồn Nhân Lực Dân Tộc Thiểu Số

Phát triển nguồn nhân lực dân tộc thiểu số có vai trò quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào. Điều này giúp giảm sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các vùng miền, tạo sự bình đẳng trong cơ hội tiếp cận giáo dục, việc làm và các dịch vụ xã hội. Bên cạnh đó, việc phát triển nguồn nhân lực DTTS còn góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc, tạo động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào DTTS.

II. Thách Thức Phát Triển Nguồn Nhân Lực DTTS Tại Thái Nguyên

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, việc phát triển nguồn nhân lực dân tộc thiểu số Thái Nguyên vẫn đối mặt với nhiều khó khăn thách thức. Trình độ học vấn và kỹ năng của người DTTS còn thấp so với mặt bằng chung của tỉnh. Tỷ lệ lao động qua đào tạo còn hạn chế, đặc biệt là đào tạo nghề. Bên cạnh đó, các yếu tố như địa hình khó khăn, cơ sở hạ tầng yếu kém và phong tục tập quán lạc hậu cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận giáo dục và việc làm của người DTTS. Chính sách hỗ trợ của nhà nước chưa thực sự hiệu quả và phù hợp với đặc thù của từng dân tộc, từng vùng miền. Theo Phạm Việt Hà, nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với việc phát triển nguồn nhân lực ở các dân tộc thiểu số chưa được cụ thể hoá một cách phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng dân tộc sống trên địa bàn tỉnh.

2.1. Hạn Chế Về Giáo Dục và Đào Tạo Nghề

Tỷ lệ người DTTS có trình độ học vấn cao còn thấp, đặc biệt là ở các xã vùng sâu vùng xa. Chất lượng giáo dục ở các trường vùng DTTS còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Công tác đào tạo nghề chưa gắn kết chặt chẽ với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường. Thiếu các chương trình đào tạo nghề phù hợp với đặc điểm văn hóa và sinh kế của người DTTS.

2.2. Khó Khăn Về Cơ Sở Hạ Tầng và Phong Tục Tập Quán

Cơ sở hạ tầng giao thông, điện, nước ở nhiều vùng DTTS còn thiếu thốn, gây khó khăn cho việc tiếp cận giáo dục và dịch vụ y tế. Phong tục tập quán lạc hậu, tư tưởng trọng nam khinh nữ, tảo hôn còn tồn tại, ảnh hưởng đến việc học hành và phát triển của phụ nữ DTTS. Thiếu sự quan tâm và đầu tư của gia đình vào việc học tập của con em.

2.3. Thiếu Cơ Hội Việc Làm và Chính Sách Hỗ Trợ

Cơ hội việc làm cho người DTTS còn hạn chế, đặc biệt là các công việc có thu nhập cao và ổn định. Thiếu thông tin về thị trường lao động và các chính sách hỗ trợ việc làm. Chính sách tín dụng ưu đãi cho người DTTS khởi nghiệp còn chưa hiệu quả. Thủ tục hành chính còn rườm rà, gây khó khăn cho việc tiếp cận các nguồn vốn và dịch vụ hỗ trợ.

III. Giải Pháp Đào Tạo Nghề Cho Người Dân Tộc Thiểu Số Hiệu Quả

Để giải quyết những thách thức trên, cần có các giải pháp phát triển đồng bộ và toàn diện. Ưu tiên đầu tư vào giáo dục dân tộc thiểu số, nâng cao chất lượng đào tạo nghề, gắn kết đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động. Xây dựng các chương trình đào tạo kỹ năng phù hợp với đặc điểm văn hóa và sinh kế của người DTTS. Tăng cường hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội vùng dân tộc thiểu số, tạo môi trường thuận lợi cho người DTTS phát triển kinh tế và có việc làm ổn định. Nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, tạo điều kiện cho phụ nữ DTTS phát huy vai trò trong gia đình và xã hội. Theo các nghiên cứu về nguồn lực con người trẻ các dân tộc thiểu số, việc tập trung mô tả thực trạng nguồn nhân lực trẻ các dân tộc thiểu số về các khía cạnh: thể chất, sức khỏe, học tập, lao động, đời sống văn hóa tinh thần, lối sống và nhân cách để đề xuất các các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ các dân tộc thiểu số miền núi phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục và Đào Tạo

Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho các trường vùng DTTS. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên. Xây dựng chương trình giảng dạy phù hợp với đặc điểm văn hóa và nhận thức của học sinh DTTS. Tăng cường dạy tiếng Việt cho học sinh DTTS. Đẩy mạnh giáo dục hướng nghiệp, giúp học sinh định hướng nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích.

3.2. Phát Triển Đào Tạo Nghề Gắn Với Thị Trường

Khảo sát nhu cầu đào tạo nghề của các doanh nghiệp và thị trường lao động. Xây dựng các chương trình đào tạo nghề ngắn hạn, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của người DTTS. Mở rộng hình thức đào tạo nghề tại chỗ, gắn với các mô hình sản xuất kinh doanh hiệu quả. Tăng cường liên kết giữa các cơ sở đào tạo nghề với doanh nghiệp, tạo điều kiện cho học viên thực tập và có việc làm sau khi tốt nghiệp.

3.3. Ưu Tiên Phát Triển Các Ngành Nghề Tiềm Năng

Đánh giá tiềm năng thị trường lao động Thái Nguyên cũng như các lĩnh vực ngành nghề tiềm năng: du lịch cộng đồng, nông nghiệp sạch, chế biến nông sản, thủ công mỹ nghệ... để ưu tiên nguồn lực đào tạo. Nghiên cứu nhu cầu về các kỹ năng cứng và kỹ năng mềm của thị trường, từ đó điều chỉnh chương trình giảng dạy, cung cấp các chứng chỉ đào tạo, hỗ trợ phát triển sự nghiệp cho học viên.

IV. Chính Sách Phát Triển Nhân Lực Dân Tộc Thiểu Số Toàn Diện

Để phát triển nguồn nhân lực DTTS một cách bền vững, cần có các chính sách phát triển dân tộc thiểu số mang tính hệ thống và toàn diện. Chính sách ưu đãi về giáo dục, đào tạo, tín dụng, đất đai, nhà ở... cần được rà soát, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế. Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc phát triển nguồn nhân lực DTTS. Phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, cộng đồng trong việc giám sát và phản biện chính sách. Nguồn nhân lực trẻ các dân tộc thiểu số cần phải có thể chất, sức khỏe, học tập, lao động, đời sống văn hóa tinh thần, lối sống và nhân cách phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

4.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Chính Sách Hỗ Trợ

Nghiên cứu, rà soát, sửa đổi, bổ sung các chính sách hỗ trợ người DTTS tiếp cận giáo dục, đào tạo nghề, vay vốn sản xuất kinh doanh, thuê đất, xây nhà ở. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người DTTS tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, đảm bảo nguồn lực được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

4.2. Tăng Cường Tuyên Truyền Vận Động

Tổ chức các chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc phát triển nguồn nhân lực DTTS. Biểu dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến trong học tập, lao động sản xuất. Vận động các doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề và tạo việc làm cho người DTTS. Phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng trong việc tuyên truyền, vận động.

4.3. Bảo Tồn và Phát Huy Văn Hóa Truyền Thống

Xây dựng các chương trình bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số. Khuyến khích người DTTS sử dụng tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình. Hỗ trợ các nghệ nhân, thợ thủ công truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ. Phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Đánh Giá Hiệu Quả và Bài Học Kinh Nghiệm

Việc đánh giá hiệu quả của các chương trình, dự án phát triển nguồn nhân lực DTTS là rất quan trọng để rút ra bài học kinh nghiệm và điều chỉnh chính sách cho phù hợp. Cần có các chỉ số đánh giá cụ thể, khách quan và định kỳ để theo dõi tiến độ và kết quả thực hiện. Các bài học kinh nghiệm từ các mô hình thành công cần được lan tỏa và nhân rộng. Cần đánh giá khách quan, trung thực các chương trình phát triển để xây dựng cơ sở dữ liệu xác thực phục vụ công tác hoạch định.

5.1. Xây Dựng Hệ Thống Chỉ Số Đánh Giá

Xây dựng các chỉ số đánh giá về số lượng, chất lượng, cơ cấu nguồn nhân lực DTTS. Các chỉ số về tỷ lệ lao động qua đào tạo, tỷ lệ hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người, tỷ lệ học sinh bỏ học... Các chỉ số về mức độ hài lòng của người dân về các dịch vụ công, mức độ tham gia của người dân vào quá trình ra quyết định. Đảm bảo tính khả thi, đo lường được và phù hợp với đặc điểm của từng vùng miền.

5.2. Phân Tích và Rút Ra Bài Học Kinh Nghiệm

Phân tích nguyên nhân thành công và thất bại của các chương trình, dự án. Rút ra các bài học kinh nghiệm về cách tiếp cận, phương pháp triển khai, huy động nguồn lực. Chia sẻ các bài học kinh nghiệm cho các địa phương khác để tham khảo và áp dụng. Xây dựng cơ sở dữ liệu về các mô hình thành công và các bài học kinh nghiệm.

VI. Tương Lai Của Phát Triển Nguồn Nhân Lực DTTS Thái Nguyên

Phát triển nguồn nhân lực DTTS là một quá trình lâu dài và liên tục. Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, cần có sự chung tay của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Cần tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm, tăng cường đầu tư và có các giải pháp đột phá để tạo ra sự thay đổi thực sự trong đời sống của đồng bào DTTS. Trong tương lai nguồn lực DTTS sẽ là nguồn lực quan trọng trong các ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

6.1. Đổi Mới Tư Duy và Cách Tiếp Cận

Thay đổi tư duy từ hỗ trợ sang tạo cơ hội để người DTTS tự vươn lên. Chú trọng phát huy nội lực, tiềm năng của người DTTS. Thay đổi cách tiếp cận từ đơn lẻ, rời rạc sang liên kết, đồng bộ. Đảm bảo sự tham gia của người dân vào quá trình ra quyết định.

6.2. Tăng Cường Đầu Tư và Giải Pháp Đột Phá

Tăng cường đầu tư cho giáo dục, đào tạo nghề, y tế, cơ sở hạ tầng. Có các giải pháp đột phá để thu hút đầu tư vào vùng DTTS. Tạo điều kiện cho người DTTS tiếp cận công nghệ thông tin và các dịch vụ tài chính. Xây dựng các mô hình sản xuất kinh doanh hiệu quả, có khả năng nhân rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGUỒN NHÂN LỰC VÀ NGUỒN NHÂN LỰC DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở NƯỚC TA 1. Nguồn nhân l c và các đặc trưng cơ bản của nguồn nhân l c 1. Một số quan niệm về nguồn nhân lực Trong thời đại ngày nay, con người được coi là một ''tài nguyên đặc biệt'' của sự phát triển kinh tế. Việc chăm lo đầy đủ đến con người là yếu tố bảo đảm chắc chắn nhất cho sự phồn vinh, thịnh vượng và bền vững của mọi quốc gia.

Bởi vậy, phát triển con người, phát triển nguồn nhân lực trở thành vấn đề chiếm vị trí trung tâm trong hệ thống phát triển các nguồn lực và là một mục tiêu quan trọng của mỗi quốc gia và toàn thế giới. Từ những năm 90 của thế kỷ XX trở lại đây, sự phát triển con người, sự phát triển NNL được Liên hợp quốc thừa nhận là vấn đề trung tâm và là thước đo để đánh giá, xếp loại mức độ phát triển của mỗi quốc gia. Đối với bất cứ quốc gia nào việc xác định một cách đúng đắn và huy động có hiệu quả các nguồn lực có ý nghĩa to lớn đối với việc thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trong sự nghiệp đổi mới. Từ đó, đã có nhiều quan điểm khác nhau về nguồn nhân lực.

Có quan điểm cho rằng, nguồn nhân lực là toàn bộ vốn con người bao gồm thể lực, trí lực, kỹ năng nghề nghiệp của mỗi cá nhân. Ở đây nguồn lực con người được coi như một nguồn vốn bên cạnh các loại vốn vật chất khác như vốn tiền tệ, công nghệ, tài nguyên thiên nhiên. Có quan điểm cho rằng, nguồn nhân lực của một quốc gia là toàn bộ những người trong độ tuổi có khả năng tham gia lao động. Ở đây nguồn nhân lực được hiểu theo hai nghĩa.

Theo nghĩa rộng, nguồn nhân lực là nguồn cung cấp sức lao động cho sản xuất xã hội, cung cấp 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nguồn lực con người cho sự phát triển; do đó, nguồn nhân lực bao gồm toàn bộ dân cư có thể phát triển bình thường. Theo nghĩa hẹp, nguồn nhân lực là khả năng lao động của xã hội, là nguồn lực cho sự phát triển kinh tế xã hội, bao gồm các nhóm dân cư trong độ tuổi lao động, có khả năng tham gia vào lao động, sản xuất xã hội, tức là toàn bộ các cá nhân cụ thể tham gia vào quá trình lao động, là tổng thể các yếu tố về thể lực, trí lực của họ được huy động vào quá trình lao động. Có quan điểm cho rằng, nguồn nhân lực là một bộ phận dân số trong độ tuổi quy định có khả năng tham gia lao động; nguồn nhân lực được biểu hiện trên hai mặt số lượng và chất lượng. Về số lượng đó là tổng số những người trong độ tuổi lao động làm việc theo quy định của nhà nước và thời gian lao động có thể huy động được từ họ.

Về chất lượng, đó là sức khoẻ và trình độ chuyên môn, kiến thức và trình độ lành nghề của người lao động. Nguồn lao động là tổng số những người trong độ tuổi lao động quy định đang tham gia lao động hoặc đang tích cực tìm kiếm việc làm. Nguồn lao động cũng được hiểu trên hai mặt số lượng và chất lượng. Như vậy theo quan điểm này, có một số người được tính là nguồn nhân lực nhưng lại không phải là nguồn lao động (đó là những người không có việc làm nhưng không tích cực tìm kiếm việc làm, những người không có nhu cầu tìm việc làm, những người trong độ tuổi lao động quy định nhưng đang đi học).

Theo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội thì “Nguồn nhân lực là tiềm năng về lao động trong một thời kỳ xác định của một quốc gia, suy rộng ra có thể được xác định trên một địa phương, một nghành hay một vùng. Đây là nguồn lực quan trọng nhất để phát triển kinh tế - xã hội” [1, tr. Ở đây nguồn nhân lực được xác định bằng số lượng và chất lượng của một bộ phận dân số có thể tham gia vào hoạt động kinh tế - xã hội. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Một số tác giả hiểu nguồn nhân lực theo nghĩa rộng.

“Nguồn nhân lực (Human Rersources) là tổng thể các tiềm năng (lao động) của con người của một quốc gia, một vùng lãnh thổ, một địa phương đã được chuẩn bị ở mức độ nào đó có khả năng huy động vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước hoặc một vùng, một địa phương cụ thể” [42, tr. Với quan điểm này, nguồn nhân lực là một bộ phận cấu thành các nguồn lực của quốc gia, như nguồn lực vật chất, nguồn tài chính, nguồn trí tuệ (chất xám). Những nguồn lực này có thể được huy động một cách tối ưu tạo thành động lực để phát triển kinh tế - xã hội. Nguồn lực phát triển là cả một hệ thống, mỗi một nhân tố trong hệ thống đó đều có vai trò riêng, trong đó nguồn lực con người nằm ở trung tâm hệ thống.

Các nguồn lực tài chính, nguồn lực vật chất, khoa học công nghệ nếu không được con người phát hiện khai thác thì nó chỉ tồn tại ở dạng tiềm tàng mà thôi. Một nước cho dù có tài nguyên thiên nhiên phong phú, máy móc kỹ thuật hiện đại nhưng không có những con người có trình độ, có đủ khả năng khai thác các nguồn lực đó thì khó có khả năng có thể đạt được sự phát triển như mong muốn. Chính con người thông qua hoạt động của mình đã làm các nguồn lực khác phát huy giá trị, sử dụng nó để phát triển xã hội. Do đó, nguồn lực con người được coi là thứ tài nguyên quý giá nhất, một nguồn lực quan trọng nhất, nguồn lực của mọi nguồn lực.

Vì vậy, thực chất chiến lược phát triển kinh tế - xã hội là chiến lược phát triển con người và vì con người. Một số tác giả hiểu nguồn nhân lực theo nghĩa hẹp. “Nguồn nhân lực là toàn bộ lực lượng lao động trong nền kinh tế quốc dân (hay còn gọi là dân số hoạt động kinh tế) nghĩa là bao gồm những người trong một độ tuổi nhất định nào đó, có khă năng lao động, thực tế đang có việc làm và những người thất nghiệp” [42, tr. Với quan điểm này thì lực lượng lao động Việt Nam bao gồm: những người trong độ tuổi lao động đang có việc làm; những ngươi ngoài 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] độ tuổi lao động thực tế đang làm việc và những người thất nghiệp, nghĩa là không bao gồm những người trong độ tuổi lo động nhưng đang đi học, đang làm nội trợ trong gia đình, không có nhu cầu làm việc (Bộ Luật Lao động nước ta quy định độ tuổi lao động là từ 15 đến 60 tuổi đối với nam và từ 15 đến 55 tuổi đối với nữ).

Tiếp thu yếu tố hợp lý trong các quan điểm trên, chúng tôi cho rằng, nguồn nhân lực là tổng thể những yếu tố thuộc về thể chất, tinh thần, đạo đức, trình độ tri thức, phẩm chất, vị thế xã hội tạo nên năng lực của con người, năng lực đó được sử dụng phát huy trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Nói tới nguồn lực con người là nói tới con người với tư cách là chủ thể hoạt động sáng tạo, tham gia cải tạo tự nhiên và đổi xã hội. Nguồn nhân lực cần được xem xét và nghiên cứu theo số lượng và chất lượng. Số lượng nguồn nhân lực thể hiện quy mô nguồn nhân lực và tốc độ tăng nguồn nhân lực hàng năm.

Các chỉ tiêu này có quan hệ mật thiết với chỉ tiêu quy mô và tốc độ tăng dân số. Quy mô dân số càng lớn, tốc độ tăng dân số càng cao thì quy mô và tốc độ tăng nguồn nhân lực càng lớn và ngược lại. Tuy nhiên, mối quan hệ dân số và nguồn nhân lực được biểu hiện sau một thời gian nhất định vì đến lúc nhất định thì con người mới phát triển đầy đủ, mới có khả năng lao động. Khi tham gia vào các quá trình phát triển kinh tế-xã hội, con người đóng vai trò là chủ thể sáng tạo và chi phối toàn bộ quá trình đó theo những mục tiêu nhất định.

Vì vậy, nguồn nhân lực không chỉ đơn thuần là số lượng lao động đã có và sẽ có, mà còn phải bao gồm một tổng thể các yếu tố thể lực, trí lực, kỹ năng làm việc, thái độ và phong cách làm việc. Tất cả các yếu tố đó đều thuộc về chất lượng nguồn nhân lực và được đánh giá theo một chỉ tiêu tổng hợp là văn hoá lao động. Ngoài ra, khi xem xét nguồn nhân lực thì cần chú ý cơ cấu của lao động, bao gồm cả cơ cấu đào tạo và cơ cấu ngành nghề. Số lượng và đặc biệt là chất lượng nguồn nhân lực đóng vai trò hết sức quan 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trọng trong việc tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội.

Chất lượng nguồn nhân lực do trình độ phát triển kinh tế xã hội và chính sách đầu tư phát triển nguồn nhân lực của quốc gia quyết định. Để hiểu đầy đủ hơn về nguồn nhân lực, chúng ta cần phân tích một số khái niệm liên quan là đội ngũ lao động, vốn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực. Đội ngũ lao động là những người lao động trong nguồn nhân lực đang làm việc trong nền kinh tế quốc dân (còn gọi là dân số hoạt động kinh tế tích cực). Đây là bộ phận quan trọng nhất đối với nguồn nhân lực của mỗi quốc gia, có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế nói chung và phát triển kinh tế - xã hội nói riêng.

Vốn nhân lực là tiềm năng về sức khỏe, kiến thức của các cá nhân. Vốn là giá trị mang lại lợi ích kinh tế - xã hội. Không phải bất cứ ai cũng có thể trở thành vốn nhân lực được, bởi lẽ cũng giống như các nguồn lực khác để có thể đem lại lợi ích thì bản thân vốn nhân lực phải có giá trị. Giá trị vốn nhân lực ở đây chính là giá trị sức lao động.

Giá trị này cao hay thấp phụ thuộc vào trình độ và khả năng nghề nghiệp của mỗi người. Nói một cách khác, để trở thành vốn nhân lực thì con người phải có sức khỏe tốt, phải được giáo dục, được đào tạo, phải có kiến thức chuyên môn ngày càng cao.