Chương 1: Tổng quan ngành dệt may Việt Nam, cơ sở lý luận và thực tiễn về bối cảnh hiện nay và tầm ảnh hưởng tới ngành dệt may Việt Nam Chương 2: Thực trạng sản xuất nguyên phụ liệu ngành dệt may tại Việt Nam Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm đẩy mạnh sản xuất nguyên phụ liệu phục vụ ngành dệt may thời gian tới. CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, TONG QUAN VÀ THỰC TIEN VE BOI CẢNH HIỆN NAY VÀ NGANH DET MAY VIET NAM 1. Cơ sở lý luận về ngành dét may Việt Nam 1. Khái niệm ngành dệt may: Theo khái niệm từ Tổng cục Thống kê, ngành dệt may là ngành công nghiệp liên quan đến thiết kế, sản xuất và phân phối quần áo và các sản phẩm dệt may khác.
Đây là một ngành công nghiệp được coi là rất quan trọng trong nền kinh tế của Việt Nam, với nhiều công ty tham gia sản xuất quần áo cho cả thị trường nội địa và quốc tế. Vai trò của ngành dệt may với nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh hiện nay Ngành dệt may có vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế quốc dân, điển hình là các vai trò sau: Đảm bảo nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, có điều kiện mở rộng thương mại quốc tế và mang lại nhiều nguồn thu lớn cho quốc gia. Tao ra một lượng lớn việc làm cho người lao động, đặc biệt là cho lao động nữ. Ngành dệt may là một trong những ngành công nghiệp lớn nhất và tạo ra một phan lớn thu nhập xuất khẩu của Việt Nam.
Đóng góp quan trọng vào xuất khâu của Việt Nam, Với khả năng linh hoạt và đa dạng của nó, ngành dệt may sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng từ quần áo, giày dép, đến các sản phẩm công nghiệp khác. Điều này giúp tăng cường thu nhập ngoại tệ của đất nước và đóng góp vào tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam năm 2019 - 8 tháng đầu 2023 50 44 45 39 39 40 352 35 30 26.1: Kim ngach xuat khẩu dệt may Việt Nam năm 2019 - 8 tháng đầu 2023 Nguồn: Phạm Mơ tổng hop từ số liệu của Vitas, Bộ Công Thương Từ biểu đồ trên có thé thấy theo báo cáo của VIRAC, ngành dệt may được dự đoán sẽ tiếp tục gặp cầu thấp trong năm 2023. Số lượng đơn đặt hàng trong quý IV/2022 sẽ thấp hơn 25-50% so với quý II⁄2022, tương đương với mức giảm doanh thu 15-20% so với cùng kỳ.
Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) : Việc sản xuất và xuất khâu các sản phẩm dệt may của Việt Nam đã thu hút được sự quan tâm của nhiều công ty nước ngoài, góp phần vào việc phát triển ngành này và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường quốc tế. Thúc day chuyền đổi cơ cấu kinh tế mạnh mẽ hơn bởi vai trò của ngành dệt may là thức day phát triển những ngành kinh tế khác trong hệ thống công nghiệp — xây dựng — nông nghiệp — dich vụ ở Việt Nam. Khi dệt may phát triển, tất nhiên nền nông nghiệp phát triển với các ngành trồng bông, đay hay nuôi tầm,. Sau đó, nó ảnh hưởng trực tiếp đến những ngành sản xuất nguyên phụ liệu.
Chưa dừng lại ở đó, nếu dét may phát triển bền vững, những nền công nghiệp như sản xuất máy móc, thiết kế phần mềm công nghệ cũng sẽ đi lên. Những ngành dịch vụ như vận chuyên, marketing cũng có cơ hội lớn đề phát triển. Từ đó, nền kinh tế tập trung vào nông nghiệp của Việt Nam sẽ từ từ chuyền đổi thành công nghiệp — dich vụ. Với Việt Nam, các sản phẩm dét may luôn là thành phan chủ lực đề xuất khẩu, đây cũng là ngành hàng có thé cạnh tranh với các nước khác.
Vì vậy, vai trò của ngành dệt may Việt Nam là không thể thiếu trong quá trình hội nhập, tăng trưởng kinh tế đối ngoại, mở rộng thương mại dịch vụ với các nước trong khu vực cũng như thế giới. Năm 2021, ngành dệt may, da giày đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 60 tỷ USD, năm 2022, con số này là 71 tỷ USD, chiếm 18% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, tạo việc làm cho 4,3 triệu lao động, chiếm 30% lao động công nghiệp - xây dựng và 10% tổng lao động trong độ tuổi lao động của cả nước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu ngành dệt may năm 2021 đạt 39 ty USD, năm 2022 đạt 44 tỷ USD, vượt xa so với năm 2019 - thời điểm trước đại dịch. Trong giai đoạn 5 năm (2015 - 2020), ngành dệt may liên tục tăng trưởng với tốc độ bình quân 17%/năm.
Dệt may là ngành công nghiệp lớn thứ năm, da giày đứng thứ sáu trong cơ cấu các ngành công nghiệp cả nước. Các yếu tố ảnh hưởng tới ngành dệt may Việt Nam Có nhiều yếu tố có thé tác động đến sự phát triển của ngành dệt may, gồm nhân tố chủ quan và khách quan. Nhân tố khách quan: Bao gồm các nhân tố: địa lý tự nhiên, xã hội và nguồn lực Về địa lí tự nhiên, điều kiện khí hậu và đất đai tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển các cây công nghiệp như Bông, Đay, trồng dâu nuôi tằm.phục vụ cho ngành dệt may. Không những vậy, Việt Nam còn nằm trên tuyến giao thông quốc tế, nằm ở khu vực chiến lược trên các tuyến đường hàng hải quan trọng trong giao thương quốc tế.
Về xã hội, chất lượng cuộc sống đang dần được nâng cao, dân số tăng lên dẫn đến nhu cầu về hàng Dệt May cũng tăng lên. Đặc biệt ở bộ phận giới trẻ hoặc phái nữ, nhu cầu này càng được quan tâm nhiều hơn bởi họ luôn nắm bắt các xu hướng thời trang mới và đa dạng. Bên cạnh đó, nền kinh tế thị trường đem đến tính cạnh tranh quyết liệt với nhiều hãng/ doanh nghiệp cả trong và ngoài nước, đòi hỏi phải làm sao dé tồn tại và phát triển trong ngành một cách hiệu quả. Về nguồn lực, các nhân tố chính như máy móc thiết bị công nghệ, lao động và vốn luôn được chú trọng trong quá trình sản xuất.
Máy móc thiết bị công nghệ hiện đại có thể vừa làm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm vừa giảm chỉ phí sản xuất nhờ đó hạ giá thành sản pham.May móc thiết bị của ngành Dệt May gồm máy dệt thoi, dệt kim tròn, dét kim đan dọc, máy in nhuộm sản phẩm, máy may từ đơn giản đến phức tạp. Nếu máy móc thiết bị hiện đại phù hợp thì sản phẩm làm ra vừa có chất lượng cao, mẫu mã phong phú đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Với lao động, vấn đề nguồn nhân lực là vô cùng quan trọng, vì ngành Dệt May có đặc trưng là sử dụng nhiều lao động, quy trình nhiều công đoạn thủ công, cần chú trọng cả về trình độ, khả năng lao động và tay nghề của công nhân, nguồn lao động dồi dao xũng là một thế mạnh trong lĩnh vực này. Vốn sản xuất vừa được coi là yếu tố đầu vào, vừa được coi là sản phẩm đầu ra của quá trình sản xuất.
Vốn đầu tư không chỉ là cơ sở đề tạo ra vốn sản xuất, tăng năng lực sản xuất của các doanh nghiệp mà còn là điều kiện để nâng cao trình độ khoa học công nghệ, góp phần đáng kể vào đầu tư theo chiều sâu, hiện đại hoá quá trình sản xuất. Vốn đầu tư có vai trò quan trọng đến sự phát triển của ngành. Tăng vốn đầu tư, mở rộng sản xuất từ đó tạo thêm công ăn việc làm, tang thu nhập của người lao động có ý nghĩa quan trong trong tình hình hiện nay của nước ta. Nhân tố chủ quan Các nhân tố chủ quan có thé ké đến như đường lối chính sách của Dang và Nhà nước, cách thức quản lý, chiến lược phát triển kinh tế-xã hội trong mỗi thời kỳ có tầm ảnh hưởng rat lớn đến quá trình phát triển của ngành dét may.
Đường lối chính sách của Đảng và Nhà Nước là nhân tố mang tính chủ quan thể hiện ở: chính sách về thuế, giá, xuất nhập khẩu, hạn ngạch, đầu tu.Néu Nhà nước tạo ra môi trường kinh doanh thông thoáng, tình hình chính trị ồn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho ngành phát triển. Trái lại, nếu không có chính sách phát triển hợp lí sẽ kìm hãm sự phát triển của ngành. Những định hướng phát triển kinh tế-xã hội của cả nước, của vùng, của địa phương cũng ảnh hưởng đến quy hoạch tổng thẻ phát triển ngành Dệt May trên cả nước, từng khu vực, từng địa phương bởi mỗi địa phương có những đặc trưng riêng, tình hình phát triển và thế mạnh riêng. Tình hình phát triển ngành dệt may Việt Nam qua các năm Ngành Dệt may Việt Nam sau hơn 20 năm liên tục phát triển với tỷ lệ tăng trưởng bình quân 15%/năm, đến nay đã vươn lên trở thành ngành kinh tế hàng đầu cả nước, với kim ngạch xuất khẩu đóng góp từ 10%-15% GDP hàng năm.
10 Dự báo giá trị xuất khẩu toàn ngành dệt may Việt Nam năm 2018-2023 4 415 39.2: Dự báo giá trị xuất khẩu toàn ngành dệt may Việt Nam năm 2018-2023 Nguồn: VIRAC, MOIT, Vinatex Thông qua số liệu về giá trị xuất khẩu của ngành qua các năm, ta thấy ngành dét may có sự tăng trưởng tích cực qua các năm ( đặc biệt là giai đoạn 2019-2023), tuy nhiên giai đoạn 2020 do chịu ảnh hưởng chung từ dịch COVID 19 đến tắt cả các ngành trên toàn cau, có sự sụt giảm nhẹ và tiếp tục tăng trưởng trong năm 2021, 2022 và 2023. Theo Báo cáo xuất nhập khâu Việt Nam năm 2022, kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam năm 2022 tăng 14,7% so với năm 2021. Thị trường Năm 2022 Ty trọng xuất khẩu (%) chú yếu Trị giá So với năm | Nam 2022 Năm 2021 (Triệu USD) |_ 2021(%) Tông 37566.18 Tay Ban Nha 416.1: Thị trường xuất khẩu hàng may mặc Việt Nam năm 2022 Nguồn: Trung tâm Thông tin Thương mại và Công nghiệp Tính chung cả năm 2022, xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam vẫn tăng khá so với năm 2021 nhờ xuất khẩu tăng mạnh sang hầu hết các thị trường chủ lực Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc. tuy nhiên, so với thời điểm trước dịch Covid-19, xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang một số thị trường vẫn chưa phục hồi, kim ngạch xuất khâu vẫn giảm như Trung Quốc, Nga.
Đáng chú ý, so với thời điểm trước dịch Covid-19, xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang các thị trường Canada, Australia, Mexico, Bangladesh, ASEAN. lại tăng trưởng ở mức rất cao, hai con số.