Luận Văn Thạc Sĩ Về Kinh Tế Tư Nhân Tại Tỉnh Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích tư nhân trên địa bàn tỉnh bắc ninh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Bùi Thị Nhung
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Khắc Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân Tại Bắc Ninh: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KINH TẾ TƯ NHÂN TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
• 1.1. Lý luận chung về kinh tế tư nhân trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
• 1.1.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về kinh tế tư nhân trong nền kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
• 1.1.2. Các quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về thành phần kinh tế tư nhân
• 1.2. Các hình thức tổ chức sản xuất và vai trò của kinh tế tư nhân ở Việt Nam
• 1.2.1. Các hình thức tổ chức sản xuất của kinh tế tư nhân ở Việt Nam
• 1.2.2. Vai trò của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
• 1.3. Kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân ở một số địa phương
• 1.3.1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân của tỉnh Vĩnh Phúc
• 1.3.2. Kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân của tỉnh Bình Dương
• 1.3.3. Những bài học kinh nghiệm rút ra cho phát triển kinh tế tư nhân ở tỉnh Bắc Ninh
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG KINH TẾ TƯ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC NINH
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Bắc Ninh ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế tư nhân
• 2.2. Chính sách của địa phương về phát triển kinh tế tư nhân
• 2.2.1. Nhóm các chính sách khuyến khích đầu tư cho kinh tế tư nhân
• 2.2.2. Nhóm các chính sách trợ giúp đào tạo nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tư nhân
• 2.2.3. Nhóm các chính sách về đất đai
• 2.2.4. Nhóm các chính sách hỗ trợ tín dụng cho thành phần kinh tế tư nhân
• 2.2.5. Nhóm các chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng
• 2.2.6. Các chính sách liên quan đến cải cách hành chính
• 2.2.7. Các chính sách khác
• 2.3. Tình hình phát triển kinh tế tư nhân ở tỉnh Bắc Ninh
• 2.3.1. Về số lượng và quy mô các doanh nghiệp tư nhân
• 2.3.2. Thực trạng phát triển kinh tế tư nhân trong các ngành ở Bắc Ninh
• 2.4. Đánh giá chung về tình hình phát triển kinh tế tư nhân ở tỉnh Bắc Ninh
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những hạn chế của kinh tế tư nhân Bắc Ninh
• 2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong phát triển KTTN ở Bắc Ninh
• 3. Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN Ở TỈNH BẮC NINH TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Bối cảnh kinh tế - xã hội liên quan đến phát triển kinh tế tư nhân ở Bắc Ninh
• 3.1.1. Cơ hội, thách thức đối với kinh tế tư nhân tỉnh Bắc Ninh trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân ở tỉnh Bắc Ninh
• 3.2. Một số giải pháp phát triển kinh tế tư nhân ở tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới
• 3.2.1. Nhóm giải pháp đối với chính quyền và các cơ quan ban ngành của tỉnh Bắc Ninh
• 3.2.2. Nhóm các giải pháp trực tiếp đối với khu vực kinh tế tư nhân của tỉnh Bắc Ninh
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân Tại Bắc Ninh

Kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm qua. Khu vực này không chỉ đóng góp vào GDP của tỉnh mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để phát huy tối đa tiềm năng của kinh tế tư nhân.

1.1. Đặc Điểm Kinh Tế Tư Nhân Tại Bắc Ninh

Kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh chủ yếu bao gồm các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như sản xuất, dịch vụ và thương mại. Sự đa dạng này tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra thách thức trong việc quản lý và phát triển.

1.2. Vai Trò Của Kinh Tế Tư Nhân Trong Phát Triển Địa Phương

Kinh tế tư nhân đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Sự phát triển của khu vực này cũng góp phần làm tăng tính cạnh tranh của nền kinh tế Bắc Ninh.

II. Thực Trạng Kinh Tế Tư Nhân Tại Bắc Ninh Những Thách Thức Hiện Tại

Mặc dù kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh đã có những bước tiến, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Chất lượng hoạt động của các doanh nghiệp tư nhân chưa cao, công nghệ lạc hậu và nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển.

2.1. Những Hạn Chế Trong Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân

Nhiều doanh nghiệp tư nhân tại Bắc Ninh vẫn còn nhỏ lẻ, thiếu vốn đầu tư và công nghệ hiện đại. Điều này dẫn đến năng suất lao động thấp và khả năng cạnh tranh hạn chế trên thị trường.

2.2. Nguyên Nhân Của Những Hạn Chế Này

Nguyên nhân chính của những hạn chế này bao gồm thiếu chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương, khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và thiếu kỹ năng quản lý trong các doanh nghiệp tư nhân.

III. Giải Pháp Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân Tại Bắc Ninh Hướng Đi Mới

Để phát triển kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương là rất cần thiết để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân phát triển.

3.1. Chính Sách Hỗ Trợ Đầu Tư Cho Kinh Tế Tư Nhân

Cần xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư cho kinh tế tư nhân, bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo nguồn nhân lực và cải cách hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Phát Triển Nguồn Nhân Lực

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Kinh Tế Tư Nhân

Nghiên cứu về kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng cần phải có những đánh giá sâu sắc hơn về thực trạng và triển vọng phát triển trong tương lai.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Kinh Tế Tư Nhân

Kinh tế tư nhân đã góp phần quan trọng vào việc tạo ra việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, cần có những biện pháp để nâng cao chất lượng và quy mô hoạt động của khu vực này.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Địa Phương Khác

Học hỏi từ kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân ở các tỉnh khác có thể giúp Bắc Ninh rút ra những bài học quý giá trong việc xây dựng chính sách và chiến lược phát triển.

V. Kết Luận Tương Lai Của Kinh Tế Tư Nhân Tại Bắc Ninh

Kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh có tiềm năng phát triển lớn, nhưng cần phải có những chính sách và giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế hiện tại. Tương lai của khu vực này phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ chính quyền và sự nỗ lực của các doanh nghiệp.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân

Với những chính sách hỗ trợ hợp lý, kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh có thể trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế của tỉnh trong tương lai.

5.2. Vai Trò Của Chính Quyền Trong Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân

Chính quyền địa phương cần đóng vai trò tích cực trong việc tạo ra môi trường thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò động lực then chốt trong công cuộc đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, kể từ khi tái lập tỉnh năm 1997 và đặc biệt là giai đoạn thực thi Luật Doanh nghiệp năm 2000, kinh tế tư nhân đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm nội tỉnh (GDP) giai đoạn 2006 - 2010 đạt bình quân 15,27%/năm. Tổng sản phẩm GDP bình quân đầu người theo giá thực tế tăng từ 8,34 triệu đồng (tương đương 530 USD) năm 2005 lên mức 39,30 triệu đồng (tương đương 1.780 USD) vào năm 2010, tăng gấp 3,38 lần và vượt qua mức bình quân chung của cả nước.

Tuy nhiên, sự phát triển của khu vực này vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn cố hữu: phần lớn cơ sở sản xuất kinh doanh có quy mô siêu nhỏ, công nghệ kỹ thuật lạc hậu, chất lượng nguồn nhân lực hạn chế, năng lực quản trị mang nặng tính tự phát và thiếu chiến lược dài hạn. Đề tài tập trung phân tích thực trạng phát triển kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh trong giai đoạn 2000 - 2010, làm rõ những thành tựu đạt được, các mặt hạn chế và nguyên nhân cốt lõi. Từ đó, công trình xác định phương hướng và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm phát huy tối đa tiềm năng của khu vực kinh tế tư nhân đến năm 2020, tạo lực đẩy cho tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về tính tất yếu khách quan của nền kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đặc biệt là tư tưởng của V.I. Lênin qua Chính sách kinh tế mới (NEP). Lý luận chỉ rõ quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, việc sử dụng quan hệ hàng hóa - tiền tệ và phát triển kinh tế tư bản tư nhân là phương thức thiết yếu để giải phóng sức sản xuất.

Bên cạnh đó, đề tài vận dụng các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc từ Đại hội VI đến Đại hội X, cụ thể hóa quan điểm kinh tế tư nhân là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Các khái niệm trung tâm được phân định rõ ràng:

• Kinh tế tư nhân: thành phần kinh tế dựa trên chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, bao gồm kinh tế cá thể, tiểu chủ và kinh tế tư bản tư nhân.
• Hộ sản xuất kinh doanh cá thể: đơn vị kinh tế tự chủ dựa trên sở hữu nhỏ và lao động gia đình.
• Doanh nghiệp ngoài quốc doanh: các loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân hoạt động theo Luật Doanh nghiệp.

Theo số liệu thống kê quốc gia năm 2010, khu vực kinh tế ngoài nhà nước thu hút 42,3 triệu lao động, chiếm 86,1% lực lượng lao động có việc làm thường xuyên trên cả nước và đóng góp khoảng 48% vào GDP toàn quốc, khẳng định vị thế trụ cột trong nền kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng dữ liệu thứ cấp thu thập từ Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê tỉnh Bắc Ninh, các báo cáo tổng kết giai đoạn 2000 - 2010 của Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính và các quyết định quản lý của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh.

Nghiên cứu bao quát toàn bộ hơn 2.500 doanh nghiệp tư nhân đăng ký hoạt động cùng hàng chục nghìn hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn 8 huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, kết hợp nghiên cứu trường hợp chuyên sâu tại 62 làng nghề truyền thống và đối sánh kinh nghiệm quản lý với 2 tỉnh tiêu biểu: Vĩnh Phúc (2.850 doanh nghiệp dân doanh) và Bình Dương (gần 6.700 doanh nghiệp tư nhân).

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo bao gồm phương pháp trừu tượng hóa khoa học, kết hợp lôgíc với lịch sử, thống kê mô tả, phân tích kinh tế và so sánh đối chiếu. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp bóc tách bản chất kinh tế chính trị của các quan hệ sở hữu, phân phối và tổ chức quản lý, đồng thời đánh giá khách quan tác động của chính sách kinh tế địa phương trong một khung thời gian 10 năm liền mạch.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, khu vực kinh tế tư nhân tại Bắc Ninh tăng trưởng vượt bậc về số lượng và quy mô vốn đăng ký. Cùng xu hướng của cả nước (năm 2008 toàn quốc có 205.732 doanh nghiệp hoạt động, tăng 32,1% so với năm 2007), số lượng doanh nghiệp dân doanh đăng ký mới tại Bắc Ninh tăng bình quân trên 20%/năm trong giai đoạn 2000 - 2010, đóng góp trực tiếp đưa tỷ trọng công nghiệp - xây dựng toàn tỉnh lên mức 41,93% vào năm 2010.

Thứ hai, đóng vai trò chủ lực trong giải quyết việc làm và an sinh xã hội. Kinh tế tư nhân Bắc Ninh đã tiếp nhận phần lớn lực lượng lao động nông nghiệp dôi dư, đóng góp vào thành tích chung của khu vực tư nhân cả nước (tạo bình quân 800.000 việc làm mới mỗi năm giai đoạn 2005 - 2010, giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp thành thị xuống 4,5% và tỷ lệ hộ nghèo xuống 9,5%). Đặc biệt, 62 làng nghề thủ công mỹ nghệ như đồ gỗ Đồng Kỵ, đúc đồng Đại Bái, sắt thép Đa Hội đã thu hút hơn 60.000 lao động thường xuyên.

Thứ ba, quy mô doanh nghiệp còn nhỏ bé và mất cân đối cơ cấu. Trên 90% doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn tỉnh có quy mô vốn dưới 5 tỷ đồng và sử dụng dưới 50 lao động. Cơ cấu ngành nghề tập trung phần lớn vào thương mại dịch vụ nhỏ lẻ và gia công tiểu thủ công nghiệp, tỷ lệ đầu tư vào sản xuất công nghệ cao hoặc chế biến nông sản xuất khẩu chỉ chiếm dưới 8% tổng số cơ sở.

Thảo luận kết quả

Sự bứt phá của kinh tế tư nhân Bắc Ninh bắt nguồn từ việc địa phương vận dụng linh hoạt cơ chế, chính sách của Trung ương, tiêu biểu là việc ban hành Quyết định 60/2001/QĐ-UB về ưu đãi đầu tư, áp dụng chính sách miễn tiền thuê đất 10 năm đầu tại các khu công nghiệp, hỗ trợ 10% đến 30% giá trị đền bù giải phóng mặt bằng và trích ngân sách hỗ trợ 50% kinh phí đào tạo nghề cho lao động địa phương.

Tuy nhiên, khi đối sánh với bài học từ tỉnh Bình Dương (nơi giải quyết thủ tục thành lập doanh nghiệp chỉ trong 5 ngày và xác nhận thuê đất trong 3 ngày) và tỉnh Vĩnh Phúc (triển khai cơ chế một cửa tại 20/20 sở ngành), Bắc Ninh vẫn bộc lộ chỉ số gia nhập thị trường và tiếp cận đất đai chưa thật sự thông thoáng. Việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng vẫn là rào cản lớn do doanh nghiệp tư nhân thiếu tài sản bảo đảm và báo cáo tài chính thiếu kiểm toán độc lập.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt có thể được mô hình hóa qua các biểu đồ cột kép thể hiện tốc độ gia tăng doanh nghiệp song hành cùng quy mô vốn, kết hợp bảng cân đối tỷ trọng đóng góp GDP giữa các thành phần kinh tế, qua đó phản ánh tính cấp thiết của việc cơ cấu lại nguồn lực đầu tư địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính: Triển khai toàn diện cơ chế một cửa liên thông tại 100% các sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân cấp huyện. Rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và mã số thuế từ mức 10 - 12 ngày xuống tối đa 3 - 5 ngày làm việc. Chủ thể thực hiện: Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp Cục Thuế tỉnh; mốc thời gian hoàn thành trong giai đoạn 2013 - 2015.
• Hoàn thiện quy hoạch đất đai và phát triển hạ tầng cụm công nghiệp: Quy hoạch bổ sung trên 500 ha đất công nghiệp sạch, mở rộng 8 cụm tiểu thủ công nghiệp làng nghề với chính sách giảm giá thuê đất 20% so với khung quy định, ưu tiên mặt bằng di dời các cơ sở gây ô nhiễm môi trường. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh; triển khai giai đoạn 2013 - 2018.
• Nâng cao hiệu quả tiếp cận tài chính - tín dụng: Thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Bắc Ninh với nguồn vốn điều lệ ban đầu khoảng 100 tỷ đồng. Thực hiện cơ chế cấp bù lãi suất 2% đến 3%/năm cho các dự án tư nhân đầu tư đổi mới công nghệ, máy móc thiết bị hiện đại. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Bắc Ninh phối hợp Sở Tài chính; thực hiện thường niên từ năm 2013 đến 2020.
• Phát triển nguồn nhân lực và xúc tiến thương mại: Nâng mức hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề từ ngân sách tỉnh lên 1,5 - 2 triệu đồng/lao động, tổ chức các lớp quản trị kinh doanh cho trên 1.000 lượt lãnh đạo doanh nghiệp tư nhân mỗi năm, đồng thời tài trợ 50% chi phí tham gia hội chợ triển lãm quốc tế nhằm quảng bá thương hiệu làng nghề. Chủ thể thực hiện: Sở Công Thương phối hợp Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Bắc Ninh; thực hiện liên tục đến năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lãnh đạo và cán bộ hoạch định chính sách tại các cơ quan quản lý nhà nước (Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương): Tham khảo hệ thống luận cứ khoa học để hoàn thiện thể chế kinh tế địa phương, điều chỉnh cơ chế ưu đãi đầu tư và nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).
• Ban quản lý các hiệp hội ngành nghề, chủ doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh cá thể: Nắm bắt các định hướng chính sách hỗ trợ của tỉnh, vận dụng kinh nghiệm quản trị, tiếp cận các quỹ khuyến công và xây dựng lộ trình liên kết chuỗi giá trị nhằm mở rộng thị trường.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế chính trị, Quản lý kinh tế: Khai thác khung lý thuyết kinh tế nhiều thành phần, phương pháp phân tích thực chứng và hệ thống dữ liệu kinh tế cấp tỉnh giai đoạn 2000 - 2010 phục vụ công tác giảng dạy và phát triển đề tài nghiên cứu.
• Các tổ chức tín dụng thương mại và quỹ đầu tư phát triển: Sử dụng báo cáo phân tích quy mô vốn, nhu cầu lao động và đặc thù vận hành của khối doanh nghiệp dân doanh Bắc Ninh để thiết kế các gói sản phẩm tín dụng và dịch vụ bảo lãnh phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

• Vai trò nổi bật nhất của kinh tế tư nhân tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2000 - 2010 là gì? Khu vực kinh tế tư nhân đã tạo động lực tăng trưởng then chốt, góp phần duy trì tốc độ tăng GDP bình quân 15,27%/năm, chuyển dịch tỷ trọng công nghiệp - xây dựng lên 41,93% và giải quyết việc làm ổn định cho hơn 60.000 lao động tại các làng nghề truyền thống.

• Đâu là điểm nghẽn lớn nhất cản trở sự phát triển của các doanh nghiệp tư nhân tại địa phương? Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở quy mô vốn hạn hẹp (trên 90% dưới 5 tỷ đồng), công nghệ sản xuất thủ công lạc hậu, khó khăn trong việc tiếp cận mặt bằng sản xuất tập trung và gánh nặng chi phí thời gian khi thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai.

• Tỉnh Bắc Ninh có thể áp dụng bài học kinh nghiệm nào từ Bình Dương và Vĩnh Phúc? Bài học quan trọng nhất là tinh giản thủ tục hành chính, công khai minh bạch 100% quy hoạch đất đai, áp dụng mô hình một cửa liên thông rút ngắn thời gian cấp phép dưới 5 ngày và chủ động chuẩn bị quỹ đất sạch kèm hạ tầng hoàn chỉnh trước khi thu hút dự án đầu tư.

• Chính sách hỗ trợ nào của tỉnh Bắc Ninh đã tạo tác động rõ nét nhất cho khu vực dân doanh? Chính sách ưu đãi theo Quyết định 60/2001/QĐ-UB với cơ chế miễn tiền thuê đất 10 năm đầu trong khu công nghiệp, hỗ trợ 10% đến 30% chi phí đền bù giải phóng mặt bằng và tài trợ kinh phí đào tạo nghề đã trực tiếp thúc đẩy các hộ cá thể chuyển đổi thành doanh nghiệp.

• Mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân Bắc Ninh hướng tới năm 2020 là gì? Mục tiêu trọng tâm là hiện đại hóa công nghệ tại 62 làng nghề, phát triển các tập đoàn kinh tế tư nhân quy mô vừa và lớn có thương hiệu quốc gia, nâng mức đóng góp vào ngân sách nội địa lên trên 20% và tham gia sâu vào mạng lưới công nghiệp phụ trợ của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận mác-xít và đường lối của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Đánh giá xác thực bức tranh kinh tế tư nhân Bắc Ninh giai đoạn 2000 - 2010, làm rõ đóng góp vào tốc độ tăng GDP 15,27%/năm và mức thu nhập bình quân 1.780 USD/người.
• Chỉ rõ những tồn tại căn bản về quy mô siêu nhỏ, trình độ công nghệ thấp và khó khăn trong tiếp cận đất đai, nguồn vốn tín dụng của doanh nghiệp dân doanh.
• Đúc kết 5 bài học thực tiễn giá trị từ các tỉnh Vĩnh Phúc, Bình Dương để đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá về cải cách hành chính, mặt bằng, tín dụng và đào tạo nhân lực.
• Lộ trình thực hiện các giải pháp được xác định đồng bộ đến năm 2020 nhằm biến kinh tế tư nhân thành động lực chủ lực đưa Bắc Ninh trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại.

Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp quan tâm đến quá trình chuyển đổi kinh tế địa phương hãy khai thác toàn văn công trình để ứng dụng những kiến giải khoa học vào thực tiễn quản trị và hoạch định chính sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu giai đoạn chủ nghĩa xã hội là thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản có những đặc trưng chủ yếu: một là, kế thừa và phát triển lực lượng sản xuất mà chủ nghĩa tư bản đã tạo ra trên cơ sở nâng cao trình độ xã hội hóa sản xuất và lao động; hai là, quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất tồn tại dưới nhiều hình thức sở hữu; ba là, còn sản xuất hàng hóa; bốn là, lao động vừa là quyền 7 lợi, vừa là nghĩa vụ và còn có sự khác nhau về lao động, do đó kết quả lao động cũng khác nhau; năm là, thực hiện phân phối theo lao động. Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, V. Lênin đã vận dụng và phát triển học thuyết của Mác để xác định đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước Nga sau năm 1917. Theo ông, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất; còn quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, nên chủ nghĩa xã hội không thể ra đời trong lòng xã hội tư bản.

Hơn nữa, để xây dựng chế độ công hữu xã hội chủ nghĩa về tư liệu sản xuất, xây dựng xã hội mới, cần phải có thời gian, nghĩa là tất yếu phải có thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Từ sự phân tích như vậy, Lê nin cho rằng cách mạng vô sản giành được chính quyền mới chỉ là sự khởi đầu cho thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Trong thời kỳ quá độ như vậy, nền kinh tế có tính chất quá độ: nó không còn là nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, nhưng cũng chưa hoàn toàn là nền kinh tế xã hội chủ nghĩa. Phân tích thực trạng nền kinh tế của nước Nga lúc đó, ông cho rằng ở nước Nga có 5 thành phần kinh tế: Một là, kinh tế nông dân gia trưởng; Hai là, kinh tế sản xuất hàng hóa nhỏ của nông dân, tiểu thủ công cá thể và tiểu thương; Ba là, kinh tế tư bản tư nhân; Bốn là, kinh tế tư bản nhà nước; Năm là, kinh tế xã hội chủ nghĩa.

Tuy nhiên, không bao lâu sau cách mạng tháng Mười năm 1917, nước Nga lâm vào nội chiến 1918-1920. Trong thời kỳ này, Lênin đã áp dụng chính sách Cộng sản Thời chiến. Đó là chính sách trưng thu lương thực thừa của nông dân sau khi dành lại cho họ mức ăn tối thiểu, đồng thời xóa bỏ quan hệ hàng hóa - tiền tệ, thực hiện chế độ cung cấp hiện vật cho quân đội và bộ máy nhà nước. Chính sách cộng sản thời chiến đã chiến thắng được kẻ thù, bảo vệ nhà nước Xô Viết non trẻ.

8 Nhưng khi hòa bình lập lại, chính sách này lại không còn thích hợp, nó kìm hãm sự phát triển sản xuất. Trong bối cảnh đó, chính sách Kinh tế mới ra đời (NEP). Nội dung và biện pháp chủ yếu của NEP là thay thế chính sách trưng thu lương thực, theo chính sách này, người nông dân chỉ nộp thuế lương thực cho nhà nước, số lương thực còn lại, người nông dân được tự do trao đổi, mua bán trên thị trường; tổ chức thị trường, thương nghiệp, thiết lập quan hệ hàng hóa - tiền tệ giữa nhà nước và nông dân, giữa thành thị và nông thôn, giữa công nghiệp và nông nghiệp; sử dụng sức mạnh của nền kinh tế nhiều thành phần, khuyến khích phát triển sản xuất hàng hóa nhỏ của nông dân, thợ thủ công; khuyến khích kinh tế tư bản tư nhân, sử dụng chủ nghĩa tư bản nhà nước, củng cố lại các doanh nghiệp nhà nước, thực hiện chế độ hạch toán kinh tế và quan hệ hợp tác kinh tế với các nước tư bản phương Tây. Nội dung và giải pháp của NEP đã đánh dấu một bước phát triển mới về lý luận kinh tế xã hội chủ nghĩa.

Theo NEP, kinh tế nhiều thành phần, các hình thức kinh tế quá độ, việc duy trì và phát triển quan hệ hàng hóa - tiền tệ, sự quan tâm tới lợi ích kinh tế cá nhân trước hết là của nông dân, là những vấn đề có tính chất nguyên tắc trong việc xây dựng mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa. Chính sách kinh tế mới có ý nghĩa quốc tế to lớn đối với các nước phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó có nước ta. Những quan điểm kinh tế của Đảng ta, nhất là từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI đến nay, đã thể hiện sự nhận thức và vận dụng quan điểm trong chính sách kinh tế mới của Lênin. Tất nhiên do thời gian và không gian xa cách nhau, trải qua những biến động khác nhau, nên nhận thức và vận dụng có thể có sự khác nhau, kể cả bước đi, nội dung và biện pháp cụ thể trong khi tiến hành ở nước ta.

Các quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về thành phần kinh tế tư nhân * Trước năm 1986 Cuối những năm 1970, trước tình hình khủng hoảng kinh tế - xã hội của đất nước, hội nghị lần thứ 6 của BCH Trung ương Khóa IV (tháng 9/1979) chủ trương “làm cho sản xuất bung ra” và sử dụng đúng đắn các thành phần kinh tế, Hội nghị khẳng định sự cần thiết kết hợp kế hoạch với thị trường, kết hợp thị trường có kế hoạch với thị trường tự do.Tiếp đến Ban Bí thư ra chỉ thị 100 về khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động trong hợp tác xã nông nghiệp, Chính phủ ra Nghị định 25/CP, 26/CP xác định việc sử dụng các quan hệ thị trường,.Chính trên cơ sở những quyết sách đúng đắn đó, mà nhiều địa phương đã có những tìm tòi sáng tạo về phát triển kinh tế hộ tiểu chủ công nghiệp, sửa đổi giá, lương, tiền. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng (1982) khẳng định chủ trương đó và thừa nhận ở miền nam vẫn còn năm thành phần kinh tế. Tuy vậy đến năm 1986, KTTN vẫn được coi là tồn tại tạm thời và giữ vai trò thứ yếu, bổ trợ cho kinh tế quốc doanh. * Từ năm 1986 đến nay.

Đến Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam (12/1986) - thời điểm được đánh dấu là cột mốc quan trọng trong công cuộc đổi mới đất nước, trước hết là đổi mới kinh tế. Thông qua các chính sách kinh tế mới của Đảng và nhà nước, khu vực kinh tế tư nhân được hồi sinh và phát triển trong một nền kinh tế hoạt động theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước. Các Đại hội của Đảng sau đó đã khẳng định lại đường lối khởi xướng tại Đại hội VI và đưa ra các định hướng lớn trong chính sách phát triển kinh tế Việt Nam. Theo đó sự phát triển kinh tế tư nhân được khẳng định như sau: Kinh tế cá thể tiểu chủ ở cả nông thôn và thành thị có vị trí quan trọng lâu dài.

Nhà nước tạo điều kiện và giúp đỡ để phát triển; khuyến khích các hình thức tổ 10 chức hợp tác tự nguyện, làm vệ tinh cho các doanh nghiệp hoặc phát triển lớn hơn. Khuyến khích phát triển kinh tế tư bản tư nhân rộng rãi trong những ngành nghề sản xuất, kinh doanh mà pháp luật không cấm. Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi về chính sách, pháp lý để kinh tế tư bản tư nhân phát triển trên những định hướng ưu tiên của nhà nước, kể cả đầu tư ra nước ngoài. Đảng ta đã cho phép đảng viên làm kinh tế tư nhân trong các ngành nghề lĩnh vực sản xuất kinh doanh quan trọng mà pháp luật không cấm, đã có tác dụng khuyến khích mạnh mẽ hơn nữa việc phát triển kinh tế tư nhân, tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân được phát huy đầy đủ tiềm năng thế mạnh, tạo sức bật lớn cho nền kinh tế.

Đây được coi là bước đột phá mới về nhận thức phát triển kinh tế tư nhân. Đường lối đổi mới cơ bản đó của Đảng đã được thể chế hóa trong các văn bản pháp lý. Trước hết là Hiến pháp năm 1992 của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam có 15 điều quy định về chế độ kinh tế, theo đó nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Hiến pháp năm 1992 còn quy định kinh tế cá thể, kinh tế tư bản tư nhân được chọn hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh, được thành lập không bị hạn chế về quy mô, hoạt động trong nhiều ngành nghề có lợi cho quốc kế dân sinh.

Tháng 1/1991, chủ tịch Hội đồng Nhà nước đã ký sắc lệnh ban hành luật doanh nghiệp tư nhân và luật công ty, tiếp theo là các nghị định của hội đồng bộ trưởng ban hành cụ thể hóa các điều luật của luật doanh nghiệp tư nhân và luật công ty cho phép công dân Việt Nam đủ 18 tuổi có quyền thành lập doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty. Ngoài ra đối với các cá nhân, nhóm kinh doanh có vốn thấp hơn vốn pháp định theo quy định đối với các doanh nghiệp, công ty tư nhân thì được thành lập hộ sản xuất kinh doanh cá thể, tiểu chủ hoặc nhóm hộ kinh doanh được đăng ký theo nghị định số 66/HĐBT ban hành tháng 2 năm 1992 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ). 11 Trở lại giai đoạn lịch sử về phát triển kinh tế tư nhân ở nước ta để thấy rằng quan điểm của Đảng ta đối với thành phần kinh tế này đã dần có sự thay đổi theo chiều hướng tích cực, nghĩa là, có tư duy đúng, có quan điểm đổi mới đối với thành phần kinh tế tư nhân, tạo nhiều thuận lợi để khuyến khích thành phần kinh tế này phát triển đúng định hướng. Mặt mạnh của khu vực kinh tế tư nhân là có động lực cá nhân mạnh mẽ, nó sẽ giúp hoạt động kinh doanh diễn ra năng động, nhanh chóng đổi mới, hệ thống điều hành và quan lý gọn nhẹ, có hiệu quả và chi phí thấp.

Lợi ích cá nhân là một động lực mạnh mẽ của con người, tồn tại lâu dài. Việc sử dụng động lực đó phục vụ cho lợi ích chung của xã hội là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay ở nước ta. Do vậy, trong nội dung này, có 02 vấn đề cần thiết phải làm rõ: Thứ nhất, kinh tế tư nhân và vấn đề bóc lột giá trị thặng dư.