Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Ở Huyện Điện Bàn, Tỉnh Quảng Nam

Luận văn phân tích phát triển kinh tế trang trại tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, nêu rõ tiềm năng và thách thức trong lĩnh vực này.

• Tác giả: Lê Thuận
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Hóa
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Tại Huyện Điện Bàn, Tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2009 - 2013
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu đề tài
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
• 1.5. Ý nghĩa của đề tài
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KINH TẾ TRANG TRẠI
• 2.1.1. Một số khái niệm
• 2.1.1.1. Khái niệm về kinh tế hộ gia đình
• 2.1.1.2. Khái niệm về trang trại và kinh tế trang trại
• 2.1.1.3. Khái niệm về kinh tế tư nhân
• 2.1.2. Tiêu chí xác định kinh tế trang trại
• 2.1.2.1. Đặc trưng chủ yếu của KTTT
• 2.1.2.2. Tiêu chí định lượng để xác định KTTT
• 2.2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI Ở HUYỆN ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.2.1.1.2. Đất đai và địa hình
• 2.2.1.1.3. Khí hậu, thuỷ văn
• 2.2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.2.1.2.1. Dân số và lao động
• 2.2.1.2.2. Cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp
• 2.2.1.2.3. Tình hình phát triển KT, XH trong những năm qua
• 2.2.2. Thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở huyện Điện Bàn
• 2.2.2.1. Số lượng và phân bố trang trại
• 2.2.2.2. Các loại hình trang trại
• 2.2.2.3. Quy mô, năng lực sản xuất của các chủ trang trại ở huyện
• 2.2.2.4. Quy mô đàn nuôi của các trang trại trên toàn huyện
• 2.2.2.5. Tình hình chung sử dụng lao động của các trang trại
• 2.2.2.6. Tình hình chung sử dụng đất đai của các trang trại
• 2.2.2.7. Tình hình chung huy động vốn và sử dụng vốn của các trang trại
• 2.2.2.8. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của các trang trại điều tra của các tác giả
• 2.2.2.9. Quy mô cơ cấu của các trang trại điều tra
• 2.2.2.10. Tình hình sử dụng đất và đàn nuôi của các trang trại điều tra
• 2.2.2.11. Tình hình sử dụng lao động của các trang trại điều tra
• 2.2.2.12. Nguồn vốn của các trang trại điều tra
• 2.2.2.13. Hiệu quả sản xuất của các trang trại điều tra
• 2.2.2.14. Đánh giá chung về tình hình phát triển kinh tế trang trại của huyện Điện Bàn
• 2.2.2.14.1. Kết quả đạt được
• 2.2.2.14.2. Tồn tại và khó khăn
• 2.3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI Ở HUYỆN ĐIỆN BÀN TRONG THỜI GIAN TỚI
• 2.3.1. Phương hướng phát triển kinh tế trang trại của huyện Điện Bàn
• 2.3.2. Mục tiêu phát triển kinh tế trang trại của huyện Điện Bàn
• 2.3.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 2.3.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.3.3. Giải pháp phát triển kinh tế trang trại của huyện Điện Bàn
• 2.3.3.1. Giải pháp về quy hoạch và xây dựng cơ sở hạ tầng
• 2.3.3.2. Giải pháp về vốn, huy động nguồn lực vốn tái đầu tư cho phát triển kinh tế trang trại
• 2.3.3.3. Giải pháp về đất đai
• 2.3.3.4. Giải pháp về khoa học công nghệ
• 2.3.3.5. Giải pháp về thị trường và tiêu thụ
• 2.3.3.6. Giải pháp hợp tác của các trang trại
• 2.3.3.7. Nâng cao vai trò quản lý và hỗ trợ của Nhà nước đối với KTTT
• 3. PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kinh Tế Trang Trại Điện Bàn Tiềm Năng Vai Trò

Sau 27 năm đổi mới, kinh tế Việt Nam và Quảng Nam đã có nhiều thay đổi tích cực. Mô hình kinh tế trang trại (KTTT) ngày càng phát triển, cả về số lượng và chất lượng. Đây là một trong những mô hình hiệu quả nhất hiện nay. Phát triển KTTT là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm huy động mọi nguồn lực, phát triển nông nghiệp hàng hóa, xây dựng nông thôn mới. Điện Bàn, một huyện đồng bằng của Quảng Nam, đang chứng kiến sự phát triển của KTTT, cải thiện đời sống nhân dân, tăng thu nhập và giải quyết việc làm. Tuy nhiên, sự phát triển này còn tự phát, chưa bền vững, vốn đầu tư hạn hẹp, quy mô nhỏ lẻ, kỹ thuật lạc hậu, hiệu quả sản xuất chưa cao. Vì vậy, cần tìm ra phương hướng và giải pháp để phát triển KTTT của huyện trong thời gian tới.

1.1. Định Nghĩa và Bản Chất của Kinh Tế Trang Trại

Theo Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP, kinh tế trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông thôn, chủ yếu dựa vào hộ gia đình. Mục tiêu là mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả sản xuất trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy hải sản, trồng rừng, chế biến và tiêu thụ nông, thủy sản. Kinh tế trang trại có sức đầu tư lớn, năng lực quản lý trực tiếp, tạo ra suất sinh lợi cao hơn bình thường và có khả năng cạnh tranh trên thị trường. Giáo sư Đào Thế Tuấn cho rằng KTTT là hình thức tổ chức kinh tế cơ sở của nền sản xuất xã hội, dựa trên cơ sở hợp tác và phân công lao động sản xuất nhất định để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh phù hợp với nền kinh tế thị trường và được Nhà nước bảo hộ.

1.2. Vai Trò của Kinh Tế Trang Trại trong Phát Triển Nông Thôn

Kinh tế trang trại đóng vai trò quan trọng trong phát triển nông thôn. Nó giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo ra nhiều việc làm, tăng thu nhập cho người dân và góp phần xóa đói giảm nghèo. Kinh tế trang trại cũng thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đồng thời, nó góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Phát triển kinh tế trang trại là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng nông thôn mới.

II. Thực Trạng Phát Triển Trang Trại Điện Bàn Phân Tích SWOT

Điện Bàn có tiềm năng lớn để phát triển kinh tế trang trại. Tuy nhiên, thực tế phát triển còn nhiều hạn chế. Các trang trại phát triển tự phát, chưa có quy hoạch rõ ràng. Vốn đầu tư còn hạn hẹp, quy mô nhỏ lẻ, kỹ thuật lạc hậu. Hiệu quả sản xuất chưa cao, chưa tương xứng với tiềm năng. Cần phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (SWOT) để có cái nhìn toàn diện về thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở Điện Bàn.

2.1. Số Lượng Quy Mô và Phân Bố Trang Trại Quảng Nam

Số lượng trang trại ở Điện Bàn đang tăng lên, nhưng quy mô còn nhỏ. Phân bố trang trại chưa đồng đều, tập trung chủ yếu ở một số xã. Cần có chính sách khuyến khích phát triển trang trại quy mô lớn, đồng thời hỗ trợ các trang trại nhỏ lẻ nâng cao hiệu quả sản xuất. Theo số liệu thống kê, năm 2012, số lượng trang trại chăn nuôi trên địa bàn huyện là X trang trại, phân bố chủ yếu ở các xã Y và Z (dẫn chứng từ khóa luận).

2.2. Hiệu Quả Sản Xuất Kinh Doanh của Trang Trại Điện Bàn

Hiệu quả sản xuất kinh doanh của các trang trại còn thấp. Năng suất cây trồng, vật nuôi chưa cao. Chi phí sản xuất còn lớn. Khả năng cạnh tranh của sản phẩm còn yếu. Cần có giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, giảm chi phí, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo kết quả điều tra, hiệu quả sản xuất của các trang trại điều tra còn thấp, chủ yếu do chi phí đầu vào cao và giá bán sản phẩm không ổn định (dẫn chứng từ khóa luận).

2.3. Khó Khăn và Thách Thức Đối Với Trang Trại Điện Bàn

Các trang trại đang đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức. Thiếu vốn đầu tư, thiếu đất sản xuất, thiếu lao động có tay nghề. Biến đổi khí hậu, dịch bệnh gây thiệt hại lớn. Thị trường tiêu thụ không ổn định. Cần có chính sách hỗ trợ vốn, đất đai, đào tạo lao động, phòng chống thiên tai dịch bệnh và tìm kiếm thị trường tiêu thụ cho sản phẩm.

III. Giải Pháp Phát Triển Kinh Tế Trang Trại Bền Vững Tại Điện Bàn

Để phát triển kinh tế trang trại bền vững ở Điện Bàn, cần có giải pháp đồng bộ trên nhiều lĩnh vực. Quy hoạch và xây dựng cơ sở hạ tầng, giải pháp về vốn, đất đai, khoa học công nghệ, thị trường và tiêu thụ. Nâng cao vai trò quản lý và hỗ trợ của Nhà nước đối với KTTT.

3.1. Quy Hoạch và Xây Dựng Cơ Sở Hạ Tầng Cho Trang Trại

Cần có quy hoạch chi tiết về phát triển kinh tế trang trại, đảm bảo phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương. Xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, bao gồm giao thông, thủy lợi, điện, nước, thông tin liên lạc. Tạo điều kiện thuận lợi cho các trang trại sản xuất và kinh doanh.

3.2. Chính Sách Hỗ Trợ Vốn và Tiếp Cận Tín Dụng Ưu Đãi

Cần có chính sách hỗ trợ vốn cho các trang trại, đặc biệt là các trang trại mới thành lập và các trang trại ứng dụng công nghệ cao. Tạo điều kiện cho các trang trại tiếp cận tín dụng ưu đãi, giảm lãi suất vay vốn. Khuyến khích các tổ chức tín dụng đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

3.3. Ứng Dụng Nông Nghiệp Công Nghệ Cao vào Sản Xuất

Khuyến khích các trang trại ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao vào sản xuất, như nhà kính, tưới nhỏ giọt, phân bón thông minh, quản lý dịch hại tổng hợp. Nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

IV. Liên Kết Sản Xuất và Tiêu Thụ Nông Sản Điện Bàn Giải Pháp

Cần xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản bền vững. Khuyến khích các trang trại liên kết với doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ. Xây dựng thương hiệu cho nông sản Điện Bàn. Mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.

4.1. Phát Triển Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Kiểu Mới

Phát triển hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới, hoạt động hiệu quả, minh bạch. Hợp tác xã đóng vai trò cầu nối giữa trang trại và doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ đầu vào, tiêu thụ sản phẩm và hỗ trợ kỹ thuật cho các trang trại.

4.2. Xây Dựng Thương Hiệu Nông Sản Đặc Trưng Điện Bàn

Xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của Điện Bàn, như rau sạch, trái cây đặc sản, thủy sản chất lượng cao. Quảng bá thương hiệu trên thị trường trong và ngoài nước. Nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.

4.3. Mở Rộng Thị Trường Nông Sản Trong và Ngoài Nước

Mở rộng thị trường nông sản trong và ngoài nước. Tìm kiếm đối tác tiêu thụ ổn định. Tham gia các hội chợ, triển lãm nông sản. Xây dựng kênh phân phối trực tuyến. Đẩy mạnh xuất khẩu nông sản.

V. Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Trang Trại Điện Bàn Cơ Hội Vàng

Phát triển du lịch sinh thái trang trại là một hướng đi tiềm năng cho Điện Bàn. Khai thác lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa truyền thống và sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Tạo ra sản phẩm du lịch hấp dẫn, thu hút du khách và tăng thu nhập cho người dân.

5.1. Xây Dựng Mô Hình Du Lịch Trang Trại Đa Dạng

Xây dựng mô hình du lịch trang trại đa dạng, phù hợp với từng loại hình trang trại. Du khách có thể tham gia các hoạt động sản xuất nông nghiệp, trải nghiệm cuộc sống nông thôn, thưởng thức ẩm thực địa phương và mua sắm sản phẩm nông nghiệp.

5.2. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Du Lịch Sinh Thái

Nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch sinh thái, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, an ninh trật tự và bảo vệ môi trường. Đào tạo nguồn nhân lực du lịch chuyên nghiệp. Xây dựng cơ sở hạ tầng du lịch đồng bộ.

5.3. Quảng Bá Du Lịch Trang Trại Điện Bàn

Quảng bá du lịch trang trại Điện Bàn trên các phương tiện truyền thông, website du lịch và mạng xã hội. Tổ chức các sự kiện du lịch, lễ hội nông sản. Liên kết với các công ty du lịch để đưa khách đến tham quan.

VI. Kết Luận Kinh Tế Trang Trại Điện Bàn Hướng Đến Tương Lai

Phát triển kinh tế trang trại là một trong những nhiệm vụ quan trọng để xây dựng nông thôn mới ở Điện Bàn. Cần có sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy đảng, chính quyền. Sự tham gia tích cực của người dân và doanh nghiệp. Để kinh tế trang trại Điện Bàn phát triển bền vững, hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

6.1. Tầm Quan Trọng của Chính Sách Hỗ Trợ Từ Nhà Nước

Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại, tạo điều kiện thuận lợi cho các trang trại sản xuất và kinh doanh. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, đảm bảo hiệu quả và công bằng.

6.2. Vai Trò của Khoa Học Công Nghệ Trong Phát Triển Bền Vững

Ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế trang trại bền vững. Cần khuyến khích các trang trại đầu tư vào nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ mới, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới kinh tế nông nghiệp nông thôn tại Việt Nam, kinh tế trang trại (KTTT) đóng vai trò là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa quan trọng nhằm huy động các nguồn lực đất đai, vốn và lao động, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi và tạo tiền đề cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp. Huyện Điện Bàn là một huyện đồng bằng nằm ở phía Bắc tỉnh Quảng Nam, sở hữu hệ thống giao thông thuận lợi và mạng lưới sông ngòi bồi đắp phù hợp cho phát triển chăn nuôi và trồng trọt. Tuy nhiên, hoạt động KTTT trên địa bàn trong giai đoạn 2008–2012 vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn: mô hình phát triển còn mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ, nguồn vốn tự có hạn hẹp, thiếu vốn vay dài hạn, kỹ thuật chuồng trại chưa đồng bộ và mối liên kết tiêu thụ sản phẩm chưa vững chắc.

Để giải quyết mâu thuẫn giữa tiềm năng sản xuất và thực trạng phát triển chưa tương xứng, tác giả Lê Thuận đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Kinh tế Chính trị tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế với đề tài "Phát triển kinh tế trang trại ở huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam".

Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng phát triển KTTT tại huyện Điện Bàn giai đoạn 2008–2012, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp chủ yếu nhằm thúc đẩy mô hình KTTT phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo. Để thực hiện mục đích này, đề tài triển khai ba nhiệm vụ cụ thể:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản liên quan đến sự hình thành, đặc trưng và xu hướng phát triển của KTTT.
2. Đánh giá toàn diện thực trạng phát triển KTTT trên địa bàn huyện Điện Bàn thông qua hệ thống số liệu thống kê tổng thể và dữ liệu điều tra khảo sát thực tế giai đoạn 2008–2012.
3. Đề xuất phương hướng, mục tiêu và các nhóm giải pháp chủ yếu có tính khả thi nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển KTTT tại địa phương.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là quá trình phát triển KTTT trên địa bàn huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Phạm vi nghiên cứu về không gian giới hạn trong địa giới hành chính huyện Điện Bàn (gồm 1 thị trấn và 19 xã). Phạm vi nghiên cứu về thời gian tập trung phân tích chuỗi số liệu từ năm 2008 đến năm 2012.

Tổng quan tình hình nghiên cứu trong văn bản cho thấy đã có một số công trình nghiên cứu về KTTT ở các địa phương lân cận và miền Trung như: Luận văn thạc sĩ của Trần Quốc Đạt về KTTT huyện Đại Lộc (Quảng Nam); Khóa luận tốt nghiệp của Trần Thị Hậu về KTTT huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An); Đề tài của Nguyễn Khắc Hoàn về KTTT ở Thừa Thiên Huế; Nghiên cứu của Đào Hữu Hòa về vai trò của trang trại gia đình trong nông nghiệp bền vững. Tác giả khẳng định tại thời điểm thực hiện (năm 2013), chưa có công trình khoa học độc lập nào nghiên cứu toàn diện thực trạng và giải pháp phát triển KTTT trên địa bàn huyện Điện Bàn dưới góc độ kinh tế chính trị và kinh tế nông nghiệp gắn với tiêu chí chuẩn hóa mới.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng khung lý thuyết dựa trên các quan điểm học thuật kinh tế và văn bản quy phạm pháp luật về phát triển kinh tế nông nghiệp:

• Khái niệm kinh tế hộ gia đình: Dẫn chiếu lý thuyết của Frank Ellis (1988) về đặc trưng sở hữu tư liệu sản xuất và mức độ tham gia vào thị trường không hoàn hảo của hộ nông dân, đồng thời phân tích quá trình chuyển hóa tất yếu từ kinh tế hộ tự cấp tự túc sang kinh tế trang trại sản xuất hàng hóa.
• Khái niệm và bản chất KTTT: Tiếp cận theo định nghĩa của Tổ chức Nông Lương Liên Hiệp Quốc (FAO, 1997), Ban Kinh tế Trung ương, PGS.TS Lâm Quang Huyên, GS. Đào Thế Tuấn. Khóa luận xác định KTTT là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa quy mô lớn trong nông - lâm - ngư nghiệp, có năng lực quản lý trực tiếp, ứng dụng khoa học kỹ thuật và đạt hiệu quả sinh lợi vượt trội so với kinh tế hộ thông thường.
• Mối quan hệ với kinh tế tư nhân: Phân tích bản chất KTTT là một hình thức tổ chức sản xuất trong nông nghiệp mà các chủ thể thuộc nhiều thành phần kinh tế có thể vận dụng (dẫn chiếu Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VI, Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI và Luật Doanh nghiệp 2005).
• Văn bản pháp luật và tiêu chí xác định: Hệ thống văn bản làm nền tảng pháp lý gồm Chỉ thị 100-CT/TW của Ban Bí thư, Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa VI, Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 10/11/1998 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000 của Chính phủ về kinh tế trang trại, và Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT ngày 13/4/2011 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định tiêu chí định lượng xác định kinh tế trang trại. Theo Thông tư 27/2011/TT-BNNPTNT, trang trại chăn nuôi phải đạt giá trị sản lượng hàng hóa từ 1.000 triệu đồng/năm trở lên; trang trại trồng trọt và thủy sản tại miền Trung phải có diện tích tối thiểu 2,1 ha và giá trị sản lượng đạt từ 700 triệu đồng/năm trở lên.

Về phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu:

• Đề tài vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để xem xét sự phát triển KTTT trong mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp và phương pháp thống kê kinh tế: Phân tích cơ cấu, tốc độ tăng trưởng, so sánh chỉ tiêu kinh tế - xã hội.
• Phương pháp điều tra chọn mẫu: Tác giả tiến hành lập phiếu điều tra và phỏng vấn trực tiếp mẫu $n = 37$ trang trại (chiếm 67,3% trong tổng số 55 trang trại toàn huyện năm 2012) thuộc 4 loại hình: lợn giống, lợn thịt, gà thịt, gà trứng.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ Niên giám thống kê huyện Điện Bàn (2008–2012), Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2012 của UBND huyện, số liệu của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Thống kê huyện Điện Bàn. Dữ liệu sơ cấp được tổng hợp từ kết quả khảo sát 37 trang trại thực tế.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về kinh tế trang trại

Chương này tập trung làm sáng tỏ các nội dung lý luận nền tảng và bài học thực tiễn:

• Phân tích 3 đặc trưng cốt lõi của KTTT: Mục đích sản xuất hàng hóa nông sản quy mô lớn; mức độ chuyên môn hóa và tập trung hóa các yếu tố sản xuất (đất đai, con giống, vốn, lao động) vượt trội so với nông hộ; chủ trang trại có kiến thức quản trị và năng lực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.
• Phân loại trang trại theo 5 tiêu thức: Loại hình kinh tế (cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân); hình thức tổ chức quản lý (gia đình, hợp tác, cổ phần); hình thức sở hữu tư liệu sản xuất (sở hữu toàn bộ, sở hữu một phần, đi thuê hoàn toàn); phương thức điều hành (trực tiếp tại chỗ, điều hành từ xa, thuê quản lý); cơ cấu sản xuất (kinh doanh tổng hợp, chuyên môn hóa).
• Luận giải 5 tính khách quan chi phối sự hình thành KTTT: Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với lực lượng sản xuất; nhu cầu tích tụ và tập trung sản xuất (ruộng đất, vốn); chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo cơ chế thị trường; đặc điểm kinh tế nông nghiệp Việt Nam; và cơ chế vận hành thị trường thúc đẩy cạnh tranh.
• Khái quát 4 xu hướng phát triển KTTT tại Việt Nam: Tích tụ - tập trung tư bản; chuyên môn hóa sản xuất gắn với vùng quy hoạch; nâng cao trình độ kỹ thuật và thâm canh hóa; tăng cường liên kết hợp tác và năng lực cạnh tranh.
• Bài học kinh nghiệm thực tiễn: Phân tích mô hình phát triển KTTT tại huyện Duy Xuyên (Quảng Nam) với 120 trang trại năm 2011, giải quyết 450 lao động, phát huy mô hình chăn nuôi khép kín nhưng còn hạn chế về quy mô nhỏ lẻ và tính tự phát; cùng kinh nghiệm phát triển KTTT của Nhật Bản với tỷ lệ cơ giới hóa 100%, hơn 92% trang trại ứng dụng công nghệ cao, 100% lao động qua đào tạo và hệ thống chính sách hỗ trợ hạ tầng thủy lợi, cơ khí chuyên sâu từ Nhà nước.

Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế trang trại ở huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam trong thời gian qua

Chương 2 trình bày chi tiết bức tranh tự nhiên, kinh tế - xã hội và số liệu hoạt động của KTTT huyện Điện Bàn:

• Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội: Huyện có tổng diện tích tự nhiên 21.471 ha, trong đó đất nông nghiệp là 10.131,37 ha (chiếm 47,1%). Dân số năm 2012 đạt 203.688 người, lực lượng lao động trong các ngành kinh tế là 115.520 người (lao động nông nghiệp chiếm 36,25%, giảm dần qua các năm). Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 2008–2012 đạt 20,60%/năm; cơ cấu kinh tế năm 2012 chuyển dịch với tỷ trọng công nghiệp - xây dựng chiếm 75,26%, thương mại - dịch vụ 19,35%, nông - lâm - thủy sản 5,39%.
• Biến động số lượng trang trại theo tiêu chuẩn mới: Trước khi Thông tư 27/2011/TT-BNNPTNT ban hành, huyện có hơn 200 trang trại. Khi áp dụng tiêu chí định lượng mới (doanh thu chăn nuôi $\ge$ 1.000 triệu đồng/năm), số lượng trang trại năm 2011 còn 58 cơ sở và năm 2012 còn 55 trang trại. Toàn bộ 55 trang trại đều thuộc ngành chăn nuôi, phân bố tập trung tại 9 xã (Điện Dương: 32 trang trại; Điện Thọ: 5; Điện Thắng Trung: 5; Điện Ngọc: 4; Điện Tiến, Điện Thắng Nam, Điện Thắng Bắc, Điện Nam Trung: mỗi xã 2 trang trại; Điện Trung: 1 trang trại).
• Cơ cấu loại hình và năng lực sản xuất toàn huyện: Trong 55 trang trại năm 2012, có 33 trang trại liên doanh với công ty cổ phần (chiếm 60%) và 22 trang trại tự chủ (chiếm 40%). Tổng nguồn vốn sản xuất của 55 trang trại đạt 26.916 triệu đồng (vốn tự có chiếm 22.075 triệu đồng, tương đương 82,01%; vốn vay đạt 4.841 triệu đồng, chiếm 17,99%; bình quân 489,38 triệu đồng/trang trại). Tổng giá trị sản lượng hàng hóa đạt 132.595 triệu đồng. Tổng diện tích đất các trang trại sử dụng là 27,52 ha (chiếm 0,27% đất nông nghiệp nhưng đóng góp hơn 30% giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp huyện).
• Tổng đàn vật nuôi toàn huyện năm 2012: Tổng đàn đạt 236.683 con, gồm: gà thịt 162.000 con; gà trứng 61.100 con; lợn thịt 11.575 con; cút giống 1.500 con; lợn giống 508 con. So với năm 2011, tổng đàn tăng 20.650 con (gà thịt tăng 12.000 con, gà trứng tăng 8.000 con, lợn thịt tăng 650 con).

Loại hình trang trại	Số lượng trang trại	Tỷ lệ (%)	Tổng đàn nuôi (con)	Quy mô bình quân (con/trang trại)
Gà thịt	15	27,27	162.000	10.800,0
Gà trứng	13	23,64	61.100	4.700,0
Lợn thịt	21	38,18	11.575	551,2
Lợn giống	5	9,09	508	101,6
Cút giống	1	1,82	1.500	1.500,0
Tổng cộng	55	100,00	236.683	4.303,3

• Kết quả điều tra 37 trang trại chọn mẫu:
  • Cơ cấu mẫu gồm 5 trang trại lợn giống (chiếm 13,51% mẫu, 100% tổng số toàn huyện), 15 trang trại lợn thịt (chiếm 40,54% mẫu, 38,09% toàn huyện), 10 trang trại gà thịt (chiếm 27,03% mẫu, 66,67% toàn huyện), 7 trang trại gà trứng (chiếm 18,92% mẫu, 53,85% toàn huyện).
  • Về diện tích: 18 trang trại có diện tích $< 0,5$ ha (chiếm 48,65%); 12 trang trại từ 0,6–1,5 ha (chiếm 32,43%); 4 trang trại từ 1,6–3,0 ha (chiếm 10,81%); 3 trang trại $> 3,0$ ha (chiếm 8,11%).
  • Về quy mô đàn mẫu: Tổng đàn nuôi đạt 174.348 con (bình quân 4.765 con/trang trại). Bình quân trang trại gà thịt đạt 12.050 con/cơ sở; gà trứng đạt 6.287 con/cơ sở; lợn thịt đạt 622,7 con/cơ sở; lợn giống đạt 101,6 con/cơ sở.
  • Về lao động: 37 trang trại sử dụng 138 lao động (bình quân 3,73 lao động/trang trại). Trang trại gà trứng sử dụng nhiều lao động nhất (tổng 42 người, bình quân 6 người/trang trại gồm 2 lao động gia đình và 4 lao động thuê thường xuyên); gà thịt bình quân 4 người/trang trại (1 gia đình, 3 thuê thường xuyên); lợn giống bình quân 4 người/trang trại; lợn thịt bình quân 2,8 người/trang trại.
  • Chất lượng lao động: Toàn bộ 55 trang trại sử dụng 203 lao động (136 nữ, 67 nam), trong đó trình độ đại học/cao đẳng có 8 người, trung/sơ cấp 65 người, chưa qua đào tạo 130 người (chiếm 64,04%). Riêng lực lượng 148 lao động thuê ngoài có 115 người chưa qua đào tạo (chiếm 77,7%). Thu nhập bình quân đạt 2,5–3,0 triệu đồng/tháng/lao động.
• Đánh giá chung: KTTT bước đầu phát huy hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích, đưa các giống mới năng suất cao vào sản xuất (lợn Landrace, Duroc, Yorkshire; gà Hyline, Isa Brown, Hubbard, Cobb). Tuy nhiên, vẫn còn những tồn tại lớn: 82% vốn là tự có, vốn vay ưu đãi khó tiếp cận do thiếu tài sản thế chấp và thủ tục phức tạp; phần lớn đất đai là đất thuê mướn/đấu thầu chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu dài; tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật còn thấp; rủi ro dịch bệnh và ô nhiễm môi trường cục bộ chưa được xử lý triệt để.

Chương 3: Phương hướng và giải pháp phát triển kinh tế trang trại ở huyện Điện Bàn trong thời gian tới

Dựa trên các tồn tại đã chỉ ra ở Chương 2, tác giả đề xuất định hướng và 7 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Giải pháp về quy hoạch và xây dựng cơ sở hạ tầng: Hoàn thiện quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung xa khu dân cư; đầu tư nâng cấp hệ thống đường giao thông nội đồng, lưới điện 3 pha và hệ thống cấp thoát nước phục vụ chuồng trại khép kín.
2. Giải pháp về vốn và huy động nguồn lực: Đơn giản hóa thủ tục vay vốn tại Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT; kéo dài thời hạn cho vay trung và dài hạn; mở rộng hạn mức tín chấp thông qua các hội đoàn thể (Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh); khuyến khích mô hình liên doanh với công ty cổ phần để giải quyết bài toán vốn lưu động và giống.
3. Giải pháp về đất đai: Đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ trang trại trên diện tích đất chuyển đổi hợp pháp; quy hoạch chuyển đổi diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả và đất cồn cát ven biển sang phát triển trang trại tập trung.
4. Giải pháp về khoa học - công nghệ: Chuyển giao quy trình chăn nuôi an toàn sinh học; ứng dụng công nghệ làm mát, sưởi ấm tự động và hệ thống xử lý chất thải biogas; tiếp tục chuẩn hóa nguồn con giống hướng nạc và siêu trứng chất lượng cao.
5. Giải pháp về thị trường và tiêu thụ sản phẩm: Xây dựng kênh liên kết tiêu thụ sản phẩm ổn định với các khu công nghiệp (Điện Nam – Điện Ngọc), hệ thống siêu thị, nhà hàng tại thị trường đô thị lớn lân cận gồm Đà Nẵng và Hội An; từng bước xây dựng nhãn hiệu và chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm.
6. Giải pháp liên kết hợp tác giữa các trang trại: Khuyến khích thành lập các câu lạc bộ, tổ hợp tác hoặc hiệp hội chủ trang trại nhằm hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ thông tin giá cả thị trường và đàm phán mua vật tư đầu vào với giá sỉ.
7. Nâng cao vai trò quản lý và hỗ trợ của Nhà nước: Tăng cường đào tạo, tập huấn kỹ thuật chăn nuôi và quản trị tài chính cho chủ trang trại; kiểm soát chặt chẽ mạng lưới thú y cơ sở, tiêm phòng dịch bệnh định kỳ và triển khai kịp thời các chính sách hỗ trợ sau thiên tai, dịch bệnh.

---

Kết quả và đóng góp của nghiên cứu

Khóa luận đã hệ thống hóa và lượng hóa được thực trạng phát triển KTTT tại địa bàn nghiên cứu:

• Cung cấp bức tranh thực tế về sự suy giảm số lượng trang trại cơ học từ hơn 200 trang trại xuống còn 55 trang trại năm 2012 khi áp dụng chuẩn định lượng của Thông tư 27/2011/TT-BNNPTNT, phản ánh đúng thực chất quy mô sản xuất hàng hóa tại địa phương.
• Xác định hiệu quả kinh tế nổi bật của KTTT huyện Điện Bàn năm 2012: Chỉ chiếm 27,52 ha đất (0,27% tổng quỹ đất nông nghiệp huyện) nhưng tạo ra 132.595 triệu đồng giá trị sản lượng hàng hóa, đóng góp trên 30% giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp huyện và giải quyết việc làm thường xuyên cho 203 lao động nông thôn với mức thu nhập 2,5–3,0 triệu đồng/tháng.
• Chỉ ra cơ cấu tổ chức sản xuất đặc thù: 100% trang trại trên địa bàn là trang trại chăn nuôi, trong đó mô hình liên doanh với công ty cổ phần chiếm ưu thế (60%), khẳng định vai trò của hình thức liên kết doanh nghiệp trong việc hỗ trợ vốn, giống và bao tiêu đầu ra cho nông dân.
• Phân tích chi tiết cơ cấu chi phí và năng lực vốn: Khẳng định sự mất cân đối tài chính khi vốn tự có chiếm tới 82,01% tổng nguồn vốn đầu tư, chứng minh các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước chưa đến được với phần lớn các chủ trang trại do rào cản tài sản thế chấp và giấy tờ đất đai.
• Đóng góp thực tiễn: Hệ thống 7 nhóm giải pháp được xây dựng bám sát điều kiện thổ nhưỡng, địa bàn (gần vùng tiêu thụ lớn Đà Nẵng, Hội An) và gắn với định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện Điện Bàn giai đoạn công nghiệp hóa.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận:
  • Khảo sát thực tế của đề tài mới tập trung ở 37 trang trại thuộc 4 loại hình gia súc, gia cầm chính (lợn thịt, lợn giống, gà thịt, gà trứng), chưa khảo sát sâu loại hình trang trại cút giống và các loại hình trang trại tiềm năng khác.
  • Số liệu phân tích tài chính chi tiết (doanh thu thuần, chi phí sản xuất, lợi nhuận ròng, tỷ suất sinh lời trên đồng vốn) ở cấp độ từng trang trại điều tra chưa được trình bày đầy đủ trong các phần văn bản được trích xuất.
  • Phạm vi nghiên cứu thời gian dừng lại ở năm 2012, chưa đánh giá được tác động dài hạn của quá trình đô thị hóa và quy hoạch thành lập thị xã Điện Bàn đến diện tích đất KTTT trong các năm tiếp theo.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Nghiên cứu chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng nông sản an toàn từ các trang trại chăn nuôi Điện Bàn cung ứng cho thị trường vùng kinh tế trọng điểm miền Trung (Đà Nẵng – Quảng Nam); nghiên cứu đánh giá tác động môi trường và các mô hình kinh tế tuần hoàn (xử lý chất thải chăn nuôi thành năng lượng sinh học và phân bón hữu cơ).

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn đối với các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên, học viên ngành Kinh tế, Kinh tế Nông nghiệp, Kinh tế Chính trị và Phát triển Nông thôn: Tham khảo cấu trúc luận giải cơ sở lý thuyết, cách thức phân loại trang trại, phương pháp phân tích chuyển đổi tiêu chí định lượng theo Thông tư 27/2011/TT-BNNPTNT và quy trình thiết kế điều tra mẫu thực địa.
• Cán bộ quản lý nông nghiệp, Phòng Nông nghiệp & PTNT các huyện đồng bằng: Tham khảo nguồn dữ liệu thực chứng giai đoạn 2008–2012 của huyện Điện Bàn để so sánh mô hình kinh tế trang trại tự chủ và mô hình trang trại liên doanh công ty cổ phần, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ tín dụng và đất đai phù hợp tại địa phương.
• Phần đáng tham khảo nhất của văn bản là Hệ thống dữ liệu thống kê Chương 2 (từ Bảng 2.5 đến Bảng 2.13) phản ánh chi tiết cơ cấu đàn nuôi, cơ cấu vốn, quy mô diện tích và tình hình sử dụng lao động của các trang trại chăn nuôi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Việc áp dụng Thông tư 27/2011/TT-BNNPTNT đã làm thay đổi số lượng trang trại ở huyện Điện Bàn như thế nào?
Trước khi có Thông tư 27/2011/TT-BNNPTNT, huyện Điện Bàn có hơn 200 trang trại theo tiêu chí cũ. Sau khi áp dụng tiêu chí định lượng mới của Thông tư (quy định cơ sở chăn nuôi phải đạt giá trị sản lượng hàng hóa từ 1.000 triệu đồng/năm trở lên), số lượng trang trại đủ chuẩn giảm mạnh xuống còn 58 trang trại vào năm 2011 và 55 trang trại vào năm 2012 do đa phần các cơ sở chăn nuôi nhỏ lẻ không đáp ứng được ngưỡng doanh thu quy định.

2. Cơ cấu các loại hình kinh tế trang trại ở huyện Điện Bàn năm 2012 được phân chia như thế nào?
Năm 2012, toàn bộ 55 trang trại tại huyện Điện Bàn đều thuộc lĩnh vực chăn nuôi, hoạt động dưới 2 loại hình chính: 33 trang trại liên doanh với công ty cổ phần (chiếm 60%) và 22 trang trại tự chủ (chiếm 40%). Phân theo đối tượng vật nuôi gồm có: 21 trang trại lợn thịt, 15 trang trại gà thịt, 13 trang trại gà trứng, 5 trang trại lợn giống và 1 trang trại cút giống.

3. Hiệu quả sử dụng đất và đóng góp kinh tế của KTTT huyện Điện Bàn năm 2012 đạt mức nào?
55 trang trại trên toàn huyện chỉ sử dụng 27,52 ha đất (chiếm 0,27% diện tích đất nông nghiệp toàn huyện), nhưng đã tạo ra 132.595 triệu đồng giá trị sản lượng hàng hóa, đóng góp hơn 30% tỷ trọng giá trị sản xuất của toàn ngành nông nghiệp huyện Điện Bàn năm 2012.

4. Nguồn vốn hoạt động của các trang trại tại huyện Điện Bàn năm 2012 có đặc điểm gì nổi bật?
Tổng nguồn vốn sản xuất của 55 trang trại năm 2012 đạt 26.916 triệu đồng (bình quân 489,38 triệu đồng/trang trại). Nguồn vốn hoạt động chủ yếu dựa vào vốn tự có của gia đình với 22.075 triệu đồng (chiếm 82,01%), trong khi vốn vay tín dụng chỉ đạt 4.841 triệu đồng (chiếm 17,99%), phản ánh khó khăn lớn của các chủ trang trại trong việc tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng.

5. Mẫu khảo sát 37 trang trại của tác giả có cơ cấu và quy mô lao động ra sao?
Mẫu khảo sát gồm 37 trang trại (5 lợn giống, 15 lợn thịt, 10 gà thịt, 7 gà trứng), sử dụng tổng cộng 138 lao động (bình quân 3,73 lao động/trang trại). Loại hình sử dụng nhiều lao động nhất là trang trại gà trứng với bình quân 6 lao động/trang trại (2 lao động gia đình, 4 lao động thuê thường xuyên), tiếp theo là trang trại gà thịt với bình quân 4 lao động/trang trại (1 lao động gia đình, 3 lao động thuê thường xuyên).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thuận đã phản ánh toàn diện bức tranh chuyển dịch và phát triển của kinh tế trang trại tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2008–2012 dưới góc độ kinh tế chính trị và kinh tế học nông nghiệp. Bằng phương pháp kết hợp dữ liệu thống kê thứ cấp với khảo sát chọn mẫu 37 trang trại, công trình đã làm sáng tỏ hiệu quả vượt trội về giá trị sản lượng trên một đơn vị diện tích đất của mô hình chăn nuôi hàng hóa, đồng thời nhận diện chính xác các rào cản về vốn tự có, đất đai và trình độ lao động. Hệ thống 7 nhóm giải pháp được đề xuất trong khóa luận có tính hệ thống, đóng góp cơ sở dữ liệu thực tiễn phục vụ công tác quy hoạch và hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp nông thôn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KINH TẾ TRANG TRẠI Formatted: Level 2 1. Một số khái niệm Formatted: Level 3 1. Khái niệm về kinh tế hộ gia đình Theo giáo sư Frank Ellis Trường Đại học tổng hợp Cambridge (1988): Kinh tế hộ gia đình nông dân là một cơ sở kinh tế có đất đai, các tư liệu sản xuất thuộc sở hữu của hộ gia đình, sử dụng chủ yếu sức lao động của gia đình để sản xuất và thường là nằm trong một hệ thống kinh tế lớn hơn, nhưng chủ yếu được đặc trưng bởi sự tham gia cục bộ vào các thị trường có xu hướng hoạt động với mức độ không hoàn hảo cao [7,1].

Ở Việt Nam, kinh tế hộ gia đình chủ yếu có hai loại hình: một là, hộ sản xuất tự cấp, tự túc mang nặng tính chất sản xuất tự nhiên; hai là, hộ vừa sản xuất tự cấp, tự túc vừa sản xuất hàng hóa. Để thoát khỏi những giới hạn về sản xuất nông sản hàng hóa của kinh tế hộ gia đình, trong quá trình vận động nền kinh tế phát triển từ trình độ từ thấp đến cao phù hợp với quy luật của nền kinh tế thị trường. Kinh tế hộ gia đình đã và đang diễn ra sự vận động, phát triển: những nông hộ có điều kiện sẽ trở thành trang trại sản xuất hàng hóa. Khái niệm về trang trại và kinh tế trang trại Khái niệm trang trại: Tổ chức nông lương Liên hiệp quốc (FAO,1997), đã đưa ra khái niệm TT trên cơ sở khái niệm nông trại.

Theo FAO, nông trại (farm) là một mảnh đất mà trên đó có nông hộ thực hiện các hoạt động sản xuất nông nghiệp phục vụ cho sinh kế của họ. Một số nhà khoa học trên thế giới cho rằng: Trang trại là đơn vị cơ sở sản xuất nông nghiệp của hộ gia đình nông dân, được hình thành và phát triển từ khi phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa dần thay thế phương thức sản xuất phong kiến. Ngày nay, TT là loại hình tổ chức sản xuất phổ biến trong nền nông nghiệp của hầu hết các quốc gia trên thế giới. SVTH: Lê Thuận – K43 KTCT 4.

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hóa Ban Kinh tế trung ương: Trang trại là một hình thức tổ chức kinh tế trong nông – lâm – ngư nghiệp được hình thành trên cơ sở phát triển kinh tế hộ nhưng mang tính sản xuất hàng hóa rõ rệt, đạt khối lượng và tỷ lệ sản phẩm hàng hóa lớn hơn và thu được lợi nhuận nhiều hơn [13, 4]. Khái niệm KTTT: Ở nước ta, có rất nhiều nhà khoa học đưa ra quan niệm về KTTT nhưng ở nhiều góc độ khác nhau. Ví dụ như: Phó giáo sư, tiến sĩ Lâm Quang Huyên cho rằng: KTTT là loại hình cơ sở sản xuất nông nghiệp, hình thành và phát triển trong nền kinh tế thị trường từ khi phương thức này thay thế phương thức sản xuất phong kiến. Tang trại được hình thành từ các hộ tiểu nông sau khi phá bỏ cái vỏ tự cấp, tự túc khép kín, vươn lên sản xuất nhiều nông sản hàng hóa tiếp cận với thị trường, từng bước thích nghi với nền kinh tế thị trường [5, 18].

Theo Giáo sư Đào Thế Tuấn: KTTT là hình thức tổ chức kinh tế cơ sở của nền sản xuất xã hội, dựa trên cơ sở hợp tác và phân công lao động sản xuất nhất định để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh phù hợp với nền kinh tế thị trường và được Nhà nước bảo hộ.