Phát Triển Kinh Doanh Theo Mô Hình Hợp Tác Xã Trong Lĩnh Vực Thương Mại Tại Thành Phố Thanh Hóa

Chuyên khảo phân tích Phát triển kinh doanh theo mô hình hợp tác xã trong lĩnh vực thương mại trên địa bàn thành phố, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Hoàng Ngọc Minh Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Xuân Hương
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh Thương Mại
• Đề tài: Phát Triển Kinh Doanh Theo Mô Hình Hợp Tác Xã Tại Thành Phố Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN KINH DOANH THEO MÔ HÌNH HỢP TÁC XÃ TRONG LĨNH VỰC THƢƠNG MẠI
• 1.1. Mô hình HTX và đặc điểm kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thƣơng mại
• 1.2. Nội dung phát triển kinh doanh theo mô hình hợp tác xã trong lĩnh vực thƣơng mại
• 1.3. Nội dung phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thương mại theo chiều rộng
• 1.4. Nội dung phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thương mại theo chiều sâu
• 1.5. Các điều kiện để phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thƣơng mại
• 1.5.1. Điều kiện về nhu cầu thị trường
• 1.5.2. Điều kiện về đường lối chính sách phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thương mại của Đảng và Nhà nước
• 1.5.3. Điều kiện về đội ngũ xã viên và lao động trong hợp tác xã
• 1.5.4. Điều kiện về quy mô vốn kinh doanh
• 1.5.5. Điều kiện về tổ chức quản lý hợp tác xã
• 1.6. Kinh nghiệm phát triển kinh doanh theo mô hình hợp tác xã trong lĩnh vực thƣơng mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH DOANH THEO MÔ HÌNH HỢP TÁC XÃ TRONG LĨNH VỰC THƢƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THANH HÓA
• 2.1. Thực trạng kinh doanh theo mô hình hợp tác xã trong lĩnh vực thƣơng mại trên địa bàn thành phố Thanh Hóa
• 2.2. Thực trạng hệ thống HTX tỉnh Thanh Hóa
• 2.3. Năng lực kinh doanh của các HTX kinh doanh trong lĩnh vực thương mại trên địa bàn thành phố Thanh Hóa
• 2.4. Thực trạng các điều kiện để phát triển kinh doanh theo mô hình hợp tác xã trên địa bàn thành phố Thanh Hóa
• 2.4.1. Điều kiện về nhu cầu thị trường
• 2.4.2. Điều kiện về đường lối chính sách phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thương mại của nhà nước
• 2.4.3. Điều kiện về lao động
• 2.4.4. Điều kiện về tổ chức quản lý hợp tác xã
• 2.5. Kết quả phát triển kinh doanh theo mô hình hợp tác xã trong lĩnh vực thƣơng mại trên địa bàn thành phố Thanh Hóa
• 2.5.1. Phân tích kết quả phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thương mại theo chiều rộng
• 2.5.2. Phân tích kết quả phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thương mại theo chiều sâu
• 2.6. Đánh giá phát triển kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thƣơng mại trên địa bàn thành phố Thanh Hóa
• 3. CHƯƠNG 3: PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH DOANH THEO MÔ HÌNH HỢP TÁC XÃ TRONG LĨNH VỰC THƢƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THANH HÓA ĐẾN 2020
• 3.1. Phƣơng hƣớng phát triển kinh doanh theo mô hình HTX của liên minh HTX tỉnh Thanh Hóa
• 3.2. Giải pháp kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thƣơng mại trên địa bàn thành phố Thanh Hóa định hƣớng đến năm 2020
• 3.2.1. Giải pháp về hoàn thiện bộ máy tổ chức hoạt động
• 3.2.2. Giải pháp về nâng cao năng lực quản lý cán bộ và trình độ chuyên môn của nhân viên
• 3.2.3. Giải pháp về phát triển năng lực kinh doanh của HTX
• 3.2.4. Giải pháp về cở sở vật chất
• 3.2.5. Giải pháp về tăng cường vai trò của Liên minh HTX tỉnh Thanh hóa
• 3.2.6. Điều kiện thực hiện các giải pháp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Kinh Doanh Theo Mô Hình Hợp Tác Xã Tại Thành Phố Thanh Hóa

Mô hình hợp tác xã (HTX) đã trở thành một phần quan trọng trong nền kinh tế của thành phố Thanh Hóa. HTX không chỉ giúp tăng cường sự liên kết giữa các thành viên mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương. Việc phát triển kinh doanh theo mô hình này mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng, từ việc tạo ra việc làm đến việc nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, để mô hình này phát triển bền vững, cần có những chiến lược và giải pháp cụ thể.

1.1. Đặc Điểm Của Mô Hình Hợp Tác Xã Tại Thanh Hóa

Mô hình HTX tại thành phố Thanh Hóa có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự tham gia tự nguyện của các thành viên và mục tiêu chung là phát triển kinh tế. Các HTX thường hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, thương mại và dịch vụ, tạo ra giá trị cho cả xã viên và cộng đồng.

1.2. Lợi Ích Của Việc Phát Triển Kinh Doanh Theo Mô Hình HTX

Phát triển kinh doanh theo mô hình HTX mang lại nhiều lợi ích như tăng cường sự hợp tác giữa các thành viên, nâng cao khả năng cạnh tranh và tạo ra việc làm. Hơn nữa, mô hình này còn giúp cải thiện điều kiện sống cho người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Doanh Theo Mô Hình Hợp Tác Xã

Mặc dù mô hình hợp tác xã có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn gặp phải nhiều thách thức trong quá trình phát triển. Các vấn đề như thiếu vốn, trình độ quản lý thấp và sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp tư nhân đang gây khó khăn cho các HTX. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức liên quan.

2.1. Thiếu Vốn Và Nguồn Lực

Nhiều HTX tại thành phố Thanh Hóa gặp khó khăn trong việc huy động vốn. Điều này ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính để giúp các HTX vượt qua khó khăn này.

2.2. Trình Độ Quản Lý Thấp

Trình độ quản lý của nhiều HTX còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả hoạt động không cao. Việc nâng cao năng lực quản lý cho cán bộ HTX là rất cần thiết để cải thiện tình hình này.

III. Phương Pháp Phát Triển Kinh Doanh Theo Mô Hình Hợp Tác Xã

Để phát triển kinh doanh theo mô hình HTX, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường là những yếu tố quan trọng. Hơn nữa, việc tăng cường đào tạo cho cán bộ quản lý cũng là một giải pháp cần thiết.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Sản Xuất

Cải tiến quy trình sản xuất giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm. Các HTX cần áp dụng công nghệ mới và cải tiến kỹ thuật để đáp ứng nhu cầu thị trường.

3.2. Đào Tạo Cán Bộ Quản Lý

Đào tạo cán bộ quản lý là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cho HTX. Việc này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra sự phát triển bền vững cho mô hình HTX.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mô Hình Hợp Tác Xã Tại Thanh Hóa

Mô hình HTX đã được áp dụng thành công tại nhiều địa phương trong thành phố Thanh Hóa. Các HTX đã tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng cao và đáp ứng nhu cầu của thị trường. Sự phát triển này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần vào sự phát triển xã hội.

4.1. Các Mô Hình HTX Thành Công

Nhiều HTX tại thành phố Thanh Hóa đã thành công trong việc phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường. Các mô hình này có thể được nhân rộng để tạo ra giá trị cho cộng đồng.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về HTX

Các nghiên cứu cho thấy mô hình HTX có khả năng tạo ra việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Điều này chứng tỏ rằng HTX là một phần quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương.

V. Kết Luận Về Phát Triển Kinh Doanh Theo Mô Hình Hợp Tác Xã

Phát triển kinh doanh theo mô hình hợp tác xã tại thành phố Thanh Hóa là một hướng đi đúng đắn. Mô hình này không chỉ giúp cải thiện đời sống cho người dân mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững cho địa phương. Cần có những chính sách hỗ trợ và giải pháp cụ thể để mô hình này phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Mô Hình HTX

Mô hình HTX có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ giúp các HTX nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền để giúp các HTX vượt qua khó khăn và phát triển bền vững. Điều này sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của mô hình HTX.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực kinh tế tập thể tại Việt Nam đóng vai trò trụ cột trong việc ổn định an sinh xã hội và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Năm 2011, cả nước có khoảng 19.500 hợp tác xã, đóng góp xấp xỉ 5% vào GDP và tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Đến hết năm 2012, quy mô này nâng lên 19.717 hợp tác xã, đóng góp 5,22% tổng sản phẩm quốc nội. Mặc dù vậy, hoạt động kinh doanh thương mại theo mô hình hợp tác xã tại các đô thị đang phát triển như thành phố Thanh Hóa vẫn đối mặt với nhiều rào cản về năng lực tài chính, công nghệ và trình độ quản trị.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng phát triển kinh doanh thương mại của các hợp tác xã trên địa bàn thành phố Thanh Hóa. Đề tài hướng tới mục tiêu đánh giá toàn diện mức độ phát triển theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu, phân tích năng lực cạnh tranh và chỉ ra các điểm nghẽn cốt lõi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian địa bàn thành phố Thanh Hóa với dữ liệu thực nghiệm xuyên suốt giai đoạn 2008 – 2012, đồng thời xác lập định hướng phát triển chiến lược đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp giải pháp cụ thể giúp giảm tỷ lệ hợp tác xã yếu kém từ mức 18% xuống dưới 5%, thúc đẩy mức tăng trưởng bán lẻ của khu vực kinh tế tập thể đạt trên 20% mỗi năm và tạo dựng liên kết bền vững giữa các thành viên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết kinh tế hợp tác khởi nguồn từ nguyên tắc Rochdale năm 1884, được Liên minh Hợp tác xã Quốc tế hoàn thiện và thể chế hóa trong Luật Hợp tác xã năm 2012. Lý thuyết này khẳng định hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể đồng sở hữu, vận hành theo nguyên tắc dân chủ bình đẳng với cơ chế biểu quyết một thành viên một phiếu bầu, không phụ thuộc vào tỷ lệ vốn góp. Mức vốn góp tối đa của mỗi thành viên được khống chế ở ngưỡng không quá 20% vốn điều lệ nhằm hạn chế sự chi phối của vốn tư bản và bảo toàn tính xã hội nhân đạo.

Mô hình nghiên cứu phân tích quá trình phát triển kinh doanh thương mại qua hai chiều hướng then chốt:

• Phát triển theo chiều rộng: Thể hiện qua việc gia tăng số lượng hợp tác xã, mở rộng mạng lưới phân phối địa lý, tăng quy mô vốn điều lệ, mở rộng chủng loại hàng hóa và số lượng lao động tham gia.
• Phát triển theo chiều sâu: Biểu hiện qua việc nâng cao hiệu quả kinh tế, đổi mới công nghệ, gia tăng năng suất lao động, tối ưu hóa tỷ suất lợi nhuận và gia tăng mức độ hài lòng của khách hàng cùng các thành viên.

Ba khái niệm trung tâm được chuẩn hóa gồm: Hợp tác xã thương mại theo Nghị định số 42/CP, Tài sản không chia của hợp tác xã và Phân phối thu nhập theo mức độ sử dụng dịch vụ.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo tổng kết định kỳ của Liên minh Hợp tác xã tỉnh Thanh Hóa, Cục Thống kê và các sở ban ngành liên quan trong giai đoạn 2001 – 2012.

Về quy mô và phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu tiến hành khảo sát toàn bộ 100% các hợp tác xã có đăng ký hoạt động kinh doanh thương mại dịch vụ trên địa bàn thành phố Thanh Hóa với cỡ mẫu hơn 30 đơn vị điển hình, kết hợp phương pháp chọn mẫu có chủ đích đối với các mô hình tiêu biểu như Hợp tác xã Hợp Lực hay các chuỗi bán lẻ tổng hợp. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính bao quát, phản ánh chân thực toàn bộ diện mạo của khu vực kinh tế tập thể đô thị. Phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp so sánh chuỗi thời gian được áp dụng để đo lường các chỉ tiêu tăng trưởng doanh thu, biến động lợi nhuận và mức độ chuyển dịch cơ cấu tổ chức trước và sau khi thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 Khóa IX.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng kinh doanh của các hợp tác xã thương mại trên địa bàn thành phố Thanh Hóa giai đoạn 2008 – 2012 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Chất lượng hoạt động chuyển biến rõ nét: Tỷ lệ hợp tác xã đạt loại khá tăng trưởng ổn định, chiếm trên 50% tổng số hợp tác xã trên địa bàn. Ngược lại, tỷ lệ hợp tác xã yếu kém giảm mạnh từ mức 18% năm 2001 xuống còn 9,2% năm 2011.
• Trình độ đội ngũ cán bộ quản trị được cải thiện vượt bậc: Đến đầu năm 2012, số lượng cán bộ quản lý hợp tác xã có trình độ đại học tăng gấp 16 lần so với năm 2002. Đồng thời, số lượng cán bộ chưa qua đào tạo chuyên môn giảm hơn 4 lần trong cùng giai đoạn.
• Năng lực vật chất và đổi mới công nghệ còn hạn chế: Toàn địa bàn chỉ có khoảng 30% hợp tác xã sở hữu máy móc, trang thiết bị và phương tiện làm việc đáp ứng yêu cầu kinh doanh, trong khi 70% đơn vị còn lại hoạt động với cơ sở hạ tầng cũ kỹ và kỹ thuật thủ công.
• Tăng trưởng doanh thu duy trì mức cao nhưng tích lũy vốn thấp: Tổng mức bán lẻ của khu vực kinh tế tập thể cả nước năm 2010 đạt gần 17 nghìn tỷ đồng, tăng 37% so với năm 2009; năm 2011 đạt gần 22 nghìn tỷ đồng, tăng 24,3%. Tại thành phố Thanh Hóa, doanh thu thương mại tăng trưởng tốt nhưng nguồn vốn tự tích lũy nội bộ của các hợp tác xã còn rất mỏng, khó đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô.

Thảo luận kết quả

Sự chuyển dịch tích cực về chất lượng và nhân sự bắt nguồn từ việc triển khai hiệu quả Luật Hợp tác xã cùng các chính sách hỗ trợ đào tạo của nhà nước. Tuy nhiên, tình trạng nghèo nàn về cơ sở vật chất và khó khăn vốn vay bắt nguồn từ cơ chế thế chấp tài sản phức tạp, cùng với việc nguồn vốn góp của xã viên bị phân tán.

Khi so sánh với các mô hình thành công như Saigon Co.op với chuỗi 50 siêu thị Co.opMart phục vụ 180.000 lượt khách mỗi ngày, hay các nghiên cứu tại Thừa Thiên Huế và Nghệ An, bài học rút ra là hợp tác xã chỉ có thể bứt phá khi chuyển dịch sang mô hình chuỗi phân phối văn minh và cung ứng dịch vụ khép kín. Để làm rõ hơn các nhận định, toàn bộ dữ liệu phân tích trong luận văn được trực quan hóa thông qua hệ thống 17 hình đồ thị và 7 bảng thống kê chi tiết, bao gồm biểu đồ cột so sánh phân loại chất lượng hợp tác xã giai đoạn 2001 – 2011 và bảng phân tích cơ cấu vốn điều lệ.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống giải pháp phát triển kinh doanh theo mô hình hợp tác xã thương mại tại thành phố Thanh Hóa định hướng đến năm 2020 gồm 4 nhóm hành động cụ thể:

• Hoàn thiện bộ máy tổ chức và xử lý dứt điểm các đơn vị yếu kém: Tiến hành rà soát, giải thể hoặc chuyển đổi 100% các hợp tác xã hoạt động hình thức, kém hiệu quả trong giai đoạn 2014 – 2016. Thiết lập cơ cấu quản trị gọn nhẹ theo mô hình Hội đồng quản trị kiểu mới, mục tiêu nâng tỷ lệ hợp tác xã hoạt động tốt lên trên 70% vào năm 2020 dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố Thanh Hóa.
• Nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ nhân sự: Tổ chức các khóa bồi dưỡng quản trị kinh doanh, thương mại điện tử và kế toán cho cán bộ hợp tác xã. Phấn đấu đến năm 2020 đạt 100% cán bộ chủ chốt có trình độ trung cấp chuyên nghiệp trở lên, trong đó tối thiểu 35% đạt trình độ đại học do Liên minh Hợp tác xã tỉnh chủ trì phối hợp với các cơ sở đào tạo.
• Tăng cường tích tụ nội lực tài chính và phát triển thị trường: Tối ưu hóa chính sách huy động vốn từ thành viên theo hạn mức tối đa 20% vốn điều lệ, trích lập tối thiểu 20% lợi nhuận hàng năm vào quỹ phát triển không chia để mở rộng chuỗi cửa hàng tiện lợi tại các khu dân cư giai đoạn 2015 – 2020.
• Nâng cấp hạ tầng công nghệ và tăng cường xúc tiến thương mại: Đầu tư kho lạnh, trang thiết bị bảo quản nông sản và phương tiện vận tải hiện đại, đảm bảo trên 60% hợp tác xã đạt chuẩn kỹ thuật vào năm 2020 dưới sự hỗ trợ tín dụng ưu đãi từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban quản trị và Giám đốc điều hành các hợp tác xã thương mại: Tiếp cận khung quản trị hiện đại, phương pháp xây dựng chuỗi phân phối tiện ích và kinh nghiệm tối ưu hóa dòng tiền từ tài sản không chia.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Liên minh Hợp tác xã các cấp: Sử dụng các cứ liệu thực tế để xây dựng cơ chế giao đất, hỗ trợ lãi suất vay vốn và hoàn thiện chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp phù hợp cho kinh tế tập thể đô thị.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế thương mại: Khai thác tài liệu tham khảo có giá trị học thuật cao với phương pháp luận chặt chẽ, số liệu chuỗi thời gian phong phú về chuyển đổi mô hình kinh tế hợp tác.
• Các hộ kinh doanh cá thể và chủ trang trại: Tham khảo các lợi ích thiết thực khi liên kết tham gia hợp tác xã để giảm chi phí đầu vào, tránh bị tư thương ép giá và mở rộng đầu ra tiêu thụ sản phẩm bền vững.

Câu hỏi thường gặp

• Mô hình hợp tác xã thương mại kiểu mới khác gì so với công ty cổ phần truyền thống? Hợp tác xã kiểu mới hoạt động vì mục tiêu tối đa hóa lợi ích cho thành viên sử dụng dịch vụ với nguyên tắc biểu quyết bình đẳng một thành viên một phiếu bầu, trong khi công ty cổ phần hoạt động nhằm tối đa hóa lợi nhuận cho cổ đông theo tỷ lệ sở hữu vốn góp.

• Tại sao các hợp tác xã thương mại tại thành phố Thanh Hóa gặp khó khăn khi vay vốn ngân hàng? Phần lớn các đơn vị có quy mô vốn điều lệ nhỏ, thiếu tài sản giá trị cao để thế chấp và phương án sản xuất kinh doanh chưa chứng minh được tính khả thi vượt trội theo tiêu chuẩn thẩm định tín dụng khắt khe của ngân hàng thương mại.

• Luật Hợp tác xã năm 2012 quy định mức vốn góp tối đa của một thành viên là bao nhiêu? Theo quy định tại Luật Hợp tác xã năm 2012, vốn góp của một thành viên không được vượt quá 20% vốn điều lệ của hợp tác xã nhằm chống lại sự thâu tóm quyền lực của các cá nhân có tiềm lực tài chính lớn.

• Phát triển kinh doanh hợp tác xã theo chiều sâu được đánh giá qua những chỉ số nào? Phát triển theo chiều sâu được đo lường qua năng suất lao động bình quân, mức độ ứng dụng máy móc công nghệ tiên tiến, tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu và mức tăng trưởng thu nhập thực tế của xã viên cùng người lao động.

• Liên minh Hợp tác xã tỉnh Thanh Hóa đóng vai trò gì trong việc hỗ trợ các đơn vị thành viên? Đơn vị giữ vai trò cầu nối tham mưu chính sách cho Tỉnh ủy, tổ chức đào tạo cán bộ, bảo lãnh tiếp cận các quỹ hỗ trợ phát triển và điều phối các chương trình xúc tiến thương mại mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện lý luận về kinh tế hợp tác và mô hình kinh doanh thương mại kiểu mới theo Luật Hợp tác xã năm 2012.
• Thực trạng phát triển tại thành phố Thanh Hóa cho thấy bước tiến lớn với việc giảm tỷ lệ hợp tác xã yếu kém từ 18% xuống 9,2% sau 10 năm.
• Trình độ nhân sự quản trị ghi nhận sự đột phá khi số cán bộ có bằng đại học tăng gấp 16 lần so với năm 2002.
• Nghiên cứu chỉ rõ các nút thắt về cơ sở vật chất khi có tới 70% đơn vị chưa đạt chuẩn trang thiết bị kỹ thuật hiện đại.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ, định hướng đưa kinh tế hợp tác xã thương mại phát triển vững chắc đến năm 2020.

Nghiên cứu khẳng định phát triển kinh tế tập thể là hướng đi tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh cho các tiểu thương và hộ sản xuất nhỏ. Để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2020, các cấp quản lý và bản thân các hợp tác xã cần nhanh chóng triển khai các đề án tái cơ cấu, chuẩn hóa nhân lực và đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị hàng hóa ngay từ hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về phát triển kinh doanh theo mô hình Hợp tác xã trong lĩnh vực thương mại Chương 2: Thực trạng phát triển kinh doanh theo mô hình hợp tác xã trong lĩnh vực thương mại trên địa bàn thành phố Thanh Hóa. Chương 3: Phương hướng, giải pháp phát triển kinh doanh theo mô hình Hợp tác xã trong lĩnh vực thương mại trên địa bàn thành phố Thanh Hóa đến 2020. 5 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN KINH DOANH THEO MÔ HÌNH HỢP TÁC XÃ TRONG LĨNH VỰC THƢƠNG MẠI 1. Mô hình HTX và đặc điểm kinh doanh theo mô hình HTX trong lĩnh vực thƣơng mại 1.

Khái niệm, chức năng, vai trò của kinh doanh theo mô hình HTX 1. Khái niệm HTX là loại hình kinh tế hợp tác phát triển ở trình độ cao hơn loại hình kinh tế hợp tác giản đơn. Ở nhiều nước trên thế giới, HTX đã có lịch sử hình thành và phát triển hơn 100 năm. Bắt đầu từ Liên minh những người tiên phong công bằng (Rochdale Society of Equiptable Pioneers) được đăng ký thành lập ngày 24-10-1884 tại Anh.

Đây được coi là mốc HTX đích thực đầu tiên ra đời trên thế giới vì họ có nguyên tắc rõ ràng (nguyên tắc Rochdale) và những nguyên tắc đó vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay với mục đích của HTX: là làm việc để cải thiện thu nhập cho xã viên đồng thời cải thiện hiện trạng gia đình và xã hội. Đến nay phong trào HTX phát triển ở trên 180 quốc gia và vùng lãnh thổ, thu hút trên 800 triệu thành viên, tạo ra hàng nghìn việc làm và đảm bảo cuộc sống, thu nhập cho khoảng 3 tỷ người. Ở Việt Nam, HTX đầu tiên được thành lập cách đây hơn 50 năm và Luật HTX đầu tiên có hiệu lực từ năm 1997. Từ khi ra đời đến nay,các HTX đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển cùng với quá trình phát triển nền kinh tế-xã hội của đất nước.

Trong mỗi giai đoạn, các HTX đều có những dấu ấn riêng và có những đóng góp quan trọng vào thành tựu phát triển chung của đất nước. Đặc biệt các HTX ở Việt Nam đã trải qua một bước chuyển đổi quan trọng từ HTX kiểu cũ chuyển sang HTX kiểu mới theo Luật HTX sửa đổi năm 2003 và hiện nay là luật HTX năm 2012. Trong luật HTX của nhiều nước cũng như một số tổ chức quốc tế đều có định 6 nghĩa về HTX căn cứ vào điều kiện thực tiễn của từng quốc gia và tổ chức. Liên minh HTX quốc tế đã định nghĩa HTX như sau: “HTX là một tổ chức tự trị của những người tự nguyện liên hiệp lại để đáp ứng các nhu cầu và nguyện vọng chung của họ về kinh tế, xã hội và văn hoá thông qua một xí nghiệp cùng sở hữu và quản lý dân chủ”.

Năm 1995 định nghĩa này đã được hoàn thiện: “HTX dựa trên ý nghĩa tự cứu giúp mình, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng, công bằng và đoàn kết. Theo truyền thống của những người sáng lập ra HTX, các xã viên HTX tin tưởng vào ý nghĩa đạo đức, về tính trung thực, cởi mở, trách nhiệm xã hội và quan tâm chăm sóc người khác”. Tổ chức lao động quốc tế (ILO) định nghĩa: HTX là sự liên kết của những người đang gặp phải những khó khăn kinh tế giống nhau, tự nguyện liên kết nhau lại trên cơ sở bình đẳng quyền lợi, nghĩa vụ sử dụng tài sản mà họ đã chuyển giao vào HTX. Phù hợp với nhu cầu chung và giải quyết những khó khăn đó chủ yếu bằng sự tự chủ, tự chịu trách nhiệm và bằng cách sử dụng các chức năng kinh doanh trong tổ chức hợp tác phục vụ cho lợi ích vật chất và tinh thần chung… Ở Việt Nam Luật HTX 2003 xác định: HTX là tổ chức kinh tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân (sau đây gọi chung là xã viên) có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của Luật này để phát huy sức mạnh tập thể của từng xã viên tham gia HTX, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

HTX hoạt động như một loại hình doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích luỹ và các nguồn vốn khác của HTX theo quy định của pháp luật. Và theo Luật Hợp tác xã năm 2012 thì: “Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình 7 đẳng và dân chủ trong quản lý hợp tác xã.” Có thể thấy, khái niệm HTX đang ngày càng được hoàn thiện để phù hợp hơn với điều kiện kinh tế xã hội của nước ta hiện nay. Luật HTX năm 2012 đã làm rõ hơn các nội dung sau: Luật Hợp tác xã 2012 xác định rõ ràng hơn bản chất của HTX; khắc phục những khó khăn, tồn tại của Luật Hợp tác xã 2003. Cụ thể, năm 2008 Việt Nam có 14.500 HTX, thì đến năm 2009 con số này là 13.552 HTX và năm 2010, giảm dần chỉ còn 12.249 HTX còn hoạt động.

Thực tế trong số đó, lại có tới 32% là các HTX “trá hình”, có nghĩa là họ hoạt động theo hình thức công ty, trong đó có nhiều HTX thực chất là công ty nhưng lại “mang danh” là HTX để được hưởng những ưu đãi của Chính phủ theo Luật HTX ra đời năm 2003. Điều này tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp với các HTX, khắc phục tình trạng các doanh nghiệp mang danh HTX hưởng lợi từ chính sách Nhà nước, tránh thất thu thuế cho Nhà nước. Điểm mới của Hợp tác xã 2012 còn thể chế hóa rõ hơn về bản chất, tổ chức của Hợp tác xã, để làm rõ sự khác biệt so với tổ chức doanh nghiệp, ở mục tiêu thành lập, quan hệ sở hữu, quan hệ kinh tế, quan hệ quản lý, và quan hệ phân phối trong Hợp tác xã. Hợp tác xã phải mang lại lợi ích cho thành viên thông qua đáp ứng nhu cầu chung về sản phẩm, dịch vụ, việc làm của thành viên là chủ sở hữu Hợp tác xã.

Về các chính sách hỗ trợ, Luật Hợp tác xã 2012 mở rộng hơn phạm vi ưu đãi, hỗ trợ gắn với bản chất Hợp tác xã , mang lại lợi ích cho cộng đồng, chú trọng đối tượng thành viên là nông dân, người dân tộc. Theo đó, Chính phủ quy định chi tiết các ưu đãi, hỗ trợ đối với Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp về đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng; giao đất, cho thuê đất để phục vụ hoạt động của Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã theo quy định của pháp luật về đất đai; ưu đãi về tín dụng; vốn, giống khi gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh; chế biến sản phẩm. Luật Hợp tác xã 2012 quy định 9 Chương, 64 Điều tăng hơn 12 Điều so với Luật Hợp tác xã 2003. Ngoài ra, còn có các quy định liên quan các nội dung sửa đổi, bổ sung khác như Thành lập và đăng ký Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã; Tổ chức 8 quản lý Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã; Tài sản, tài chính của Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã; Chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản; Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã; Tổ chức đại diện của Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã; Theo Điều lệ mẫu HTX Thương mại ban hành theo nghị định số 42 CP của chính phủ có định nghĩa sau: “HTX thương mại là tổ chức kinh tế của những người lao động có nhu cầu lợi ích chung, tự nguyện cùng góp vốn, góp sức lập ra theo Luật HTX và Điều lệ mẫu HTX thương mại để kinh doanh thương mại dịch vụ nhằm phát huy sức mạnh của tập thể và của từng xã viên, phát triển mạng lưới kinh doanh, nâng cao chất lượng phục vụ, góp phần cải thiện điều kiện kinh tế xã hội của xã viên và của cộng đồng” 1.

Chức năng của mô hình HTX HTX là một tổ chức tự chủ do những người lao động, các hộ gia đình, các doanh nghiệp nhỏ và vừa tự nguyện liên kết lại với nhau để đáp ứng các mong muốn và nhu cầu chung của họ về kinh tế, xã hội và văn hoá thông qua việc thành lập một tổ chức kinh tế sở hữu tập thể và quản lý dân chủ. HTX là tổ chức tự trợ giúp của các thành viên và được xây dựng trên cơ sở các giá trị về tự chịu trách nhiệm, dân chủ, bình đẳng, công khai và đoàn kết. Theo truyền thống của những nhà sáng lập, xã viên HTX tin tưởng vào các giá trị đạo đức, cởi mở, trung thực, có trách nhiệm xã hội và quan tâm đến người khác. Đồng thời với chức năng là một tổ chức kinh tế độc lập, tự chủ, HTX cũng có các hoạt động sản xuất kinh doanh, sử dụng các chức năng kinh doanh như các doanh nghiệp để phục vụ cho lợi ích của các thành viên.

Tuy nhiên, khác với các doanh nghiệp lấy lợi nhuận làm mục tiêu hoạt động, HTX với tư cách là tổ chức tự trợ giúp nên mục tiêu trước hết là đáp ứng các nhu cầu và nguyện vọng chung của xã viên về kinh tế và đời sống, phục vụ và hỗ trợ xã viên phát triển sản xuất, kinh doanh, tăng thêm lợi ích cho xã viên; trong hoạt động coi trọng cả lợi ích kinh tế và xã hội của xã viên cũng như HTX. 9 HTX là một tổ chức mang tính cộng đồng cao, gắn với cộng đồng chung và cộng đồng địa phương, góp phần xoá đói, giảm nghèo, xoá mù, tham gia giải quyết các vấn đề xã hội, xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng, phúc lợi công cộng, đề cao tinh thần đoàn kết tương trợ nhau trong đời sống, giúp đỡ gia đình khó khăn.