Nghiên Cứu Phát Triển Du Lịch Gắn Với Bảo Tồn Di Sản Ở Thành Phố Kon Tum

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản tại thành phố Kon Tum, góp phần nâng cao giá trị văn hóa và kinh tế địa phương.

• Tác giả: Hồ Thị Khánh Giang
• Người hướng dẫn: GS. TS Trương Quang Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Việt Nam học
• Đề tài: Nghiên Cứu Phát Triển Du Lịch Gắn Với Bảo Tồn Các Di Sản Ở Thành Phố Kon Tum
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH GẮN VỚI DI SẢN TẠI THÀNH PHỐ KON TUM
• 1.1. Điều kiện tự nhiên – đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Đặc điểm kinh tế - văn hóa – xã hội
• 1.2. Di sản thiên nhiên
• 1.3. Di sản văn hóa tiêu biểu
• 1.4. Đặc trưng giá trị
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH GẮN VỚI DI SẢN Ở THÀNH PHỐ KON TUM
• 2.1. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch
• 2.1.1. Hệ thống cơ sở lưu trú
• 2.1.2. Hệ thống cơ sở dịch vụ ăn uống
• 2.1.3. Điểm vui chơi giải trí
• 2.1.4. Giao thông vận tải – hệ thống thông tin liên lạc
• 2.2. Phân hệ quản lý du lịch
• 2.2.1. Quản lý nhà nước về du lịch
• 2.2.2. Các công ty du lịch
• 2.2.3. Cộng đồng dân cư
• 2.3. Nguồn khách và doanh thu du lịch
• 2.3.1. Nguồn khách
• 2.3.2. Doanh thu du lịch
• 2.4. Sản phẩm du lịch và quảng bá du lịch
• 2.4.1. Các tuyến điểm du lịch
• 2.4.2. Các loại hình – sản phẩm du lịch
• 2.4.3. Công tác quảng bá du lịch
• 2.5. Điểm mạnh, điểm yếu trong phát triển du lịch thành phố Kon Tum
• 2.6. Cơ hội, thách thức trong phát triển du lịch thành phố Kon Tum
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH GẮN VỚI BẢO TỒN DI SẢN Ở THÀNH PHỐ KON TUM
• 3.1. Thực trạng phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản ở thành phố Kon Tum
• 3.1.1. Tác động của du lịch đến di sản
• 3.1.2. Quản lý bảo tồn di sản
• 3.1.3. Đầu tư phục hồi di sản
• 3.2. Một số giải pháp phát triển du lịch thành phố Kon Tum
• 3.2.1. Giải pháp về tổ chức quản lý
• 3.2.2. Giải pháp về đầu tư
• 3.2.3. Giải pháp về bảo vệ môi trường
• 3.2.4. Giải pháp bảo tồn phát huy các giá trị di sản
• 3.2.5. Giải pháp đa dạng hóa sản phẩm du lịch
• 3.2.6. Giải pháp phát triển du lịch cộng đồng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Du lịch bền vững là một trong những xu hướng phát triển quan trọng hiện nay, đặc biệt tại các khu vực có tiềm năng du lịch như Kon Tum. Tỉnh Kon Tum không chỉ nổi bật với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ mà còn sở hữu nhiều di sản văn hóa độc đáo. Việc phát triển du lịch bền vững gắn liền với bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên là một nhiệm vụ cấp bách. Điều này không chỉ giúp bảo vệ các giá trị văn hóa mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng địa phương.

1.1. Tiềm Năng Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Kon Tum có nhiều lợi thế về tài nguyên du lịch, bao gồm các di sản văn hóa và thiên nhiên phong phú. Các điểm đến như nhà thờ gỗ Kon Tum, chùa Bác Ái và các khu du lịch sinh thái là những tài sản quý giá cần được bảo tồn và phát triển. Việc khai thác hợp lý các tài nguyên này sẽ tạo ra cơ hội phát triển du lịch bền vững.

1.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Phát Triển Du Lịch

Cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch bền vững. Họ không chỉ là người bảo tồn di sản mà còn là những người hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Việc nâng cao nhận thức và tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia vào quá trình phát triển du lịch sẽ giúp bảo tồn các giá trị văn hóa và thiên nhiên.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng phát triển du lịch bền vững tại Kon Tum cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, sự xâm lấn của các hoạt động kinh tế khác và sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng là những trở ngại lớn. Để phát triển du lịch bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

2.1. Tác Động Tiêu Cực Của Du Lịch Đến Môi Trường

Hoạt động du lịch không kiểm soát có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường và suy giảm chất lượng cuộc sống của người dân địa phương. Việc quản lý du lịch cần phải được thực hiện một cách chặt chẽ để giảm thiểu tác động tiêu cực này.

2.2. Thiếu Hụt Cơ Sở Hạ Tầng Du Lịch

Cơ sở hạ tầng du lịch tại Kon Tum còn nhiều hạn chế, từ hệ thống giao thông đến các dịch vụ lưu trú. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng là cần thiết để thu hút du khách và phát triển du lịch bền vững.

III. Phương Pháp Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Để phát triển du lịch bền vững tại Kon Tum, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Các giải pháp như bảo tồn di sản, phát triển du lịch cộng đồng và nâng cao chất lượng dịch vụ là những yếu tố quan trọng. Việc kết hợp giữa bảo tồn và phát triển sẽ tạo ra giá trị lâu dài cho cả cộng đồng và du khách.

3.1. Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa

Bảo tồn di sản văn hóa là một trong những phương pháp quan trọng trong phát triển du lịch bền vững. Các hoạt động như phục hồi di tích, tổ chức các lễ hội văn hóa sẽ giúp nâng cao nhận thức về giá trị di sản và thu hút du khách.

3.2. Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng

Du lịch cộng đồng không chỉ giúp bảo tồn văn hóa mà còn tạo ra nguồn thu nhập cho người dân địa phương. Các mô hình du lịch cộng đồng cần được phát triển để tạo ra sự kết nối giữa du khách và cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Kon Tum

Nghiên cứu về phát triển du lịch bền vững tại Kon Tum đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các mô hình du lịch sinh thái và văn hóa đã được áp dụng thành công, tạo ra nguồn thu nhập cho cộng đồng và bảo tồn các giá trị di sản. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để đảm bảo tính bền vững.

4.1. Mô Hình Du Lịch Sinh Thái Thành Công

Mô hình du lịch sinh thái tại Kon Tum đã thu hút được nhiều du khách, đồng thời bảo vệ môi trường tự nhiên. Các hoạt động như trekking, tham quan các khu bảo tồn thiên nhiên đã mang lại lợi ích cho cả du khách và cộng đồng.

4.2. Kết Quả Từ Các Dự Án Bảo Tồn Di Sản

Các dự án bảo tồn di sản đã giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị văn hóa. Những hoạt động này không chỉ bảo tồn di sản mà còn tạo ra cơ hội phát triển du lịch bền vững.

V. Kết Luận Về Tương Lai Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Tương lai của du lịch bền vững tại Kon Tum phụ thuộc vào sự kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế. Cần có những chính sách hỗ trợ từ chính quyền và sự tham gia tích cực của cộng đồng để đảm bảo sự phát triển bền vững. Việc phát triển du lịch bền vững không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và văn hóa.

5.1. Chính Sách Hỗ Trợ Từ Chính Quyền

Chính quyền cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể cho phát triển du lịch bền vững. Các chương trình đào tạo, hỗ trợ tài chính cho cộng đồng sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo tồn di sản.

5.2. Tương Lai Của Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Tương lai của du lịch bền vững tại Kon Tum hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ nếu có sự kết hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Việc bảo tồn di sản và phát triển du lịch cần được thực hiện đồng bộ để tạo ra giá trị lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Kon Tum là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của tỉnh Kon Tum, giữ vai trò cửa ngõ phía Bắc Tây Nguyên với quy mô dân số đạt 155.214 người thuộc 20 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 29,26%. Tọa lạc trên vùng thung lũng lòng chảo dọc theo dòng sông Đăk Bla, địa bàn thành phố gồm 21 đơn vị hành chính trực thuộc và giữ vị trí chiến lược trên tuyến hành lang kinh tế kết nối khu vực Tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Campuchia qua Cửa khẩu quốc tế Bờ Y. Vấn đề nghiên cứu cốt lõi xuất phát từ thực tế quá trình đô thị hóa nhanh và mở cửa kinh tế đang tạo ra áp lực nặng nề lên hệ thống di sản văn hóa, khiến nhiều nét sinh hoạt truyền thống của người Bahnar, Xơ Đăng, Gia Rai đối diện với nguy cơ mai một hoặc bị đồng hóa. Mục tiêu của luận văn là vận dụng hệ thống lý luận hiện đại để đánh giá toàn diện tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển du lịch gắn với bảo tồn bền vững các di sản tại thành phố Kon Tum. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ địa giới hành chính thành phố Kon Tum với chuỗi dữ liệu tập trung giai đoạn 2009–2013 và cập nhật thực tiễn đến năm 2015. Ý nghĩa của công trình được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học giúp thành phố thực hiện mục tiêu đạt 70% tiêu chí đô thị loại II vào năm 2015, đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 16,29% mỗi năm dựa trên nền tảng khai phóng giá trị di sản bản địa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên hai trụ cột lý thuyết chính: Lý thuyết phát triển du lịch bền vững và Lý thuyết bảo tồn thích ứng di sản văn hóa. Phát triển du lịch bền vững đòi hỏi sự cân bằng chặt chẽ giữa ba yếu tố: tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho địa phương, bảo vệ toàn vẹn môi trường sinh thái và tôn trọng tính xác thực của văn hóa bản địa. Lý thuyết bảo tồn thích ứng khẳng định di sản cần được duy trì thông qua việc đưa các công năng mới vào không gian sống của cộng đồng thay vì bảo tồn tĩnh. Mô hình nghiên cứu tích hợp chuỗi giá trị du lịch cộng đồng và sức chứa du lịch để đánh giá mức độ chịu tải của điểm đến. Các khái niệm trung tâm được vận dụng xuyên suốt gồm: di sản văn hóa vật thể (nhà rông, nhà thờ, chùa chiền, di tích lịch sử), di sản văn hóa phi vật thể (không gian cồng chiêng, lễ hội nông nghiệp, nghề thủ công), du lịch cộng đồng và bảo tồn di sản bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu trong khung thời gian 2009–2015, tác giả kết hợp hài hòa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Niên giám thống kê thành phố Kon Tum giai đoạn 2008–2014, báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum và các đề tài nghiên cứu khoa học thuộc Chương trình Tây Nguyên 3. Về phương pháp phân tích, đề tài sử dụng ma trận SWOT để làm rõ điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức và áp dụng phương pháp nghiên cứu liên ngành giữa Việt Nam học, Địa lý du lịch và Văn hóa học. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phương pháp điền dã kết hợp điều tra xã hội học với cỡ mẫu 70 phiếu khảo sát chi tiết, bao gồm 35 phiếu du khách quốc tế, 15 phiếu du khách nội địa và 20 phiếu cộng đồng địa phương tại các điểm du lịch tiêu biểu như làng Kon K'tu, Kon K'lor. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện được lựa chọn nhằm thu thập góc nhìn đa chiều từ các chủ thể quản lý, cộng đồng bản địa và du khách trực tiếp trải nghiệm. Ngoài ra, tác giả tiến hành phỏng vấn sâu các già làng, chức sắc tôn giáo tại Tòa Giám mục, Chùa Bác Ái và các chuyên gia quản lý văn hóa để xác thực các đánh giá định tính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, thành phố Kon Tum sở hữu mật độ di sản văn hóa phong phú bậc nhất khu vực Bắc Tây Nguyên. Về di sản phi vật thể, thành phố có 86 đội cồng chiêng hoạt động thường xuyên trong tổng số 457 đội toàn tỉnh, chiếm tỷ trọng cao nhất trong 9 huyện thị và vượt xa huyện Kon Plông nơi chỉ có 20 đội. Về di sản vật thể, thành phố lưu giữ 57 nhà rông truyền thống cùng các công trình kiến trúc tôn giáo độc đáo như Nhà thờ Gỗ xây dựng thủ công từ năm 1913, Chùa Bác Ái sắc phong thời Bảo Đại năm 1932 và Di tích lịch sử Quốc gia Ngục Kon Tum công nhận năm 1988.

Thứ hai, giá trị sản xuất ngành dịch vụ - du lịch tăng trưởng mạnh nhưng chất lượng khai thác chưa tương xứng. Giai đoạn 2008–2012, giá trị ngành dịch vụ tăng từ 492,38 tỷ đồng lên 1.451,16 tỷ đồng; tổng thu ngân sách nhà nước tăng gần 10 lần, từ 112,90 tỷ đồng lên 1.093,00 tỷ đồng. Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 10,59 triệu đồng năm 2008 lên 25,78 triệu đồng năm 2012. Tuy nhiên, nguồn thu từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vẫn ở mức rất thấp, cơ sở hạ tầng thiếu đồng bộ và sản phẩm du lịch còn đơn điệu.

Thứ ba, công tác bảo tồn di sản vật thể tại các làng bản địa đang đối mặt với nguy cơ biến dạng nghiêm trọng. Khảo sát tại làng Kon K'tu thuộc xã Đăk Rơ Wa với 92 hộ dân và 530 nhân khẩu cho thấy nhiều ngôi nhà sàn cổ bị thay thế bởi vật liệu bê tông. Mức kinh phí hỗ trợ xây mới 70 triệu đồng và tu sửa 20 triệu đồng cho mỗi nhà rông từ ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng một phần ba chi phí thực tế do nguồn gỗ quý và cỏ tranh tự nhiên cạn kiệt, dẫn đến việc nhiều nơi lợp mái tôn và đổ cột xi măng làm giảm sút giá trị thẩm mỹ truyền thống.

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm tính nguyên bản của di sản bắt nguồn từ khoảng cách giàu nghèo gia tăng, khi chênh lệch mức sống giữa nhóm thu nhập cao nhất và thấp nhất tăng từ 5,9 lần năm 2008 lên 9,1 lần năm 2012. Đồng bào dân tộc thiểu số chịu áp lực sinh kế lớn nên việc tự bỏ kinh phí bảo tồn gặp nhiều rào cản. Khi đối chiếu với các mô hình du lịch di sản tại Hội An hay Sa Pa, thành phố Kon Tum còn thiếu sự liên kết chuỗi giá trị và chưa có cơ chế chia sẻ lợi ích thỏa đáng cho cộng đồng bản địa. Dữ liệu khảo sát được tổng hợp chi tiết qua các biểu đồ về phương tiện di chuyển, mức độ hài lòng của du khách và bảng chỉ tiêu môi trường. Bảng thống kê môi trường đô thị chỉ ra tỷ lệ thu gom chất thải rắn đạt 75% năm 2012, tăng lên 80% năm 2013 và đặt mục tiêu 85% năm 2014, với kinh phí chi cho sự nghiệp môi trường tăng từ 35 tỷ đồng lên 50 tỷ đồng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch xanh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Thứ nhất, hoàn thiện công tác quy hoạch không gian đô thị và phân vùng bảo tồn di sản. Ủy ban nhân dân thành phố Kon Tum cần phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng quy hoạch tổng thể không gian du lịch gắn với mục tiêu đạt chuẩn đô thị loại II giai đoạn 2015–2020. Thiết lập hành lang bảo vệ nghiêm ngặt đối với 100% các công trình kiến trúc tôn giáo, di tích Ngục Kon Tum và dải cảnh quan sinh thái ven sông Đăk Bla.

Thứ hai, nâng mức đầu tư tài chính và khôi phục nguồn vật liệu truyền thống cho di sản vật thể. Hội đồng nhân dân và UBND tỉnh Kon Tum cần xem xét nâng định mức hỗ trợ xây mới nhà rông lên mức từ 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng mỗi công trình trong giai đoạn 2016–2020; đồng thời quy hoạch các vùng trồng cỏ tranh chuyên dụng phục vụ việc tu bổ 57 nhà rông hiện có trên địa bàn.

Thứ ba, phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng và đa dạng hóa tuyến điểm trải nghiệm. Các công ty lữ hành như Công ty Du lịch Sinh thái Miền Cao cần phối hợp với buôn làng Kon K'tu duy trì đội cồng chiêng 18 nghệ nhân và đội múa xoang 30 thành viên phục vụ du khách, kết hợp tour du thuyền độc mộc trên sông Đăk Bla với tuyến tham quan Rừng đặc dụng Đăk Uy rộng 690 ha và Khu du lịch sinh thái Măng Đen ở độ cao trên 1.100m.

Thứ tư, tăng cường quản lý môi trường và đào tạo nguồn nhân lực du lịch bản địa. Cơ quan quản lý môi trường thành phố cần duy trì tỷ lệ 100% cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng được xử lý, nâng tỷ lệ thu gom rác thải đô thị lên mức 85% đến 90%, bảo đảm mức giải ngân sự nghiệp môi trường đạt từ 50 tỷ đồng mỗi năm, song song với việc mở các lớp tập huấn nghiệp vụ đón tiếp du khách cho ít nhất 50 hộ gia đình tại các làng văn hóa Đăk Rơ Wa.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa, thể thao và du lịch: Cán bộ chuyên trách tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum cùng Phòng Văn hóa - Thông tin thành phố Kon Tum có thể sử dụng kết quả khảo sát 70 phiếu điền dã và phân tích SWOT để hoạch định Đề án phát triển du lịch địa phương giai đoạn 2016–2025 gắn với mục tiêu nâng cấp đô thị loại II.

2. Các doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư du lịch: Các đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch tại miền Trung - Tây Nguyên có thể khai thác các tuyến điểm văn hóa tại làng Kon K'tu (quy mô 92 hộ dân), làng Kon K'lor và dòng sông Đăk Bla để xây dựng các gói tour văn hóa - sinh thái độc đáo phục vụ khách quốc tế từ Pháp, Mỹ, Nhật Bản.

3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành khoa học xã hội: Những người nghiên cứu chuyên ngành Việt Nam học, Địa lý du lịch, Văn hóa học, Xã hội học có thể tham khảo phương pháp tiếp cận liên ngành và cách thức xử lý dữ liệu kinh tế - xã hội học thuật mẫu mực.

4. Nghệ nhân, già làng và cộng đồng dân cư bản địa: Cung cấp định hướng thực tiễn giúp đồng bào Bahnar duy trì hoạt động của 86 đội cồng chiêng, khôi phục làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống nhằm tạo việc làm và nâng cao mức thu nhập bình quân vượt mốc 25,78 triệu đồng/người/năm.

Câu hỏi thường gặp

1. Nét độc đáo nổi bật nhất của hệ thống di sản văn hóa tại thành phố Kon Tum là gì? Thành phố Kon Tum sở hữu sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa bản địa Tây Nguyên và kiến trúc phương Tây đầu thế kỷ XX, tiêu biểu là Nhà thờ Gỗ xây dựng năm 1913 bằng gỗ cà chít vách đất trộn rơm, Chủng viện Thừa sai 1935 cùng hệ thống 86 đội cồng chiêng Bahnar hoạt động thường xuyên.

2. Vì sao hiện tượng "bê tông hóa" nhà rông và nhà sàn truyền thống lại gia tăng trong những năm qua? Do nguồn gỗ quý và cỏ tranh trong rừng tự nhiên ngày càng cạn kiệt, trong khi mức hỗ trợ ngân sách 70 triệu đồng xây mới và 20 triệu đồng sửa chữa của Nhà nước chỉ bù đắp được khoảng 30% chi phí, khiến người dân phải chuyển sang dùng cột bê tông và lợp mái tôn.

3. Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Kon K'tu được biểu hiện như thế nào? Làng Kon K'tu có 92 hộ với 530 nhân khẩu người Bahnar sinh sống ven sông Đăk Bla, còn lưu giữ nhà rông truyền thống, nghề dệt thổ cẩm, thác H'Lay cùng đội cồng chiêng 18 người và đội xoang 30 người đủ năng lực phục vụ khách lưu trú, trải nghiệm văn hóa bản địa.

4. Sự tăng trưởng kinh tế của thành phố Kon Tum tạo điều kiện thuận lợi gì cho du lịch? Giai đoạn 2008–2012, giá trị dịch vụ tăng từ 492,38 tỷ đồng lên 1.451,16 tỷ đồng và thu ngân sách đạt 1.093 tỷ đồng, giúp hoàn thiện 100% cấp nước sạch đô thị, nâng tỷ lệ trạm y tế có bác sĩ lên 95,24%, tạo nền tảng hạ tầng vững chắc phục vụ du khách.

5. Luận văn đề xuất giải pháp trọng tâm nào để bảo tồn Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên tại địa phương? Tác giả đề xuất đưa hoạt động biểu diễn cồng chiêng vào các chương trình du lịch có thu phí, duy trì thường niên Lễ hội đua thuyền độc mộc mùng 6 Tết trên sông Đăk Bla và trích từ 20% đến 30% doanh thu dịch vụ lưu trú để hỗ trợ kinh phí mua sắm nhạc cụ cho 86 đội cồng chiêng cơ sở.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận liên ngành về phát triển du lịch bền vững gắn liền với bảo tồn thích ứng di sản văn hóa tại đô thị miền núi.
• Xác lập bức tranh toàn cảnh về tài nguyên di sản thành phố Kon Tum với 86 đội cồng chiêng, 57 nhà rông cùng các công trình lịch sử - tôn giáo độc đáo xây dựng từ giai đoạn 1913–1935.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn thực tiễn khi mức chênh lệch giàu nghèo đạt 9,1 lần năm 2012 và nguồn kinh phí hỗ trợ nhà rông 70 triệu đồng chưa đáp ứng yêu cầu bảo tồn nguyên bản.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ bao gồm quy hoạch đô thị loại II, nâng định mức hỗ trợ trùng tu di sản, phát triển du lịch cộng đồng Kon K'tu và phân bổ ngân sách môi trường trên 50 tỷ đồng mỗi năm.
• Thiết lập lộ trình hành động cụ thể cho giai đoạn 2016–2020, tạo tiền đề vững chắc để các nhà quản lý, doanh nghiệp lữ hành và cộng đồng địa phương chung tay xây dựng thương hiệu du lịch di sản Kon Tum đặc sắc và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 3 chương. Tiềm năng phát triển du lịch gắn với di sản tại thành phố Kon Tum Chương 2. Thực trạng phát triển du lịch gắn với di sản tại thành phố Kon Tum Chương 3. Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch gắn với bảo tồn các giá trị di sản ở thành phố Kon Tum 7 Chƣơng 1.

Tiềm năng phát triển du lịch gắn với di sản tại thành phốKon Tum 1. Điều kiện tự nhiên – đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội 1. Điều kiện tự nhiên Kon Tum là một tỉnh miền núi biên giới, nằm ở phía Bắc Tây Nguyên, có diện tích tự nhiên là 9.689,61km² có tọa độ địa lý từ 13°55’10’’ đến 15°27’15’’ vĩ độ Bắc, từ 107°20’15’’ đến 108°32’30’’ kinh độ Đông. Phía Bắc giáp tỉnh Quảng Nam, phía Nam giáp tỉnh Gia Lai, phía Đông giáp tỉnh Quảng Ngãi, phía Tây giáp Lào và Campuchia.

Kon Tum đã trải qua quá trình hình thành với nhiều lần thay đổi địa giới hành chính và tên gọi, cho đến nay, mảnh đất này đã mang trong mình một bề dày lịch sử- văn hóa gắn liền với những biến động của quá trình dựng nước và giữ nước dân tộc. Thành phố Kon Tum là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Kon Tum, nằm ở phía Nam, bên bờ sông Đăk Bla. Từ trên cao nhìn xuống, thành phố Kon Tum có hình lòng chảo. Vị trí của thành phố: Phía Bắc giáp huyện Đăk Hà Phía Nam giáp tỉnh Gia Lai Phía Đông giáp huyện Kon Rẫy Phía Tây giáp huyện Sa Thầy Thành phố Kon Tum có tọa độ địa lý như sau: từ 14017’ 00” đến 15001’ 58” vĩ độ Bắc, từ 107042’12” đến 108010’00” kinh độ Đông.

Thành phố có vị trí cách Buôn Ma Thuột 246 km, cách Qui Nhơn 215 km và cách Pleiku 49 km; là một thành phố trẻ được thành lập từ năm 2009. Ý nghĩa tên gọi Tên gọi “ Kon Tum” được giải thích theo truyền thuyết của dân tộc Bahnar. Vào thời xa xưa, có một làng người địa phương ở khu vực thành phố Kon Tum hiện nay với tên gọi Kon Trang - Or. Lúc ấy, làng Kon Trang - Or rất thịnh vượng với dân số khá đông.

Trong khoảng thời gian này, giữa các buôn làng luôn gây chiến với nhau để chiếm đoạt của cải và bắt người về làm nô lệ. Hai con trai của Ja Xi - 8 một trong số những người đứng đầu làng Kon Trang - Or tên là Jơ Rông và Uông không thích cảnh chiến tranh nên làm nhà ở riêng gần hồ nước, cạnh dòng Đăk Bla. Vùng đất này rất thuận lợi cho phương thức sống định cư nên dần dần có nhiều người đến ở, lập thành làng mới có tên gọi là Kon Tum. Từ đó, Kon Tum trở thành tên gọi chính thức cho nơi đây (Theo tiếng Kinh, Kon Tum có nghĩa là “Làng Hồ”, Kon là làng, Tum là hồ, ao, bàu nước.

Với vị trí là vùng đất bằng, được dòng Đăk Bla uốn quanh bồi đắp phù sa màu mỡ, trải qua những biến động, thăng trầm của lịch sử, vùng đất này có nhiều biến đổi về mặt địa giới và tên gọi nhưng vẫn là mảnh đất an lành cho các dân tộc anh em cùng sinh sống [19] Lịch sử hình thành Các nhà truyền giáo thuộc Pháp đã đến Kon Tum từ năm 1851. Nơi đây là trung tâm hành chính cũ của Pháp ở Tây Nguyên. Sau năm 1975, thị xã Kon Tum thuộc tỉnh Gia Lai - Kon Tum, gồm 4 phường: Quang Trung, Quyết Thắng, Thắng Lợi, Thống Nhất và 11 xã: Đăk Blà, Đăk Cấm, Đăk La, Đăk Uy, Đoàn Kết, Hòa Bình, Ia Chim, Ia Ly, K'roong, Ngọk Bay, Vinh Quang [1] Ngày 10 tháng 10 năm 1978, chia Ia Ly thành 2 xã: xã Ia Ly thuộc Gia Lai, phía Nam sông Sê San và phía Bắc là xã Ia Ly thuộc Kon Tum, chuyển về huyện Sa Thầy quản lý1. Ngày 17 tháng 8 năm 1981, chia xã Đoàn Kết thành 2 xã: Đoàn Kết và Chư H'reng; chia xã Đăk Cấm thành 2 xã: Đăk Cấm và Ngọk Réo2.

Ngày 1 tháng 2 năm1985, chia xã Đăk La thành 2 xã: Đăk La và Hà Mòn. Đầu năm 1991, thị xã Kon Tum có 4 phường: Quang Trung, Quyết Thắng, Thắng Lợi, Thống Nhất và 13 xã: Chư H'reng, Đăk Blà, Đăk Cấm, Đăk La, Đăk Uy, Đoàn Kết, Hà Mòn, Hòa Bình, Ia Chim, K'roong, Ngọk Bay, Ngọk Réo, Vinh Quang. Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Kon Tum từ tỉnh Gia Lai - Kon Tum, thị xã Kon Tum trở lại là tỉnh lị của tỉnh Kon Tum. 1 Quyết định 254- CP về việc chia tách huyện Đăk Tô thuộc tỉnh Gia Lai – Kon Tum, năm 1978 2 Quyết định 30- HĐBT về điều chỉnh địa giới một xã và thị trấn thuộc tỉnh Gia Lai – Kon Tum, năm 1981 9 Ngày 24 tháng 3 năm 1994, tách 4 xã: Đăk La, Hà Mòn, Đăk Uy, Ngọk Réo để thành lập huyện Đăk Hà.

Ngày 22 tháng 11 năm 1996, chia xã Chư H'reng thành 2 xã: Chư H'reng và Đăk Rơ Wa3. Ngày 3 tháng 9 năm 1998, thành lập phường Lê Lợi; chia phường Quang Trung thành 2 phường: Quang Trung và Duy Tân. Ngày 8 tháng 1 năm 2004, chia xã Hòa Bình thành xã Hòa Bình và phường Trần Hưng Đạo; chia xã Vinh Quang thành xã Vinh Quang và phường Ngô Mây; chia xã Đoàn Kết thành xã Đoàn Kết và phường Nguyễn Trãi; thành lập phường Trường Chinh. Ngày 7 tháng 10 năm 2005, thị xã Kon Tum được công nhận là đô thị loại III4.

Ngày 9 tháng 6 năm 2008, chia xã Ia Chim thành 2 xã: Ia Chim và Đăk Năng. Ngày 10 tháng 12 năm 2008, Hội đồng Nhân dân Tỉnh đã thông qua đề án thành lập thành phố Kon Tum trên cơ sở diện tích và dân số hiện tại của thị xã Kon Tum. Ngày 13 tháng 9 năm 2009, thị xã Kon Tum chính thức trở thành thành phố Kon Tum. Năm 2013, thành phố điều chỉnh mở rộng địa giới hành chính phường Ngô Mây trên cơ sở 1.098,43 ha diện tích tự nhiên và 1.628 nhân khẩu của xã Vinh Quang.

Hiện nay, thành phố có 21 đơn vị hành chính gồm: 10 phường là: Quyết Thắng, Thắng Lợi, Quang Trung, Thống Nhất, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Ngô Mây, Trường Chinh, Lê Lợi và Duy Tân. 11 xã là: Hoà Bình, Ia Chim, Đoàn Kết, Vinh Quang, Ngọc Bay, Kroong, Đăk Cấm, Đăk Blà, Chư Hreng, Đăk Năng, Đăk Rơ wa5. Địa hình Thành phố Kon Tum được bao quanh là núi thấp có độ cao từ 600-1000m, với 3 dạng địa hình đặc trưng: 3 Nghị định 73- CP về việc thành lập các xã và thị trấn thuộc các huyện Kon Plông, Đăk Glei, Ngọc Hồi, Đăk Hà và thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum, năm 1996 4 Quyết định 1900/2005/QĐ-BXD công nhận thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum là đô thị loại III 5 Niên giám thống kê thành phố Kon Tum, năm 2013 10 Địa hình núi thấp, phân bổ xung quanh thành phố chủ yếu ở phía Bắc và phía Đông, Đông - Nam (xã Đăk Cấm, Đăk BLà, Đăk Rơ Wa). Địa hình này thích hợp với kinh tế trồng cây công nghiệp lâu năm và lâm nghiệp.

Địa hình đồi núi với độ cao 530 - 600m nằm tiếp giáp và xen kẽ với địa hình thấp trũng. Đây là địa bàn chủ yếu để phát triển cây công nghiệp dài ngày, trồng màu, trồng cây lương thực, cây ăn quả. Địa hình đồng bằng trũng có độ cao 500-530m, được phân bố dọc theo sông Đăk Bla và hệ thống sông suối nhỏ ở các xã ngoại thành. Đây là địa bàn sản xuất cây ngắn ngày, nhất là lương thực (lúa nước) và vùng thường xuyên bị ngập lụt trong mùa mưa.

Địa hình thành phố Kon Tum rất thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp, xây dựng các mô hình nông lâm kết hợp, phát triển nông nghiệp toàn diện, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật và phát triển đô thị. Khí hậu Thành phố Kon Tum nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới - gió mùa cao nguyên với các đặc trưng: Nhiệt độ trung bình năm 23,20C, nhiệt độ cao tuyệt đối 37,90C, nhiệt độ thấp tuyệt đối 4,50C, chênh lệch nhiệt độ ngày/đêm là 90C, tổng tích ôn trung bình 85000C, ánh sáng dồi dào6. Lượng mưa trung bình năm là 1.764mm nhưng phân bố không đều. Mùa mưa từ tháng 05 đến tháng 10 với 85- 90% lượng mưa cả năm, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 04 năm sau chỉ có 10 - 15% lượng mưa cả năm.

Độ ẩm trung bình 78- 80%. Chế độ khí hậu đặc trưng nêu trên cùng với sự đa dạng về địa hình và thổ nhưỡng cho phép thành phố Kon Tum phát triển nhiều loại cây trồng như: cà phê, sắn, mắc ca, hồ tiêu.; các vật nuôi như: bò, lợn.; đây là thuận lợi lớn trong phát triển nông nghiệp ở thành phố Kon Tum. Thuỷ văn Nguồn nƣớc mặt Hiện nay trên địa bàn thành phố Kon Tum có 02 con sông lớn chảy qua và nhiều suối nhỏ được phân bố trên địa bàn thành phố. Cụ thể là: 6 Thống kê của đài khí tượng thủy văn tỉnh Kon Tum 11 Sông Đăk Bla: bắt nguồn từ dãy núi Trường Sơn thuộc huyện Kon Plông chảy từ Đông sang Tây, lưu lượng vào mùa mưa trùng bình khoảng 2.040 m3/s, mùa khô trung bình khoảng 14.1m3/s, là nguồn cung cấp nước sạch chính cho toàn thành phố.

Sông Krông PôKô: bắt nguồn từ dãy núi Trường Sơn thuộc huyện Đăk GLei chảy từ Bắc xuống Nam, lưu lượng trung bình khoảng 390m3/s cung cấp lượng nước dồi dào cho sinh hoạt và sản xuất7. Hai con sông này đều ít nước về mùa khô và chảy mạnh về mùa mưa. Nguồn nƣớc ngầm Nguồn nước ngầm ở tỉnh Kon Tum có tiềm năng và trữ lượng công nghiệp cấp C2: 100 nghìn m3/ngày, đặc biệt ở độ sâu 60 - 300 m có trữ lượng tương đối lớn. Kết quả điều tra của Liên đoàn Địa chất thuỷ văn miền Nam cho thấy mực nước ngầm của Kon Tum thường phân bố ở độ sâu từ 10 m -25 m, lưu lượng các lỗ khoan từ 1-3 lít/s.

Với trữ lượng nước ngầm như vậy có thể đáp ứng được nhu cầu cho sản xuất và tiêu dùng [19] Nằm trong khu vực có lượng mưa trung bình hàng năm khá cao từ 1800 mm- 2000 mm cùng với trữ lượng nước ngầm khá lớn, về cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu nước sạch cung cấp cho sinh hoạt và sản xuất của thành phố Kon Tum. Bên cạnh đó, do lượng mưa tập trung 80% vào các tháng mùa mưa nên thành phố luôn đặc biệt chú trọng vấn đề điều tiết nước, chống xói mòn và bảo vệ các công trình thủy điện, thủy lợi để sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên này.