phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên ở các Trƣờng Cao đẳng Công nghệ và Kỹ thuật Chƣơng 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên của Trƣờng Cao đẳng Công nghệ và Kỹ thuật ô tô – Bộ Quốc phòng. Chƣơng 3: Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên của Trƣờng Cao đẳng Công nghệ và Kỹ thuật ô tô – Bộ Quốc phòng đến năm 2020. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ VÀ KỸ THUẬT 1.
Tổng quan về nghiên cứu vấn đề Giáo dục đào tạo đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn nhân lực có chất lƣợng cao – những con ngƣời có phẩm chất đạo đức, có năng lực chuyên môn, có kỹ năng tiếp cận, vận hành, ứng dụng các tiến bộ khoa học, công nghệ trong quá trình xây dựng và phát triển đất nƣớc. Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy CNH, HĐH, là điều kiện phát huy nguồn nhân lực – yếu tố cơ bản phát triển xã hội, tăng trƣởng kinh tế nhanh và bền vững. Mục tiêu đến năm 2020 đất nƣớc ta cơ bản trở thành một nƣớc công nghiệp theo hƣớng hiện đại hóa, ngành giáo dục cần phát triển mạnh mẽ phục vụ đắc lực mục tiêu đó. Triển khai chỉ thị 40-CT/TW của Ban Bí thƣ Trung ƣơng Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý.
Các cơ sở đào tạo đã chỉ đạo thực hiện một cách nghiêm túc công tác xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên và đều nhận thấy đây là một hoạt động quan trọng hàng đầu, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của nhà trƣờng. Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên còn đƣợc thể hiện dƣới góc độ quản lý giáo dục ở cấp độ vi mô và vĩ mô. Nhiều hội thảo khoa học về chủ đề đội ngũ giáo viên dƣới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc học đã đƣợc thực hiện. Có thể kể đến một số đề tài nghiên cứu của một số tác giả nhƣ: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí hay Trần Khánh Đức với “ Chính sách quốc gia về phát triển đội ngũ giảng viên đại học Việt Nam” và đề tài “ Phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị - Bộ xây dựng” của tác giả Mai Xuân Trƣờng, đăng trên tạp chí khoa học và công nghệ, đại học Đà Nẵng.
Trong những năm gần đây, nhiều luận văn tốt nghiệp đã đề cập đến nghiên cứu các vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý nhân sự trong giáo dục, trong 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đó có vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên. Có thể kể đến một số tác giả nhƣ: tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Lan, nghiên cứu về “ Phát triển đội ngũ giảng viên tại viện Đại học mở Hà Nội giai đoạn hiện nay”; nghiên cứu của tác giả Hoàng Văn Thao về “ Phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng công nghệ Hà Nội giai đoạn 2011-2015”; nghiên cứu của tác giả Nguyễn Văn Đƣờng về “ Phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học kỹ thuật-Hậu cần Công an nhân dân”. Sau khi tìm hiểu các nghiên cứu trên có thể đƣa ra một số nhận xét cơ bản nhƣ sau: - Các nghiên cứu về đội ngũ giáo viên đƣợc nhiều cơ sở giáo dục và đào tạo quan tâm, đặc biệt đƣợc quan tâm trên phƣơng diện quản lý giáo dục - Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên đƣợc tập trung vào hai mặt chính: Nghiên cứu ở cấp đào tạo và nghiên cứu ở các cơ sở giáo dục. - Chƣa có nghiên cứu cụ thể về phát triển đội ngũ giảng viên ở trƣờng cao đẳng công nghệ kỹ thuật trong các nhà trƣờng Quân đội.
Nhƣ vậy, nghiên cứu về “Phát triển đội ngũ giảng viên Trường Cao đẳng công nghệ và Kỹ thuật Ô tô – Bộ Quốc phòng đến năm 2020” là vấn đề mới, cần đƣợc nghiên cứu một cách cụ thể. Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nguồn nhân lực 1. Quản lý Hiện nay vẫn tồn tại khá nhiều những khái niệm, định nghĩa về quản lý.
Các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng “ Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý ( người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức vận hành và đạt được mục đích đề ra” [7] Trong cuốn “ khoa học tổ chức và quản lý” của các tác giả: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Văn Bình, Nguyễn Quốc Chí cho rằng: “Hoạt động quản lý 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhằm làm cho hệ thống vận động theo mục đích đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lượng mới” Tác giả Đặng Quốc Bảo tổng thuật: Quản lý thực chất là “Nắm” và “Buông”. Trong “Năm” có “Buông”, trong “Buông” có “Nắm”. Muốn “Nắm” thì phải “Buông”, “ Buông” để “Nắm”, chỉ “Nắm” cái gì cần “Nắm”, chỉ “Buông” cái gì cần “Buông”. Khi nghiên cứu về cơ sở khoa học quản lý, tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “ Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động ( chức năng ) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo ( lãnh đạo) và kiểm tra” [22, tr.09] Tuy có nhiều định nghĩa khác nhau, song có thể khái quát: Quản lý là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đảm bảo cho sự vận động, phát triển của hệ thống phù hợp với quy luật khách quan, trong đó sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội để đạt được mục tiêu đã xác định theo ý chí của chủ thể quản lý.
Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng “ Khi bàn về hoạt động quản lý, chúng ta cần tìm hiểu người quản lý phải làm gì – cũng chính là tìm hiểu các chức năng quản lý” [22, tr. Tác giả cho rằng chức năng quản lý bao gồm bốn chức năng cơ bản sau: Chức năng kế hoạch hoá, chức năng tổ chức, chức năng lãnh đạo và chức năng kiểm tra. - Lập kế hoạch: Bao gồm việc xác định sứ mệnh, nhiệm vụ, dự báo xu hƣớng trong tƣơng lai của tổ chức trên cơ sở thu thập và phân tích các thông tin và điều kiện thực tế của tổ chức. Từ đó, xác định các mục tiêu, các kế hoạch mang tính chiến lƣợc, chiến thuật dựa trên việc tính toán về điều kiện thực tế các nguồn lực của tổ chức và xây dựng các giải pháp thực hiện.
Thực chất của việc lập kế hoạch là xác định mục tiêu của tổ chức và cách thức hoạt động, thực hiện của tổ chức để đặt đƣợc mục tiêu đó trong điều kiện nhất định. - Tổ chức: Chức năng này đƣợc xem nhƣ là công cụ của quản lý và có ý nghĩa quan trọng nhất trong hoạt động quản lý. Hoạt động quản lý có đạt 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đƣợc mục tiêu hay không, có thực hiện đƣợc kế hoạch hoặc không thì công tác tổ chức giữ vai trò quyết định. Tổ chức là quá trình sắp xếp và phân bổ công việc, quyền hành và các nguồn lực cho các thành viên của tổ chức để họ có thể đạt đƣợc các mục tiêu của tổ chức một cách có hiệu quả.
Ứng với những mục tiêu khác nhau đòi hỏi cấu trúc của tổ chức của đơn vị cũng khác nhau. Ngƣời quản lý cần lựa chọn cấu trúc tổ chức phù hợp với những mục tiêu và nguồn lực hiện có. Quá trình đó còn gọi là thiết kế tổ chức. Công tác tổ chức còn đƣợc hiểu nhƣ là việc nhóm gộp các hoạt động cần thiết để đạt đƣợc các mục tiêu, là việc giao nhỏ mỗi nhóm cho một ngƣời quản lý với quyền hạn cần thiết để giám sát nó và là việc tạo điều kiện cho sự liên kết ngang và dọc trong cơ cấu của tổ chức.
Một cơ cấu tổ chức cần phải đƣợc thiết kế để chỉ rõ ra rằng, ai sẽ làm việc gì và ai chịu trách nhiệm về những kết quả nào, để loại bỏ những trở ngại đối với việc thực hiện do sự nhầm lẫn và không chắc chắn trong việc phân công công việc gây ra và tạo điều kiện cho các mạng lƣới ra quyết định, liên lạc phản ảnh và hỗ trợ cho các mục tiêu của tổ chức. - Lãnh đạo: Việc thống nhất một đƣờng lối hành động mà mọi bộ phận của tổ chức phải tuân theo nhằm hoàn thành các mục tiêu cần thiết. Tuy nhiên, để thực hiện đƣợc mục tiêu này thì chức năng lãnh đạo của nhà quản lý phải đƣợc thực hiện một cách có hiệu quả. Đó là quá trình điều hành, điều khiển, tác động, huy động và giúp đỡ những cán bộ, nhân viên dƣới quyền thực hiện những nhiệm vụ đƣợc phân công.
Hoạt động lãnh đạo là làm việc với con ngƣời một cách khái quát, lãnh đạo đƣợc xác định nhƣ là sự tác động, nhƣ một nghệ thuật hay một quá trình tác động đến con ngƣời sao cho họ sẽ tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu để đạt đƣợc các mục tiêu của tổ chức. Một cách lý tƣởng, mọi ngƣời cần đƣợc khuyến khích để phát triển không chỉ sự tự nguyện làm việc mà còn tự nguyện làm việc với sự sốt sắng và tin tƣởng, 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sự sốt sắng và sự nhiệt tình, nghiêm chỉnh và chăm chú trong thực hiện công việc, sự tin tƣởng, thể hiện kinh nghiệm và khả năng kỹ thuật. Lãnh đạo là chỉ dẫn, điều khiển, ra lệnh và đi trƣớc. Các nhà lãnh đạo hành động để giúp một nhóm đạt đƣợc các mục tiêu với sự vận dụng tối đa các khả năng của nhóm.
Họ không đứng đằng sau nhóm để đẩy và thúc giục mà họ đặt mình trƣớc nhóm đó khi tạo điều kiện cho sự tiến bộ và động viên nhóm hoàn thành các mục tiêu. - Kiểm tra: Đối với hoạt động quản lý thì kiểm tra, đánh giá là khâu quan trọng, then chốt giúp nhà quản lý đánh giá đƣợc kết quả thực hiện mục tiêu kế hoạch trên cơ sở so sánh với các tiêu chuẩn theo quy định.