CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ NHÂN SỰ 1. Lý luận chung về quản trị nhân sự 1. Khái niệm quản trị nhân sự Nhân sự là một trong các nguồn lực quan trọng quyết ñịnh ñến sự tồn tại và phát triển của bất kỳ một doanh nghiệp nào. Vì vậy vấn ñề nhân sự luôn ñược quan tâm hàng ñầu.
Có rất nhiều cách phát biểu khác nhau về quản trị nhân sự: Theo giáo sư người Mỹ Dimock “Quản trị nhân sự bao gồm toàn bộ các biện pháp và thủ tục áp dụng cho nhân viên của một tổ chức và giải quyết tất cả các trường hợp xảy ra có liên quan tới một loại công việc nào ñó”. Cũng giáo sư Felix Migro thì cho rằng: “Quản trị nhân sự là một nghệ thuật chọn lựa nhân viên mới và sử dụng các nhân viên cũ sao cho năng suất và chất lượng công việc của mỗi người ñều ñạt mức tối ña cụ thể”. Vậy quản trị nhừn sự ñược hiểu là một trong các chức năng cơ bản của quản trị nhân sự, giải quyết tất cả vấn ñề liên quan ñến con người gắn với công việc của họ trong bất cứ tổ chức nào. Vai trò và mục tiêu của quản trị nhân sự 1.
Vai trò của quản trị nhân sự Trong doanh nghiệp quản trị nhân sự thuộc chức năng chính của nhà quản trị, giúp nhà quản trị ñạt ñược mục ñích thông qua nỗ lực của người khác. Các nhà quản trị có vai trò ñề ra các chính sách, ñường lối, chủ trương có tính chất ñịnh hướng cho sự phát triển của doanh nghiệp do ñó nhà quản trị phải là người biết nhìn xa trông rộng, có trình ñộ chuyên môn cao. Người thực hiện các ñường lối chính sách mà nhà quản trị ñề ra là các nhân viên thừa hành, kết quả công việc hoàn thành tốt hay không phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của nhân viên, vì vậy cho nên có thể nói rằng: “mọi quản trị suy cho cùng cũng là quản trị con người”. Quản trị nhân sự góp phần vào việc giải quyết các mặt kinh tế xã hội của vấn ñề lao ñộng.
ðó là một vấn ñề chung của xã hội, mọi hoạt ñộng kinh tế nói chung ñều ñi ñến KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trang 3 GVHD : Thạc sỹ Nguyễn Hoàng Long SVTH : Nguyễn Nhật Trường một mục ñích sớm hay muộn là làm sao cho người lao ñộng hưởng thành quả do họ làm ra. Quản trị nhân sự gắn liền với mọi tổ chức, bất kỳ một cơ quan tổ chức nào cũng cần phải có bộ phận nhân sự. Quản trị nhân sự là một thành tố quan trọng của chức năng quản trị, nó có gốc rễ và các nhánh trải rộng khắp nơi trong mọi tổ chức, doanh nghiệp. ðây cũng là một trong những yếu tố quyết ñịnh ñến sự thành bại của một doanh nghiệp.
Quản trị nhân sự có vai trò to lớn ñối với hoạt ñộng kinh doanh của một doanh nghiệp, nó là hoạt ñộng bề sâu chìm bên trong doanh nghiệp nhưng lại quyết ñịnh kết quả hoạt ñộng kinh doanh của doanh nghiệp. Mục tiêu của quản trị nhân sự Trong bất kỳ doanh nghiệp nào, nếu không có ý thức sử dụng lao ñộng hiệu quả, không có phương pháp sử dụng tối ưu thì dù cho doanh nghiệp có một ñội ngũ nhân lực tốt ñến mấy cũng không thể ñạt ñược thành công. Hiệu quả quản trị nhân sự của doanh nghiệp ñược ñánh giá thông qua một hoặc một số chỉ tiêu nhất ñịnh, những chỉ tiêu hiệu quả này phụ thuộc chặt chẽ vào các mục tiêu hoạt ñộng của các chủ thể hiệu quả. Cũng như các hoạt ñộng kinh tế, trong hoạt ñộng quản trị nhân sự, doanh nghiệp thường ñặt ra các mục tiêu cụ thể về hoạt ñộng nhân sự.
Các mục tiêu ñó thường là các mục tiêu sau ñây: - Chi phí cho lao ñộng nhỏ nhất - Giá trị ( lợi nhuận ) do người lao ñộng tạo ra lớn nhất - ðạt ñược sự ổn ñịnh nội bộ, tạo việc làm ñầy ñủ cho người lao ñộng và không có tình trạng dư thừa lao ñộng. - Người lao ñộng làm ñúng ngành nghề ñó ñược học của mình. - Nâng cao chất lượng lao ñộng. - Tăng thu nhập của người lao ñộng.
- ðảm bảo công bằng giữa những người lao ñộng. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trang 4 GVHD : Thạc sỹ Nguyễn Hoàng Long SVTH : Nguyễn Nhật Trường - ðảm bảo sự ñồng thụân của người lao ñộng. - Thái ñộ chấp hành và trung thành của người lao ñộng ñối với doanh nghiệp. Các mục tiêu trên có thể quy tụ thành các mục tiêu cơ bản, quyết ñịnh sự tồn tại của một doanh nghiệp ñó là ñảm bảo nguồn nhân sự có chất lượng, trình ñộ ñể thực hiện công việc và có thái ñộ chấp hành, trung thành với doanh nghiệp ñồng thời ñạt ñược sự ổn ñịnh nhân sự.
Với mục tiêu ñó thì các tiêu chí ñể ñánh giá hiệu quả quản trị nhân sự là nguồn nhân sự có chất lượng, trình ñộ và ñạt ñược sự ổn ñịnh trong giai ñoạn ñề ra các mục tiêu ñó. Nội dung của quản trị nhân sự Quản trị nhân sự là một hoạt ñộng của quản trị doanh nghiệp, là quá trình tổ chức nguồn lao ñộng cho doanh nghiệp, là phân bố sử dụng nguồn lao ñộng một cách khoa học và có hiệu quả trên cơ sở phân tích công việc, bố trí lao ñộng hợp lý, trên cơ sở xác ñịnh nhu cầu lao ñộng ñể tiến hành tuyển dụng nhân sự, ñào tạo và phát triển nhân sự, ñánh giá nhân sự thông qua việc thực hiện, nội dung của quản tri nhân sự bao gồm: - Phân tích công việc: Xác ñịnh nội dung ñặc ñiểm của từng công việc, ñánh giá tầm quan trọng của nó, và ñưa ra yêu cầu cho người thực hiện. - Tuyển dụng nhân sự: Chiêu mộ và chọn ra những người có khả năng thực hiện. - ðào tạo và phát triển nhân sự: Giúp người lao ñộng xác ñịnh mục tiêu và hướng ñi của mình, tạo môi trường lao ñộng ñể thuận lợi công việc.
- ðánh giá và ñãi ngộ nhân sự : Nhằm kích thích người lao ñộng nâng cao hiệu quả kinh doanh thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp. Phân tích công việc a. Khái niệm Phân tích công việc là việc tìm hiểu và xác ñịnh nội dung, ñặc ñiểm của từng công việc, ño lường giá trị và tầm quan trọng của nó ñể ñề ra các tiêu chuẩn về năng lực, phẩm chất mà người thực hiện công việc cần phải có. Phân tích công việc là một nội dung quan trong của quản trị nhân sự, nó ảnh hưởng trực tiếp ñến các nội dung khác của quản trị nhân sự.
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trang 5 GVHD : Thạc sỹ Nguyễn Hoàng Long SVTH : Nguyễn Nhật Trường b. Mục ñích - ðưa ra các tiêu chuẩn cần thiết ñể tiến hành tuyển dụng nhân sự sao cho việc tuyển dụng nhân sự ñạt kết quả cao nhất. - Chuẩn bị nội dung ñào tạo và bồi dưỡng trình ñộ ñể ñáp ứng yêu cầu của công việc. - Phân tích công việc làm căn cứ ñể xây dựng và ñánh giá hiệu quả công việc.
Ngoài ra nó còn giúp cho việc nghiên cứu và cải thiện ñiều kiện làm việc. - Cung cấp các tiêu chuẩn ñể ñánh giá chất lượng thực hiện công việc. Nội dung của phân tích công việc Phân tích công việc ñược thực hiện qua năm bước sau: Xác ñịnh Tiêu Mô tả chuẩn về ðánh giá Xếp loại công việc công việc nhân sự công việc công việc *Bước 1: Mô tả công việc Thiết lập một bản liệt kê về các nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn, các hoạt ñộng thường xuyên và ñột xuất, các phương tiện và ñiều kiện làm việc, các quan hệ trong công việc. ðể mô tả công việc trong thực tế có sử dụng một số biện pháp sau: - Quan sát: Quan sát trực tiếp xem công việc ñược thực hiện như thế nào tại nơi làm việc.
- Tiếp xúc trao ñổi: Phương pháp này ñược thực hiện với chính những người làm công việc ñó, với cấp trên trực tiếp của họ, ñôi khi với ñồng nghiệp của họ. Cuộc tiếp xúc trao ñổi sẽ cho phép ta thu thập ñược những thông tin cần thiết, tạo cơ hội ñể trao ñổi và giải quyết các vấn ñề chưa rõ ràng. Trong khi quan sát có thể sử dụng một số dụng cụ cần thiết như giấy bút ñể ghi chép, ñồng hồ ñể bấm giờ. - Bảng cân hỏi: Theo phương pháp này các bản câu hỏi ñược thảo ra phát rộng rãi cho các công nhân viên và những người có liên quan ñến công việc ñể họ trả lời.
Câu hỏi ñưa ra phải ñầy ñủ, rõ ràng, nhưng không nên quá chi tiết, tỷ mỷ. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trang 6 GVHD : Thạc sỹ Nguyễn Hoàng Long SVTH : Nguyễn Nhật Trường *Bước 2: Xác ñịnh công việc Là việc thiết lập một văn bản quy ñịnh về nhiệm vụ, chức năng quyền hạn, các hoạt ñộng thường xuyên ñột xuất, các mối quan hệ trong công tác, các tiêu chuẩn ñánh giá chất lượng công việc. Bằng việc xem xét các thông tin thu thập ñược từ thực tế trong bản mô tả, có thể phát hiện ra các ñiểm bất hợp lý cần thay ñổi, những nội dung thừa cần loại bỏ và những nội dung thiếu cần bổ xung. Từ ñó xác ñịnh ñược bản mô tả công việc mới theo tiêu chuẩn của công việc.
*Bước 3: ðề ra các tiêu chuẩn về nhân sự Là những yêu cầu chủ yếu về năng lực, phẩm chất, hình thức mà người ñảm nhận công việc phải ñạt ñược. ðối với các công việc khác nhau, số lượng và mức ñộ yêu cầu cũng khác nhau. Những yêu cầu hay ñược ñề cập ñến: - Sức khoẻ( thể lực và trí lực). - Trình ñộ học vấn.
- Tuổi tác, kinh nghiệm. - Ngoại hình, sở thích cá nhân, hoàn cảnh gia ñình. Các tiêu chuẩn ñưa ra sẽ ñược xác ñịnh rõ là ở mức nào: Cần thiết, rất cần thiết hay chỉ là mong muốn. *Bước 4: ðánh giá công việc Là việc ño lường và ñánh giá tầm quan trọng của mỗi công việc.
Việc ñấnh giá công việc phải chính xác, khách quan, ñây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, bởi vì giá trị và tầm quan trọng của mỗi công việc ñược ñánh giá sẽ là căn cứ ñể xác ñịnh mức lương tương xứng cho công việc này. Chất lượng của công tác ñánh giá phụ thuộc vào phương pháp ñánh giá.
