Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển đội ngũ công chức nói chung và ngành dự trữ nhà nước Việt Nam nói riêng: 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài: Cho đến nay việc nghiên cứu phát triển đội ngũ công chức nhà nước nói chung, đội ngũ công chức ngành dự trữ nhà nước nói riêng đã có rất nhiều công trình nghiên cứu được thể hiện ở các góc độ khác nhau. Vấn đề lý luận, thực tiễn liên quan đến nâng cao chất lượng và phát triển đội ngũ công chức cũng như vai trò đối với sự phát triển của các quốc gia đã được nhiều học giả nước ngoài quan tâm nghiên cứu.
Trên thế giới đã có nhiều công trình khoa học và các ấn phẩm về chủ đề này. Một trong số đó đã được dịch ra tiếng Việt, cụ thể như sau: - Công trình Làm gì để đội ngũ công chức nhà nước Mỹ hoạt động có hiệu quả của Veillam Eátely, Nxb Lao động - Xã hội, 2012 cho rằng thực hiện Luật cải cách chế độ công chức đã tạo điều kiện bình đẳng cho mọi công dân có cơ hội thi tuyển để có thể trở thành công chức. Nhờ đó, Chính phủ Mỹ đã chọn được đội ngũ công chức thực sự có tài. Đồng thời, tạo ra được sự ổn định của đội ngũ công chức, công việc của công chức không bị ảnh hưởng trước những biến động của hành chính có tính chính trị định kỳ.
Bên cạnh đó khẳng định: sát hạch nghiêm túc, thưởng người giỏi, phạt người kém. Chế độ sát hạch được thực hiện nghiêm túc, với tiêu chuẩn cụ thể, nhằm đánh giá kết quả thực tế của công chức, lấy đó làm căn cứ cho việc tuyển dụng, sắp xếp để sử dụng, tăng lương, giáng cấp, thôi chức. Để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, đòi hỏi Chính phủ phải tiến hành nhiều biện pháp cải tiến chế độ công chức và báo cáo về thành lập chế độ công chức thường nhiệm, trong đó quy định chế độ tuyển dụng công chức bằng hình thức thi cử công khai tìm người giỏi để sử dụng, đề bạt. - Tác phẩm Công chức phải làm gì để thể hiện chức năng nhà nước? của E.
Schunachem, Nxb Lao động, 1994 đã khái quát theo tiến trình lịch sử phát 11 triển công chức nhà nước với những bài học kinh nghiệm bổ ích để nhấn mạnh vai trò công chức nhà nước, nhân tố then chốt của sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đồng thời tác giả yêu cầu các quốc gia phải xây dựng chế độ công chức nhà nước có hiệu quả: Thi cử công khai, chọn dùng người giỏi; tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho mọi người có cơ hội cạnh tranh với nhau; qua thi cử mà tuyển chọn, cất nhắc người tài giỏi làm việc cho Nhà nước. - Công trình Đội ngũ công chức Việt Nam sau 15 năm đổi mới của Nolven Henaff, Nxb Thế giới, Hà Nội, 2010 đã tổng kết tình hình đội ngũ công chức nhà nước Việt Nam về chức năng, nhiệm vụ, chính sách, pháp luật trong thời kỳ đổi mới, phân tích những lợi thế và những hạn chế của đội ngũ công chức nhà nước Việt Nam. Sự phân tích dựa trên căn cứ khoa học và so sánh với một số quốc gia trong khu vực; đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ công chức nhà nước Việt Nam những năm tiếp theo.
- Công trình Quản lý đội ngũ công chức nhà nước của Chrstian, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2005 chủ yếu phân tích về năng lực của công chức nhà nước, xây dựng khung năng lực tiêu chuẩn trên cơ sở phân loại công chức, đồng thời mô tả công việc chuyên môn và yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ công chức ở một số nước dựa trên hình thức thi tuyển và "Luật chế độ công chức”. Tác giả cũng đã kiến nghị các nước cần sớm thành lập "Uỷ ban công chức" để phụ trách việc thực hiện Luật. - Công trình Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức ở các nước có nền kinh tế thị trường, Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Quốc gia, Hà Nội, 2007 có trọng tâm là quan điểm về vai trò, chất lượng đội ngũ công chức trong quá trình thực hiện chức năng nhiệm vụ, đặc biệt nhấn mạnh chất lượng đội ngũ công chức nhà nước và đề xuất các giải pháp về chính sách có tính chiến lược nhằm đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, trình độ của đội ngũ này thông qua kế hoạch cải cách chế độ công chức và Luật cải cách chế độ công chức. Tất cả mọi công chức bất luận đảng tịch, chủng tộc, tôn giáo.
về mặt quản lý nhân sự đều được đối đãi công bằng. Kết quả như nhau thì được đãi ngộ như nhau, người có thành tích cao được khen thưởng thoả đáng. 12 - Tác phẩm Truy tìm căn nguyên tăng trưởng của Edgar, Nxb Tri thức nhận định: Những tri thức cần thiết để năng cao chất lượng công chức bao gồm 9 nội dung cơ bản, đó là: Trình độ chuyên sâu ngành hành chính, trình độ hiểu biết các ngành liên quan, trình độ phân tích xã hội, trình độ thu thập xử lý thông tin, trình độ hiểu biết về chức năng nhiêm vụ, trình độ dự báo, dự doán các vấn đề sắp xảy ra, trình độ ngoại ngữ, trình độ xử lý các văn bản hành chính, trình độ thuyết trình. Tác giả cho rằng đây là vấn đề đòi hỏi bất cứ quốc gia nào muồn nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cần phải coi trọng.
Thời gian qua ở Mỹ có một số công trình nghiên cứu về vấn đề công chức Mỹ. Đặc biệt nghiên cứu về đội ngũ công chức phục vụ tại Cục dự trữ Liên bang Mỹ. Công trình Nâng cao chất lượng hoạt của đội ngũ công chức ở Mỹ của tác giả Robin Sharma, 1987 đã góp phần đổi mới cơ chế, chính sách của Mỹ đối với hoạt động của đội ngũ công chức nói chung, công chức ở Cục Liên bang Mỹ nói riêng. Đáng chú ý là công trình này đã đề cập đến các tiêu chí để xây dựng, phát triển công chức trong quá trình hoạt động tại Cục Liên bang Mỹ.
Ngoài ra còn kể đến công trình của Giáo sư Emitac, đại diện cho nhóm nghiên cứu khoa học ở trường Đại học Harvard University Mỹ Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức ở Cục dự trữ Liên bang Mỹ năm 2001. Ở Nhật Bản những năm qua có nhiều công trình nghiên cứu về đội ngũ công chức hoạt động trong ngành dự trữ quốc gia. Như chúng ta biết Nhật Bản là một nước có nền kinh tế trước đây rất khó khăn nên họ đã quan tâm đến việc xây dựng đội ngũ công chức làm công tác dự trữ quốc gia trên những lĩnh vực khác nhau, trong đó có dự trữ về lương thực, thực phẩm. Ngày nay, dự trữ quốc gia Nhật Bản phát triển ngày càng đáp ứng nhu cầu của quá trình phát triển đất nước.
Giáo sư Furuta Motoo năm 2001 có công trình nghiên cứu về sức mạnh của đội ngũ công chức ngành dự trữ của nhà nước Nhật. Để nâng cao hiệu quả phục vụ quá trình phát triển đội ngũ công chức ngành dự trữ quốc gia của Nhật, Tiến sĩ Omaro To đã có công trình nghiên cứu Chính sách phát triển đội ngũ công chức ngành dự trữ nhà nước năm 1968. Nổi bật nhất là công trình của Giáo sư người Nhật gốc Việt của Trường Đại học Tokyo Nhật Bản tên là Lê Thành Chung năm 2002. Ông là tác giả 13 của nhiều quyển sách và bài báo mang tính quốc tế, chuyên nghiên cứu về “Phát triển đội ngũ công chức ngành dự trữ quốc gia của các chính phủ”.
Ở Trung Quốc đến nay cũng có rất nhiều công trình nghiên cứu về phát triển đội ngũ công chức trong ngành dự trữ nhà nước: Nguồn nhân lực trong ngành dự trữ quốc gia nhằm đáp ứng yêu cầu mới trong quá trình phát triển, 2010, Lê Hồng Mao chủ biên; Đội ngũ công chức hoạt động trong ngành dự trữ nhà nước Trung Quốc, giáo trình trường Đại học Bắc Kinh, 1997; Đổi mới phương pháp quản lý hàng hóa, đảm bảo yếu tố khoa học kỹ thuật trong quá trình dự trữ nhà nước ở Trung Quốc, Bằng Kiếm Hoa, 1964; Sử dụng phương pháp bảo vệ hàng hóa có hiệu quả nhất trong dự trữ hàng hóa ở các kho tàng trên lãnh thổ Trung Quốc, 2007, Giáo sư Khê Hà ở Trung tâm nghiên cứu tài chính Trung Quốc… Ở Lào có công trình nghiên cứu liên quan đến đội ngũ công chức Đổi mới và phát triển đội ngũ công chức ngành dự trữ quốc gia Lào của nghiên cứu sinh Pun Nây năm 2001 tại Đại học Quốc gia Hà Nội. Nhiều cuộc hội thảo gần đây liên quan đến việc nghiên cứu đội ngũ công chức nói chung và công chức ngành dự trữ nhà nước nói riêng của Lào. Năm 2011 nước ta cũng đã tổ chức tập huấn cho đội ngũ công chức Lào “Nâng cao kỹ năng quản lý ngành dự trữ quốc gia”. Điều đó cho thấy các nhà nghiên cứu của Lào cũng đã quan tâm đến việc nâng cao trình độ công chức trong ngành dự trữ đảm nhận công tác này.
Ở Ấn Độ có công trình Thách thức của ngành dự trữ quốc gia của Ấn Độ trong thời đại mới của nhà nghiên cứu Gang Phư năm 1987. Nhà nghiên cứu hóa học Shanti Swaroop Bhatnagar đã nghiên cứu các phương pháp bảo vệ hàng hóa trong quá trình dự trữ. Các công trình nghiên cứu trong nước: Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu trong nước được công bố liên quan đến nâng cao chất lượng đội ngũ công chức và phát triển đội ngũ công chức ở nước ta nói chung, tiêu biểu là các công trình sau: - Phạm Thành Nghị, Vũ Hoàng Ngân (chủ biên), 2004, Quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam - một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Khoa học xã hội Hà Nội. Cuốn sách là tập hợp các bài nghiên cứu, bài viết, bài tham luận tại Hội thảo của Đề 14 tài KX.11 thuộc Chương trình khoa học - công nghệ cấp Nhà nước KX.05 (giai đoạn 2001 - 2005), với các vấn đề lý luận, kinh nghiệm và những khuyến nghị chính yếu trong quản lý nguồn nhân lực Việt Nam.
Công trình có ý nghĩa quan trọng để Nhà nước ta quản lý hiệu quả nguồn nhân lực Việt Nam, góp phần đẩy mạnh CNH, HĐH và thực hiện công cuộc đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. - Phạm Thành Nghị (chủ biên), 2006, Nâng cao hiệu quả quản lý nguồn nhân lực trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Khoa học xã hội Hà Nội.