Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học. Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học. Chương 3: Một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ Ở CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TIỂU HỌC 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng tiểu học Theo Từ điển Tiếng Việt: “CBQL là người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người không có chức vụ” [20]. CBQL có thể là cấp trưởng, cấp phó hoặc một tổ chức được cấp trên bổ nhiệm bằng quyết định hành chính nhà nước. Cấp phó giúp việc cho cấp trưởng, chịu trách nhiệm trước cấp trưởng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về công việc được giao. Vậy CBQL là chủ thể quản lý, là người có chức vụ trong tổ chức được cấp trên ra quyết định bổ nhiệm; người giữ vai trò dẫn dắt, tác động, ra lệnh, kiểm tra đối tượng quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu của đơn vị.
Người CBQL phải có phẩm chất và năng lực nổi trội hơn người khác, là tấm gương cho mọi người trong đơn vị noi theo. CBQL nhà trường chính là đội ngũ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bổ nhiệm và thực hiện các quyền hạn, trách nhiệm của mình theo văn bản của các cấp có thẩm quyền (Luật Giáo dục 2005, Điều lệ trường tiểu học,. Phát triển đội ngũ CBQL trong các cơ sở giáo dục có ý nghĩa rất lớn trong việc: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài”, đặc biệt có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao chất lượng GD&ĐT trong các nhà trường. Ở Việt Nam, từ những năm đầu của thập kỷ 90 thế kỷ trước cho đến nay đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục có giá trị đó là: Tập bài giảng lý luận đại cương về quản lý của đồng tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc [8]; “Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục’’ của tác giả Phạm Minh Hạc [14]; “Quản lý sự thay đổi trong giáo dục” của tác giả Đặng Xuân Hải [15]; “Quản lý nguồn nhân lực trong giáo dục’’ của tác giả Nguyễn Trọng Hậu [16]; “Các quan điểm phát triển giáo dục trong thời kì CNH- HĐH ở nước ta” của tác giả Đặng Bá lãm [17]; “Quản lý giáo dục, một số vấn đề lí luận và thực tiễn” của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc [18].
Bên 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cạnh đó còn một số bài viết đề cập đến quản lý giáo dục như: “Vấn đề kinh tế thị trường, quản lý nhà nước và quyền tự chủ các trường học” của tác giả Trần Thị Bích Liễu [19], đăng trên tạp chí giáo dục số 43 tháng 11 năm 2002. Trong bất kì một lĩnh vực nào đó, để phát triển KT-XH của đất nước nói chung, cũng như trong sự nghiệp phát triển giáo dục nói riêng, bên cạnh việc hình thành chiến lược phát triển sự nghiệp giáo dục bao giờ cũng có chiến lược phát triển NNL. Điều này được khẳng định rõ nét nhất trong giai đoạn từ năm 2000 đến nay đối với sự nghiệp giáo dục của Việt Nam. Đã có nhiều công trình nghiên cứu, đề xuất những giải pháp công tác quản lí, xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL, GV nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và đổi mới của sự nghiệp giáo dục đào tạo.
Một số Luận văn Thạc sĩ, chuyên ngành QLGD có những tác giả nghiên cứu cùng hướng với đề tài như: Đề tài “Quản lý đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng trong bối cảnh hiện nay” của tác giải Vũ Thị Kim Thu, năm 2015; đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Hoàng Giang Nam, năm 2016; đề tài “Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường học Sơn La đến năm 2020” của tác giả Đỗ Thị Minh Liên; đề tài: “Phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường Trung học cơ sở theo chuẩn ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội” của tác giả Trần Thị Điệp, năm 2016. Tuy nhiên trên địa bàn huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng. Các đề tài chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu thực trạng về số lượng, cơ cấu xây dựng đội ngũ CBQL trường học của một số địa phương cụ thể, chưa đề cập đến việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học một cách đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo về phẩm chất chính trị và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng những yêu cầu của đổi mới GD&ĐT trong giai đoạn hiện nay. Việc nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các trường tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học có ý nghĩa to lớn về mặt lý luận và thực tiễn trong việc đáp ứng yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục tiểu học của địa phương trong tình hình hiện nay.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số khái niệm cơ bản liên quan của vấn đề nghiên cứu 1. Phát triển Theo từ điển Tiếng Việt, phát triển là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp [21, tr. Như vậy, phát triển làm tăng cả về chất lượng và số lượng làm cho hệ giá trị được cải tiến, được hoàn thiện.
Như vậy, phát triển được hiểu là sự tăng trưởng, là sự chuyển biến theo chiều hướng tích cực, tiến lên. Theo tác giả Đặng Bá Lãm: “Phát triển là một quá trình vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, theo đó cái cũ chuyển biến mất và cái mới ra đời. Phát triển là một quá trình nội tại: bước chuyển từ thấp lên cao xảy ra bởi vì trong cái thấp đã chứa đựng dưới dạng tiềm tàng những khuynh hướng dẫn đến cái cao. Còn cái cao là cái thấp đã phát triển” [17, tr.
Chuẩn, chuẩn hóa, chuẩn hiệu trưởng Có những cách biểu đạt khác nhau về khái niệm chuẩn: Theo định nghĩa trong Bách khoa toàn thư giáo dục quốc tế “chuẩn là mức độ ưu việt cần phải có để đạt được những mục đích đặc biệt, là cái đo xem điều gì phù hợp, là trình độ thực hiện mong muốn trên thực tế hoặc mang tính xã hội. Chuẩn là cái gì đó được định ra, được xác định như một luật lệ, cho sự đo lường về số lượng, trọng lượng, phạm vi, độ lớn giá trị hay chất lượng, chuẩn còn được hiểu là tiêu chí so sánh để xác định mức độ đạt được. Kết hợp các ý trên có thể nói rằng chuẩn vừa là tiêu chí, vừa là cái gì đó sử dụng cho việc đo lường sự tiến bộ. Chuẩn hóa là những quá trình làm cho sự vật, đối tượng thuộc phạm trù nhất định đáp ứng được các chuẩn đã ban hành trong phạm vi áp dụng và hiệu lực của chuẩn đó.
Vai trò của chuẩn hóa là nhằm duy trì, ổn định và phát triển tổ chức. Tổ chức được duy trì, ổn định và phát triển như thế nào phụ thuộc vào quá trình chuẩn hóa được thể hiện trong các tổ chức đó, bởi bản chất của chuẩn hóa là làm cho các đối tượng, các quá trình của tổ chức đáp ứng được các chuẩn ban hành cho môi trường chính thức và sự phát triển của tổ chức. Chuẩn hiệu trưởng là hệ thống các yêu cầu cơ bản đối với hiệu trưởng về phẩm chất chính tri, đạo đức nghề nghiệp; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực lãnh đạo, quản lý nhà trường; năng lực tổ chức phối hợp với gia đình học sinh và xã hội 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đội ngũ CBQL trường tiểu học 1.
Đội ngũ Theo Từ điển Tiếng Việt: Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng [21, tr. Chúng ta có thể hiểu đội ngũ là một tập thể người được tổ chức và tập hợp thành một lực lượng, cùng chung lý tưởng, mục đích, làm việc theo kế hoạch, gắn bó với nhau về quyền lợi cả vật chất lẫn tinh thần. Khái niệm đội ngũ có liên quan với khái niệm nguồn nhân lực. Nguồn nhân lực có thể hiểu là tổng thể tiềm năng lao động của một nước hay một địa phương, tức là nguồn lao động, những người lao động có kỹ năng được chuẩn bị sẵn sàng tham gia vào một công việc nào đó trong cơ cấu lao động của xã hội.
Đội ngũ của một tổ chức cũng chính là nguồn nhân lực trong tổ chức đó. Quản lý Quản lý là một hoạt động được hình thành từ khi xã hội loài người xuất hiện, con người có sự hợp tác với nhau hoặc cùng nhau hoạt động với những mục đích chung nào đó. Hoạt động quản lý là hoạt động cần thiết phải thực hiện khi những con người kết hợp với nhau trong các nhóm, các tổ chức nhằm đạt mục tiêu chung. Chính vì thế quản lý được hiểu bằng nhiều cách khác nhau và được định nghĩa ở nhiều khía cạnh khác nhau.
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: “Quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”. Các tác giả còn phân định rõ về hoạt động quản lý: Là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra [8, tr. Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: Quản lý = “Quản” + “Lý”, trong đó “Quản” có nghĩa là giữ, duy trì ổn định, “Lý” có nghĩa là chỉnh sửa, sắp xếp để phát triển. Quản lý là quá trình tạo ra, duy trì sự ổn định và phát triển của tổ chức [18, tr.