CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHO VAY CÁ NHÂN MUA Ô TÔ TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Một số khái niệm cơ bản liên quan tới hoạt động cho vay cá nhân mua ô tô. Khái niệm chung về cho vay tiêu dùng. Tín dụng là một trong những chức năng kinh tế hàng đầu của các ngân hàng, để tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của các thành phần trong nền kinh tế.
Trong hoạt động kinh doanh ngân hàng, tín dụng là nghiệp vụ sinh lời chủ yếu, chiếm từ 1/3 đến 2/3 nguồn thu của các ngân hàng. Các ngân hàng cung cấp nhiều loại hình cho vay khác nhau dựa trên quy mô của từng ngân hàng, tương ứng với sự đa dạng trong mục đích vay, trên cơ sở đó mà tín dụng được phân thành nhiều loại như : cho vay ngắn hạn, cho vay dài hạn,cho vay tiêu dùng, bảo lãnh, cho thuê tài chính…trong đó cho vay tiêu dùng là một trong những thị trường đầy tiềm năng của các ngân hàng. Vậy “cho vay tiêu dùng” là gì? Trên thực tế có rất nhiều định nghĩa khác nhau về cho vay tiêu dùng, có người cho rằng: “Cho vay tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng đối với người tiêu dùng nhằm tài trợ cho chính nhu cầu tiêu dùng”. Có người lại nói: “Cho vay tiêu dùng là quan hệ kinh tế giữa một bên là ngân hàng và một bên là cá nhân người tiêu dùng, trong đó ngân hàng chuyển giao tiền cho khách hàng với nguyên tắc người đi vay sẽ hoàn trả cả gốc và lãi tại một thời điểm xác định trong tương lai”…Nhưng nhìn chung có thể định nghĩa: “Cho vay tiêu dùng là một hình thức qua đó ngân hàng chuyển cho khách hàng (cá nhân, hộ gia đình) quyền sử dụng một lượng giá trị (tiền) trong một khoảng thời gian nhất định, với những thỏa thuận mà hai bên đã ký kết (về số tiền cấp, thời gian cấp, lãi suất phải trả…) nhằm giúp cho khách hàng có thể sử dụng những hàng hóa và dịch vụ trước khi họ có khả năng chi trả, tạo điều kiện 5 cho họ có thể hưởng một cuộc sống cao hơn khi mà chưa có khả năng thanh toán ở hiện tại.
Khái niệm cho vay cá nhân mua ô tô Cho vay cá nhân mua ô tô là một sản phẩm của cho vay tiêu dùng vì thế cho vay ô tô được định nghĩa là một hình thức qua đó ngân hàng chuyển cho khách hàng( cá nhân, hộ gia đình) quyền sử dụng một lượng giá trị ( tiền ) trong một khoảng thời gian nhất định, với những thỏa thuận mà hai bên đã ký kết (về số tiền cấp, thời gian cấp, lãi suất phải trả…) nhằm giúp cho khách hàng có thể sử dụng chiếc ô tô mong muốn trước khi họ có khả năng chi trả, tạo điều kiện cho họ có thể sở hữu chiếc ô tô khi mà chưa có khả năng thanh toán ở hiện tại. Các lý thuyết liên quan trong cho vay mua ô tô 1. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay mua ô tô - Chỉ tiêu định lượng Thứ nhất, nhóm chỉ tiêu về tăng trưởng tín dụng Doanh số cho vay: Là tổng số tiền mà ngân hàng giải ngân dưới hình thức tiền mặt hoặc chuyển khoản trong một thời gian nhất định. Doanh số thu nợ: Là tổng số tiền mà ngân hàng thu hồi từ các khoản giải ngân trong một thời gian nhất định Dư nợ cho vay: Là khoản tiền mà ngân hàng đã giải ngân mà chưa thu hồi về Dư nợ = Dư nợ đầu kỳ + Doanh số cho vay trong kỳ – Doanh số thu nợ trong kỳ Tốc độ tăng doanh số cho vay được tính theo công thức sau: Doanh số cho vay kỳ này Tốc độ tăng doanh số =( - 1)× 100 Doanh số cho vay kỳ trước Tốc độ tăng dư nợ: Chỉ tiêu này phản ánh quy mô và sự tăng trưởng 6 hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng.
Tổng dư nợ cho vay cao và tăng trưởng thông qua từng thời kỳ cho thấy ngân hàng đã tạo được uy tín với khách hàng. Tuy nhiên, mức tăng trưởng cho vay của ngân hàng phải phù hợp với khả năng về vốn, quản lý kiểm soát rủi ro cũng như các nguồn lực về con người, công nghệ. Việc tăng trưởng dư nợ tín dụng vượt quá khả năng nguồn lực của ngân hàng sẽ tiềm ẩn rủi ro về thanh khoản và việc ngân hàng không có đủ điều kiện về nguồn lực để kiểm soát chặt chẽ các khoản vay sẽ ảnh hưởng xấu đến chất lượng cho vay. Dư nợ cho vay kỳ này Tốc độ tăng dư nợ =( - 1) × 100 Dư nợ cho vay kỳ trước Thứ hai, nhóm chi tiêu về hiệu quả và chất lượng tín dụng Nợ quá hạn: Là số tiền mà khách hàng chưa hoàn trả cho ngân hàng cả gốc và lãi khi đáo hạn hợp đồng tín dụng mà không làm đơn xin gia hạn hoặc điều chỉnh kỳ hạn với nguyên nhân hợp lý.
Nếu nợ quá hạn chiếm tỷ lệ cao trong tổng dư nợ, điều này chứa đựng rủi ro cho ngân hàng, thu nhập của ngân hàng sẽ bị giảm. ∑ dư nợ quá hạn cho vay mua ô tô tiêu dùng (cả gốc Tỷ lệ nợ quá hạn = và lãi) ∑ dư nợ cho vay mua ô tô tiêu dùng Theo quy định của NHNN thì tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ > 7% được xem là ngân hàng yếu kém, nếu chỉ số này ở mức dưới 5% Ngân Hàng được đánh giá là ngân hàng có nghiệp vụ tín dụng tốt, chất lượng cho vay cao. Chỉ tiêu vòng quay vốn tín dụng Vòng quay vốn tín dụng dùng để đo lường tốc độ luân chuyển vốn tín dụng ngân hàng. Nó cho thấy thời gian thu hòi nợ nhanh hay chậm.
So với kỳ trước nếu vòng quay vốn tín dụng ngắn hoặc số ngày của một vòng quay vốn tín dụng ngắn, chứng tỏ tốc độ quay vòng vốn tín dụng trong kỳ tăng nhanh 7 và việc đưa vốn vào sản xuất kinh doanh của ngân hàng đạt hiệu quả. Doanh số thu nợ Vòng quay vốn tín dụng = Dư nợ bình quân Chỉ tiêu doanh số thu nợ / Doanh số cho vay (%): Còn được gọi là hệ số thu nợ, và dùng để đánh giá khả năng thu nợ của PGD, trả nợ của khách hàng, cũng như việc sử dụng tài sản ngắn hạn trong một thời điểm nhất định. Chỉ tiêu này càng cao phản ánh khả năng thu nợ của ngân hàng càng tốt. Chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời từ hoạt động cho vay mua ô tô: Thu nhập thuần từ cho vay cho vay Tỷ lệ sinh lời = mua ô tô ×100% từ cho vay mua ô tô ∑ dư nợ cho vay mua ô tô Chỉ tiêu này cho biết cứ 1 đồng dư nợ cho vay tiêu dùng sẽ tạo ra bao nhiêu đồng thu nhập thuần cho Ngân Hàng.
Chỉ tiêu này phản ánh trực tiếp hiệu quả cho vay mua ô tô tiêu dùng, cho biết khả năng sinh lời của hoạt động cho vay mua ô tô tiêu dùng - Chỉ tiêu định tính Để đánh giá hoạt động cho vay cá nhân mua ô tô, ngoài các chỉ tiêu định lượng nêu trên dựa vào một số chỉ tiêu định tính sau: Đảm bảo các nguyên tắc cho vay Đảm bảo các chính sách xã hội của nhà nước trong cho vay Uy tín của ngân hàng đối với khách hàng Thái độ phục vụ của nhân viên, thủ tục thuận tiện Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để làm tốt công tác cho vay: Công chứng, quản lý nhà đất, tổ chức đoàn thể, trung tâm giao dịch đảm bảo… 8 1. Chính sách và điều kiện cho vay cá nhân mua ô tô Sản phẩm cho vay mua ô tô của SHB đáp ứng tốt nhất nhu cầu sở hữu xe hơi mà khách hàng yêu thích với nhiều tiện ích và sự đơn giản trong thủ tục vay vốn cung cấp đến khách hàng. - Đối tượng cho vay Dành cho các cá nhân có nhu cầu mua xe tại Nhà phân phối có ký Hợp đồng hợp tác với SHB. Khách hàng có nhu cầu vay vốn mua xe du lịch dưới 09 chỗ phục vụ mục đích đi lại - Điều kiện cho vay Xe có nguồn gốc hợp pháp Xe không bị hạn chế mua bán chuyển nhượng theo quy định của pháp luật Xe đủ tiêu chuẩn lưu thông theo quy định của pháp luật Việt Nam.
- Tiện ích Tài sản đảm bảo đa dạng, được nhận chính ô tô dự định mua làm tài sản đảm bảo. - Mức cho vay Theo giá trị tài sản đảm bảo Theo nhu cầu vốn: tối đa 90% nhu cầu vốn - Thời hạn cho vay từ 24 tháng đến 36 tháng - Đặc điểm cơ bản Phương thức trả nợ: Thông thường : trả lãi và trả gốc tối đa cuối kì Hoán đổi xe : trả lãi hàng tháng và trả gốc cuối kỳ đồng thời không áp dụng phí phạt trả nợ trước hạn - Nguyên tắc thực hiện khoản vay Bảo đảm bằng tài sản khác 9 +Thẩm định phê duyệt theo quy trình thông thường +Giải ngân khi hoàn thành thủ tục công chứng, đăng kí giao dịch bảo đảm Bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay +Thẩm định phê duyệt theo quy trình thông thường +Trên cơ sở đánh giá khách hàng và các yếu tố rủi ro của khoản vay để giải ngân - Điểm cạnh tranh Tài trợ cho khách hàng vay để hoàn vốn cho bên thứ ba trong thời gian tối đa 6 tháng kể từ ngày cấp giấy chứng nhận. Được áp dụng các chương trình cho vay ưu đãi. - Hồ sơ vay vốn Bản sao giấy chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu của CBNV và của vợ hoặc chồng (nếu có).
Bản sao hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú dài hạn (KT3) của Khách hàng và của vợ hoặc chồng (nếu có). Giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án trả nợ theo mẫu của SHB. Giấy tờ chứng minh nguồn thu nhập kê khai tại Giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án trả nợ. Hợp đồng mua bán xe ôtô, các giấy tờ chứng minh giá trị và nguồn gốc xuất xứ xe ôtô (nếu có).
Thời gian thẩm định và quyết định cho vay không quá 2 giờ. - Thủ tục và hồ sơ Bản sao CMND hoặc giấy tờ có giá trị tương đương của khách hàng vay vốn và chủ sở hữu giấy tờ có giá. Bản chính giấy tờ có giá và các giấy tờ liên quan khác. Giấy đề nghị vay vốn theo mẫu của SHB.
10 - Biểu phí: Quý khách thanh toán cho SHB các loại phí theo quy định tại biểu phí do Tổng Giám đốc SHB ban hành.