BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI TỐNG THANH BÌNH PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KÊ ĐƠN VÀ TUÂN THỦ DÙNG THUỐC TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TƯ NHÂN HÙNG VƯƠNG NĂM 2022 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: DƯỢC LÝ – DƯỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ: CK 60720405 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Liên Hương Nơi thực hiện: Trường ĐH Dược Hà Nội Thời gian thực hiện: 01/01/2022 - 02/05/2022 HÀ NỘI 2022 LỜI CẢM ƠN Trong những dòng đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô trong Ban giám hiệu, Phòng Sau đại học, Bộ môn Dược lâm sàng và các thầy cô trường Đại học Dược Hà Nội đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ , hướng dẫn tôi trong quá trình học tập tại trường. Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn chân thành đến: PGS. Nguyễn Thị Liên Hương – Nguyên Trưởng bộ môn Dược lâm sàng – là người đã tận tình hướng dẫn , chỉ bảo , hết lòng giúp đỡ và trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu , thực hiện luận văn này. Tôi xin bày tỏ long cám ơn chân thành tới Ban Giám đốc, khoa Dược và các đồng nghiệp tại bệnh viện đa khoa tư nhân Hùng Vương đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình tôi học tập. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè, những người đã luôn bên tôi, luôn động viên, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập chuyên khoa I. Tôi xin chân thành cảm ơn! Phú Thọ, ngày 02 tháng 05 năm 2022 Học viên Tống Thanh Bình MỤC LỤC CHƯƠNG 1. Tổng quan về đái tháo đường. Định nghĩa và dịch tễ học . Mục tiêu điều trị đái tháo đường . Các nhóm thuốc điều trị đái tháo đường típ 2. Mô hình quản lý bệnh đái tháo đường tại bệnh viện đa khoa tư nhân Hùng Vương. Tổng quan về tuân thủ dùng thuốc . Định nghĩa, vai trò. Các phương pháp đánh giá tuân thủ dùng thuốc . Các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ dùng thuốc. Các nghiên cứu về tuân thủ dùng thuốc . ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu . Thời gian và địa điểm nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Mẫu nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu . Quy trình thu thập số liệu. Nội dung nghiên cứu. Đặc điểm bệnh nhân và hực trạng kê đơn thuốc kiểm soát đường huyết . Thực trạng tuân thủ dùng thuốc hạ đường huyết và các yếu tố liên quan đến tuân thủ dùng thuốc . Tiêu chuẩn đánh giá và phân tích . Xử lý và phân tích số liệu . Phân tích số liệu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thực trạng kê đơn thuốc kiểm soát đường huyết. Đặc điểm của bệnh nhân trong nghiên cứu. Đặc điểm kê đơn thuốc kiểm soát đường huyết . Thực trạng tuân thủ dùng thuốc điều trị đái tháo đường và một số yếu tố ảnh hưởng . Đặc điểm tuân thủ dùng thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Đặc điểm kiến thức về bệnh đái tháo đường của bệnh nhân . Đặc điểm tự tin vào khả năng tư chăm sóc của bệnh nhân . Xác định một số yếu tố ảnh hướng đến tuân thủ dùng thuốc điều trị đái tháo đường típ 2 . Thực trạng kê đơn thuốc hạ đường huyết trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 . Đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đặc điểm kê đơn thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 . Thực trạng tuân thủ dùng thuốc hạ đường huyết, kiến thức về bệnh đái tháo đường và tự tin vào khả năng tự chăm sóc của bệnh nhân . Đặc điểm tuân thủ dùng thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Đặc điểm kiến thức về bệnh đái tháo đường của bệnh nhân . Đặc điểm tự tin vào khả năng tư chăm sóc của bệnh nhân . Một số yếu tố ảnh hướng đến tuân thủ dùng thuốc điều trị đái tháo đường típ 2 . 44 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 47 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT BHYT Bảo hiểm y tế BN Bệnh nhân BTMDXV Bệnh tim mạch do xơ vữa BYT Bộ Y tế ĐH Đường huyết ĐTĐ Đái tháo đường HA Huyết áp HDL-C HDL-Cholesterol IDF International Diabetes Federation (Liên đoàn Đái tháo đường quốc tế) LDL-C LDL-Cholesterol NCTM Nguy cơ tim mạch PTTH Phổ thông trung học SU Sulfonylurea TG Triglycerid WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Mục tiêu điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường ở người trưởng thành, không có thai. Các nhóm thuốc đường uống điều trị đái tháo đường típ 2. Các nghiên cứu về tuân thủ dùng thuốc………………………………. Phân loại điểm tuân thủ dùng thuốc. Tiêu chuẩn đánh giá tuân thủ dùng thuốc. Đặc điểm nhân khẩu học của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đặc điểm bệnh lý của bệnh nhân. Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân . Đặc điểm chung đơn thuốc của bệnh nhân . Đặc điểm các phác đồ kiểm soát đường huyết. Đặc điểm tuân thủ lĩnh/mua thuốc hạ huyết áp của bệnh nhân . Đặc điểm tuân thủ dùng thuốc hạ đường huyết của bệnh nhân . Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến. Kết quả phân tích hồi quy logistic đa biến . 37 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 3. Kết quả trả lời bộ câu hỏi kiến thức về bệnh đái tháo đường của bệnh nhân . Điểm trung bình trả lời bộ câu hỏi tự tin vào khả năng tự chăm sóc của bệnh nhân . 31 ĐẶT VẤN ĐỀ Đái tháo đường đang trở thành vấn đề y tế ngày càng nghiêm trọng. Đái tháo đường là một trong những bệnh mạn tính phổ biến nhất trên thế giới. Theo liên đoàn đái tháo đường Quốc tế (International Diabetes Federation- IDF), năm 2021, thế giới có 573 triệu người mắc đái tháo đường. Riêng khu vực Châu Á Thái Bình Dương có khảng 206 triệu người trưởng thành mắc đái tháo đường và ước tính đến năm 2045 tăng thành 260 triệu người. Chi phí y tế cho bệnh đái tháo đường ước tính lên đến 966 tỉ đô la mỗi năm. Đây là một gánh nặng lớn, nhất là các quốc gia đang phát triển [28]. Ở Việt Nam, tỷ lệ mắc đái tháo đường là 4,9%; tử vong do đái tháo đường chiếm 3% tổng số trường hợp tử vong do mọi nguyên nhân [30]. Bộ Y tế cũng liên tục cập nhật tài liệu chuyên môn phục vụ công tác điều trị bệnh đái tháo đường, trong đó mới nhất là “Hướng dẫn thực hành lâm sàng cho dược sĩ trong một số bệnh không lây nhiễm” năm 2019 và “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đái tháo đường típ 2” ngày 31/12/2020. Điều trị đái tháo đường cần có sự tham gia tích cực từ cả phía nhân viên y tế và người bệnh. Trong đó tuân thủ dùng thuốc có vai trò quan trọng trong quá trình điều trị. Tuy nhiên, các nghiên cứu ở Việt Nam và Thế giới đều cho thấy tỷ lệ đáng kể bệnh nhân đái tháo đường không tuân thủ dùng thuốc. Các nghiên cứu đã chỉ ra một số ảnh hưởng đến tuân thủ dùng thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường như giới tính, tuổi, chi phí điều trị, tình trạng kinh tế, trình độ học vấn, kiến thức về bệnh, tự tin vào khả năng tự chăm sóc [11], [13], [20], [21], [31]. Bệnh viện đa khoa tư nhân Hùng Vương là bệnh viện tư nhân hạng 3 với quy mô 400 giường bệnh. Bệnh viện có triển khai phòng khám quản lý bệnh nhân mạn tính trong đó có bệnh nhân đái tháo đường. Để góp phần tìm hiểu về thực trạng kê đơn và tuân thủ dùng thuốc của bệnh nhân đái tháo đường, chúng tôi thực hiện đề tài "Phân tích thực trạng kê đơn và tuân thủ dùng thuốc trên bệnh nhân đái tháo 1 đường típ 2 điều trị ngoại trú tại bệnh viện Đa khoa tư nhân Hùng Vương năm 2022" với 2 mục tiêu: - Mô tả đặc điểm bệnh nhân, thực trạng kê đơn thuốc kiểm soát đường huyết trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 được quản lý ngoại trú tại bệnh viện Đa khoa tư nhân Hùng Vương; - Phân tích tuân thủ dùng thuốc và xác định một số yếu tố liên quan đến tuân thủ dùng thuốc điều trị đái tháo đường típ 2. 2 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Tổng quan về đái tháo đường 1. Định nghĩa và dịch tễ học Bệnh đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa, có đặc điểm tăng glucose huyết mạn tính do khiếm khuyết về tiết insulin, về tác động của insulin, hoặc cả hai. Tăng glucose mạn tính trong thời gian dài gây nên những rối loạn chuyển hóa carbohydrate, protide, lipide, gây tổn thương ở nhiều cơ quan khác nhau, đặc biệt ở tim và mạch máu, thận, mắt, thần kinh [1], [29]. Tại Việt Nam, tính trong năm 2021 có khoảng 4,0 triệu người trưởng thành mắc bệnh đái tháo đường với khoảng 57 nghìn người tử vong do liên quan đến đái tháo đường [28]. Mục tiêu điều trị đái tháo đường Điều trị đái tháo đường nhằm mục đích hạn chế đến mức thấp nhất các biến chứng và đưa đường máu trở về giới hạn bình thường, nâng cao chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Mục tiêu điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường ở người trưởng thành, không có thai được trình bày trong Bảng 1. Mục tiêu điều trị ở các cá nhân có thể khác nhau: - Mục tiêu có thể thấp hơn (HbA1c < 6,5%) ở bệnh nhân trẻ, mới chẩn đoán, không có các bệnh lý tim mạch, nguy cơ hạ glucose máu thấp. - Ngược lại, mục tiêu có thể cao hơn (HbA1c từ 7,5-8%) ở những bệnh nhân lớn tuổi, mắc bệnh đái tháo đường đã lâu, có nhiều bệnh lý kèm theo, có tiền sử hạ glucose máu nặng trước đó [1], [12] Kiểm soát đường huyết đạt mục tiêu HbA1c < 7% đã được chứng minh làm giảm đáng kể biến chứng mạch máu nhỏ [23], [34]. Một số nghiên cứu cũng gợi ý việc mục tiêu HbA1c thấp hơn giúp giảm hơn nữa nguy cơ biến chứng [38]. Tuy nhiên việc hạ mục tiêu HbA1c có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết [12]. Do đó, những bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường lâu năm, có tiền sử hạ đường huyết, xơ 3 vữa động mạch tiến triển hoặc tuổi cao có thể được hưởng lợi từ mục tiêu HbA1c cao hơn [35], [36]. - Cần chú ý mục tiêu glucose huyết sau ăn (sau khi bắt đầu ăn 1-2 giờ) nếu đã đạt được mục tiêu glucose huyết lúc đói nhưng chưa đạt được mục tiêu HbA1c [1].
Tống Thanh Bình Phân Tích Thực Trạng Kê Đơn Và Tuân Thủ Dùng Thuốc Trên Bệnh Nhân Đái Tháo Đường ...
Chuyên khảo y tế phân tích Tống thanh bình phân tích thực trạng kê đơn và tuân thủ dùng thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng
Trường đại học
Trường Đại Học Dược Hà NộiChuyên ngành
Dược Lý – Dược Lâm SàngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Văn Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp IPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Tống Thanh Bình
Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hương
Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
Chuyên ngành: Dược Lý – Dược Lâm Sàng
Đề tài: Phân Tích Thực Trạng Kê Đơn Và Tuân Thủ Dùng Thuốc Trên Bệnh Nhân Đái Tháo Đường Típ 2 Điều Trị Ngoại Trú Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tư Nhân Hùng Vương Năm 2022
Loại tài liệu: Luận Văn Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp I
Năm xuất bản: 2022
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ