Luận văn phân tích thực trạng tồn trữ vắc xin tại CDC tỉnh Đồng Nai năm 2020

Phân tích thực trạng tồn trữ vắc xin tại trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai năm 2020 trong luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I.

• Tác giả: Châu Hoàng Diệu Trang
• Người hướng dẫn: GSTS. Nguyễn Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Phân Tích Thực Trạng Tồn Trữ Vắc Xin Tại Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Tật Tỉnh Đồng Nai Năm 2020
• Loại tài liệu: Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. ĐẠI CƯƠNG VỀ VẮC XIN, TỒN TRỮ VẮC XIN
• 2.1. Khái niệm
• 2.2. Phân loại
• 2.3. Đặc tính của một vắc xin tốt
• 2.4. Bảo quản vắc xin
• 2.4.1. Nhiệt độ bảo quản vắc xin
• 2.4.2. Ảnh hưởng của ánh sáng tới vắc xin
• 2.4.3. Ảnh hưởng của nhiệt độ cao tới vắc xin
• 2.4.4. Ảnh hưởng của đông băng tới vắc xin
• 2.4.5. Ảnh hưởng nhiệt độ lạnh tới vắc xin
• 2.4.6. Cách sắp xếp, bảo quản vắc xin trong kho lưu trữ
• 2.4.7. Kho bảo quản vắc xin
• 2.4.8. Một số dụng cụ bảo quản vắc xin ở cơ sở y tế
• 2.4.9. Dụng cụ kiểm tra công tác bảo quản ở cơ sở y tế
• 2.5. Dự trữ vắc xin
• 2.5.1. Tiếp nhận vắc xin
• 2.5.2. Nhãn và bao bì
• 2.5.3. Cấp phát và quay vòng kho
• 3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỒN TRỮ VẮC XIN TẠI VIỆT NAM
• 4. VÀI NÉT VỀ TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT TỈNH ĐỒNG NAI
• 4.1. Chức năng và nhiệm vụ
• 4.2. Chức năng và nhiệm vụ của Khoa Dược – VTYT
• 5. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 6. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6.1. Đối tượng nghiên cứu
• 6.2. Phương pháp nghiên cứu
• 6.2.1. Biến số nghiên cứu
• 6.2.2. Thiết kế nghiên cứu
• 6.2.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 6.2.4. Kỹ thuật thu thập số liệu và công cụ thu thập số liệu
• 6.2.5. Quá trình thu thập số liệu
• 6.2.6. Mẫu nghiên cứu
• 6.2.7. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 6.2.7.1. Phương pháp xử lý số liệu
• 6.2.7.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 7.1. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BẢO QUẢN VẮC XIN TẠI TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT TỈNH ĐỒNG NAI
• 7.1.1. Cơ cấu nhân sự, cơ sở vật chất
• 7.1.1.1. Cơ cấu nhân sự tham gia bảo quản vắc xin
• 7.1.1.2. Cán bộ có chứng nhận bảo quản tốt vắc xin, an toàn tiêm chủng
• 7.1.1.3. Cơ sở vật chất
• 7.1.1.4. Trang thiết bị bảo quản vắc xin
• 7.1.1.5. Tình hình hoạt động của trang thiết bị PCCC
• 7.1.1.6. Hoạt động kiểm soát nhiệt độ tại kho trong năm 2020
• 7.1.1.7. Nhiệt độ tại kho theo quy định trong năm 2020
• 7.1.2. CÔNG TÁC DỰ TRỮ VẮC XIN TẠI TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT TỈNH ĐỒNG NAI
• 7.1.2.1. Dự trữ vắc xin năm 2020
• 7.1.2.2. Công tác nhập xuất, tồn kho vắc xin Tiêm chủng mở rộng năm 2020
• 7.1.2.3. Công tác nhập xuất, tồn kho vắc xin dịch vụ năm 2020
• 7.1.2.4. Công tác kiểm kê vắc xin so với sổ sách
• 7.1.2.5. Nguyên tắc FEFO/FIFO
• 8. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Tồn Trữ Vắc Xin Tại Đồng Nai 2020

Năm 2020, công tác bảo quản và tồn trữ vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh Đồng Nai đã được thực hiện với nhiều thách thức. Việc phân tích thực trạng này không chỉ giúp đánh giá hiệu quả mà còn đề xuất các giải pháp cải thiện. Vắc xin COVID-19 đã trở thành một phần quan trọng trong công tác phòng chống dịch bệnh, và việc quản lý tồn trữ vắc xin là rất cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về Tồn Trữ Vắc Xin

Tồn trữ vắc xin là quá trình bảo quản vắc xin trong điều kiện thích hợp để đảm bảo hiệu lực và an toàn. Việc này bao gồm các yếu tố như nhiệt độ, ánh sáng và độ ẩm.

1.2. Vai Trò Của Vắc Xin Trong Công Tác Kiểm Soát Bệnh Tật

Vắc xin đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tỷ lệ mắc bệnh truyền nhiễm. Tại Đồng Nai, việc tiêm chủng vắc xin đã giúp giảm thiểu nhiều bệnh tật nguy hiểm.

II. Thách Thức Trong Công Tác Tồn Trữ Vắc Xin Tại Đồng Nai

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo quản vắc xin, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Các vấn đề như thiếu thiết bị bảo quản, không đủ nhân lực có chuyên môn, và sự thay đổi nhiệt độ trong quá trình vận chuyển là những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng vắc xin.

2.1. Thiếu Thiết Bị Bảo Quản Đúng Tiêu Chuẩn

Nhiều cơ sở y tế tại Đồng Nai chưa có đủ thiết bị bảo quản vắc xin đạt tiêu chuẩn, dẫn đến nguy cơ hư hỏng vắc xin.

2.2. Vấn Đề Về Nhân Lực Trong Quản Lý Vắc Xin

Thiếu nhân lực có chuyên môn trong việc bảo quản và quản lý vắc xin là một trong những thách thức lớn, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác tiêm chủng.

III. Phương Pháp Bảo Quản Vắc Xin Hiệu Quả Tại Đồng Nai

Để đảm bảo vắc xin được bảo quản đúng cách, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc theo dõi nhiệt độ và độ ẩm trong kho bảo quản là rất quan trọng.

3.1. Nguyên Tắc Bảo Quản Vắc Xin

Các nguyên tắc bảo quản vắc xin bao gồm việc duy trì nhiệt độ ổn định, tránh ánh sáng trực tiếp và đảm bảo không khí lưu thông trong kho.

3.2. Sử Dụng Thiết Bị Theo Dõi Nhiệt Độ

Sử dụng thiết bị theo dõi nhiệt độ điện tử giúp kiểm soát tình trạng bảo quản vắc xin, đảm bảo không xảy ra tình trạng đông băng hay nhiệt độ cao.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tồn Trữ Vắc Xin Tại Đồng Nai

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng công tác tồn trữ vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh Đồng Nai đã có những cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nâng cao chất lượng bảo quản.

4.1. Đánh Giá Hiệu Quả Bảo Quản Vắc Xin

Đánh giá hiệu quả bảo quản vắc xin cho thấy tỷ lệ hư hỏng đã giảm, nhưng vẫn cần cải thiện hơn nữa để đảm bảo an toàn cho người tiêm.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Đề xuất các giải pháp như tăng cường đào tạo nhân lực, đầu tư thiết bị bảo quản hiện đại và cải thiện quy trình kiểm tra chất lượng vắc xin.

V. Kết Luận Về Tồn Trữ Vắc Xin Tại Đồng Nai 2020

Công tác tồn trữ vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh Đồng Nai năm 2020 đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong công tác tiêm chủng.

5.1. Tương Lai Của Công Tác Tồn Trữ Vắc Xin

Tương lai của công tác tồn trữ vắc xin tại Đồng Nai cần được chú trọng hơn nữa, với sự đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Chức Năng

Khuyến nghị các cơ quan chức năng cần có chính sách hỗ trợ và đầu tư cho công tác bảo quản vắc xin, nhằm nâng cao chất lượng tiêm chủng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống y tế dự phòng, vắc xin là vũ khí chiến lược bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Tại Việt Nam, việc triển khai hiệu quả công tác tiêm chủng đã giúp loại trừ uốn ván sơ sinh từ năm 2005, thanh toán hoàn toàn bệnh bại liệt vào năm 2000, đồng thời giảm hàng chục đến hàng trăm lần tỷ lệ mắc các bệnh sởi, bạch hầu và ho gà. Tuy nhiên, vắc xin là sinh phẩm đặc biệt nhạy cảm với nhiệt độ và ánh sáng, có thể bị biến tính hoặc mất hoàn toàn hiệu lực bảo vệ nếu xảy ra sai sót trong chuỗi bảo quản lạnh. Luận văn Dược sĩ Chuyên khoa cấp I của tác giả Châu Hoàng Diệu Trang, thực hiện tại Trường Đại học Dược Hà Nội dưới sự hướng dẫn khoa học của Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình, tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý tồn trữ vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai. Địa bàn nghiên cứu là địa phương công nghiệp trọng điểm phía Nam với quy mô dân số trên 3.000.000 người cùng hơn 600.000 công nhân làm việc tại 63 khu và cụm công nghiệp. Mục tiêu chính của đề tài là phân tích toàn diện công tác bảo quản và dự trữ vắc xin trong khoảng thời gian từ ngày 01/01/2020 đến ngày 31/12/2020. Nghiên cứu đánh giá các chỉ số then chốt gồm: tỷ lệ duy trì dải nhiệt độ chuẩn từ 2 độ C đến 8 độ C đạt 96,71%, tỷ lệ nhân sự đạt chứng nhận Thực hành tốt bảo quản thuốc GSP đạt 100%, và độ chính xác trong kiểm kê đối chiếu kho so với sổ sách đạt 100%. Đề tài cung cấp cơ sở khoa học vững chắc giúp nâng cao hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng vắc xin tuyến tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng dược phẩm và hệ thống văn bản quy chuẩn y tế, trọng tâm là nguyên tắc Thực hành tốt bảo quản thuốc (GSP) theo Thông tư 36/2018/TT-BYT và Hướng dẫn bảo quản vắc xin ban hành theo Quyết định số 1730/QĐ-BYT của Bộ Y tế. Mô hình nghiên cứu tiếp cận theo 3 khái niệm cốt lõi:

• Dây chuyền lạnh (Cold Chain): Hệ thống thiết bị chuyên dụng duy trì liên tục dải nhiệt độ từ 2 độ C đến 8 độ C đối với vắc xin thông thường hoặc từ âm 15 độ C đến âm 25 độ C đối với vắc xin bại liệt uống OPV.
• Công cụ giám sát chất lượng: Ứng dụng chỉ thị nhiệt độ lọ vắc xin (VVM) theo dõi mức tích lũy nhiệt và thiết bị Freeze-tag cảnh báo nguy cơ đông băng khi nhiệt độ hạ dưới 0 độ C liên tục trong 60 phút.
• Nguyên tắc luân chuyển hàng hóa: Kết hợp quy tắc FEFO (hết hạn trước xuất trước) và FIFO (nhập trước xuất trước) nhằm tối ưu hóa vòng quay kho và triệt tiêu nguy cơ quá hạn sinh phẩm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp phương pháp hồi cứu dữ liệu trong toàn bộ 365 ngày của năm 2020 tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai. Cỡ mẫu nghiên cứu bao phủ toàn diện 100% các mặt hàng gồm 09 loại vắc xin tiêm chủng mở rộng và 44 loại vắc xin tiêm chủng dịch vụ lưu hành trong năm. Nguồn số liệu được thu thập từ phần mềm quản lý kho VNPT, sổ theo dõi nhiệt độ thủ công, dữ liệu trích xuất từ 05 nhiệt kế tự ghi 30 ngày và các biên bản kiểm kê định kỳ hàng tháng. Nhóm nghiên cứu tiến hành khảo sát thực địa mặt bằng kho gồm buồng lạnh bảo quản diện tích 35 mét vuông và vùng đệm giao nhận 8 mét vuông. Dữ liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm Microsoft Excel thông qua các chỉ số thống kê mô tả: tỷ lệ số ngày duy trì dải nhiệt độ chuẩn, tỷ lệ ghi chép đúng giờ, và tỷ lệ khoản mục khớp sổ sách. Việc lựa chọn phương pháp này đảm bảo tính chuẩn xác, khách quan và phản ánh chân thực các biến động vận hành kho vận y tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu ghi nhận các kết quả vận hành nổi bật trong năm 2020:

• Về nhân sự và cơ sở vật chất: Đội ngũ quản lý kho gồm 05 cán bộ chuyên trách (02 Dược sĩ Đại học, 03 Dược sĩ Cao đẳng và Trung cấp), trong đó 100% nhân sự đều sở hữu chứng chỉ tập huấn Thực hành tốt bảo quản thuốc GSP và An toàn tiêm chủng. Cơ sở hạ tầng gồm buồng lạnh bảo quản 35 mét vuông (thể tích 122,5 mét khối) và vùng đệm giao nhận 8 mét vuông (thể tích 28 mét khối), trang bị đồng bộ 03 tủ lạnh chuyên dụng TCW3000, 03 tủ lạnh Sanaky, 04 tủ lạnh dân dụng, 10 nhiệt kế dài, 10 chỉ thị đông băng và 04 bình chữa cháy CO2.
• Về kiểm soát nhiệt độ: Trong suốt 365 ngày khảo sát, 100% số ngày đều thực hiện theo dõi nhiệt độ 2 lần mỗi ngày. Số ngày duy trì ổn định nhiệt độ chuẩn từ 2 độ C đến 8 độ C đạt 353 ngày, chiếm tỷ lệ 96,71%. Số ngày ghi chép đúng khung giờ quy định đạt 331 ngày, chiếm tỷ lệ 90,68%.
• Về quản trị dự trữ và xuất nhập: Qua 12 đợt kiểm kê định kỳ hàng tháng, tỷ lệ khớp giữa sổ sách phần mềm và thực tế tồn kho đạt 100% đối với toàn bộ các khoản mục. Tỷ lệ sử dụng vắc xin tiêm chủng mở rộng duy trì ở mức cao, tiêu biểu như vắc xin Sởi đạt 97,22%, vắc xin Viêm gan B đạt 95,19%, trong khi Combefive đạt 58,77% và DPT đạt 61,77%. Danh mục vắc xin dịch vụ cung ứng thực tế đạt 44 loại, trong đó các loại chiếm sản lượng lớn gồm Vaxigrip với 9.250 liều và Infanrix hexa với 7.800 liều.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu chứng minh công tác vận hành kho vắc xin tại Đồng Nai đạt mức độ chuẩn hóa cao. Tỷ lệ ghi chép nhiệt độ đạt 100% số ngày vượt trội hơn so với một nghiên cứu tại Trung tâm Y tế huyện Vĩnh Thuận khi tỷ lệ ghi nhận nhiệt độ đúng chỉ đạt 71,4% và có tới 28,6% số ngày cuối tuần bị bỏ trống. Việc có 12 ngày (chiếm 3,29%) nhiệt độ buồng lạnh dao động ngoài dải chuẩn và 34 ngày (chiếm 9,32%) ghi chép lệch giờ chủ yếu do tác động của việc mở cửa kho giao nhận hàng số lượng lớn hoặc biến động điện áp cục bộ. Về mặt trình bày dữ liệu, việc sử dụng biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ sử dụng từng loại vắc xin tiêm chủng mở rộng và bảng phân tích cơ cấu xuất nhập 44 loại vắc xin dịch vụ giúp nhận diện rõ sự chênh lệch nhu cầu giữa các nhóm sinh phẩm. Độ chính xác 100% trong 12 đợt kiểm kê khẳng định vai trò tối quan trọng của việc ứng dụng phần mềm quản lý dược VNPT kết hợp quy tắc FEFO và FIFO trong kiểm soát thất thoát.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện chuỗi tồn trữ và nâng cao chất lượng dịch vụ tiêm chủng, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị trọng tâm:

• Nâng cấp hệ thống giám sát cảnh báo nhiệt độ tự động: Ban Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai và Khoa Dược cần trang bị cảm biến IoT giám sát nhiệt độ đa điểm, tích hợp module gửi tin nhắn SMS và còi báo động thông minh 24/7, nhằm mục tiêu đưa tỷ lệ duy trì dải nhiệt độ 2 độ C đến 8 độ C từ 96,71% lên 100%, triệt tiêu hoàn toàn 3,29% sai lệch nhiệt độ trước quý 3 năm 2023.
• Số hóa toàn diện quy trình ghi chép nhật ký kho: Bộ phận thủ kho dược chuyển đổi việc ghi chép sổ sách thủ công sang phần mềm tự động trích xuất dữ liệu từ 05 nhiệt kế tự ghi 30 ngày, nâng tỷ lệ ghi chép đúng khung giờ quy định từ 90,68% lên trên 99% trong vòng 06 tháng áp dụng.
• Tối ưu hóa mô hình dự trù và luân chuyển hàng tồn: Khoa Dược phối hợp các Trạm Y tế xã, phường rà soát nhu cầu thực tế, điều chỉnh tỷ lệ dự trù nhằm nâng tỷ lệ sử dụng vắc xin Combefive từ 58,77% và DPT từ 61,77% lên mức trên 85% trong năm 2023, đồng thời duy trì nghiêm ngặt nguyên tắc xuất kho FEFO và FIFO.
• Tăng cường bảo dưỡng kỹ thuật và diễn tập an toàn định kỳ: Đơn vị cần xây dựng lịch kiểm định định kỳ cho 10 tủ lạnh bảo quản, bảo dưỡng 04 bình chữa cháy CO2 và tổ chức tối thiểu 02 đợt tập huấn xử lý sự cố đứt gãy dây chuyền lạnh cho toàn thể nhân viên y tế hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị tham khảo thực tiễn và tính ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Lãnh đạo và cán bộ quản lý tại các Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) và Trung tâm Y tế tuyến huyện: Tài liệu cung cấp giải pháp thiết kế mặt bằng kho chuẩn GSP với buồng lạnh 35 mét vuông và vùng đệm 8 mét vuông, hỗ trợ xây dựng quy trình thao tác chuẩn (SOP) trong quản trị sinh phẩm y tế.
• Dược sĩ phụ trách kho và nhân viên dây chuyền lạnh: Cung cấp tài liệu hướng dẫn kỹ thuật kiểm soát nhiệt độ, phương pháp đọc chỉ thị Freeze-tag, kỹ năng kiểm kê đối chiếu sổ sách định kỳ 12 đợt trong năm và nguyên tắc sắp xếp tủ lạnh chuyên dụng.
• Học viên sau đại học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý Dược: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu hồi cứu, xây dựng hệ thống biến số logistics y tế và kỹ thuật xử lý dữ liệu xuất nhập tồn.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Sở Y tế: Cung cấp dữ liệu thực tế về thực trạng chuỗi cung ứng phục vụ hơn 3.000.000 người dân, làm căn cứ hoạch định chính sách phân bổ ngân sách và trang thiết bị tiêm chủng.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Nhiệt độ bảo quản chuẩn cho các loại vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng là bao nhiêu? Trả lời: Theo Quyết định số 1730/QĐ-BYT của Bộ Y tế, đại đa số các loại vắc xin như BCG, Sởi, DPT, Viêm gan B, Viêm não Nhật Bản B phải được bảo quản nghiêm ngặt ở nhiệt độ từ 2 độ C đến 8 độ C và tuyệt đối không để đông băng. Riêng vắc xin bại liệt uống OPV cần được bảo quản ở dải nhiệt độ âm sâu từ âm 15 độ C đến âm 25 độ C tại các kho tuyến tỉnh và trung ương.

Câu 2: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai kiểm soát nguy cơ đông băng vắc xin bằng thiết bị gì? Trả lời: Đơn vị đã trang bị 10 thiết bị chỉ thị đông băng điện tử Freeze-tag gắn trực tiếp trong các tủ lạnh bảo quản chuyên dụng. Thiết bị có hạn sử dụng 5 năm, tự động phát hiện và chuyển đổi trạng thái cảnh báo nguy hiểm nếu môi trường bảo quản hạ xuống 0 độ C liên tục trong 60 phút, giúp thủ kho kịp thời phát hiện và cách ly vắc xin nhạy cảm.

Câu 3: Kết quả kiểm kê đối chiếu giữa sổ sách và thực tế tại kho vắc xin đạt độ chính xác như thế nào? Trả lời: Qua 12 đợt kiểm kê định kỳ vào ngày cuối cùng của mỗi tháng trong năm 2020, tỷ lệ khớp giữa số liệu thực tế trong kho và dữ liệu quản lý trên phần mềm VNPT đạt độ chính xác tuyệt đối 100% về cả số lượng, chủng loại và khoản mục cho toàn bộ hơn 40 mặt hàng vắc xin lưu trữ.

Câu 4: Tỷ lệ tuân thủ thời gian và tần suất theo dõi nhiệt độ kho vắc xin trong năm 2020 ra sao? Trả lời: Hoạt động giám sát nhiệt độ được thực hiện 100% số ngày trong năm (365 trên 365 ngày) với tần suất chuẩn 2 lần mỗi ngày vào lúc 9h00 sáng và 14h00 chiều. Tỷ lệ ghi chép đúng khung giờ quy định đạt 90,68% (331 ngày), tỷ lệ ghi lệch giờ chiếm 9,32% (34 ngày) và hoàn toàn không có ngày nào bị bỏ sót việc ghi chép.

Câu 5: Nguyên tắc FEFO và FIFO được áp dụng như thế nào trong quản lý cấp phát vắc xin? Trả lời: Nguyên tắc FEFO (hết hạn trước xuất trước) được ưu tiên hàng đầu, bảo đảm các lô vắc xin có hạn dùng ngắn hơn sẽ được xuất trước để tránh quá hạn. Quy tắc FIFO (nhập trước xuất trước) được áp dụng bổ trợ khi các lô có cùng hạn sử dụng. Nghiên cứu chứng minh việc kết hợp hai nguyên tắc này giúp đơn vị kiểm soát hao hụt và không có vắc xin quá hạn trong năm 2020.

Kết luận

Luận văn Dược sĩ Chuyên khoa cấp I của tác giả Châu Hoàng Diệu Trang đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua 5 kết luận then chốt:

• Xây dựng đội ngũ 05 nhân sự chuyên trách đạt chuẩn 100% chứng chỉ GSP và An toàn tiêm chủng.
• Vận hành hiệu quả buồng lạnh 35 mét vuông và vùng đệm 8 mét vuông với tỷ lệ nhiệt độ đạt chuẩn 2 độ C đến 8 độ C là 96,71%.
• Thực hiện kiểm kê 12 đợt trong năm đạt độ chính xác 100% về số lượng và khoản mục trên hệ thống phần mềm.
• Đạt tỷ lệ sử dụng cao ở các vắc xin tiêm chủng mở rộng thiết yếu, tiêu biểu như vắc xin Sởi đạt 97,22% và Viêm gan B đạt 95,19%.
• Đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêm chủng dịch vụ cho cộng đồng với 44 loại vắc xin lưu hành, bảo vệ sức khỏe cho hơn 3.000.000 người dân tỉnh Đồng Nai.

Đề tài là tài liệu tham khảo giá trị cho các đơn vị y tế dự phòng trong việc chuẩn hóa chuỗi cung ứng lạnh. Các nhà quản lý y tế và độc giả có thể ứng dụng ngay các khuyến nghị từ nghiên cứu này để nâng cao năng lực bảo quản sinh phẩm tại cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Sự ra đời của vắc xin là thành tựu vĩ đại của lịch sử y học mà các nhà khoa học đã nghiên cứu thành công và đưa vào sử dụng đạt hiệu quả cao trong công tác phòng bệnh. Tiêm chủng vắc xin là một trong những biện pháp hiệu quả nhất trong bảo vệ sức khỏe, dự phòng bệnh tật cho con người. Tại Việt Nam sử dụng vắc xin bằng hình thức tự nguyện hay được nhà nước cấp miễn phí qua chương trình tiêm chủng mở rộng, tiêm chủng bằng vắc xin, tỷ lệ mắc bệnh truyền nhiễm có vắc xin dự phòng đã giảm đi hàng chục đến hàng trăm lần. Nhiều bệnh không có cas tử vong từ sau năm 2005.

Việt Nam đã đạt được các mục tiêu cam kết quốc tế là thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ được uốn ván sơ sinh năm 2005. Tỷ lệ mắc các bệnh trong chương trình tiêm chủng như: Ho gà, Bạch hầu, Sởi giảm rõ rệt. Các loại vắc xin dùng trong tiêm chủng được phép lưu hành tại Việt Nam đều đạt yêu cầu về tính an toàn và hiệu quả. Mặc dù vắc xin là an toàn, nhưng không phải hoàn toàn không có nguy cơ.

Phản ứng sau tiêm chủng ( PUSTC) có thể sẽ xuất hiện sau khi sử dụng vắc xin. Một số trường hợp PUSTC có thể do vắc xin hoặc do sai sót trong việc bảo quản, vận chuyển, chỉ định và kỹ thuật tiêm chủng vắc xin. Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến công tác quản lý vắc xin và dây chuyền lạnh như cung cấp không đủ thiết bị dây chuyền lạnh để bảo quản và vận chuyển vắc xin, không đủ các dụng cụ theo dõi nhiệt độ bảo quản vắc xin. Trong đó hiệu lực của vắc xin rất quan trọng vì vắc xin là một sinh phẩm đặc biệt rất nhạy cảm với nhiệt độ và đông băng.

Vì thế phải bảo quản vắc xin ở nhiệt độ cho phép của nhà sản xuất đến khi sử dụng. Vắc xin có thể bị hư hỏng, giảm hoặc mất hiệu lực nếu không được bảo quản đúng cách. Cho nên, việc bảo quản vắc xin ở nhiệt độ thích hợp là điều kiện quan trọng đề đảm bảo an toàn và hiệu quả trong tiêm chủng [7]. 1 Hiện tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai chưa có nghiên cứu đánh giá nào cụ thể về công tác tồn trữ, bảo quản vắc xin.

Do đó để có cái nhìn tổng quát hơn về công tác tồn trữ, bảo quản vắc xin tại đơn vị, để đánh giá các mặt đã làm được và các mặt còn hạn chế, thiếu sót nhằm khắc phục để xây dựng cách làm việc thực sự khoa học và bài bản hơn. Từ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm góp phần nâng cao công tác tồn trữ, bảo quản vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai, xuất phát từ thực tế đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích thực trạng tồn trữ vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, tỉnh Đồng Nai năm 2020” với các mục tiêu sau: 1. Phân tích thực trạng Bảo quản vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, tỉnh Đồng Nai năm 2020. Phân tích thực trạng Dự trữ vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, tỉnh Đồng Nai năm 2020; Từ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm góp phần nâng cao công tác tồn trữ, bảo quản vắc xin tại Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh Đồng Nai.

ĐẠI CƯƠNG VỀ VẮC XIN, TỒN TRỮ VẮC XIN 1. Khái niệm Vắc xin là chế phẩm có tính kháng nguyên dùng để tạo miễn dịch đặc hiệu chủ động, nhằm tăng cường sức đề kháng của cơ thể đối với một hoặc một số tác nhân gây bệnh cụ thể [29]. Vắc xin có thể là các vi rút hoặc vi khuẩn sống giảm độc lực, khi đưa vào cơ thể không gây bệnh hoặc gây bệnh rất nhẹ, vắc xin cũng có thể là các vi sinh vật bị bất hoạt (chết) hoặc chỉ là những sản phẩm tinh chế từ vi sinh vật [29]. Phân loại Vắc xin có nhiều loại, có thể chia ra 3 nhóm chính dựa vào cách tạo kháng nguyên: Vắc xin bất hoạt (chết): là các vi sinh vật độc hại bị giết bằng hóa chất hoặc bằng nhiệt [29].

Ví dụ: các vắc xin chống cúm, tả và viêm gan siêu vi A. Hầu hết các vắc xin loại này chỉ gây đáp ứng miễn dịch không hoàn toàn và ngắn hạn, cần phải tiêm nhắc nhiều lần. Vắc xin sống giảm động lực: là các vi sinh vật được nuôi cấy dưới những điều kiện đặc biệt nhằm làm giảm đặc tính độc hại của chúng. Vắc xin điển hình loại này thường gây được đáp ứng miễn dịch dài hạn và là loại vắc xin được ưa chuộng dành cho người lớn khỏe mạnh.

Các vắc xin ngừa bệnh sốt vàng, sởi và quai bị đều thuộc loại này. Các "toxoid" hay còn gọi là giải độc tố, biến độc tố là các hợp chất độc bị bất hoạt trích từ các vi sinh vật (trong trường hợp chính các độc chất này là phương tiện gây bệnh của vi sinh vật). Ví dụ: các vắc xin ngừa uốn ván và bạch hầu. Đặc tính của một vắc xin tốt - Thời gian bảo vệ dài (khoảng cách giữa các liều xa) - Ổn định khi tiếp xúc với nhiệt độ, ánh sáng.

- Tạo được đáp ứng miễn dịch của cơ thể (bắt chước nhiễm tự nhiên) - An toàn- ít tác dụng phụ. Bảo quản vắc xin 1. Nhiệt độ bảo quản vắc xin Theo Quyết định số 1730/QĐ – BYT ngày 16 tháng 5 năm 2014 của Bộ Y tế về việc ban hành “ Hướng dẫn bảo quản vắc xin”. Quy định nhiệt độ bảo quản vắc xin trong chương trình TCMR ở các tuyến Kho tại các tuyến Vắc xin Cơ sở y Quốc gia Khu vực Tỉnh Huyện tế OPV Bảo quản ở nhiệt độ -150C đến -250C BCG Bảo quản ở nhiệt độ +20C đến +80C Bảo quản ở nhiệt độ Sởi nhưng cũng có thể bảo quản ở nhiệt +20C đến +80C MR độ từ -15 C đến -25 C nếu không đủ 0 0 Hib đông khô chổ Hib dung dịch Viêm gan B DPT DT/TT/Td Bảo quản ở nhiệt độ +20C đến +80C, không được để đông DTP-VGB- băng Hib DTP-VGB- IPV-Hib 4 1.

Ảnh hưởng của ánh sáng tới vắc xin Vắc xin BCG, vắc xin sởi là những vắc xin rất nhạy cảm với ánh sáng và không được để những vắc xin này tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời và ánh sáng đèn huỳnh quang (đèn nê ông). Những vắc xin này được đựng trong lọ thủy tinh có màu nâu sẫm [5]. Ảnh hưởng của nhiệt độ cao tới vắc xin Ở nhiệt độ cao, vắc xin bị hỏng hoặc bị giảm hiệu lực không bao giờ hồi phục được. Mỗi lần tiếp xúc với nhiệt độ cao thì hiệu lực của vắc xin lại giảm dần và dần dần sẽ giảm hoàn toàn.

Khi đó vắc xin không còn giá trị sử dụng nữa. Ảnh hưởng của vắc xin với nhiệt độ cao được xếp thứ tự như sau [5]: Bảng 1. Ảnh hưởng nhiệt độ cao tới vắc xin Mức chịu ảnh hưởng Vắc xin Nhạy cảm cao hơn Bại liệt uống (OPV) Sởi Bạch hầu - Ho gà - Uốn ván (DPT) Lao (BCG) Hib, Bạch hầu - Uốn ván (trẻ nhỏ) Uốn ván - bạch hầu ( trẻ lớn), uốn ván , viêm Ít nhạy cảm ơn gan B, viêm não Nhật Bản Chú ý: tất cả vắc xin đông khô điều trở nên nhạy cao sau khi hồi chỉnh 1. Ảnh hưởng của đông băng tới vắc xin Khi bị đông băng hoặc khi ở dưới 00C vắc xin sẽ mất hiệu lực.

Những vắc xin này cần phải được bảo vệ không cho tiếp xúc với nhiệt độ cao và nhiệt độ đông băng. Nguyên nhân thông thường nhất vắc xin gây phơi nhiễm với nhiệt độ đông băng là vắc xin tiếp xúc trực tiếp với các bình tích lạnh đông đá hoặc tiếp xúc trực tiếp với nước đá [5]. Ảnh hưởng nhiệt độ lạnh tới vắc xin Mức chịu ảnh hưởng Vắc xin Nhạy cảm cao hơn Viêm gan B Hib (dung dịch) Bạch hầu - Ho gà - Uốn ván (DPT) Uốn ván - Bạch hầu (DT) Bạch hầu - Uốn ván (Td) Ít nhạy cảm hơn Uốn ván 1. Cách sắp xếp, bảo quản vắc xin trong kho lưu trữ 05 Nguyên tắc bảo quản vắc xin trong tủ lạnh ( dùng làm tiêu chí đánh giá) Tiêu chí 1: Tất cả vắc xin và dung môi phải bảo quản ở khoang chính.

Nếu không đủ chỗ dung môi có thể bảo quản ở nhiệt độ thường, chú ý trước khi sử dụng dung môi phải được để lạnh [5]. Tiêu chí 2: Sắp xếp hộp vắc xin đúng vị trí để tránh làm đông băng vắc xin và có khoảng cách để khí lạnh lưu thông giữa các hộp [5]. Tiêu chí 3: Vắc xin sử dụng theo nguyên tắc hạn ngắn phải được sử dụng trước, tiếp nhận trước phải được dùng trước và/hoặc theo tình trạng của chỉ thị nhiệt độ lọ vắc xin (VVM) [5]. Tiêu chí 4: Chỉ giữ những vắc xin còn sử dụng được trong tủ lạnh, không được để thực phẩm hoặc đồ uống trong tủ lạnh, không mở tủ lạnh thường xuyên.

Tiêu chí 5: Bảo quản vắc xin ở đúng vị trí trong tủ lạnh tùy thuộc vào loại tủ lạnh đang sử dụng. Đảm bảo các khuyến cáo của mỗi loại tủ lạnh [5]. Kho bảo quản vắc xin Mỗi loại vắc xin đòi hỏi điều kiện bảo quản phù hợp với yêu cầu của từng loại để tránh làm ảnh hưởng đến chất lượng vắc xin. Kho phải cao ráo, thoáng mát, có các tủ lạnh chuyên dụng, kho được trang bị máy điều hòa nhiệt 6 độ, phương tiện phòng chống cháy nổ.

Có máy phát điện để bảm bảo nguồn điện cho tủ lạnh bảo quản vắc xin trong trường hợp mất điện đột xuất [2]. Vắc xin nhập kho phải được bảo quản theo yêu cầu của nhà sản xuất và cần theo dõi về nhiệt độ và hạn dùng một cách chặt chẽ và theo đúng nguyên tắc “Quy trình thực hành chuẩn trong quản lý kho và bảo quản vắc xin theo dây chuyền lạnh”, có bảng theo dõi nhiệt độ hàng ngày: sáng từ 07h15 - 12h00; chiều từ 13h30 – 17h kể cả ngày thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ, tết [5]. Một số dụng cụ bảo quản vắc xin ở cơ sở y tế Tủ lạnh: có 2 loại: Tủ lạnh mở cửa phía trên và tủ lạnh mở cửa phía trước [8] Tủ lạnh mở cửa phía trên: Tủ lạnh bảo quản vắc xin có 02 khoang: Một khoang chính ( khoang lạnh) để bảo quản vắc xin và dung môi nhiệt độ từ +20C đến +80C. Có nút điều chỉnh nhiệt độ.

Khoang thứ 2 ( khoang làm đá) dùng để làm đông băng bình phích tích lạnh. Nhiệt độ ở khoang này khoảng từ -20C đến -150C.