CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ THUYET VE BẢO HIEM VAT CHAT XE CƠ GIỚI VÀ HOAT ĐỘNG KHAI THAC BẢO HIEM VẬT CHÁT XE CƠ GIỚI 1. Tổng quan về bảo hiểm vật chất xe cơ giới 1.1 Khái niệm bảo hiểm vật chất xe cơ giới và các khái niệm khác có liên quan *) Khái niệm bảo hiểm vật chat xe cơ giới và các khái niệm khác có liên quan! Bảo hiểm vật chất xe cơ giới là loại hình bảo hiểm tài sản, được thực hiện dưới hình thức bảo hiểm tự nguyện. Chủ xe tham gia bảo hiểm vật chat xe là dé được bồi thường những thiệt hại vật chất xảy ra với xe của mình do những rủi ro được bảo hiểm gây nên. Vì vậy, đối tượng bảo hiểm vật chất xe cơ giới là bản thân những chiếc xe còn giá trị và được phép lưu hành trên lãnh thổ quốc gia.
Đối với xe môtô, xe máy thường các chủ xe tham gia bảo hiểm toàn bộ vật chất thân xe. Đối với xe ôtô, các chủ xe có thể tham gia toàn bộ hoặc cũng có thể tham gia từng bộ phận của xe. Xe ôtô thường có các tông thành: Thân vỏ; động cơ; hộp số. *) Các khái niệm khác có liên quan? “Doanh nghiệp bảo hiểm”: là doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo Giấy phép thành lập và hoạt động do Bộ ai chính cấp dé kinh doanh bảo hiểm.
“Bên mua bảo hiểm”: là tổ chức, cá nhân giao kết hợp đồng bảo hiểm với doanh nghiệp bảo hiểm và đóng phí bảo hiểm. “Chủ xe cơ giới”: là tô chức, cá nhân sở hữu xe ô tô hoặc được chủ sở hữu xe 6 tô giao chiếm hữu, sur dụng hợp pháp xe ô tô; hoặc cá nhân, tô chức là chủ sở hữu thực tế chưa làm thủ tục đăng ký theo quy định nhưng có Hợp đồng mua bán. “Xe ô tô”: bao gồm xe ô tô con, xe bán tải, xe tải, xe khách, xe buýt, rơ moóc hoặc sơ mi ro moóc được kéo bởi 6 tô dau kéo,.không bao gôm xe mô tô hai ! Giáo trình Bảo hiểm thương mại, NXB. Đại học Kinh tế Quốc dân ? Quy tac Bảo hiém Vật chat xe cơ giới Bảo Việt bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy, xe đạp điện, xe máy điện và các loại xe tương tự.
“Thời gian sử dụng xe”: là khoảng thời gian tính từ tháng đăng ký lần đầu tại Việt Nam đến thang giao kết hợp đồng bảo hiểm. Đối với xe nhập khâu đã qua sử dụng ở nước ngoài, thì thời gian sử dụng tính từ tháng một của năm sản xuất đến tháng giao kết hợp đồng bảo hiểm. “Phí bảo hiểm”: là khoản tiền mà bên mua bảo hiểm phải đóng cho doanh nghiệp bảo hiểm theo thời hạn và phương thức do các bên thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. “Quy tắc bảo hiểm xe ô tô (viết tắt là Quy tắc)”: là điều khoản quy định quyền lợi, trách nhiệm của Chủ xe và Doanh nghiệp bảo hiểm.
“Sự kiện bảo hiểm”: là sự kiện khách quan do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định mà khi sự kiện đó xảy ra thì doanh nghiệp bảo hiểm phải trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm.2 Sự cần thiết và vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới Trên thế giới nói chung hay tại Việt Nam nói riêng, TNGT luôn là mối hiểm họa, tiềm ân những nguy cơ lớn gây thiệt hại về người và tài sản. Bên cạnh đó, khi một vụ TNGT xảy ra, thì những thiệt hại không chỉ bó hep trong phạm vi vụ tai nạn đó, mà còn có thể gây tác động tiêu cực tới quá trình sản xuất kinh doanh cũng như là nền kinh tế. Bởi lẽ theo những thống kê không công khai, những đối tượng tham gia giao thông thường là những lao động chính trong gia đình nên khi TNGT không may xảy ra, ngoài những thiệt hại về người và tài sản TGGT như đã nói ở trên, thì còn đó là những gánh nặng chực chờ của mỗi gia đình, của xã hội. Tai nạn giao thông là một điều không ai mong muốn xảy ra, nhưng trong quá trình thực tế vận hành trên đường có vô vàn tình huống mà người tham gia giao thông khó thé lường trước.
Sẽ có những nỗi đau, những gánh nặng về vat chất lẫn tinh thần ké cả khi tai nạn đã qua đi. Vì thế việc chủ xe tham gia bảo hiểm vật chat xe cơ giới dé chuyền giao rủi ro, giảm thiểu một phần thiệt hại là điều hợp lý khách quan. Thay vì phải đau đầu đồ hầu bao dé khắc phục những tén thất thì người tham gia bảo hiểm sẽ được người bảo hiểm đứng ra gánh trách nhiệm bù đắp các thiệt hại của chính chủ và bồi thường cho người thứ ba nếu có. Giúp việc khắc phục hậu quả sau tai nạn nhanh chóng hơn góp phần 6n định sản xuất kinh doanh và đời sống.
Từ những nguyên do đã liệt kê ở trên, bảo hiểm vật chất xe cơ giới ra đời như là lẽ tất yếu khách quan. Nhằm hỗ trợ một phần về mặt tài chính cho chủ phương tiện khi tham gia giao thông gặp những rủi ro về TNGT, tạo sự an tâm cho các chủ xe. Vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới: Bảo hiểm vật chất xe cơ giới có những vai trò to lớn và quan trọng không chỉ với chủ xe nói riêng mà còn là với cả xã hội nói chung. Những vai trò đó được thể hiện qua những khía cạnh như sau: Thứ nhất, doi với khách hàng Về bản chất, bảo hiểm nói chung hay bảo hiểm vật chất xe cơ giới nói riêng là sản pham mang tinh vô hình và không mong đợi, việc tham gia bảo hiểm giúp khách hang có thé yên tâm hon trong quá trình vận hành xe tham gia giao thông nhưng thực sự không ai mong muốn phải dùng đến bảo hiểm.
Bởi lẽ khi bảo hiểm được sử dụng là khi đã xảy ra tôn thất, đồng nghĩa với việc chiếc xe đã xảy ra hư hại, mà đây là điều không ai mong muốn đặc biệt là với chủ xe. Khi tham gia bảo hiểm, khách hàng phải đóng một số tiền dựa trên một tỷ lệ nhất định so với giá trị xe tham bảo hiểm, khoản tiền này gọi là phí bảo hiểm. Từ số tiền này, DNBH hình thành nên một quỹ tiền tệ tập trung dé nhanh chóng bồi thường cho những ton thất của chủ xe nếu tôn thất đó thuộc phạm vi bảo hiểm. Những khoản bồi thường này là những chi phí hợp lý giúp chủ xe sớm khắc phục tốn thất, giảm thiểu gánh nặng tài chính như chi phí sửa chữa, thay thế,.
Day cũng chính là mục đích lớn nhất bảo hiểm. Nhờ số tiền này mà người TGBH có thể khắc phục những thiệt hại đã xảy ra, từ đó tiếp tục ôn định cuộc sống. Thứ hai, doi với doanh nghiệp bảo hiểm Bảo hiểm là một sản phẩm vô cùng đặc thù, bên cạnh những điều đã nói ở trên thì kinh doanh bảo hiểm còn dựa theo chu trình đảo ngược, tức là ghi nhận doanh thu trước và chi phí sau. Khoản phí mà khách hàng nộp cho DNBH sẽ được ghi nhận là doanh thu còn những khoản sau đó nhằm bồi thường cho khách hàng khi xảy ra tôn thất thì được ghi nhận là chi phí.
Cũng giỗng như khách hàng, DNBH cũng không mong muốn tổn thất xảy ra vì khi ton thất xảy ra DNBH phải bồi thường cho khách hàng, đồng nghĩa với việc phát sinh thêm chỉ phí, điều này trực tiếp ảnh hưởng tới lợi nhuận của nhà bảo hiểm. DNBH cũng không thê gia tăng lợi nhuận bằng cách cắt giảm chi phí và không bồi thường cho khách hàng, nhưng như đã nói ở trên, khoản phí của những người TGBH sẽ được DNBH hình thành một quỹ tiền tệ tập trung, từ quỹ tiền tệ này, DNBH có thể trích lập một phan dé sử dụng nhằm đầu tư sinh lời hay kinh doanh những mảng khác. Tựu chung lại, bảo hiểm đều mang lại những lợi ích quan trọng cho cả bên tham gia bảo hiểm hay bên bảo hiểm. Thứ ba, đối với xã hội Bảo hiểm tạo việc làm cho người lao động, gia tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước và huy động các nguồn vốn cho đầu tư phát triển kinh tế xã hội.
Giống như đã nói ở trên, việc người tham gia bảo hiểm đóng phí bảo hiểm giúp DNBH tạo một quỹ tiền tệ tập trung nhằm bồi thường khi chủ xe gặp thiệt hại. Tuy vậy bảo hiểm vốn dựa trên nguyên tắc “Luật số lớn”, không phải tất cả những người tham gia sẽ đều tốn thất và cũng không phải tồn that nào cũng đều được bồi thường. Một phần tiền nhàn rỗi vì chưa phải chỉ trả từ quỹ tập trung sẽ được DNBH đem đi đầu tư nhằm sinh lời với các hình thức mà được nhà nước cho phép. Thị trường kinh tế thì luôn biến động, tỷ lệ lạm phát không có dấu hiệu giảm đi, việc doanh nghiệp sử dụng tiền từ quỹ nhàn rỗi dé đầu tư vừa nhằm gia tăng lợi nhuận cho chính doanh nghiệp nhưng cũng đồng thời góp phan thúc day sự phát triển của nền kinh tế.
Cụ thé hơn thì bên cạnh ngân hang, bảo hiểm cũng là nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư nhiều vào nền kinh tế, góp phan tăng thu cho ngân sách nhà nước. Từ nguồn đóng góp này chính phủ có thé sử dụng dé tạo thêm việc làm cho NLD hạn chế tinh trạng thất nghiệp. Thêm vào đó, từ việc thị trường bảo hiểm ngày càng mở rộng, có thêm nhiều DNBH tham gia thị trường giúp gia tăng tính cạnh tranh và cần thêm nhân lực dé tham gia, điều này cũng trực tiếp tạo thêm việc làm cho NLD.3 Nội dung cơ bản của bảo hiểm vật chất xe cơ giới 1.1 Đối tượng và phạm vi bảo hiểm a) Đối tượng bảo hiểm 3 Giáo trình Bảo hiểm thương mại. NXB Đại học Kinh tế Quốc dân Đối tượng được BH vật chất xe cơ giới là tất cả các loại xe tham gia giao thông đường bộ bang động cơ của chính chiếc xe đó (bao gồm mô tô, 6 tô, xe máy) còn giá trị, có đủ điều kiện về kỹ thuật và pháp lý cho việc lưu hành xe, có giấy phép lưu hành xe do cơ quan có thâm quyền cấp và hoạt động trên lãnh thổ nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chủ xe phải được cơ quan có thâm quyền cấp giấy đăng ky xe, biển kiểm soát, giấy chứng nhận kiểm định về an toàn kỹ thuật và môi trường. Cụ thể: - Đối với xe mô tô (xe máy) các loại, người ta tiến hành BH vật chất thường xuyên. - Đối với xe ô tô các loại có thê tiến hành BH vật chất thân xe hoặc từng bộ phận của chiếc xe.