Đỗ Thùy Lan: Phân Tích Thực Trạng Sử Dụng Thuốc Điều Trị Ngoại Trú Tại Bệnh Viện Tâm Thần Kinh ...

Phân tích thực trạng sử dụng thuốc điều trị ngoại trú tại bệnh viện tâm thần kinh Hưng Yên năm 2021 trong luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I.

• Tác giả: Đỗ Thùy Lan
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Đề tài: Phân tích thực trạng sử dụng thuốc điều trị ngoại trú tại bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên năm 2021
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG KÊ ĐƠN – SỬ DỤNG THUỐC
• 2.1. Hoạt động kê đơn thuốc trong chu trình sử dụng thuốc
• 2.2. Sai sót trong kê đơn
• 2.3. Quy chế kê đơn thuốc ngoại trú
• 2.3.1. Khái niệm đơn thuốc
• 2.3.2. Quy định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú
• 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Biến số nghiên cứu
• 3.2.2. Thiết kế nghiên cứu
• 3.2.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.2.4. Mẫu nghiên cứu
• 3.2.5. Phương pháp xử lý, phân tích số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân tích kê đơn thuốc ngoại trú tại bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên
• 4.1.1. Thực hiện quy định về thủ tục hành chính (tên cơ sở, số điện thoại, tên, tuổi, địa chỉ của người bệnh, thông tin người kê đơn. Ghi tên thuốc, hướng dẫn sử dụng thuốc trong đơn
• 4.1.2. Số thuốc kê trong đơn
• 4.1.3. Chi phí cho một đơn thuốc
• 4.1.4. Thực hiện quy chế kê đơn thuốc hướng thần
• 4.1.5. Tỷ lệ thuốc kê trong đơn nằm trong Danh mục thuốc bệnh viện
• 4.1.6. Tỷ lệ các thuốc an thần kinh được kê trong đơn
• 4.1.7. Số lượng, giá trị sử dụng của thuốc theo nguồn gốc, xuất xứ
• 4.1.8. Cơ cấu danh mục thuốc được kê theo từng thuốc, nhóm điều trị
• 4.1.9. Tỷ lệ phối hợp thuốc trong đơn
• 4.1.10. Phân tích về tương tác thuốc trong đơn
• 4.2. Đánh giá việc tuân thủ điều trị của người bệnh điều trị ngoại trú
• 4.2.1. Người bệnh uống thuốc đúng liều, đúng thời điểm
• 4.2.2. Người bệnh quên không uống thuốc trong thời gian 4 tuần
• 4.2.3. Người bệnh tự ý ngưng thuốc không tái khám, uống thêm thuốc khác
• 4.2.4. Lý do người bệnh không tuân thủ điều trị
• 4.2.5. Tuân thủ điều trị và biểu hiện bệnh
• 4.3. Kê đơn thuốc điều trị ngoại trú tại bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên
• 4.3.1. Thực hiện quy định về thủ tục hành chính
• 4.3.2. Về ghi tên thuốc và hướng dẫn sử dụng thuốc
• 4.3.3. Số thuốc kê trong đơn
• 4.3.4. Chi phí cho một đơn thuốc
• 4.3.5. Thực hiện quy chế kê đơn thuốc hướng thần
• 4.3.6. Tỷ lệ thuốc kê nằm trong danh mục thuốc bệnh viện
• 4.3.7. Tỷ lệ các thuốc an thần kinh được kê trong đơn
• 4.3.8. Số lượng, giá trị của thuốc theo nguồn gốc xuất xứ
• 4.3.9. Cơ cấu danh mục thuốc được kê theo từng thuốc, nhóm điều trị
• 4.3.10. Tỷ lệ phối hợp thuốc trong đơn
• 4.3.11. Tương tác thuốc trong đơn
• 4.4. Về sự tuân thủ điều trị của người bệnh ngoại trú tại bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên
• 4.4.1. Uống thuốc đúng liều, đúng thời điểm
• 4.4.2. Người bệnh quên không uống thuốc trong thời gian 4 tuần
• 4.4.3. Người bệnh tự ý ngưng thuốc không tái khám, uống thêm thuốc khác
• 4.5. Về tuân thủ điều trị
• 4.5.1. Lý do người bệnh không tuân thủ điều trị
• 4.5.2. Tuân thủ điều trị và biểu hiện bệnh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân tích sử dụng thuốc điều trị ngoại trú tại Hưng Yên

Phân tích thực trạng sử dụng thuốc điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên năm 2021 là một nghiên cứu quan trọng nhằm đánh giá hiệu quả và tính hợp lý trong việc kê đơn thuốc. Nghiên cứu này không chỉ giúp cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe mà còn nâng cao uy tín của bệnh viện. Việc sử dụng thuốc điều trị tâm thần cần được thực hiện một cách khoa học và hợp lý để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuốc điều trị tâm thần

Thuốc điều trị tâm thần đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Các loại thuốc này bao gồm thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm và thuốc ổn định tâm trạng. Việc hiểu rõ về các loại thuốc này giúp bác sĩ kê đơn chính xác và hiệu quả hơn.

1.2. Tình hình sử dụng thuốc tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên

Tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên, việc kê đơn thuốc điều trị ngoại trú đã được thực hiện theo quy định của Bộ Y tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần cải thiện, như tỷ lệ thuốc kê không nằm trong danh mục thuốc bệnh viện và sự tuân thủ quy chế kê đơn.

II. Vấn đề và thách thức trong việc kê đơn thuốc điều trị ngoại trú

Việc kê đơn thuốc điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên gặp phải nhiều thách thức. Những sai sót trong kê đơn có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho bệnh nhân. Cần có các biện pháp khắc phục để nâng cao chất lượng kê đơn.

2.1. Sai sót trong kê đơn thuốc

Sai sót trong kê đơn thuốc có thể bao gồm việc kê sai tên thuốc, liều lượng không chính xác, hoặc không tuân thủ quy định của Bộ Y tế. Những sai sót này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị mà còn có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng cho bệnh nhân.

2.2. Tác động của sai sót đến sức khỏe bệnh nhân

Sai sót trong kê đơn thuốc có thể dẫn đến việc bệnh nhân không tuân thủ điều trị, làm tăng nguy cơ tái phát bệnh. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân mà còn làm tăng gánh nặng cho hệ thống y tế.

III. Phương pháp cải thiện kê đơn thuốc điều trị ngoại trú

Để nâng cao chất lượng kê đơn thuốc điều trị ngoại trú, cần áp dụng các phương pháp khoa học và hiệu quả. Việc đào tạo nhân viên y tế và cải tiến quy trình kê đơn là rất cần thiết.

3.1. Đào tạo nhân viên y tế về kê đơn thuốc

Đào tạo nhân viên y tế về quy trình kê đơn thuốc và các quy định của Bộ Y tế là rất quan trọng. Điều này giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng của nhân viên trong việc kê đơn thuốc an toàn và hiệu quả.

3.2. Cải tiến quy trình kê đơn thuốc

Cải tiến quy trình kê đơn thuốc bằng cách áp dụng công nghệ thông tin và hệ thống quản lý thuốc có thể giúp giảm thiểu sai sót. Việc sử dụng phần mềm hỗ trợ kê đơn sẽ giúp bác sĩ dễ dàng theo dõi và quản lý đơn thuốc của bệnh nhân.

IV. Kết quả nghiên cứu về tuân thủ điều trị của bệnh nhân

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tuân thủ điều trị của bệnh nhân tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên còn thấp. Cần có các biện pháp để nâng cao tỷ lệ này nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị.

4.1. Tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ điều trị

Tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ điều trị tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên chỉ đạt khoảng 60%. Điều này cho thấy cần có sự can thiệp để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của bệnh nhân trong việc tuân thủ điều trị.

4.2. Nguyên nhân không tuân thủ điều trị

Nguyên nhân không tuân thủ điều trị có thể bao gồm thiếu thông tin về thuốc, tác dụng phụ không mong muốn, và sự không tin tưởng vào hiệu quả của thuốc. Cần có các biện pháp giáo dục và tư vấn để giúp bệnh nhân hiểu rõ hơn về điều trị của mình.

V. Kết luận và kiến nghị cho tương lai

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc cải thiện chất lượng kê đơn thuốc điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên là rất cần thiết. Cần có các biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả điều trị và đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

5.1. Kiến nghị cải thiện quy trình kê đơn

Cần xây dựng các quy trình kê đơn thuốc rõ ràng và cụ thể, đồng thời tăng cường giám sát và đánh giá việc thực hiện quy trình này để đảm bảo chất lượng.

5.2. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Nên tiến hành các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá hiệu quả của các biện pháp cải thiện đã được áp dụng, từ đó có thể điều chỉnh và hoàn thiện quy trình kê đơn thuốc tại bệnh viện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI ĐỖ THÙY LAN PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN KINH TỈNH HƯNG YÊN NĂM 2021 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC MÃ SỐ: CK 60720412 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đỗ Xuân Thắng Nơi thực hiện: Trường Đại học Dược Hà Nội Bệnh viện Tâm thần kinh Hưng Yên HÀ NỘI, NĂM 2022 LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được luận văn này, trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, gia đình và bạn bè. Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu nhà trường, quý thầy cô trong Bộ môn Quản lý và kinh tế dược cùng các thầy cô giáo trong trường Đại học Dược Hà Nội đã tạo mọi điều kiện và truyền đạt những kiến thức quý báu trong suốt thời gian học lớp Dược sĩ chuyên khoa 1. Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Đỗ Xuân Thắng, người thầy đã hết lòng quan tâm, chỉ bảo tận tình và trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện, hoàn thành Luận văn này. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám đốc, khoa Dược và các phòng ban chức năng cùng toàn thể anh chị em đồng nghiệp tại Bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên đã hỗ trợ tôi trong quá trình thu thập số liệu, động viên và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong công tác để hoàn thành Luận văn. Cuối cùng, tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, bạn bè và những người thân đã luôn đồng hành và động viên tôi trong suốt thời gian học tập cũng như trong thời gian thực hiện đề tài này. Hưng Yên, ngày 18 tháng 04 năm 2022 Học viên Đỗ Thùy Lan MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ . Khái quát về hoạt động kê đơn – sử dụng thuốc. Hoạt động kê đơn thuốc trong chu trình sử dụng thuốc . Sai sót trong kê đơn . Quy chế kê đơn thuốc ngoại trú . Khái niệm đơn thuốc . Quy định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú . Các chỉ số trong phân tích hoạt động kê đơn . Thực trạng kê đơn thuốc tại các bệnh viện Tâm thần trong những năm gần đây. Tuân thủ điều trị . Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ điều trị . Phương pháp đánh giá mức độ tuân thủ điều trị . Một số nghiên cứu về đánh giá tuân thủ điều trị trên bệnh nhân ngoại trú. Tổng quan về bệnh tâm thần và thuốc điều trị . Dịch tễ học bệnh tâm thần . Thuốc sử dụng điều trị bệnh tâm thần: . Nguyên tắc xử lý nếu bệnh nhân có quên uống thuốc . Vài nét về bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên . Tính cấp thiết của đề tài . ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Biến số nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu . Phương pháp thu thập số liệu . Mẫu nghiên cứu . Phương pháp xử lý, phân tích số liệu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Phân tích kê đơn thuốc ngoại trú tại bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên . Thực hiện quy định về thủ tục hành chính (tên cơ sở, số điện thoại, tên, tuổi, địa chỉ của người bệnh, thông tin người kê đơn. Ghi tên thuốc, hướng dẫn sử dụng thuốc trong đơn . Số thuốc kê trong đơn . Chi phí cho một đơn thuốc. Thực hiện quy chế kê đơn thuốc hướng thần . Tỷ lệ thuốc kê trong đơn nằm trong Danh mục thuốc bệnh viện . Tỷ lệ các thuốc an thần kinh được kê trong đơn. Số lượng, giá trị sử dụng của thuốc theo nguồn gốc, xuất xứ . Cơ cấu danh mục thuốc được kê theo từng thuốc, nhóm điều trị . Tỷ lệ phối hợp thuốc trong đơn . Phân tích về tương tác thuốc trong đơn . Đánh giá việc tuân thủ điều trị của người bệnh điều trị ngoại trú . Người bệnh uống thuốc đúng liều, đúng thời điểm .2 Người bệnh quên không uống thuốc trong thời gian 4 tuần. Người bệnh tự ý ngưng thuốc không tái khám, uống thêm thuốc khác 44 3. Tuân thủ điều trị . Lý do người bệnh không tuân thủ điều trị . Tuân thủ điều trị và biểu hiện bệnh . Kê đơn thuốc điều trị ngoại trú tại bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên . Thực hiện quy định về thủ tục hành chính . Về ghi tên thuốc và hướng dẫn sử dụng thuốc . Số thuốc kê trong đơn . Chi phí cho một đơn thuốc. Thực hiện quy chế kê đơn thuốc hướng thần . Tỷ lệ thuốc kê nằm trong danh mục thuốc bệnh viện . Tỷ lệ các thuốc an thần kinh được kê trong đơn . Số lượng, giá trị của thuốc theo nguồn gốc xuất xứ . Cơ cấu danh mục thuốc được kê theo từng thuốc, nhóm điều trị . Tỷ lệ phối hợp thuốc trong đơn . Tương tác thuốc trong đơn. Về sự tuân thủ điều trị của người bệnh ngoại trú tại bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên . Uống thuốc đúng liều, đúng thời điểm . Người bệnh quên không uống thuốc trong thời gian 4 tuần. Người bệnh tự ý ngưng thuốc không tái khám, uống thêm thuốc khác 56 4. Về tuân thủ điều trị . Lý do người bệnh không tuân thủ điều trị . Tuân thủ điều trị và biểu hiện bệnh . 59 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 61 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Số TT Chữ viết tắt Giải nghĩa Chất kích thích dạng Amphetamin 1 ATS (Amphetamin Type Stimulants) 2 BHYT Bảo hiễm y tế 3 BDG Biệt dược gốc 4 CC-CĐ-HSTC Cấp cứu-chống độc-hồi sức tích cực 5 ATK An thần kinh 6 TC Trầm cảm 7 ĐK Động kinh 8 TT Thông tư 9 BYT Bộ Y tế 10 QĐ Quyết định 11 ĐH Đại học 12 CĐ Cao đẳng 13 BV Bệnh viện 14 NT Nghiêm trọng 15 TB Trung bình 16 CĐK Chống động kinh 17 CLT Chống loạn thần 18 CLT1 Chống loạn thần cổ điển 19 CLT2 Chống loạn thần mới 20 CMTĐSH Chứng minh tương đương sinh học 21 BYT Bộ Y tế 22 CTC Chống trầm cảm Số TT Chữ viết tắt Giải nghĩa 23 DMTTY Danh mục thuốc thiết yếu 24 ĐTĐ Đái tháo đường 25 HDĐT Hướng dẫn điều trị 26 HĐT&ĐT Hội đồng thuốc và điều trị 27 ICD International Classification Disaeses -10 28 INN International Nonproprietary Name 29 PHCN Phục hồi chức năng 30 RLTT Rối loạn tâm thần 31 TTT Tương tác thuốc 32 WHO World Health Organization 33 YHCT Y học cổ truyền 34 BV Bệnh viện DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Các chỉ số kê đơn của WHO . Thực trạng tuân thủ quy chế kê đơn thuốc điều trị ngoại trú [17], [12], [14] . Số thuốc và giá trị trung bình đơn . Đặc điểm thuốc được kê sử dụng [17], [12] . Nghiên cứu về tuân thủ điều trị tại Việt Nam [20],[17], [12]. Số bệnh nhân điều trị tại bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh Hưng Yên . Mô hình bệnh tật điều trị ngoại trú chủ yếu năm 2021 . Bảng biến số về việc thực hiện quy định kê đơn thuốc ngoại trú và các chỉ số kê đơn thuốc ngoại trú . Bảng biến số về việc tuân thủ điều trị của người bệnh điều trị ngoại trú . Thực hiện quy định về thủ tục hành chính . Thực hiện quy định về ghi tên thuốc, hướng dẫn sử dụng thuốc 31 Bảng 3. Số thuốc trung bình trong đơn . Tỷ lệ số lượt thuốc được kê trong đơn kê 3, 4, 5 thuốc (105 đơn) . Số thuốc trung bình trong một đơn thuốc theo nhóm bệnh lý . Chi phí trung bình cho một đơn thuốc. Tỷ lệ % đơn có kê thuốc hướng thần. Tỷ lệ % đơn kê thuốc hướng thần đúng theo quy định (Thông tư 52/2017/TT-BYT và TT18/2018/TT-BYT) . Tỷ lệ thuốc kê nằm trong danh mục thuốc bệnh viện . Tỷ lệ các thuốc an thần kinh được kê điều trị rối loạn tâm thần 36 Bảng 3. Số lượng, tỷ lệ thuốc an thần kinh thế hệ mới, cũ . Tỷ lệ thuốc theo nguồn gốc . Số lượng, giá trị sử dụng thuốc BD gốc, generic, chế phẩm YHCT . Tỷ lệ % đơn thuốc an thần kinh đơn trị liệu . Tỷ lệ các thuốc được kê trong đơn điều trị bệnh động kinh, trầm cảm . Tỷ lệ phối hợp thuốc . Tỷ lệ các cặp thuốc phối hợp . Tỷ lệ % đơn thuốc có tương tác . Các cặp tương tác thuốc – thuốc ở các mức độ (n=54) . Tỷ lệ người bệnh uống thuốc đúng liều (n=120) . Tỷ lệ người bệnh quên không uống thuốc . Tỷ lệ người bệnh quên không uống thuốc xử lý đúng . Tỷ lệ người bệnh tự ý ngưng thuốc . Tỷ lệ người bệnh tái khám đúng hẹn . Tỷ lệ người bệnh uống thêm thuốc khác . Thuốc khác được người bệnh uống thêm . Tỷ lệ người bệnh tuân thủ điều trị . Lý do người bệnh không tuân thủ điều trị . Biểu hiện bệnh . Tuân thủ điều trị và biểu hiện bệnh . 47 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Chu trình hoạt động sử dụng thuốc . Mô hình tổ chức của bệnh viện . 18 ĐẶT VẤN ĐỀ Mục tiêu “Nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho toàn dân” đã được Đảng, Nhà nước và các cấp bộ ngành hết sức quan tâm trong thời gian qua là chiến lược không chỉ tại Việt Nam mà còn ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Nội dung chính để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn dân là nâng cao chất lượng các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc. Quyết định 6858/QĐ-BYT ngày 18/11/2016 của Bộ Y tế ban hành Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện với mục tiêu khuyến khích, định hướng và thúc đẩy các bệnh viện tiến hành các hoạt động cải tiến và nâng cao chất lượng nhằm cung ứng dịch vụ y tế an toàn, chất lượng, hiệu quả và đem lại sự hài lòng cho người bệnh, người dân và nhân viên y tế, đồng thời phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội đất nước.