BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI LÊ THỊ THÚY QUỲNH PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SỬ DỤNG THUỐC ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 2 TẠI KHOA KHÁM BỆNH – TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I HÀ NỘI, NĂM 2022 BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI LÊ THỊ THÚY QUỲNH PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SỬ DỤNG THUỐC ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 2 TẠI KHOA KHÁM BỆNH – TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: DƯỢC LÝ VÀ DƯỢC LÂM SÀNG MÃ SỐ: CK 60720405 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hoàng Anh Nơi thực hiện: Trường đại học Dược Hà Nội Trung tâm y tế huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ HÀ NỘI, NĂM 2022 LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, phòng Sau Đại học, các phòng ban và các thầy cô giáo trường Đại học Dược Hà Nội đã tạo điều kiện, dạy dỗ và giúp đỡ tôi trong thời gian học tập tại trường. Với sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới thầy PGS. Nguyễn Hoàng Anh - Trường Đại học Dược Hà Nội và cô Ths. Nguyễn Thị Tuyến - Trung tâm DI & ADR quốc gia đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện và hoàn thành luận văn. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy, cô giáo trong chuyên ngành Dược lý - Dược Lâm Sàng đã trang bị cho tôi những kiến thức và những kinh nghiệm quý báu. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc Trung tâm y tế huyện Lâm Thao, cùng các bác sỹ, điều dưỡng viên tại Khoa khám bệnh đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Xin dành những lời cảm ơn chân thành gia đình, bạn bè, những người đã dành cho tôi tình cảm và nguồn động viên, khích lệ trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Học viên LÊ THỊ THÚY QUỲNH MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ . BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG . Phân loại đái tháo đường . Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh của đái tháo đường typ 2 . Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh đái tháo đường . Các biến chứng của đái tháo đường . ĐIỀU TRỊ BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 2 . Điều trị ĐTĐ không dùng thuốc . Lựa chọn thuốc kiểm soát đường huyết cho người bệnh ĐTĐ typ 2 . Các thuốc điều trị đái tháo đường . Tóm tắt liều dùng và hướng dẫn hiệu chỉnh liều trên bệnh nhân suy thận của một số thuốc viên hạ đường huyết đường uống . ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU . Tiêu chuẩn lựa chọn . Tiêu chuẩn loại trừ . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Thiết kế nghiên cứu . Mẫu nghiên cứu . Phương pháp thu thập số liệu . CÁC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .1 Mục tiêu 1: Phân tích thực trạng sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường typ 2 ở bệnh nhân ngoại trú . Mục tiêu 2: Đánh giá hiệu quả điều trị ở bệnh nhân đái tháo đường typ 2 sau 3 tháng điều trị ngoại trú . CÁC TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ SỬ DỤNG TRONG NGHIÊN CỨU . Chỉ tiêu đánh giá chỉ số khối cơ thể (BMI) . Chỉ tiêu đánh giá glucose máu, HbA1c, huyết áp, lipid máu . Phân tích sử dụng thuốc theo ĐLCT . Các trường hợp chỉ định sử dụng insulin . PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU .31 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC ĐIỀU TRỊ ĐTĐ TYP 2 TRONG MẪU NGHIÊN CỨU . Một số đặc điểm của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân tại thời điểm khảo sát ban đầu (T0) . Phân tích thực trạng sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ typ 2 trong mẫu nghiên cứu. Danh mục các thuốc điều trị ĐTĐ typ 2 gặp trong nghiên cứu . Các hoạt chất điều trị ĐTĐ typ 2 được sử dụng điều trị trong mẫu nghiên cứu. Các phác đồ điều trị được sử dụng trong mẫu nghiên cứu . Tỷ lệ và lý do thay đổi phác đồ điều trị . Thực trạng sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ typ 2 đường uống theo độ lọc cầu thận. Khảo sát thực trạng sử dụng insulin. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 2 SAU 3 THÁNG ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ . Đánh giá hiệu quả kiểm soát glucose máu lúc đói (FPG) sau 3 tháng điều trị . Đánh giá hiệu quả kiểm soát HbA1c sau 3 tháng điều trị . Đánh giá hiệu quả kiểm soát huyết áp sau 3 tháng điều trị . Đánh giá hiệu quả kiểm soát lipid máu sau 3 tháng điều trị .45 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN . PHÂN TÍCH SỬ DỤNG THUỐC TRONG MẪU NGHIÊN CỨU .MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA BỆNH NHÂN TRONG MẪU NGHIÊN CỨU. Một số đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Đặc điểm cận lâm sàng ở thời điểm T0 . THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC TRONG MẪU NGHIÊN CỨU . Danh mục các thuốc điều trị ĐTĐ typ 2 gặp trong mẫu nghiên cứu . Các hoạt chất được sử dụng điều trị trong mẫu nghiên cứu . Các phác đồ điều trị được sử dụng trong mẫu nghiên cứu . Tỷ lệ và lý do thay đổi phác đồ điều trị . Thực trạng sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ typ 2 đường uống theo ĐLCT . Thực trạng sử dụng insulin . ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP2 SAU 3 THÁNG ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ . Đánh giá hiệu quả kiểm soát glucose máu lúc đói . Đánh giá hiệu quả kiểm soát HbA1c . Đánh giá hiệu quả kiểm soát huyết áp . Đánh giá hiệu quả kiểm soát lipid máu .61 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 01: PHIẾU THU THẬP THÔNG TIN BỆNH NHÂN PHỤ LỤC 02: DANH SÁCH BỆNH NHÂN DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADA American Diabetes Association (Hiệp hội ĐTĐ Hoa Kỳ) BMI Body Mas Index (chỉ số khối cơ thể) BN Bệnh nhân BTMDXV Bệnh tim mạch do xơ vữa BV Bệnh viện BYT Bộ Y tế DPP-4 Dipeptidyl peptidase IV ĐLCT Độ lọc cầu thận ĐTĐ Đái tháo đường U. Food and Drug Administration (Cục quản lý thực phẩm và thuốc FDA Hoa Kỳ) FPG Fast plasma glucose (Glucose huyết tương lúc đói) GIP Glucose – dependent insulinotropic polypeptide GLP – 1 Glucagon-like peptid HbA1c Glycosylated Haemoglobin (Hemoglobin gắn glucose) HDL – C High density lipoprotein cholesterol IDF International Diabete Federation (Hiệp hội ĐTĐ quốc tế) LDL – C Low density lipoprotein cholesterol Oral Glucose tolerance test (Xét nghiệm dung nạp glucose đường OGTT uống) SD Standard Deviation (Độ lệch chuẩn) SGLT2 Sodium – glucose co-transporter 2 THA Tăng huyết áp TZD Thiazolidindion WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới) Giá trị trung bình DANH MỤC BẢNG STT TÊN BẢNG TRANG Bảng 1. Phân biệt ĐTĐ typ 1 và ĐTĐ typ 2 4 Bảng 1. Mục tiêu điều trị cho bệnh nhân ĐTĐ ở người trưởng 10 thành, không có thai Bảng 1. Mục tiêu điều trị ĐTĐ ở người già 11 Bảng 1. Mục tiêu điều trị ĐTĐ typ 2 theo ADA 2019 12 Bảng 1. Tóm tắt ưu, nhược điểm của các thuốc viên hạ glucose 23 huyết Bảng 1. Liều dùng và hiệu chỉnh liều trên BN suy giảm chức 25 năng thận của một số thuốc viên hạ đường huyết Bảng 2. Chỉ tiêu đánh giá chỉ số khối cơ thể 29 Bảng 2. Mục tiêu điều trị của FGP, HbA1c, huyết áp và lipid 29 máu Bảng 2. Chức năng thận theo độ lọc cầu thận 30 Bảng 2. Liều metformin theo ĐLCT 30 Bảng 2. Khuyến cáo sử dụng các thuốc điều trị ĐTĐ nhóm 31 sulfonylurea Bảng 3. Đặc điểm chung của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu 33 Bảng 3. Các chỉ số cận lâm sàng tại thời điểm khảo sát ban đầu 34 Bảng 3. Danh mục các thuốc điều trị ĐTĐ typ 2 được sử dụng 36 trong mẫu nghiên cứu Bảng 3. Các hoạt chất điều trị ĐTĐ typ 2 được sử dụng trong 37 mẫu nghiên cứu Bảng 3. Các phác đồ điều trị ĐTĐ typ 2 sử dụng trong mẫu 38 nghiên cứu Bảng 3. Sự thay đổi phác đồ theo thời gian điều trị 39 Bảng 3. Tỷ lệ và lý do thay đổi phác đồ điều trị 39 Bảng 3. Sự phù hợp về liều dùng metformin theo ĐLCT 40 Bảng 3. Sự phù hợp về liều dùng sulfonylure trên BN theo ĐLCT 41 Bảng 3. Phân tích sử dụng insulin tại thời điểm T0 41 Bảng 3. Hiệu quả kiểm soát glucose máu lúc đói sau 3 tháng điều 42 trị Bảng 3. Mức độ kiểm soát HbA1c sau 3 tháng điều trị 43 Bảng 3. Phân bố HbA1c theo độ tuổi sau 3 tháng điều trị 43 Bảng 3. Sự thay đổi huyết áp tâm trương qua 3 tháng điều trị 44 Bảng 3. Sự thay đổi huyết áp tâm thu qua 3 tháng điều trị 44 Bảng 3. Sự thay đổi chỉ số HDL-C qua 3 tháng điều trị 45 Bảng 3. Sự thay đổi chỉ số Triglycerid qua 3 tháng điều trị 45 DANH MỤC HÌNH STT TÊN HÌNH TRANG Hình 1. Lược đồ lựa chọn thuốc và phương pháp điều trị ĐTĐ typ 2 15 Hình 2.1 Sơ đồ thu thập thông tin bệnh nhân và kết quả xét nghiệm 28 Hình 3. Lưu đồ lấy mẫu 32 ĐẶT VẤN ĐỀ Đái tháo đường (ĐTĐ) là một bệnh mạn tính xảy ra khi tuyến tụy không sản xuất đủ insulin hoặc cơ thể không sử dụng insulin một cách hiệu quả. Khi bệnh ĐTĐ không được kiểm soát, tình trạng tăng đường huyết kéo dài gây tổn hại nhiều cơ quan trong cơ thể đặc biệt là thần kinh và mạch máu [34]. Theo Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), năm 2019 toàn thế giới có 463 triệu người (trong độ tuổi 20-79) mắc bệnh đái tháo đường (ĐTĐ), dự kiến sẽ đạt 578 triệu người vào năm 2030 và 700 triệu người vào năm 2045 [3]. Ước tính hơn 4 triệu người trong độ tuổi từ 20-79 đã tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến ĐTĐ trong năm 2019. Bên cạnh đó, cùng với việc tăng sử dụng thực phẩm không thích hợp, ít hoặc không hoạt động thể lực ở trẻ em, bệnh ĐTĐ typ 2 đang có xu hướng tăng ở cả trẻ em, trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng [3]. Ở Việt Nam, năm 1990 của thế kỷ trước, tỷ lệ bệnh ĐTĐ chỉ là 1,1% (ở thành phố Hà Nội), 2,52% (ở thành phố Hồ Chí Minh), 0,96% (ở thành phố Huế), thì nghiên cứu năm 2012 của Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho thấy tỷ lệ hiện mắc đái tháo đường trên toàn quốc ở người trưởng thành là 5,42%, tỷ lệ đái tháo đường chưa được chẩn đoán trong cộng đồng là 63,6% [3].
Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Thuốc Điều Trị Đái Tháo Đường Tuýp 2 Tại Khoa Khám Bệnh Trung Tâm Y ...
Phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 tại trung tâm y tế huyện Lâm Thao, Phú Thọ, cung cấp thông tin hữu ích cho bệnh nhân.
Trường đại học
Trường Đại Học Dược Hà NộiChuyên ngành
Dược Lý Và Dược Lâm SàngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Văn Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp IPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Lê Thị Thúy Quỳnh
Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hoàng Anh
Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
Chuyên ngành: Dược Lý Và Dược Lâm Sàng
Đề tài: Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Thuốc Điều Trị Đái Tháo Đường Tuýp 2 Tại Khoa Khám Bệnh - Trung Tâm Y Tế Huyện Lâm Thao, Tỉnh Phú Thọ
Loại tài liệu: Luận Văn Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp I
Năm xuất bản: 2022
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ