Luận văn phân tích sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 tại TTYT huyện Cẩm Khê Phú Thọ

Bệnh đái tháo đường tuýp 2 là một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hiện nay, đặc biệt tại Việt Nam. 74 trang · Trường Đại Học Dược Hà Nội · 2022.

• Tác giả: Đào Thị Thanh Vân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đào Thị Vui
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược Lý – Dược Lâm Sàng
• Đề tài: Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Thuốc Điều Trị Đái Tháo Đường Tuýp 2 Tại Khoa Khám Bệnh Trung Tâm Y Tế Huyện Cẩm Khê Tỉnh Phú Thọ Năm 2021
• Loại tài liệu: Luận Văn Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp I
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. HỌC VIÊN
• 1.2. BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
• 1.3. Đặc điểm dịch tễ của bệnh đái tháo đường
• 1.4. Cơ chế bệnh sinh của ĐTĐ týp 2
• 1.5. Tiêu chẩn chẩn đoán. Các yếu tố nguy cơ
• 1.6. Các biến chứng của bệnh ĐTĐ
• 1.7. ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TUÝP 2
• 1.7.1. Mục tiêu điều trị
• 1.7.2. Hướng dẫn điều trị
• 1.8. THUỐC ĐIỀU TRỊ BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
• 1.8.1. Nhóm thuốc ức chế α – glucosidase
• 1.8.2. Nhóm thuốc incretin
• 1.9. GIỚI THIỆU VỀ TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN CẨM KHÊ TỈNH PHÚ THỌ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Kỹ thuật chọn mẫu
• 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.4. CÁC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ tuýp 2 trên bệnh nhân ngoại trú
• 2.4.2. Phân tích tính hợp lý và hiệu quả điều trị trong sử dụng thuốc ĐTĐ tuýp 2 trên bệnh nhân ngoại trú tại khoa khám bệnh TTYT huyện Cẩm Khê
• 2.5. CÁC TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ
• 2.5.1. Chỉ tiêu đánh giá chỉ số khối cơ thể (BMI)
• 2.5.2. Chỉ tiêu đánh giá glucose máu, HbA1C, lipid máu và huyết áp
• 2.5.3. Các trường hợp chỉ định dùng insulin
• 2.5.4. Lựa chọn thuốc điều trị bệnh lý mắc kèm
• 2.5.5. Một số quy ước
• 2.6. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU
• 2.7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.7.1. KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG THUỐC ĐIỀU TRỊ ĐTĐ TUÝP 2 TRÊN BỆNH NHÂN NGOẠI TRÚ TẠI TTYT HUYỆN CẨM KHÊ
• 2.7.1.1. Đặc điểm của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu
• 2.7.1.2. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ trên mẫu nghiên cứu
• 2.7.2. PHÂN TÍCH TÍNH HỢP LÝ VÀ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ TRONG SỬ DỤNG THUỐC ĐTĐ TUÝP 2 TRÊN BỆNH NHÂN NGOẠI TRÚ TẠI KHOA KHÁM BỆNH TTYT HUYỆN CẨM KHÊ
• 2.7.2.1. Kiểm soát đường huyết lúc đói (FPG)
• 2.7.2.2. Kiểm soát HbA1C
• 2.7.2.3. Kiểm soát huyết áp
• 2.7.2.4. Kiểm soát lipid máu
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ tuýp 2 trên bệnh nhân ngoại trú tại TTYT huyện Cẩm Khê
• 3.2. Đặc điểm của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu
• 3.3. Khảo sát sử dụng thuốc trên bệnh nhân ĐTĐ tuýp 2 tại trung tâm y tế huyện Cẩm Khê
• 3.4. Tính hợp lý và hiệu quả điều trị trong sử dụng thuốc ĐTĐ tuýp 2 trên bệnh nhân ngoại trú tại khoa khám bệnh TTYT huyện Cẩm Khê
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Sử Dụng Thuốc Điều Trị Đái Tháo Đường Tuýp 2

Bệnh đái tháo đường tuýp 2 là một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hiện nay, đặc biệt tại Việt Nam. Tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê, số lượng bệnh nhân mắc bệnh này ngày càng gia tăng. Việc phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị là cần thiết để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

1.1. Đặc Điểm Dịch Tễ Của Bệnh Đái Tháo Đường Tuýp 2

Đái tháo đường tuýp 2 là một bệnh lý phổ biến, với tỷ lệ mắc bệnh ngày càng tăng. Theo thống kê, có khoảng 463 triệu người trên toàn thế giới mắc bệnh này, và con số này dự kiến sẽ tăng lên 700 triệu vào năm 2045. Tại Việt Nam, số lượng bệnh nhân cũng đang gia tăng nhanh chóng.

1.2. Tình Hình Sử Dụng Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Cẩm Khê

Tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê, khoảng 3300 bệnh nhân đái tháo đường đang được quản lý và điều trị. Việc phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị giúp xác định hiệu quả và tính hợp lý trong điều trị bệnh nhân.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Điều Trị Đái Tháo Đường Tuýp 2

Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị, nhưng việc quản lý bệnh đái tháo đường tuýp 2 vẫn gặp nhiều thách thức. Tình trạng kháng insulin và thiếu hụt insulin là những vấn đề chính cần được giải quyết.

2.1. Kháng Insulin Và Thiếu Hụt Insulin

Kháng insulin là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự phát triển của bệnh đái tháo đường tuýp 2. Tình trạng này làm giảm khả năng đáp ứng của cơ thể với insulin, dẫn đến tăng glucose huyết.

2.2. Các Biến Chứng Liên Quan Đến Đái Tháo Đường

Bệnh đái tháo đường tuýp 2 có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, tổn thương thận, và các vấn đề về mắt. Việc kiểm soát tốt đường huyết là rất quan trọng để giảm thiểu các biến chứng này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tình Hình Sử Dụng Thuốc

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp khảo sát để thu thập dữ liệu về tình hình sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê. Phân tích dữ liệu sẽ giúp đánh giá tính hợp lý và hiệu quả của các phác đồ điều trị.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu

Nghiên cứu được thực hiện trên bệnh nhân ngoại trú tại khoa khám bệnh. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án và phỏng vấn trực tiếp bệnh nhân.

3.2. Phương Pháp Phân Tích Dữ Liệu

Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để đánh giá hiệu quả điều trị và tính hợp lý trong việc sử dụng thuốc.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Sử Dụng Thuốc Điều Trị Đái Tháo Đường

Kết quả nghiên cứu cho thấy tình hình sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê có nhiều điểm đáng chú ý. Việc phân tích các chỉ số như glucose máu, HbA1C sẽ giúp đánh giá hiệu quả điều trị.

4.1. Tình Hình Kiểm Soát Đường Huyết

Kết quả cho thấy nhiều bệnh nhân chưa đạt được mục tiêu kiểm soát đường huyết. Việc điều chỉnh phác đồ điều trị là cần thiết để cải thiện tình trạng này.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Điều Trị

Phân tích cho thấy một số thuốc điều trị có hiệu quả tốt hơn trong việc kiểm soát đường huyết và giảm biến chứng cho bệnh nhân.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Về Điều Trị Đái Tháo Đường Tuýp 2

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê cần được cải thiện. Cần có các biện pháp can thiệp để nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

5.1. Đề Xuất Cải Thiện Phác Đồ Điều Trị

Cần xem xét và điều chỉnh phác đồ điều trị để phù hợp hơn với tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.

5.2. Tương Lai Của Điều Trị Đái Tháo Đường

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị mới, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh đái tháo đường để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đái tháo đường tuýp 2 hiện đang là một trong những bệnh lý mạn tính không lây nhiễm có tốc độ gia tăng nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu. Theo thống kê của Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế, năm 2019 toàn thế giới có khoảng 463 triệu người trưởng thành mắc bệnh và dự báo con số này sẽ chạm mốc 700 triệu người vào năm 2045. Tại Việt Nam, tỷ lệ gia tăng số ca mắc mới đạt trung bình khoảng 5,5% mỗi năm, với quy mô người bệnh ước tính đã vượt 3,5 triệu người. Đáng lo ngại, hơn 65% người mắc bệnh trong cộng đồng chưa được chẩn đoán và khoảng 85% ca bệnh chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện các biến chứng tim mạch hoặc thận nghiêm trọng.

Vấn đề kiểm soát và quản lý điều trị ngoại trú bệnh đái tháo đường tuýp 2 tại các cơ sở y tế tuyến huyện đóng vai trò sống còn trong việc giảm tải áp lực cho tuyến trên và hạn chế biến chứng mạn tính. Khoa Khám bệnh thuộc Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ hiện đang quản lý và theo dõi điều trị cho khoảng 3.300 bệnh nhân đái tháo đường ngoại trú. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là khảo sát thực trạng sử dụng thuốc và đánh giá tính hợp lý, hiệu quả can thiệp điều trị trên nhóm 129 bệnh nhân trong thời gian từ ngày 01/01/2021 đến ngày 30/06/2021. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp bức tranh lâm sàng chi tiết, làm cơ sở khoa học để chuẩn hóa hoạt động dược lâm sàng và nâng cao chất lượng kê đơn tại cơ sở y tế tuyến huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên cơ sở hướng dẫn chuyên môn của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ và các văn bản chỉ đạo của Bộ Y tế ban hành năm 2017 và năm 2020 về chẩn đoán, điều trị đái tháo đường tuýp 2. Khung lý thuyết tập trung vào các khái niệm then chốt:

• Bệnh sinh học đái tháo đường tuýp 2: Tình trạng rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi sự phối hợp giữa đề kháng insulin ngoại vi và suy giảm bài tiết insulin tương đối từ tế bào beta đảo tụy.
• Mục tiêu điều trị cá thể hóa: Duy trì chỉ số HbA1c dưới 7,0%, nồng độ glucose máu lúc đói trong khoảng 4,4 đến 7,2 mmol/L, huyết áp tâm thu dưới 140 mmHg, huyết áp tâm trương dưới 90 mmHg và chỉ số lipid máu ở mức an toàn.
• Dược lý học lâm sàng các nhóm thuốc hạ đường huyết: Cơ chế tác động và hiệu lực của nhóm Biguanid (điển hình là Metformin), nhóm Sulfonylurea thế hệ 2 (Gliclazide, Glimepiride), nhóm ức chế alpha-glucosidase (Acarbose) và liệu pháp Insulin ngoại sinh.
• Khung quản lý bệnh mắc kèm: Phối hợp thuốc điều trị tăng huyết áp ưu tiên nhóm ức chế men chuyển hoặc chẹn thụ thể Angiotensin II, kết hợp nhóm thuốc hạ lipid máu Statin hoặc Fibrat nhằm giảm thiểu biến cố tim mạch.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp hồi cứu hồ sơ bệnh án không can thiệp. Thiết kế này được lựa chọn vì tính khả thi cao, phản ánh chân thực mô hình kê đơn và kết quả điều trị ngoại trú thực tế mà không làm xáo trộn quy trình khám chữa bệnh tại đơn vị.
• Cỡ mẫu và kỹ thuật chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện toàn bộ. Mẫu nghiên cứu bao gồm 129 bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên, đã được chẩn đoán xác định đái tháo đường tuýp 2, điều trị ngoại trú liên tục và có đầy đủ hồ sơ theo dõi các chỉ số xét nghiệm cận lâm sàng tại 3 mốc thời gian: thời điểm bắt đầu khảo sát (T0), sau 3 tháng (T3) và sau 6 tháng (T6). Tiêu chuẩn loại trừ chặt chẽ các trường hợp đái tháo đường thai kỳ, người mắc bệnh lý tụy ngoại tiết hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.
• Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu: Toàn bộ dữ liệu lâm sàng, cận lâm sàng, thông tin đơn thuốc và liều lượng được trích xuất vào phiếu thu thập chuẩn hóa. Số liệu được làm sạch và xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Các biến số định lượng được biểu diễn dưới dạng giá trị trung bình kèm độ lệch chuẩn, so sánh bằng kiểm định T-test với ngưỡng ý nghĩa thống kê được xác định khi giá trị p nhỏ hơn 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Đặc điểm nhân khẩu học và thể trạng: Độ tuổi trung bình của mẫu nghiên cứu là 63,51 ± 9,62 tuổi, trong đó nhóm bệnh nhân trên 60 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo với 63,57% (82 người), không có trường hợp nào dưới 40 tuổi. Tỷ lệ bệnh nhân nữ là 51,16% (66 người) và nam là 48,84% (63 người). Về chỉ số khối cơ thể, có tới 51,16% bệnh nhân nằm trong nhóm nguy cơ béo phì (BMI từ 23 đến 24,9 kg/m2) với giá trị BMI trung bình toàn mẫu là 23,16 ± 1,31 kg/m2.
• Tỷ lệ mắc bệnh đồng mắc cao: Khoảng 74,8% bệnh nhân có bệnh lý mạn tính đi kèm. Cụ thể, tăng huyết áp đơn thuần chiếm 44,19% (57 người), rối loạn lipid máu đơn thuần chiếm 13,18% (17 người) và có 17,38% bệnh nhân (23 người) cùng lúc mắc cả tăng huyết áp lẫn rối loạn chuyển hóa lipid.
• Mô hình lựa chọn thuốc và phác đồ điều trị: Metformin là hoạt chất được kê đơn rộng rãi nhất với tỷ lệ 88,37% tại thời điểm T0 và tăng lên 91,47% tại thời điểm T3 và T6. Nhóm Sulfonylurea gồm Gliclazide chiếm từ 31,78% đến 33,33% và Glimepiride ổn định ở mức 37,98%. Liệu pháp tiêm Insulin chiếm tỷ lệ 24,03% (31 bệnh nhân). Xét về cơ cấu phác đồ, phác đồ phối hợp đôi Metformin kết hợp Sulfonylurea chiếm tỷ trọng vượt trội nhất xuyên suốt 6 tháng với tỷ lệ 55,05% tại T0, 57,36% tại T3 và 56,59% tại T6. Phác đồ phối hợp ba thuốc chỉ chiếm khoảng 3,43%.
• Hiệu quả kiểm soát đường huyết và HbA1c: Tại thời điểm T0, chỉ có 29,46% bệnh nhân đạt mục tiêu glucose máu lúc đói (FPG). Sau quá trình điều chỉnh thuốc, tỷ lệ này đã tăng vọt lên 64,34% ở mốc 3 tháng và đạt tới 94,57% (122 bệnh nhân) sau 6 tháng điều trị (p < 0,05). Đồng thời, tỷ lệ kiểm soát tốt HbA1c dưới 7,0% tăng từ 81,40% tại T0 lên 91,47% tại T3 và đạt 99,22% (128 bệnh nhân) tại mốc T6, với mức HbA1c trung bình giảm từ 6,51 ± 0,79% xuống 5,66 ± 0,68%.

Thảo luận kết quả

Các số liệu thu thập cho thấy mô hình bệnh nhân tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê phản ánh rõ đặc trưng dịch tễ học của đái tháo đường tuýp 2 tại Việt Nam: tập trung ở người cao tuổi, thừa cân và đi kèm nhiều rối loạn chuyển hóa phức tạp. Việc ưu tiên sử dụng phác đồ kết hợp Metformin và Sulfonylurea hoàn toàn phù hợp với khuyến cáo của Bộ Y tế và điều kiện thực tế của danh mục thuốc bảo hiểm y tế tuyến huyện. Sự kết hợp giữa cơ chế giảm đề kháng insulin của Metformin và kích thích tiết insulin nội sinh của Sulfonylurea mang lại hiệu quả hạ đường huyết tối ưu với chi phí hợp lý.

Hiệu quả cải thiện rõ rệt của chỉ số FPG và HbA1c qua 6 tháng điều trị chứng minh năng lực chuyên môn và sự can thiệp kịp thời của các bác sĩ lâm sàng. Khi đối chiếu diễn biến phác đồ, có 10,08% bệnh nhân được tăng liều thuốc tại mốc 3 tháng giúp đưa các trường hợp chưa đạt về ngưỡng an toàn. Đối với bệnh mắc kèm, việc sử dụng thuốc ức chế men chuyển phối hợp lợi tiểu (như dạng phối hợp Telmisartan và Hydrochlorothiazide chiếm 23,26%) và nhóm hạ lipid máu Fenofibrat (chiếm 62,50% nhóm điều trị lipid) đã giúp tỷ lệ kiểm soát huyết áp tâm thu đạt 93,02% và huyết áp tâm trương đạt 96,90% sau 6 tháng.

Nếu biểu diễn qua biểu đồ phân bố cột hoặc đường xu hướng, sự sụt giảm đồng thời của nồng độ glucose máu lúc đói và giá trị HbA1c sẽ minh họa trực quan cho tính ổn định của phác đồ điều trị ngoại trú dài hạn tại cơ sở y tế này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa danh mục xét nghiệm định kỳ: Ban Giám đốc và Khoa Xét nghiệm cần bổ sung đầy đủ bộ chỉ số lipid máu chuyên sâu, bao gồm định lượng LDL-C và HDL-C định kỳ 6 tháng một lần cho 100% bệnh nhân đái tháo đường ngoại trú nhằm đánh giá chính xác nguy cơ tim mạch xơ vữa theo khuyến cáo quốc tế.
2. Nâng cao vai trò của dược sĩ lâm sàng: Thiết lập quy trình dược lâm sàng tham gia rà soát đơn thuốc ngoại trú tại phòng khám, thực hiện kiểm tra tương tác thuốc, theo dõi liều lượng Metformin dựa trên mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) và giám sát tác dụng không mong muốn của thuốc hạ đường huyết.
3. Tối ưu hóa phác đồ điều trị rối loạn lipid máu: Đẩy mạnh việc kê đơn nhóm Statin liều trung bình đến cao (như Rosuvastatin hoặc Atorvastatin) cho bệnh nhân đái tháo đường trên 40 tuổi có nguy cơ tim mạch, thay vì ưu tiên đơn thuần nhóm Fibrat khi chỉ số triglycerid chưa ở mức nguy hiểm.
4. Xây dựng chương trình quản lý bệnh mạn tính toàn diện: Khoa Khám bệnh cần triển khai hệ thống phần mềm nhắc lịch tái khám và xét nghiệm HbA1c định kỳ 3 tháng một lần, kết hợp truyền thông thay đổi lối sống, kiểm soát chế độ dinh dưỡng và vận động thể lực nhằm duy trì tỷ lệ đạt mục tiêu điều trị trên 95% trong các năm tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bác sĩ chuyên khoa Nội tiết và Bác sĩ Đa khoa tuyến cơ sở: Tham khảo kinh nghiệm thực tế về lựa chọn phác đồ ban đầu, cách phối hợp thuốc hạ đường huyết và phương pháp điều chỉnh liều lượng linh hoạt cho bệnh nhân cao tuổi có bệnh mắc kèm.
• Dược sĩ bệnh viện và Dược sĩ lâm sàng: Ứng dụng nguồn dữ liệu phân tích để xây dựng quy trình giám sát sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả kinh tế và tham mưu xây dựng danh mục thuốc đấu thầu tại trung tâm y tế.
• Học viên sau đại học và Nghiên cứu sinh ngành Dược: Sử dụng tài liệu làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu hồi cứu mô tả, kỹ thuật phân tích số liệu y sinh học bằng SPSS và cách trình bày luận văn chuyên khoa.
• Cán bộ quản lý y tế và Cơ quan Bảo hiểm Xã hội: Khai thác dữ liệu thực chứng để đánh giá chi phí - hiệu quả điều trị, từ đó hoạch định chính sách cấp phát thuốc và nâng cao năng lực quản lý bệnh mạn tính ngoại trú tại y tế tuyến huyện.

Câu hỏi thường gặp

Phác đồ điều trị đái tháo đường nào được lựa chọn phổ biến nhất trong nghiên cứu? Phác đồ phối hợp đôi đường uống giữa Metformin và một thuốc nhóm Sulfonylurea (như Gliclazide hoặc Glimepiride) được chỉ định phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ từ 55,05% đến 57,36% tổng số bệnh nhân xuyên suốt quá trình theo dõi.

Hiệu quả kiểm soát đường huyết sau 6 tháng điều trị thay đổi như thế nào? Tỷ lệ bệnh nhân đạt mục tiêu đường huyết lúc đói (FPG từ 4,4 đến 7,2 mmol/L) đã tăng vượt bậc từ 27,91% ở thời điểm ban đầu lên 94,57% sau 6 tháng. Tỷ lệ đạt mục tiêu HbA1c dưới 7,0% đạt mức 99,22% với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p < 0,05).

Tỷ lệ bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 có bệnh lý đồng mắc là bao nhiêu? Nghiên cứu ghi nhận có tới 74,8% bệnh nhân mắc kèm các bệnh lý mạn tính khác. Trong đó, tăng huyết áp đơn thuần chiếm 44,19%, rối loạn chuyển hóa lipid chiếm 13,18% và có 17,38% bệnh nhân cùng lúc mắc cả tăng huyết áp lẫn rối loạn lipid máu.

Vì sao Metformin luôn là hoạt chất nền tảng được ưu tiên hàng đầu? Metformin được chọn dùng cho hơn 88% bệnh nhân nhờ cơ chế giảm đề kháng insulin hiệu quả, giảm sản xuất glucose tại gan, không gây tụt đường huyết quá mức, hỗ trợ kiểm soát thể trạng thừa cân và có mức độ an toàn cao với chi phí điều trị rất tiết kiệm.

Hạn chế lớn nhất trong công tác theo dõi cận lâm sàng tại cơ sở nghiên cứu là gì? Cơ sở nghiên cứu chưa triển khai thường quy xét nghiệm định lượng các phân đoạn mỡ máu chi tiết gồm LDL-C và HDL-C cho bệnh nhân ngoại trú, gây khó khăn cho việc phân tầng nguy cơ tim mạch và đánh giá toàn diện hiệu quả của nhóm thuốc Statin.

Kết luận

• Đề tài đã phân tích toàn diện thực trạng sử dụng thuốc và kết quả điều trị trên 129 bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê.
• Nhóm thuốc được sử dụng chủ đạo là Metformin (trên 88%) phối hợp cùng Sulfonylurea (Gliclazide và Glimepiride), phản ánh sự tuân thủ tốt hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.
• Phác đồ điều trị cho thấy hiệu quả vượt trội khi nâng tỷ lệ kiểm soát đường huyết lúc đói lên 94,57% và tỷ lệ đạt HbA1c dưới 7,0% lên 99,22% sau 6 tháng can thiệp.
• Công tác quản lý bệnh đồng mắc đã giúp kiểm soát tốt huyết áp tâm thu cho 93,02% bệnh nhân và huyết áp tâm trương cho 96,90% đối tượng nghiên cứu.
• Công trình đóng góp cơ sở thực chứng giá trị cho hoạt động dược lâm sàng tuyến huyện; khuyến nghị các đơn vị y tế tiếp tục mở rộng xét nghiệm cận lâm sàng chuyên sâu và hoàn thiện phác đồ cá thể hóa nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Đái tháo đƣờng tuyp 2 là một rối loạn chuyển hóa lâu dài đƣợc đặc trƣng bởi đƣờng huyết cao, kháng insulin và thiếu hụt insulin tƣơng đối. Đái tháo đƣờng là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên toàn cầu. Năm 2019, trên toàn thế giới có 463 triệu ngƣời lớn (độ tuổi 20-79) tƣơng đƣơng 1 trong 11 ngƣời trƣởng thành đang sống với bệnh đái tháo đƣờng. Dự đoán vào năm 2045, con số này sẽ tăng tới khoảng 700 triệu ngƣời, hay nói cách khác 1 ngƣời trong 10 ngƣời lớn sẽ có bệnh đái tháo đƣờng.

Tuy nhiên, gần một nửa số ngƣời đang sống với bệnh đái tháo đƣờng không đƣợc chẩn đoán (46,5%), tỷ lệ này ở khu vực Tây Thái Bình Dƣơng là 52,1%. Ƣớc tính hơn 4 triệu ngƣời trong độ tuổi từ 20-79 đã tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến đái tháo đƣờng trong năm 2019 [44]. Theo ƣớc tính của Bộ y tế Việt Nam thì mỗi năm số bệnh nhân tiểu đƣờng trung bình tăng khoảng 5,5%. Hiện nay số lƣợng ngƣời mắc bệnh ở nƣớc ta đã gần đạt ngƣỡng 3,5 triệu ngƣời và nếu không có các biện pháp phòng ngừa hay khắc phục kịp thời thì con số này có thể lên đến hơn 6 triệu vào năm 2040.

Nhất là có đến hơn 65% không biết mình bị bệnh và nguy hiểm hơn khi 85% bệnh nhân chỉ phát hiện bệnh khi đã có biến chứng nguy hiểm [3], [4]. Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê là đơn vị sự nghiệp Y tế hạng I đƣợc thành lập trên cơ sở sáp nhập Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê và Bệnh viện đa khoa huyện Cẩm Khê trực thuộc Sở Y tế tỉnh Phú Thọ. Trong những năm gần đây tỷ lệ ngƣời bệnh mắc bệnh tiểu đƣờng typ 2 ngày càng gia tăng. Tại khoa khám bệnh của Trung tâm y tế huyện Cẩm Khê đang quản lý và theo d i điều trị ngoại trú khoảng 3300 bệnh nhân đái tháo đƣờng, trong đó chủ yếu là đái tháo đƣờng tuyp 2.

Để góp phần nâng cao chất lƣợng và chuẩn hóa công tác chuyên môn chẩn đoán, điều trị cho bệnh nhân đái tháo đƣờng tuyp 2 1 chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị đái tháo đƣờng tuyp 2 tại khoa khám bệnh trung tâm y tế huyện Cẩm Khê tỉnh Phú Thọ năm 2021” với hai mục tiêu sau: 1. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ tuyp 2 trên bệnh nhân ngoại trú. Phân tích tính hợp lý và hiệu quả điều trị trong sử dụng thuốc ĐTĐ tuyp 2 trên bệnh nhân ngoại trú tại khoa khám bệnh TTYT huyện Cẩm Khê từ 01/01/2021 đến 30/06/2021. BỆNH ĐÁI THÁO ĐƢỜNG 1.

Định nghĩa: Bệnh đái tháo đƣờng là bệnh rối loạn chuyển hóa không đồng nhất, có đặc điểm tăng glucose huyết do khiếm khuyết về tiết insulin, về tác động của insulin, hoặc cả hai. Tăng glucose mạn tính trong thời gian dài gây nên những rối loạn chuyển hóa carbohydrate, protide, lipid, gây tổn thƣơng ở nhiều cơ quan khác nhau, đặc biệt ở tim và mạch máu, thận, mắt, thần kinh [9]. Đặc điểm dịch tễ của bệnh đái tháo đường Đái tháo đƣờng là một bệnh mạn tính không lây nhiễm phổ biến trên toàn cầu. Trên toàn thế giới có 425 triệu ngƣời lớn (độ tuổi 20-79) tƣơng đƣơng 1 trong 11 ngƣời lớn đang sống với bệnh đái tháo đƣờng trong năm 2015.

Dự đoán vào năm 2045, con số này sẽ tăng tới khoảng 629 triệu ngƣời, hay nói cách khác 1 ngƣời trong 10 ngƣời lớn sẽ bị bệnh đái tháo đƣờng [44]. ĐTĐ là nguyên nhân gây tử vong cao thứ ba tại Việt Nam (sau xơ vữa động mạch, ung thƣ) [35], tính riêng trong năm 2017 cả nƣớc có gần 29.