Nông quang huỳnh phân tích thực trạng kê đơn thuốc cho bệnh nhân điều trị ngoại trú tại trung tâm y tế huyện na rì tỉnh bắc kạn năm 2020 luận văn dƣợc sĩ chuyên khoa cấp i

Phân tích thực trạng kê đơn thuốc cho bệnh nhân ngoại trú tại trung tâm y tế huyện Na Rì, Bắc Kạn năm 2020 trong luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I.

• Tác giả: Nông Quang Huỳnh
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược sĩ chuyên khoa cấp I - Tổ chức và quản lý dược
• Đề tài: Phân tích thực trạng kê đơn thuốc cho bệnh nhân điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn năm 2020
• Loại tài liệu: Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đơn thuốc và quy định kê đơn điều trị ngoại trú
• 1.2. Các tiêu chí đánh giá kê đơn thuốc
• 1.3. Thực trạng kê đơn thuốc tại Việt Nam
• 1.4. Về thực hiện quy chế kê đơn trong điều trị ngoại trú
• 1.5. Thực trạng kê đơn kháng sinh
• 1.6. Lạm dụng vitamin
• 2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đánh giá việc tuân thủ quy định về kê đơn thuốc ngoại trú tại Trung tâm Na Rì năm 2020
• 2.2. Phân tích các chỉ số kê đơn thuốc ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì năm 2020
• 2.2.1. Số thuốc kê trung bình trong một đơn
• 2.2.2. Số chẩn đoán trung bình trong đơn thuốc
• 2.3. Thực trạng kê đơn kháng sinh, vitamin, chế phẩm YHCT và corticoid
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Kê Đơn Thuốc Ngoại Trú Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na Rì

Phân tích kê đơn thuốc ngoại trú là một phần quan trọng trong việc đánh giá chất lượng dịch vụ y tế. Tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì, việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình điều trị mà còn đảm bảo an toàn cho bệnh nhân. Năm 2020, nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng kê đơn thuốc, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả điều trị.

1.1. Khái Niệm Về Đơn Thuốc Và Quy Định Kê Đơn

Đơn thuốc là tài liệu chỉ định dùng thuốc của bác sĩ cho bệnh nhân. Quy định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú được quy định rõ ràng bởi Bộ Y tế, nhằm đảm bảo tính hợp pháp và an toàn trong việc sử dụng thuốc.

1.2. Tình Hình Kê Đơn Thuốc Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, việc kê đơn thuốc vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại như lạm dụng kháng sinh và kê đơn không đúng quy định. Nghiên cứu cho thấy cần có các biện pháp khắc phục để nâng cao chất lượng kê đơn.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Kê Đơn Thuốc Ngoại Trú Tại Trung Tâm Y Tế Na Rì

Mặc dù đã có nhiều quy định, nhưng việc thực hiện kê đơn thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như kê đơn không đúng quy định, thiếu thông tin bệnh nhân và lạm dụng thuốc vẫn tồn tại.

2.1. Thực Trạng Kê Đơn Kháng Sinh Tại Trung Tâm Y Tế

Kháng sinh là nhóm thuốc được kê nhiều nhất, nhưng việc sử dụng không hợp lý dẫn đến tình trạng kháng thuốc. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn trong kê đơn kháng sinh.

2.2. Lạm Dụng Vitamin Và Chế Phẩm Y Học Cổ Truyền

Việc kê đơn vitamin và chế phẩm y học cổ truyền cũng đang trở thành vấn đề. Nhiều bác sĩ kê đơn không dựa trên nhu cầu thực tế của bệnh nhân, dẫn đến lãng phí và không hiệu quả.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Kê Đơn Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na Rì

Nghiên cứu được thực hiện thông qua phương pháp mô tả cắt ngang, thu thập dữ liệu từ các đơn thuốc ngoại trú. Các chỉ số kê đơn được phân tích để đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp cải thiện.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Và Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang, thu thập dữ liệu từ các đơn thuốc trong một khoảng thời gian nhất định. Dữ liệu được phân tích để đưa ra kết quả chính xác.

3.2. Các Chỉ Số Đánh Giá Kê Đơn Thuốc

Các chỉ số như số thuốc trung bình trong một đơn, tỷ lệ đơn kê có kháng sinh và tỷ lệ thuốc kê theo tên generic được sử dụng để đánh giá chất lượng kê đơn.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Kê Đơn Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na Rì

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều vấn đề tồn tại trong kê đơn thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì. Cần có các biện pháp cải thiện để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

4.1. Đánh Giá Việc Tuân Thủ Quy Định Kê Đơn

Việc tuân thủ quy định kê đơn thuốc còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ đơn thuốc ghi đầy đủ thông tin còn thấp, cần cải thiện để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

4.2. Phân Tích Các Chỉ Số Kê Đơn Thuốc

Các chỉ số kê đơn thuốc cho thấy tỷ lệ đơn kê có kháng sinh cao, điều này cần được kiểm soát chặt chẽ hơn để tránh tình trạng kháng thuốc.

V. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Kê Đơn Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na Rì

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy cần có các biện pháp cải thiện trong việc kê đơn thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì. Các kiến nghị được đưa ra nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

5.1. Kiến Nghị Cải Thiện Quy Trình Kê Đơn

Cần cải thiện quy trình kê đơn thuốc, đảm bảo thông tin đầy đủ và chính xác để nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân.

5.2. Đề Xuất Các Biện Pháp Kiểm Soát Sử Dụng Thuốc

Đề xuất các biện pháp kiểm soát việc sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh, nhằm giảm thiểu tình trạng kháng thuốc và đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh phí dành cho thuốc điều trị thường chiếm từ 30% đến 40% tổng ngân sách của ngành y tế tại nhiều quốc gia, trong đó một phần không nhỏ bị thất thoát do tình trạng kê đơn và sử dụng thuốc chưa thực sự hợp lý. Việc tối ưu hóa quy trình kê đơn ngoại trú đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm an toàn người bệnh, hạn chế tối đa các biến cố bất lợi và giảm thiểu gánh nặng tài chính cho hệ thống y tế công cộng. Tại các cơ sở khám chữa bệnh tuyến huyện thuộc khu vực miền núi, công tác quản lý hoạt động kê đơn thuốc đối mặt với nhiều thách thức do điều kiện kinh tế xã hội còn khó khăn và tỷ lệ bệnh nhân tham gia bảo hiểm y tế chiếm tỷ trọng lớn.

Nghiên cứu được triển khai nhằm phân tích thực trạng kê đơn thuốc cho bệnh nhân điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn trong năm 2020. Đây là bệnh viện đa khoa hạng III với quy mô 70 giường kế hoạch, 100 giường thực kê và 91 cán bộ viên chức y tế, phục vụ địa bàn miền núi gồm 17 xã thị trấn. Đề tài tập trung vào hai mục tiêu trọng tâm: đánh giá mức độ tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành về quy chế kê đơn ngoại trú theo Thông tư 52/2017/TT-BYT và Thông tư 18/2018/TT-BYT; đồng thời phân tích các chỉ số kê đơn cốt lõi theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế. Nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp bức tranh dữ liệu xác thực về tỷ lệ kê đơn kháng sinh đạt 74,3% và số lượng thuốc bình quân 3,52 thuốc trên mỗi đơn, làm tiền đề vững chắc cho việc nâng cao năng lực quản trị lâm sàng và hoàn thiện quy trình khám chữa bệnh tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết sử dụng thuốc hợp lý của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 1993) kết hợp với khung chỉ số chuẩn hóa được quy định tại Thông tư 21/2013/TT-BYT của Bộ Y tế về tổ chức hoạt động của Hội đồng Thuốc và Điều trị. Mô hình đánh giá vận dụng hệ thống chỉ số sử dụng thuốc WHO/INRUD dành cho các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu, bao gồm số lượng thuốc trung bình trên một đơn, tỷ lệ phần trăm đơn thuốc chứa kháng sinh, tỷ lệ kê đơn vitamin, corticoid và tỷ lệ kê đơn theo danh mục thuốc thiết yếu.

Bên cạnh đó, khung pháp lý chủ đạo điều chỉnh tính hợp thức của hoạt động kê đơn bao gồm Thông tư 52/2017/TT-BYT và Thông tư 18/2018/TT-BYT sửa đổi, bổ sung quy định về đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú. Bốn khái niệm chuyên ngành then chốt được chuẩn hóa xuyên suốt nghiên cứu bao gồm: đơn thuốc ngoại trú hợp lệ (chỉ định điều trị bằng văn bản có giá trị pháp lý), tên chung quốc tế (INN - International Nonproprietary Name), danh mục thuốc bệnh viện (DMTBV) và hoạt động dược lâm sàng nhằm phát hiện, ngăn ngừa các tương tác bất lợi trong chỉ định thuốc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang với phương pháp hồi cứu toàn bộ dữ liệu đơn thuốc bảo hiểm y tế ngoại trú phát sinh từ ngày 01/01/2020 đến ngày 31/12/2020 tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì. Tổng số đơn thuốc ngoại trú bảo hiểm y tế phát sinh trong năm 2020 là 22.468 đơn. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định bằng công thức ước tính tỷ lệ quần thể một mẫu với độ tin cậy 95% ($\alpha = 0,05$), sai số cho phép $d = 0,05$ và tỷ lệ đơn thuốc đạt chuẩn ước tính $P = 0,1$, cho ra cỡ mẫu tối thiểu là 139 đơn và được làm tròn lên 140 đơn thuốc khảo sát.

Quy trình chọn mẫu thực hiện theo phương pháp chọn mẫu hệ thống ngẫu nhiên từ danh sách 22.468 đơn thuốc. Khoảng cách mẫu được xác định là $k = 22.468 / 140 \approx 161$. Đơn vị mẫu đầu tiên được rút thăm ngẫu nhiên ở vị trí số 3, các đơn tiếp theo được lấy tuần tự theo bước nhảy 161 (gồm các đơn số 3, 164, 325, 486 và tiếp diễn cho đến khi đủ 140 đơn). Phương pháp phân tích số liệu mô tả bằng phần mềm Microsoft Excel được lựa chọn vì tính linh hoạt, chuẩn xác trong việc thống kê tần số, tính toán tỷ lệ phần trăm và các giá trị trung bình đại diện cho các chỉ số hành chính lẫn lâm sàng, bảo đảm tính khách quan và khả năng tái lập của nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 140 đơn thuốc ngoại trú tương ứng với 494 lượt kê thuốc đã mang lại các phát hiện cụ thể:

• Mức độ tuân thủ thủ tục hành chính: 100% đơn thuốc (140/140 đơn) tuân thủ đúng biểu mẫu quy định tại Thông tư 18/2018/TT-BYT, ghi đầy đủ ngày kê đơn, chữ ký và họ tên bác sĩ. 100% đơn ghi đầy đủ họ tên và giới tính bệnh nhân; 28/28 đơn của trẻ dưới 72 tháng tuổi (chiếm 20% tổng số đơn) đều ghi rõ số tháng tuổi, cân nặng và tên người giám hộ. Toàn bộ 494 lượt thuốc đều nằm trong danh mục thuốc của bệnh viện (đạt 100%). Về ghi tên thuốc, 100% thuốc đơn thành phần (296 lượt, chiếm 59,9%) được ghi theo tên chung quốc tế và 100% thuốc đa thành phần (198 lượt, chiếm 40,1%) được ghi theo tên thương mại.
• Tồn tại về thông tin sử dụng: Hướng dẫn về đường dùng đạt 100% và liều dùng mỗi lần, mỗi ngày đạt 91,7% (453 lượt). Tuy nhiên, tỷ lệ ghi đầy đủ hướng dẫn sử dụng và thời điểm dùng thuốc chỉ đạt mức rất thấp là 3,4% (17 lượt). Có 41 lượt thuốc kê số lượng có một chữ số nhưng không thêm chữ số 0 phía trước (tỷ lệ sai sót 8,3% trên tổng lượt kê).
• Các chỉ số kê đơn lâm sàng: Số thuốc trung bình trên một đơn là 3,52 thuốc. Đơn có 4 thuốc chiếm tỷ lệ cao nhất với 29,3% (41 đơn), tiếp đến là đơn có 3 thuốc với 25,7% (36 đơn) và đơn 5 thuốc chiếm 20,7% (29 đơn). Số chẩn đoán trung bình là 1,80 chẩn đoán/đơn, trong đó đơn có 2 chẩn đoán chiếm 63,6% (89 đơn).
• Cơ cấu nhóm thuốc đặc thù: Tỷ lệ đơn có kê kháng sinh chiếm tới 74,3% (104 đơn), trong đó 76% dùng 1 kháng sinh và 24% phối hợp 2 kháng sinh (phổ biến nhất là phối hợp Praverix và Incefdazol chiếm 90,3% các ca phối hợp). Tỷ lệ đơn kê chế phẩm y học cổ truyền đạt 51,4% (72 đơn), vitamin chiếm 37,1% (52 đơn) và corticoid chiếm 33,6% (47 đơn).

Thảo luận kết quả

Việc ứng dụng hệ thống thông tin quản lý bệnh viện tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì đã hỗ trợ chuẩn hóa 100% các tiêu chí hành chính cơ bản như in ấn thông tin bệnh nhân, họ tên bác sĩ và ngày kê đơn rõ ràng. Tuy nhiên, việc ghi thời điểm dùng thuốc chỉ đạt 3,4% phản ánh thói quen kê đơn ngắn gọn của bác sĩ (ví dụ ghi "uống ngày 2 viên chia 2 lần" mà không chỉ rõ uống trước hay sau ăn), tiềm ẩn nguy cơ giảm hiệu quả hấp thu thuốc và tăng tỷ lệ không tuân thủ của người bệnh.

Về chỉ số lâm sàng, số thuốc bình quân 3,52 thuốc/đơn tại Na Rì tương đồng với Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Long (3,6 thuốc) hay Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (3,39 thuốc), nhưng cao hơn đáng kể so với mức khuyến cáo 1,5 đến 2,0 thuốc của Tổ chức Y tế Thế giới. Số thuốc tập trung cao ở các bệnh lý tiêu hóa (chiếm 22,1% tổng lượt chẩn đoán) và thần kinh (chiếm 21,3%). Đặc biệt, tỷ lệ đơn kê kháng sinh lên đến 74,3% tương đương mức 74,5% tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa nhưng cao hơn nhiều so với Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Giang (42,7%) và vượt xa ngưỡng khuyến cáo của WHO. Điều này phản ánh xu hướng kê đơn kháng sinh theo kinh nghiệm lâm sàng do thiếu hụt trang thiết bị xét nghiệm vi sinh tại tuyến y tế cơ sở.

Toàn bộ các biến số trên có thể được minh họa trực quan thông qua bảng ma trận đối chiếu mức độ tuân thủ quy chế kê đơn, kết hợp biểu đồ cột thể hiện phân bố số lượng thuốc trên từng đơn và biểu đồ tròn mô tả tỷ trọng cơ cấu các nhóm bệnh lý phân loại theo chuẩn ICD-10.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa hoạt động kê đơn và bảo đảm tính hợp lý trong sử dụng thuốc ngoại trú, Trung tâm Y tế huyện Na Rì cần triển khai đồng bộ các giải pháp:

• Nâng cấp tính năng phần mềm quản lý khám chữa bệnh: Cài đặt các trường dữ liệu bắt buộc trên phần mềm kê đơn điện tử đối với thời điểm dùng thuốc (trước, trong hoặc sau bữa ăn), đồng thời thiết lập thuật toán tự động thêm chữ số 0 phía trước số lượng thuốc có một chữ số. Mục tiêu nâng tỷ lệ đơn ghi đầy đủ hướng dẫn sử dụng từ 3,4% lên trên 90% trong vòng 6 tháng do Khoa Dược phối hợp Tổ Công nghệ thông tin thực hiện.
• Tăng cường vai trò của Hội đồng Thuốc và Điều trị: Tổ chức bình đơn thuốc định kỳ hàng tháng đối với tối thiểu 50 đơn thuốc ngoại trú, tập trung rà soát các chỉ định kháng sinh, corticoid và vitamin. Mục tiêu kiểm soát và kéo giảm tỷ lệ đơn kê kháng sinh từ 74,3% xuống dưới mức 50% trong thời hạn 12 tháng do Hội đồng Thuốc và Điều trị chủ trì.
• Xây dựng và ban hành danh mục phác đồ điều trị ngoại trú chuẩn: Thiết lập hướng dẫn sử dụng kháng sinh hợp lý dựa trên mô hình bệnh tật đặc thù của địa phương, ưu tiên kháng sinh đơn độc và chỉ phối hợp khi có chỉ định rõ ràng (như phác đồ tiệt trừ Helicobacter pylori). Giải pháp do các bác sĩ khoa lâm sàng phối hợp dược sĩ lâm sàng triển khai trong vòng 3 tháng.
• Tập huấn và đào tạo liên tục về dược lâm sàng: Tổ chức các lớp tập huấn cập nhật quy chế kê đơn theo Thông tư 52/2017/TT-BYT và Thông tư 18/2018/TT-BYT cho 100% bác sĩ, y sĩ tham gia công tác khám ngoại trú, hoàn thành trong quý I hàng năm dưới sự chỉ đạo của Ban Giám đốc trung tâm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và phương pháp luận cao, đặc biệt hữu ích đối với các nhóm đối tượng:

• Ban Giám đốc và Hội đồng Thuốc và Điều trị tuyến quận, huyện: Sử dụng dữ liệu thực chứng để đối sánh chất lượng quản trị dược lâm sàng, xây dựng chính sách kiểm soát kê đơn và phân bổ ngân sách thuốc bảo hiểm y tế hợp lý.
• Dược sĩ lâm sàng tại các bệnh viện: Tham khảo quy trình thu thập, biểu mẫu đánh giá và phương pháp phân tích chỉ số sử dụng thuốc WHO/INRUD để áp dụng vào hoạt động giám sát đơn thuốc định kỳ tại cơ sở.
• Bác sĩ khám bệnh ngoại trú: Nhận diện các lỗi sai sót hành chính thường gặp và các cảnh báo về lạm dụng kháng sinh, corticoid, từ đó điều chỉnh hành vi chỉ định thuốc an toàn cho từng ca bệnh cụ thể.
• Học viên sau đại học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý Dược: Khai thác khung lý thuyết, công thức tính cỡ mẫu và mô hình thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang để phục vụ các đề tài nghiên cứu tương tự trong lĩnh vực tổ chức và quản lý y tế.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ lệ đơn thuốc ghi đầy đủ thời điểm dùng thuốc tại Trung tâm Y tế Na Rì chỉ đạt 3,4%?

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thói quen ghi vắn tắt của bác sĩ khi chỉ định liều lượng (như ghi "ngày 2 viên chia 2 lần") mà chưa tận dụng tính năng nhập liệu chi tiết. Hệ thống phần mềm chưa kích hoạt tính năng cảnh báo bắt buộc điền thời điểm dùng thuốc (trước, trong hoặc sau khi ăn).

Số lượng thuốc trung bình 3,52 thuốc/đơn phản ánh vấn đề gì trong điều trị?

Chỉ số 3,52 thuốc/đơn cao hơn khuyến cáo của WHO (1,5 đến 2,0 thuốc) do có tới 63,6% bệnh nhân mắc từ 2 bệnh lý trở lên (số chẩn đoán trung bình là 1,80). Tuy nhiên, điều này cũng cảnh báo nguy cơ xuất hiện tương tác thuốc bất lợi và làm giảm mức độ tuân thủ dùng thuốc của người bệnh.

Tỷ lệ kê đơn kháng sinh 74,3% có phải là mức báo động không?

Tỷ lệ 74,3% cao hơn đáng kể so với khuyến cáo chung của WHO (dưới 30% đến 50%). Thực trạng này phản ánh đặc thù mô hình bệnh tật nhiễm khuẩn tại vùng cao và thói quen điều trị bao vây theo kinh nghiệm khi cơ sở y tế tuyến huyện chưa triển khai thường quy xét nghiệm vi sinh và kháng sinh đồ.

Ứng dụng công nghệ thông tin đã hỗ trợ cải thiện quy chế kê đơn như thế nào?

Việc sử dụng phần mềm quản lý bệnh viện giúp đạt tỷ lệ 100% đơn in rõ ràng, ghi đúng biểu mẫu Thông tư 18/2018/TT-BYT, đầy đủ ngày tháng, chữ ký bác sĩ và 100% thuốc đơn chất ghi đúng tên generic, loại bỏ hoàn toàn các lỗi chữ viết tay khó đọc.

Tỷ lệ thuốc y học cổ truyền trong nghiên cứu đạt mức bao nhiêu?

Thuốc y học cổ truyền chiếm 14,6% tổng lượt thuốc được kê (72/494 lượt) và xuất hiện trong 51,4% tổng số đơn khảo sát. Điều này thể hiện xu hướng kết hợp y học cổ truyền với tân dược trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp và thần kinh tại y tế cơ sở.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng kê đơn ngoại trú trên 140 đơn thuốc bảo hiểm y tế tương ứng 494 lượt kê thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì năm 2020.
• Hệ thống ghi nhận tỷ lệ tuân thủ 100% về biểu mẫu theo Thông tư 18/2018/TT-BYT, 100% thuốc nằm trong danh mục bệnh viện và 100% thuốc đơn chất được kê theo tên chung quốc tế.
• Tồn tại hai vấn đề nổi cộm cần cải thiện: tỷ lệ ghi đầy đủ hướng dẫn về thời điểm dùng thuốc mới đạt 3,4% và tỷ lệ đơn kê kháng sinh còn ở mức rất cao với 74,3%.
• Số thuốc trung bình trong một đơn đạt 3,52 thuốc trên nền số chẩn đoán trung bình 1,80 chẩn đoán, đòi hỏi tăng cường giám sát dược lâm sàng để giảm thiểu nguy cơ tương tác thuốc.
• Lộ trình 6 đến 12 tháng tới cần ưu tiên nâng cấp tính năng phần mềm kê đơn điện tử và triển khai quy trình bình đơn thuốc định kỳ; độc giả quan tâm có thể ứng dụng ngay bộ công cụ nghiên cứu này để tối ưu hóa công tác quản lý dược tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Đánh giá mô hình kê đơn thuốc là một khía cạnh quan trọng của chăm sóc bệnh nhân, cũng là thước đo chất lượng dịch vụ chăm sóc được cung cấp. Sử dụng thuốc hợp lý là việc dùng thuốc đáp ứng được yêu cầu lâm sàng của người bệnh ở liều thịch hợp trên từng cá thể người bệnh ( dùng đúng liều, đúng khoảng cách đưa thuốc và thời gian sử dụng thuốc), đáp ứng được những yêu cầu về chất lượng, khả năng cung ứng và có giá cả phù hợp nhằm giảm tới mức thấp nhất chi phí cho người bệnh và cộng đồng. Bệnh viện là cơ sở khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho người bệnh. Sử dụng thuốc cho người bệnh là hoạt động xuyên suốt trong toàn bộ quá trình hoạt động của bệnh viện.

Cung ứng thuốc trong bệnh viện cần đảm bảo được nhu cầu khám và điều trị bệnh ngoại trú, đáp ứng chất lượng với giá cả hợp lý. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc kém hiệu quả và bất hợp lý đã và đang là vấn đề bất cập của nhiều quốc gia. Trong đó phải kể đến việc kê đơn không đúng quy chế: kê quá nhiều thuốc trong 1 đơn, kê đơn nhiều biệt dược, kê đơn thuốc không phải là thuốc thiết yếu mà là thuốc thuốc có tính thương mại cao. Đây là một trong các nguyên nhân chính là cho việc điều trị không hiệu quả và không an toàn, làm bệnh không khỏi hoặc kéo dài, làm bệnh nhân lo lắng, chưa kể đến chi phí điều trị cao.

Theo một số nghiên cứu, kinh phí mua thuốc chiếm khoảng 30- 40% ngân sách ngành Y tế của nhiều nước, phần lớn số tiền đó bị lãng phí do sử dụng thuốc không hợp lý và hoạt động cung ứng thuốc không hiệu quả. Những năm gần đây Trung tâm y tế Na Rì có các hoạt động nhằm quản lý việc kê đơn thuốc ngoại trú đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, hợp lý. Để góp phần nâng cao hiệu quả hơn nữa trong việc khám chữa bệnh cho bệnh nhân ngoại trú chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích thực trạng kê đơn thuốc cho bênh nhân điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế Na Rì, tỉnh Bắc Kạn năm 2020” với hai mục tiêu sau: 1 1. Đánh giá thực trạng việc tuân thủ các quy định về kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế Na Rì, tỉnh Bắc Kạn năm 2020.

Phân tích một số chỉ số kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế Na Rì, tỉnh Bắc Kạn năm 2020. 2 Chƣơng 1 TỔNG QUAN 1. Đơn thuốc và quy định kê đơn điều trị ngoại trú. Khái niệm đơn thuốc - Là tài liệu chỉ định dùng thuốc của bác sĩ cho người bệnh.

- Là căn cứ hợp pháp để bán thuốc, cấp phát thuốc, pha chế thuốc theo đơn và sử dụng thuốc. Quy định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú Ngày 29/12/2017 Bộ trưởng BYT đã ra Thông tư 52/2017/TT-BYT quy định về đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú và Thông tư 18/2018/TT-BYT ngày 22/8/2018 sửa đổi, bổ sung thông tư 52/2017/TT- BYT [3],[7]. - Chỉ được kê đơn thuốc sau khi đã có kết quả khám bệnh, chẩn đoán bệnh. - Kê đơn thuốc phù hợp với chẩn đoán bệnh và mức độ bệnh.

Số lượng thuốc được kê đơn thực hiện theo Hướng dẫn chẩn đoán và Điều trị của Bộ Y tế hoặc đủ sử dụng tối đa 30 (ba mươi) ngày, trừ trường hợp quy định tại các Điều 7, 8 và 9 Thông tư này.