Phân Tích Thực Trạng Kê Đơn Thuốc Cho Bệnh Nhân Điều Trị Ngoại Trú Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na ...

Phân tích thực trạng kê đơn thuốc cho bệnh nhân ngoại trú tại trung tâm y tế huyện Na Rì, Bắc Kạn năm 2020 trong luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I.

• Tác giả: Nông Quang Huỳnh
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược sĩ chuyên khoa cấp I - Tổ chức và quản lý dược
• Đề tài: Phân tích thực trạng kê đơn thuốc cho bệnh nhân điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn năm 2020
• Loại tài liệu: Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đơn thuốc và quy định kê đơn điều trị ngoại trú
• 1.2. Các tiêu chí đánh giá kê đơn thuốc
• 1.3. Thực trạng kê đơn thuốc tại Việt Nam
• 1.4. Về thực hiện quy chế kê đơn trong điều trị ngoại trú
• 1.5. Thực trạng kê đơn kháng sinh
• 1.6. Lạm dụng vitamin
• 2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đánh giá việc tuân thủ quy định về kê đơn thuốc ngoại trú tại Trung tâm Na Rì năm 2020
• 2.2. Phân tích các chỉ số kê đơn thuốc ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì năm 2020
• 2.2.1. Số thuốc kê trung bình trong một đơn
• 2.2.2. Số chẩn đoán trung bình trong đơn thuốc
• 2.3. Thực trạng kê đơn kháng sinh, vitamin, chế phẩm YHCT và corticoid
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Kê Đơn Thuốc Ngoại Trú Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na Rì

Phân tích kê đơn thuốc ngoại trú là một phần quan trọng trong việc đánh giá chất lượng dịch vụ y tế. Tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì, việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình điều trị mà còn đảm bảo an toàn cho bệnh nhân. Năm 2020, nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng kê đơn thuốc, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả điều trị.

1.1. Khái Niệm Về Đơn Thuốc Và Quy Định Kê Đơn

Đơn thuốc là tài liệu chỉ định dùng thuốc của bác sĩ cho bệnh nhân. Quy định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú được quy định rõ ràng bởi Bộ Y tế, nhằm đảm bảo tính hợp pháp và an toàn trong việc sử dụng thuốc.

1.2. Tình Hình Kê Đơn Thuốc Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, việc kê đơn thuốc vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại như lạm dụng kháng sinh và kê đơn không đúng quy định. Nghiên cứu cho thấy cần có các biện pháp khắc phục để nâng cao chất lượng kê đơn.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Kê Đơn Thuốc Ngoại Trú Tại Trung Tâm Y Tế Na Rì

Mặc dù đã có nhiều quy định, nhưng việc thực hiện kê đơn thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như kê đơn không đúng quy định, thiếu thông tin bệnh nhân và lạm dụng thuốc vẫn tồn tại.

2.1. Thực Trạng Kê Đơn Kháng Sinh Tại Trung Tâm Y Tế

Kháng sinh là nhóm thuốc được kê nhiều nhất, nhưng việc sử dụng không hợp lý dẫn đến tình trạng kháng thuốc. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn trong kê đơn kháng sinh.

2.2. Lạm Dụng Vitamin Và Chế Phẩm Y Học Cổ Truyền

Việc kê đơn vitamin và chế phẩm y học cổ truyền cũng đang trở thành vấn đề. Nhiều bác sĩ kê đơn không dựa trên nhu cầu thực tế của bệnh nhân, dẫn đến lãng phí và không hiệu quả.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Kê Đơn Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na Rì

Nghiên cứu được thực hiện thông qua phương pháp mô tả cắt ngang, thu thập dữ liệu từ các đơn thuốc ngoại trú. Các chỉ số kê đơn được phân tích để đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp cải thiện.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Và Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang, thu thập dữ liệu từ các đơn thuốc trong một khoảng thời gian nhất định. Dữ liệu được phân tích để đưa ra kết quả chính xác.

3.2. Các Chỉ Số Đánh Giá Kê Đơn Thuốc

Các chỉ số như số thuốc trung bình trong một đơn, tỷ lệ đơn kê có kháng sinh và tỷ lệ thuốc kê theo tên generic được sử dụng để đánh giá chất lượng kê đơn.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Kê Đơn Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na Rì

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều vấn đề tồn tại trong kê đơn thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì. Cần có các biện pháp cải thiện để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

4.1. Đánh Giá Việc Tuân Thủ Quy Định Kê Đơn

Việc tuân thủ quy định kê đơn thuốc còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ đơn thuốc ghi đầy đủ thông tin còn thấp, cần cải thiện để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

4.2. Phân Tích Các Chỉ Số Kê Đơn Thuốc

Các chỉ số kê đơn thuốc cho thấy tỷ lệ đơn kê có kháng sinh cao, điều này cần được kiểm soát chặt chẽ hơn để tránh tình trạng kháng thuốc.

V. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Kê Đơn Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Na Rì

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy cần có các biện pháp cải thiện trong việc kê đơn thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Na Rì. Các kiến nghị được đưa ra nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

5.1. Kiến Nghị Cải Thiện Quy Trình Kê Đơn

Cần cải thiện quy trình kê đơn thuốc, đảm bảo thông tin đầy đủ và chính xác để nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân.

5.2. Đề Xuất Các Biện Pháp Kiểm Soát Sử Dụng Thuốc

Đề xuất các biện pháp kiểm soát việc sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh, nhằm giảm thiểu tình trạng kháng thuốc và đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI NÔNG QUANG HUỲNH PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KÊ ĐƠN THUỐC CHO BỆNH NHÂN ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN NA RÌ TỈNH BẮC KẠN NĂM 2020 LUẬN VĂN DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ DƢỢC MÃ SỐ: CK 60720412 Người hướng dẫn Khoa học: GS. Nguyễn Thanh Bình Nơi thực hiện : Trường Đại học Dược Hà Nội Trung tâm y tế huyện Na Rì HÀ NỘI 2022 LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trường Đại học Dược Hà Nội đã dạy dỗ và tạo điều kiện cho tôi được học tập và rèn luyện trong suốt những năm học vừa qua. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô đã hướng dẫn, tạo điều kiện cho tôi thực hiện và hoàn thành luận văn này. Trước hết, với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới thầy GS. Nguyễn Thanh Bình đã hướng dẫn, chỉ bảo và truyền đạt kinh nghiệm nghiên cứu cho tôi trong quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Trung tâm y tế Na Rì- Bắc Kạn đã tạo điều kiện cho tôi về mọi mặt để tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiều của thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp và người thân. Lời cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và người thân đã luôn sát cánh động viên, giúp đỡ và đóng góp ý kiến cho tôi hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Học viên Nông Quang Huỳnh MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ . 1 Chƣơng 1 TỔNG QUAN .Đơn thuốc và quy định kê đơn điều trị ngoại trú.Khái niệm đơn thuốc .Quy định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú .Các tiêu chí đánh giá kê đơn thuốc. Thực trạng kê đơn thuốc tại Việt Nam.Về thực hiện quy chế kê đơn trong điều trị ngoại trú. Thực trạng kê đơn kháng sinh. Lạm dụng vitamin. Kê đơn thuốc sản xuất ở nƣớc ngoài. Việc thực hiện một số chỉ số về kê đơn. Vài n t về Trung t m y tế Na R . Mô h nh , tổ chức của Trung t m y tế Na R :. Về nh n lực. Mô h nh bệnh tật của Trung t m y tế năm 2020.Chức năng và nhiệm vụ của Khoa Dƣợc TTYT huyện Na R .Tính cấp thiết của đề tài. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PH P NGHIÊN CỨU . Đối tƣợng, thời gian và địa đi m nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Địa đi m nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Các biến số và chỉ số nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang. Phƣơng pháp thu thập số liệu. Mẫu nghiên cứu. Xử lý và ph n tích số liệu.3 Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .Đánh giá việc tu n thủ quy định về kê đơn thuốc ngoại trú tại trung t m Na R năm 2020 . Đơn thuốc và ngƣời kê đơn . Thông tin bệnh nh n . Thông tin về thuốc. Hƣớng dẫn sử dụng thuốc .2 PHÂN TÍCH C C CHỈ SỐ KÊ ĐƠN THUỐC NGOẠI TRÚ TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN NA RÌ NĂM 2020 . Số thuốc kê trung b nh trong một đơn . Số chẩn đoán trung b nh trong đơn thuốc .3 Thực trạng kê đơn kháng sinh, vitamin, chế phẩm YHCT và corticoid .Thực trạng kê đơn kháng sinh.Cơ cấu thuốc kê nằm trong danh mục thuốc bệnh viện và ngoài bệnh viện.Cơ cấu thuốc kê đơn theo nguồn gốc xuất xứ .Chi phí sử dụng thuốc.Về thực trạng việc thực hiện quy định về kê đơn thuốc ngoại trú tại Trung t m y tế Na R năm 2020.Đơn thuốc và ngƣời kê đơn.Thông tin về thuốc .Về các chỉ số kê đơn thuốc ngoại trú tại TTYT Na R .1 Số thuốc trung b nh trên đơn .2 Thông tin về ghi chẩn đoán bệnh.3 Sự ph n bố nhóm bệnh lý trong đơn khảo sát theo mã bệnh .4 Tỷ lệ đơn thuốc có kê kháng sinh, corticoid, vitamin, chế phẩm YHCT .5 Tỷ lệ thuốc đƣợc kê theo nguồn gốc xuất sứ .Cơ cấu thuốc kê nằm trong danh mục thuốc TTYT.7 Chi phí sử dụng . 52 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải nghĩa ADR Phản ứng có hại của thuốc (Adverse Drug Reaction ) BHYT Bảo hiểm y tế BN Bệnh nhân BS Bác sĩ BV Bệnh viện BVĐK Bệnh viện đa khoa DMTCY Danh mục thuốc chủ yếu DMTBV Danh mục thuốc bệnh viện DMTTY Danh mục thuốc thiết yếu HĐT & ĐT Hội đồng thuốc và điều trị DLS Dược lâm sàng TTT Thông tin thuốc TTYT Trung tâm y tế KS Kháng sinh CT Công thức TL Tỷ lệ TW Trung ương VN Việt Nam WHO Tổ chức y tế thế giới DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Các chỉ số kê đơn của WHO. Mô hình , tổ chức của Trung tâm y tế Na Rì . Về nhân lực. Mô hình bệnh tật của TTYTNR năm 2020 được phân loại theo bảng phân loại bệnh tật quốc tế ICD10. Thông tin về đơn thuốc . Thông tin về người kê đơn . Ghi thông tin bệnh nhân trong đơn thuốc ngoại trú (n= 140) .4 Ghi thông tin tuổi cân nặng của bệnh nhân < 72 tháng tuổi . Phân loại thuốc .6 Tỷ lệ ghi tên thuốc trong đơn đúng quy định .7 Tỷ lệ lượt thuốc ghi đầy đủ nồng độ/hàm lượng và số lượng thuốc 36 Bảng 3. Ghi hướng dẫn sử dụng theo lượt thuốc .9 Số thuốc kê trong đơn thuốc .10 Số chẩn đoán trong đơn thuốc có từ 4 thuốc . Số chẩn đoán trung bình . Tỷ lệ phân bố nhóm bệnh lý trên đơn khảo sát theo mã bệnh . Tỷ lệ đơn thuốc có kê kháng sinh, vitamin, corticoid và chế phẩm y học cổ truyền. Tỷ lệ số lượng kháng sinh trong đơn thuốc.15 Tỷ lệ phối hợp kháng sinh . Tỷ lệ thuốc kê nằm trong danh mục thuốc bệnh viện. Tỷ lệ kê theo nguồn gốc xuất xứ .18 Chi phí của 1 đơn thuốc .19 Tỷ lệ chi phí thuốc kháng sinh, chế phẩm YHCT, Vitamin ,Thuốc khác .20 Chi phí sử dụng thuốc sản xuất trong nước, thuốc nhập khẩu . 45 ĐẶT VẤN ĐỀ Đánh giá mô hình kê đơn thuốc là một khía cạnh quan trọng của chăm sóc bệnh nhân, cũng là thước đo chất lượng dịch vụ chăm sóc được cung cấp. Sử dụng thuốc hợp lý là việc dùng thuốc đáp ứng được yêu cầu lâm sàng của người bệnh ở liều thịch hợp trên từng cá thể người bệnh ( dùng đúng liều, đúng khoảng cách đưa thuốc và thời gian sử dụng thuốc), đáp ứng được những yêu cầu về chất lượng, khả năng cung ứng và có giá cả phù hợp nhằm giảm tới mức thấp nhất chi phí cho người bệnh và cộng đồng. Bệnh viện là cơ sở khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho người bệnh. Sử dụng thuốc cho người bệnh là hoạt động xuyên suốt trong toàn bộ quá trình hoạt động của bệnh viện. Cung ứng thuốc trong bệnh viện cần đảm bảo được nhu cầu khám và điều trị bệnh ngoại trú, đáp ứng chất lượng với giá cả hợp lý. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc kém hiệu quả và bất hợp lý đã và đang là vấn đề bất cập của nhiều quốc gia. Trong đó phải kể đến việc kê đơn không đúng quy chế: kê quá nhiều thuốc trong 1 đơn, kê đơn nhiều biệt dược, kê đơn thuốc không phải là thuốc thiết yếu mà là thuốc thuốc có tính thương mại cao. Đây là một trong các nguyên nhân chính là cho việc điều trị không hiệu quả và không an toàn, làm bệnh không khỏi hoặc kéo dài, làm bệnh nhân lo lắng, chưa kể đến chi phí điều trị cao. Theo một số nghiên cứu, kinh phí mua thuốc chiếm khoảng 30- 40% ngân sách ngành Y tế của nhiều nước, phần lớn số tiền đó bị lãng phí do sử dụng thuốc không hợp lý và hoạt động cung ứng thuốc không hiệu quả. Những năm gần đây Trung tâm y tế Na Rì có các hoạt động nhằm quản lý việc kê đơn thuốc ngoại trú đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, hợp lý. Để góp phần nâng cao hiệu quả hơn nữa trong việc khám chữa bệnh cho bệnh nhân ngoại trú chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích thực trạng kê đơn thuốc cho bênh nhân điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế Na Rì, tỉnh Bắc Kạn năm 2020” với hai mục tiêu sau: 1 1. Đánh giá thực trạng việc tuân thủ các quy định về kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế Na Rì, tỉnh Bắc Kạn năm 2020. Phân tích một số chỉ số kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế Na Rì, tỉnh Bắc Kạn năm 2020. 2 Chƣơng 1 TỔNG QUAN 1. Đơn thuốc và quy định kê đơn điều trị ngoại trú. Khái niệm đơn thuốc - Là tài liệu chỉ định dùng thuốc của bác sĩ cho người bệnh. - Là căn cứ hợp pháp để bán thuốc, cấp phát thuốc, pha chế thuốc theo đơn và sử dụng thuốc. Quy định kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú Ngày 29/12/2017 Bộ trưởng BYT đã ra Thông tư 52/2017/TT-BYT quy định về đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú và Thông tư 18/2018/TT-BYT ngày 22/8/2018 sửa đổi, bổ sung thông tư 52/2017/TT- BYT [3],[7]. - Chỉ được kê đơn thuốc sau khi đã có kết quả khám bệnh, chẩn đoán bệnh. - Kê đơn thuốc phù hợp với chẩn đoán bệnh và mức độ bệnh. Số lượng thuốc được kê đơn thực hiện theo Hướng dẫn chẩn đoán và Điều trị của Bộ Y tế hoặc đủ sử dụng tối đa 30 (ba mươi) ngày, trừ trường hợp quy định tại các Điều 7, 8 và 9 Thông tư này. - Y sỹ không được kê đơn thuốc thành phẩm dạng phối hợp có chứa hoạt chất gây nghiện, thuốc thành phẩm dạng phối hợp có chứa hoạt chất hướng tâm thần và thuốc thành phẩm dạng phối hợp có chứa tiền chất không thuộc danh mục thuốc không kê đơn do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành. - Không được kê vào đơn thuốc: + Các thuốc, chất không nhằm mục đích phòng bệnh, chữa bệnh; + Các thuốc chưa được phép lưu hành hợp pháp tại Việt Nam; + Thực phẩm chức năng; 3 + Mỹ phẩm.Yêu cầu về hình thức kê đơn thuốc - Người kê đơn thuốc thực hiện kê đơn vào đơn thuốc hoặc sổ khám bệnh theo mẫu quy định và ghi tên thuốc, hàm lượng, số lượng, số ngày sử dụng vào sổ khám bệnh của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.