Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, hoạt động kinh doanh lưu trú và dịch vụ du lịch đang chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng về số lượng cơ sở lưu trú và mức độ cạnh tranh thị trường. Tỉnh Thừa Thiên Huế sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa - lịch sử phong phú, các di tích cổ kính và nhiều sự kiện lễ hội quy mô, tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch phát triển. Tuy nhiên, sự xuất hiện của hàng loạt khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp tại Huế đòi hỏi các đơn vị kinh doanh dịch vụ lưu trú phải liên tục đánh giá năng lực nội tại, nhận diện vị thế so với đối thủ để củng cố hiệu quả kinh doanh và thị phần.

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Dương Thị Cẩm Tú (ngành Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế, người hướng dẫn khoa học: ThS. Nguyễn Quốc Khánh, hoàn thành tháng 12/2019) lựa chọn nghiên cứu Khách sạn Imperial Huế – một khách sạn tiêu chuẩn 5 sao có lịch sử vận hành từ năm 2006 do Công ty Cổ phần Khách sạn Hoàng Cung (tiền thân là Khách sạn Trường Tiền) quản lý.

Mục tiêu chung của đề tài là phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế trong giai đoạn 2016 - 2018, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của khách sạn trong giai đoạn tiếp theo.

Các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được xác định gồm 4 nội dung:

  1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về khách sạn, hoạt động kinh doanh khách sạn và các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp dịch vụ lưu trú.
  2. Phân tích các yếu tố môi trường bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế.
  3. Phân tích hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế bằng mô hình SWOT và hệ thống chỉ tiêu chuyên ngành.
  4. Đề xuất các định hướng và nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế.
  • Đối tượng điều tra: Cán bộ quản lý và nhân viên am hiểu về hoạt động kinh doanh khách sạn tại đơn vị.
  • Phạm vi không gian: Khách sạn Imperial Huế (Số 8 Đại lộ Hùng Vương, thành phố Huế).
  • Phạm vi thời gian: Phân tích số liệu thứ cấp giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập khung lý thuyết dựa trên các khái niệm và văn bản quản lý nhà nước sau:

  • Khái niệm khách sạn của Morcel Gotie và định nghĩa cơ sở lưu trú du lịch theo Thông tư số 01/2002/TT-TCDL ngày 27/04/2001 của Tổng cục Du lịch (hướng dẫn thực hiện Nghị định số 39/2000/NĐ-CP của Chính phủ).
  • Lý thuyết kinh doanh khách sạn của TS. Nguyễn Văn Mạnh và ThS. Hoàng Thị Lan Hương (2008), giáo trình Quản trị Kinh doanh khách sạn, Đại học Kinh tế Quốc dân.
  • Khái niệm và phân loại sản phẩm khách sạn (sản phẩm vật chất/hữu hình và sản phẩm phi vật chất/vô hình) theo Philip Kotler.
  • Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh: Hệ số doanh lợi của doanh thu, hiệu quả sử dụng vốn cố định, mức sinh lợi của vốn cố định, số vòng quay của vốn lưu động, mức sinh lợi của vốn lưu động, doanh thu bình quân trên một lao động và mức sinh lợi của một lao động.
  • Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter (đối thủ cạnh tranh hiện tại trong ngành, đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn, áp lực từ sản phẩm thay thế, quyền thương lượng của nhà cung ứng và quyền thương lượng của khách hàng).
  • Mô hình phân tích SWOT (Strengths - Weaknesses - Opportunities - Threats) kết hợp xây dựng 4 nhóm chiến lược phối hợp: SO, WO, ST, WT.
  • Các tiêu chí đánh giá thị trường: Thị phần, thị phần tương đối, tốc độ tăng trưởng thị phần, tỷ trọng chi phí trên doanh thu/lợi nhuận, chính sách giá và chất lượng dịch vụ.

Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu được tác giả triển khai bao gồm:

  • Dữ liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo từ Phòng Nhân sự - Kế toán Khách sạn Imperial Huế; thông tin trên website chính thức (imperial-hotel.vn); số liệu thống kê ngành du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế; tài liệu, sách báo chuyên ngành và các khóa luận lưu trữ tại thư viện Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế.
  • Phương pháp phân tích số liệu:
    • Phương pháp thống kê mô tả: Diễn giải, lượng hóa dữ liệu theo nội dung nghiên cứu.
    • Phương pháp so sánh: Thực hiện so sánh tuyệt đối (quy mô, số lượng), so sánh tương đối (tỷ lệ %, tốc độ tăng trưởng) và so sánh bình quân qua các năm 2016, 2017, 2018.
    • Phương pháp phỏng vấn chuyên gia và nhân viên: Tiếp nhận ý kiến đánh giá từ đội ngũ quản lý, cán bộ am hiểu thực tế hoạt động và thị phần tại địa phương.
    • Phương pháp phỏng vấn sâu và quan sát trực tiếp: Ghi nhận quy trình tác nghiệp, vận hành dịch vụ thực tế trong thời gian thực tập tại khách sạn.
    • Phương pháp suy luận biện chứng và tổng hợp tài liệu khoa học.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về đặc thù ngành khách sạn (tính chất sản xuất và tiêu dùng tại chỗ, tính thời vụ, sự phụ thuộc vào tài nguyên du lịch, đòi hỏi vốn đầu tư lớn và dung lượng lao động trực tiếp cao). Tác giả tổng hợp các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính dùng để đo lường hiệu quả quản trị, năng suất lao động và hiệu quả sử dụng vốn.

Về cơ sở thực tiễn, chương này khái quát bức tranh tăng trưởng du lịch Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016 - 2018:

  • Năm 2018, tỉnh đón hơn 4,3 triệu lượt khách (tăng 14%), trong đó khách quốc tế đạt hơn 1,9 triệu lượt (tăng 30%); lượng khách lưu trú đạt trên 2 triệu lượt (khách quốc tế đạt 989.405 lượt, tăng 21%); doanh thu du lịch đạt khoảng 4.473 tỷ đồng (tăng 27,1%) và doanh thu xã hội đạt 11,3 nghìn tỷ đồng.
  • Tính đến thời điểm nghiên cứu, toàn tỉnh có 573 cơ sở lưu trú với 10.540 phòng (trong đó có 196 khách sạn với 7.481 phòng; 27 cơ sở đạt chuẩn 3 - 5 sao với 3.141 phòng).
  • Đúc kết kinh nghiệm nâng cao hiệu quả kinh doanh từ các doanh nghiệp cùng ngành: Tập đoàn Vingroup (tái cấu trúc chuỗi Vinpearl theo 3 dòng: Vinpearl Luxury, Vinpearl Hotel & Resort, Vinpearl Discovery); Khách sạn Indochine Palace Huế (tập trung chuẩn hóa cơ sở vật chất 5 sao và đào tạo nhân sự toàn diện); Khu nghỉ dưỡng Laguna Lăng Cô - Tập đoàn Banyan Tree (chiến dịch truyền thông toàn cầu "Must Go Lăng Cô" theo ngôn ngữ nghệ thuật Mondrian).
  • Kinh nghiệm thực tiễn bước đầu tại Khách sạn Imperial Huế: Khai thác bản sắc kiến trúc cung đình triều Nguyễn kết hợp phong cách hiện đại, chú trọng kiểm soát chất lượng dịch vụ và duy trì quan hệ với nhóm khách hàng cao cấp.

Chương 2: Phân tích hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế

Chương 2 trình bày quá trình hình thành của Công ty Cổ phần Khách sạn Hoàng Cung (chuyển đổi từ Khách sạn Trường Tiền theo Quyết định số 2225/QĐ.UB ngày 27/9/1999 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế; quyết định đầu tư khách sạn 5 sao ngày 22/12/2001 với vốn góp cổ đông 35 - 40 tỷ đồng cùng vốn vay Vietcombank; chính thức đi vào hoạt động ngày 16/11/2005). Bộ máy quản lý được tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm Tổng Giám đốc, Trợ lý TGĐ, Ban Giám đốc và các bộ phận nghiệp vụ: Sale & Marketing/Reservation, Lễ tân, Buồng phòng - Giặt là, Bếp, Nhà hàng, Tài chính - Kế toán, Nhân sự, Bảo trì, IT, An ninh.

Cơ cấu sản phẩm - dịch vụ của khách sạn gồm:

  • Dịch vụ lưu trú: Quy mô 16 tầng với 192 phòng nghỉ 5 sao, phân bổ theo 4 hạng phòng: Deluxe Double/Twin, Junior Suite, Imperial Suite và Grand Presidential Suite.
  • Dịch vụ ẩm thực: Nhà hàng Imperial (sức chứa 400 chỗ, thiết kế bếp mở đầu tiên tại Việt Nam, tọa lạc ở độ cao 22m), VIP Starlight Lounge (tầng 16, phục vụ tiệc ngoại giao, nguyên thủ, ẩm thực Á - Âu - cung đình Huế), King’s Panorama Bar (tầng cao nhất nhìn ra sông Hương và cầu Trường Tiền).
  • Dịch vụ hội nghị - sự kiện: Hội trường Grand Ball (sức chứa 450 khách, trang bị máy chiếu HD, hệ thống âm thanh 50 micro tai nghe và 4 kênh dịch cabin song song), Meeting Room (dưới 70 khách), 2 phòng Junior Meeting Room (dưới 30 khách).
  • Dịch vụ bổ sung: Royal Spa (trị liệu hương liệu nhiệt đới nước cốt dừa, me muối), phòng thể thao, bể bơi, cửa hàng lưu niệm, dịch vụ xe vận chuyển đưa đón và tổ chức tour tham quan lăng tẩm - nhà vườn Huế.

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2016 - 2018 tại khách sạn:

Nhóm chỉ tiêu Năm 2016 Năm 2017 Năm 2018 So sánh 2018/2016 (+/-; %)
Tổng số lao động (người) 173 178 185 +12 (+6,94%)
- Lao động trực tiếp (người / %) 135 (78,03%) 139 (78,09%) 143 (77,30%) +8 (+5,93%)
- Lao động gián tiếp (người / %) 38 (21,97%) 39 (21,91%) 42 (22,70%) +4 (+10,53%)
- Lao động có trình độ Đại học (người) 48 (27,75%) - 54 (29,19%) +6 (+12,50%)
- Lao động phổ thông (người) 12 (6,94%) 12 (6,74%) 9 (4,86%) -3 (-25,00%)
- Trình độ ngoại ngữ Đại học (%) - - 20,00% -
- Trình độ ngoại ngữ Bằng C / B (%) - - 38,38% / 40,00% -
- Lao động biết 1 ngoại ngữ (người / %) 159 (91,91%) 163 (91,57%) 170 (91,89%) +11 (+6,92%)
- Lao động biết 2 ngoại ngữ trở lên (người / %) 14 (8,09%) 15 (8,43%) 15 (8,11%) +1 (+7,14%)
Tổng ngày khách (ngày khách) 69.470 65.382 75.943 +6.473 (+9,32%)
Tổng lượt khách (lượt khách) 48.203 47.550 50.632 +2.429 (+5,04%)
Thời gian lưu trú bình quân (ngày/khách) 1,50 1,53 1,57 +0,07 (+4,67%)

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng và ma trận SWOT:

  • Điểm mạnh: Thương hiệu 5 sao định hình lâu năm; kiến trúc cung đình độc đáo; vị trí trung tâm (đường Hùng Vương); cơ sở dịch vụ hội nghị quy mô lớn; đội ngũ nhân viên lễ tân, ẩm thực có tay nghề.
  • Điểm yếu: Tỷ lệ nhân sự sử dụng thành thạo từ 2 ngoại ngữ trở lên còn thấp (chỉ chiếm 8,11% năm 2018); chi phí vận hành cơ sở vật chất lớn; công tác marketing trực tuyến chưa thực sự đồng bộ.
  • Cơ hội: Du lịch Huế tăng trưởng mạnh về khách quốc tế và các kỳ Festival; sự mở rộng đường bay và chính sách khuyến khích du lịch nội địa của cơ quan quản lý.
  • Thách thức: Sự gia nhập của các đối thủ cạnh tranh mới có tiềm lực mạnh (như Vinpearl Hotel Huế từ tháng 4/2018, Indochine Palace); áp lực cạnh tranh về giá phòng và sản phẩm lưu trú thay thế.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế

Trên cơ sở kết quả phân tích, tác giả đề xuất 7 nhóm giải pháp và định hướng nâng cao hiệu quả kinh doanh:

  1. Mở rộng thị trường khách: Đẩy mạnh thu hút khách công vụ, đại sứ quán, doanh nhân và mở rộng nguồn khách quốc tế từ các thị trường trọng điểm (Pháp, Trung Quốc, Hàn Quốc, Mỹ); tăng cường hợp tác với các hãng lữ hành lớn (Saigontourist, VietNam World Travel, Công ty Dịch vụ Du lịch và Thương mại Quốc tế Hà Nội).
  2. Hoàn thiện chiến lược kinh doanh: Định vị rõ nét sản phẩm gắn với giá trị văn hóa cung đình truyền thống kết hợp dịch vụ hội nghị MICE cao cấp.
  3. Giải pháp gia tăng thị phần: Linh hoạt chính sách giá theo mùa vụ, tối ưu hóa công suất sử dụng buồng phòng trong các giai đoạn thấp điểm.
  4. Nâng cao năng suất lao động: Tăng cường đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu, bồi dưỡng ngoại ngữ thứ hai (tiếng Pháp, Trung, Hàn, Nhật) cho nhân viên tiếp xúc trực tiếp với khách.
  5. Quản trị chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh: Thực hiện tiết kiệm chi phí năng lượng, điện nước, vật tư tiêu hao và tối ưu hóa quy trình bảo dưỡng máy móc kỹ thuật.
  6. Nâng cao chất lượng dịch vụ: Hoàn thiện quy trình đón tiếp, nâng cao chất lượng ẩm thực tại nhà hàng Imperial và mở rộng tiện ích chăm sóc sức khỏe tại Royal Spa.
  7. Phát triển tài sản vô hình: Tăng cường xây dựng hình ảnh thương hiệu thông qua truyền thông số, website, quan hệ công chúng và chuẩn hóa phong cách văn hóa doanh nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể sau:

  • Tổng hợp chi tiết cơ cấu phòng nghỉ tại khách sạn:
Loại phòng Diện tích (m²) Số lượng phòng Tỷ lệ cơ cấu (%)
Deluxe Double/Twin 36 169 88,02%
Junior Suite 46 20 10,42%
Imperial Suite 80 2 1,04%
Grand Presidential Suite 160 1 0,52%
Tổng cộng - 192 100,00%
  • Đo lường và đánh giá sự phục hồi tăng trưởng kinh doanh: Lượt khách lưu trú sau khi giảm nhẹ từ 48.203 lượt (2016) xuống 47.550 lượt (2017, -1,35%) đã phục hồi mạnh mẽ đạt 50.632 lượt vào năm 2018 (+5,04% so với 2016). Tổng ngày khách năm 2018 đạt 75.943 ngày, tăng 9,32% so với 2016; thời gian lưu trú bình quân tăng từ 1,50 ngày lên 1,57 ngày/khách.
  • Đánh giá chuyển dịch chất lượng lao động: Tổng số lao động tăng từ 173 người lên 185 người (+6,94%). Tỷ lệ lao động có trình độ đại học tăng từ 27,75% lên 29,19% (tăng 12,5% về số lượng); lao động phổ thông giảm từ 6,94% xuống 4,86%.
  • Đóng góp thực tiễn: Khóa luận hệ thống hóa chuỗi số liệu nội bộ giai đoạn 2016 - 2018 của Khách sạn Imperial Huế, chỉ ra những điểm nghẽn về trình độ đa ngữ của nhân viên và áp lực cạnh tranh thị phần từ các đối thủ mới trên địa bàn thành phố, từ đó cung cấp căn cứ thực tế cho các giải pháp quản trị điều hành tại đơn vị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Khóa luận mới phân tích tập trung vào số liệu thứ cấp giai đoạn 2016 - 2018 do Phòng Nhân sự - Kế toán cung cấp; phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một cơ sở lưu trú đơn lẻ (Khách sạn Imperial Huế). Tác giả chưa tiến hành khảo sát định lượng diện rộng về mức độ thỏa mãn của từng phân khúc du khách đối với chất lượng phục vụ.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng chuỗi số liệu giai đoạn sau năm 2018; thực hiện điều tra bảng hỏi định lượng đánh giá sự hài lòng của du khách quốc tế và nội địa; so sánh đối chuẩn (benchmarking) chuyên sâu với các khách sạn 5 sao đối thủ trực tiếp trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

  • Sinh viên và học viên ngành Quản trị Kinh doanh, Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành, Quản trị Khách sạn khi tìm hiểu phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp dịch vụ lưu trú.
  • Đội ngũ quản lý Khách sạn Imperial Huế trong việc nhìn nhận cơ cấu lao động, đặc điểm lưu trú của nguồn khách và hoàn thiện chính sách đào tạo ngoại ngữ, nâng cao chất lượng dịch vụ.
  • Các nhà nghiên cứu đề tài tương tự về thị trường khách sạn cao cấp tại địa bàn thành phố Huế.

Câu hỏi thường gặp

1. Khách sạn Imperial Huế do đơn vị nào đầu tư và chính thức hoạt động từ thời điểm nào?
Khách sạn do Công ty Cổ phần Khách sạn Hoàng Cung làm chủ đầu tư (tiền thân là Khách sạn Trường Tiền thuộc Công ty Khách sạn và Dịch vụ Thừa Thiên Huế, cổ phần hóa năm 1999) và chính thức khai trương hoạt động đón khách từ ngày 16/11/2005.

2. Quy mô phòng ngủ và các hạng phòng tại Khách sạn Imperial Huế được bố trí như thế nào?
Khách sạn có quy mô 16 tầng với tổng cộng 192 phòng 5 sao, gồm 4 loại phòng: Deluxe Double/Twin (169 phòng, 36 m²), Junior Suite (20 phòng, 46 m²), Imperial Suite (2 phòng, 80 m²) và Grand Presidential Suite (1 phòng, 160 m²).

3. Số lượng và cơ cấu trình độ của đội ngũ lao động tại khách sạn biến động ra sao trong giai đoạn 2016 - 2018?
Tổng số lao động tăng từ 173 người (2016) lên 185 người (2018), tăng 6,94%. Lao động nữ chiếm đa số (58,97%), lao động trực tiếp chiếm 77,30%. Nhân sự có trình độ đại học tăng từ 48 người lên 54 người (chiếm 29,19% năm 2018), lao động phổ thông giảm từ 12 người xuống 9 người (chiếm 4,86%).

4. Điểm hạn chế lớn nhất trong cơ cấu ngoại ngữ của nhân sự khách sạn là gì?
Năm 2018, phần lớn lao động chỉ biết 1 ngoại ngữ (chiếm 91,89%, chủ yếu là tiếng Anh). Tỷ lệ lao động biết từ 2 ngoại ngữ trở lên (tiếng Pháp, Trung, Hàn, Nhật) còn rất thấp, chỉ có 15 người (chiếm 8,11% tổng số lao động).

5. Tình hình khách lưu trú và ngày khách tại Imperial Huế thay đổi như thế nào giữa năm 2016 và 2018?
Tổng lượt khách lưu trú tăng từ 48.203 lượt (2016) lên 50.632 lượt (2018), tương ứng tăng 5,04%. Tổng ngày khách tăng từ 69.470 ngày lên 75.943 ngày, tương ứng tăng 9,32%. Thời gian lưu trú bình quân tăng từ 1,50 ngày lên 1,57 ngày/khách.


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Dương Thị Cẩm Tú đã thực hiện phân tích có hệ thống hoạt động kinh doanh của Khách sạn Imperial Huế giai đoạn 2016 - 2018 dựa trên số liệu thực tế về cơ cấu lao động, kết quả đón tiếp khách lưu trú và điều kiện vận hành sản phẩm dịch vụ 5 sao. Nghiên cứu chỉ ra những ưu thế nổi bật về vị trí, kiến trúc cung đình và cơ sở vật chất hội nghị, đồng thời làm rõ các thách thức về cạnh tranh thị phần và năng lực đa ngữ của đội ngũ nhân sự. Các nhóm giải pháp đề xuất bám sát định hướng mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và quản trị chi phí, cung cấp tài liệu tham khảo thiết thực cho công tác quản trị kinh doanh dịch vụ khách sạn tại Thừa Thiên Huế.