Phân Tích Danh Mục Thuốc Sử Dụng Tại Bệnh Viện Tâm Thần Tỉnh Nam Định Năm 2021

Phân tích danh mục thuốc tại bệnh viện tâm thần Nam Định năm 2021, luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I, cung cấp thông tin hữu ích cho ngành y.

• Tác giả: Đàm Mỹ Liên
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Bệnh Viện Tâm Thần Tỉnh Nam Định Năm 2021
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện
• 1.2. Khái niệm danh mục thuốc
• 1.3. Các loại thuốc sử dụng điều trị bệnh tâm thần
• 1.4. Một số văn bản pháp quy liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu đề tài
• 1.5. Một số phương pháp phân tích việc sử dụng thuốc
• 1.5.1. Phương pháp phân tích nhóm điều trị
• 1.5.2. Phương pháp phân tích ABC
• 1.5.3. Phương pháp phân tích VEN
• 1.5.4. Phương pháp phân tích ma trận ABC/VEN
• 1.6. Tình hình sử dụng thuốc ở các bệnh viện chuyên khoa tâm thần tại Việt Nam
• 1.6.1. Cơ cấu theo nguồn gốc thuốc hóa dược, thuốc từ dược liệu
• 1.6.2. Cơ cấu thuốc sử dụng theo nhóm tác dụng dược lý
• 1.6.3. Cơ cấu theo nguồn gốc, xuất xứ
• 1.6.4. Tình hình sử dụng thuốc generic, thuốc biệt dược gốc
• 1.6.5. Cơ cấu về thuốc đơn thành phần, thuốc đa thành phần
• 1.6.6. Tình hình sử dụng thuốc theo phân tích ABC
• 1.6.7. Tình hình sử dụng thuốc theo phân tích VEN
• 1.6.8. Tình hình sử dụng thuốc theo phân tích ma trận ABC/VEN
• 1.7. Vài nét về Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định
• 1.7.1. Chức năng, nhiệm vụ của bệnh viện
• 1.7.2. Mô hình tổ chức của bệnh viện
• 1.7.3. Cơ cấu nhân lực của bệnh viện
• 1.7.4. Mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định
• 1.7.5. Mô hình tổ chức khoa Dược Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định
• 1.7.6. Thống kê tổng số tiền sử dụng thuốc của Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2019, 2020, 2021
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Các biến số nghiên cứu
• 2.4. Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.5. Mẫu nghiên cứu. Xử lý và phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2021
• 3.1.1. Cơ cấu thuốc sử dụng theo nguồn gốc thuốc hóa dược, thuốc từ dược liệu
• 3.1.2. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo nhóm tác dụng dược lý
• 3.1.3. Cơ cấu thuốc theo quy chế thuốc kiểm soát đặc biệt, thuốc thường
• 3.1.4. Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc, xuất xứ
• 3.1.5. Cơ cấu, giá trị tiền thuốc theo đường dùng
• 3.1.6. Cơ cấu, giá trị tiền thuốc hóa dược sử dụng theo phân loại thuốc generic và thuốc biệt dược gốc
• 3.1.7. Cơ cấu, giá trị tiền thuốc generic sử dụng theo phân loại nhóm TCKT
• 3.1.8. Cơ cấu, giá trị tiền thuốc hóa dược đơn thành phần và đa thành phần
• 3.2. Phân tích danh mục thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích ABC, ma trận ABC/VEN
• 3.2.1. Cơ cấu thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích ABC
• 3.2.2. Cơ cấu danh mục thuốc theo phân tích VEN
• 3.2.3. Phân tích ma trận VEN/ABC
• 3.3. Cơ cấu thuốc sử dụng trong nhóm AN, BN theo hoạt chất
• 3.4. Hạn chế đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1 DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Danh Mục Thuốc Bệnh Viện Tâm Thần 2021

Năm 2021, việc quản lý và phân tích danh mục thuốc tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, đặt ra yêu cầu bức thiết về sử dụng thuốc hợp lý. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tình trạng sử dụng thuốc bất hợp lý là một vấn đề toàn cầu nghiêm trọng, dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực. Việc phân tích danh mục thuốc không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định, với vai trò là bệnh viện chuyên khoa hạng III tuyến tỉnh, cần đảm bảo hoạt động cung ứng thuốc hiệu quả và chất lượng, Danh mục thuốc là yếu tố then chốt, cần được xây dựng dựa trên phân tích dữ liệu sử dụng thuốc thực tế. Phân tích danh mục thuốc bệnh viện là một bước tiến quan trọng trong việc đảm bảo cơ cấu danh mục thuốc phù hợp.

1.1. Tầm quan trọng của Dược lâm sàng bệnh viện tâm thần

Dược lâm sàng đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu hóa sử dụng thuốc hợp lý tại bệnh viện. Các dược sĩ lâm sàng có thể tham gia vào quá trình xây dựng và quản lý danh mục thuốc, đảm bảo các thuốc được lựa chọn phù hợp với phác đồ điều trị và tình trạng bệnh của bệnh nhân. Hơn nữa, dược lâm sàng còn giúp theo dõi hiệu quả và tác dụng phụ của thuốc, từ đó đưa ra các điều chỉnh phù hợp để cải thiện kết quả điều trị. Dược sĩ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục bệnh nhân về sử dụng thuốc, giúp họ tuân thủ điều trị và giảm thiểu nguy cơ gặp phải các vấn đề liên quan đến thuốc. Được biết, một trong những nhiệm vụ chính của Hội đồng Thuốc và điều trị là xây dựng danh mục thuốc dùng trong bệnh viện đáp ứng được hiệu quả điều trị với chi phí thấp nhất.

1.2. Phân tích tình hình sử dụng thuốc Yếu tố then chốt

Phân tích tình hình sử dụng thuốc là quá trình đánh giá toàn diện việc sử dụng thuốc tại bệnh viện, bao gồm số lượng, chi phí, hiệu quả và tính an toàn của các thuốc. Quá trình này giúp xác định các vấn đề như sử dụng thuốc không hợp lý, lạm dụng thuốc, hoặc sử dụng thuốc kém hiệu quả. Từ đó, bệnh viện có thể đưa ra các biện pháp can thiệp để cải thiện tình hình sử dụng thuốc, nâng cao chất lượng điều trị và tiết kiệm chi phí. Phân tích tình hình sử dụng thuốc cần dựa trên các dữ liệu khách quan và được thực hiện bởi các chuyên gia có kinh nghiệm. Thực tế việc xây dựng danh mục thuốc bệnh viện còn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu dựa vào danh mục thuốc sử dụng năm trước do thiếu thông tin phân tích tình hình sử dụng thuốc để làm căn cứ.

II. Thực Trạng Thách Thức Trong Quản Lý Danh Mục Thuốc

Việc xây dựng danh mục thuốc hiệu quả đối mặt với nhiều thách thức. Thị trường thuốc ngày càng đa dạng về chủng loại và số lượng, gây khó khăn trong việc lựa chọn. Theo Luật Dược số 105/2016/QH13 và các thông tư hướng dẫn, việc tuân thủ quy định về đấu thầu và cung ứng thuốc là bắt buộc. Tuy nhiên, quá trình này có thể gặp nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến tính sẵn có của thuốc. Ngoài ra, việc cân bằng giữa hiệu quả điều trị và chi phí thuốc cũng là một bài toán khó. Bệnh viện cần có một quy trình đánh giá và lựa chọn thuốc khoa học, dựa trên bằng chứng và các tiêu chí rõ ràng, đảm bảo hiệu quả sử dụng thuốc tâm thần.

2.1. Khó khăn trong đấu thầu thuốc tại Bệnh viện Tâm thần

Quá trình đấu thầu thuốc tại các bệnh viện, đặc biệt là bệnh viện chuyên khoa như Bệnh viện Tâm thần, thường gặp nhiều khó khăn. Một số vấn đề thường gặp bao gồm: giá thuốc biến động, thiếu nguồn cung ứng ổn định, và các quy định phức tạp về thủ tục đấu thầu. Điều này có thể dẫn đến tình trạng thiếu thuốc, ảnh hưởng đến quá trình điều trị của bệnh nhân. Theo Thông tư số 15/2019/TT-BYT ngày 11 tháng 7 năm 2019 của Bộ Y tế, quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập, quá trình này đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định và thủ tục. Việc lựa chọn nhà cung cấp uy tín và đảm bảo chất lượng thuốc cũng là một thách thức lớn.

2.2. Cân bằng chi phí và hiệu quả sử dụng thuốc tâm thần

Một trong những thách thức lớn nhất trong quản lý danh mục thuốc là cân bằng giữa chi phí và hiệu quả điều trị. Các thuốc mới thường có hiệu quả cao hơn nhưng cũng có giá thành đắt hơn. Bệnh viện cần phải đánh giá kỹ lưỡng hiệu quả và chi phí của từng loại thuốc để đưa ra quyết định lựa chọn phù hợp. Việc sử dụng thuốc generic có thể giúp giảm chi phí, nhưng cần đảm bảo chất lượng và tương đương sinh học với thuốc biệt dược gốc. Theo Thông tư số 21/2013/TT-BYT, ưu tiên lựa chọn thuốc generic hoặc thuốc mang tên chung quốc tế, hạn chế tên biệt dược hoặc nhà sản xuất cụ thể.

III. Phân Tích ABC VEN Danh Mục Thuốc Phương Pháp Hiệu Quả

Phân tích ABC và VEN là hai phương pháp quan trọng trong quản lý danh mục thuốc. Phân tích ABC tập trung vào chi phí thuốc, giúp xác định các thuốc chiếm tỷ lệ lớn trong ngân sách. Phân tích VEN đánh giá mức độ thiết yếu của thuốc, giúp ưu tiên các thuốc quan trọng. Kết hợp cả hai phương pháp (ABC/VEN) cho phép bệnh viện xác định các thuốc vừa tốn kém vừa thiết yếu, từ đó đưa ra quyết định về mua sắm và sử dụng thuốc. Phân tích ABC/VEN danh mục thuốc giúp cho việc lựa chọn những thuốc cần ưu tiên việc lựa chọn mua thuốc và sử dụng trong hệ thống, quản lý hàng tồn kho và xác định sử dụng thuốc với giá cả phù hợp cụ thể.

3.1. Cách thực hiện phân tích ABC danh mục thuốc bệnh viện

Phân tích ABC danh mục thuốc là phương pháp phân tích tương quan giữa lượng thuốc tiêu thụ hàng năm và chi phí nhằm phân định ra những thuốc nào chiếm tỷ lệ lớn nhất trong chi phí dành cho mua thuốc bệnh viện. Quy trình bao gồm: (1) Liệt kê tất cả các thuốc trong danh mục; (2) Tính tổng chi phí cho mỗi thuốc; (3) Sắp xếp các thuốc theo thứ tự chi phí giảm dần; (4) Tính tỷ lệ phần trăm chi phí của mỗi thuốc; (5) Phân loại thuốc thành các nhóm A, B, C dựa trên tỷ lệ chi phí (ví dụ: A - 80% chi phí, B - 15% chi phí, C - 5% chi phí). Kết quả giúp xác định các thuốc cần được quản lý chặt chẽ hơn về chi phí.

3.2. Áp dụng phân tích VEN để tối ưu danh mục thuốc

Phân tích VEN là phương pháp phân loại thuốc dựa trên mức độ thiết yếu: V (Vital - sống còn), E (Essential - thiết yếu), N (Non-essential - không thiết yếu). Các thuốc V cần được ưu tiên hàng đầu trong mua sắm và dự trữ. Các thuốc E cần được đảm bảo có sẵn để điều trị các bệnh lý phổ biến. Các thuốc N có thể bị hạn chế hoặc loại bỏ khỏi danh mục nếu ngân sách eo hẹp. Việc áp dụng phân tích VEN giúp bệnh viện đưa ra quyết định về ưu tiên mua sắm thuốc dựa trên nhu cầu điều trị thực tế.

3.3. Kết hợp ABC VEN Ma trận quản lý chi phí thuốc bệnh viện

Việc kết hợp phân tích ABC và VEN tạo ra một ma trận giúp bệnh viện có cái nhìn toàn diện về chi phí thuốc và mức độ thiết yếu của từng loại. Các thuốc thuộc nhóm AV (chi phí cao, thiết yếu) cần được quản lý chặt chẽ về giá cả và sử dụng. Các thuốc thuộc nhóm CN (chi phí thấp, không thiết yếu) có thể bị loại bỏ khỏi danh mục. Ma trận ABC/VEN là công cụ hữu ích để đưa ra các quyết định về quản lý chi phí thuốc bệnh viện một cách hiệu quả.

IV. Kết Quả Phân Tích Danh Mục Thuốc tại Nam Định Năm 2021

Nghiên cứu "Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2021" đã mô tả chi tiết cơ cấu danh mục thuốc, bao gồm phân loại theo nguồn gốc, tác dụng dược lý, quy chế quản lý, và đường dùng. Phân tích ABC/VEN đã xác định các thuốc chiếm tỷ lệ lớn trong chi phí và mức độ thiết yếu của từng loại. Kết quả cho thấy cần tập trung quản lý các thuốc nhóm A và V, đồng thời xem xét lại việc sử dụng các thuốc nhóm C và N. Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định là bệnh viện chuyên khoa hạng III tuyến tỉnh, chịu trách nhiệm khám, chữa bệnh cho người bệnh tâm thần và công tác chỉ đạo tuyến cho các cơ sở tuyến dưới chuyên khoa tâm thần.

4.1. Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm tác dụng dược lý

Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm tác dụng dược lý cho thấy tỷ lệ sử dụng các loại thuốc điều trị tâm thần phân liệt, trầm cảm và rối loạn lưỡng cực. Phân tích chi tiết hơn về từng nhóm thuốc giúp xác định các thuốc được sử dụng phổ biến nhất, từ đó có thể đánh giá hiệu quả và chi phí điều trị của từng phác đồ. Việc so sánh cơ cấu danh mục thuốc với các bệnh viện khác cũng giúp bệnh viện Nam Định có cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng thuốc trong chuyên khoa.

4.2. Phân tích chi phí điều trị bệnh tâm thần theo nhóm thuốc

Phân tích chi phí điều trị bệnh tâm thần theo nhóm thuốc cho thấy các nhóm thuốc nào chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng chi phí điều trị. Dựa trên kết quả này, bệnh viện có thể tập trung vào việc quản lý chi phí của các nhóm thuốc này, ví dụ như thông qua việc sử dụng thuốc generic hoặc lựa chọn các phác đồ điều trị hiệu quả và ít tốn kém hơn. So sánh chi phí điều trị bệnh tâm thần giữa các năm cũng giúp bệnh viện đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý chi phí.

4.3. Phân tích tình hình sử dụng thuốc kiểm soát đặc biệt

Phân tích tình hình sử dụng thuốc kiểm soát đặc biệt là một phần quan trọng trong quản lý dược tại bệnh viện tâm thần. Việc này giúp đảm bảo tuân thủ các quy định về quản lý thuốc gây nghiện, hướng thần, và các thuốc có nguy cơ bị lạm dụng. Phân tích cần tập trung vào số lượng sử dụng, đối tượng sử dụng, và các biện pháp kiểm soát việc kê đơn và cấp phát thuốc. Theo Thông tư số 20/2017/TT-BYT, việc quản lý các thuốc này phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt để tránh các hậu quả tiêu cực.

V. Kiến Nghị Giải Pháp Tối Ưu Danh Mục Thuốc Tâm Thần

Dựa trên kết quả phân tích, cần có các kiến nghị và giải pháp để tối ưu danh mục thuốc. Cần xem xét lại việc sử dụng các thuốc nhóm C và N, tăng cường sử dụng thuốc generic khi có thể, và đàm phán giá với các nhà cung cấp. Cần xây dựng các hướng dẫn điều trị dựa trên bằng chứng và cập nhật thường xuyên. Cần tăng cường đào tạo cho cán bộ y tế về sử dụng thuốc hợp lý. Mục đích của đề tài là tìm ra những điểm hợp lý, chưa hợp lý, vấn đề phát sinh, đưa ra một số kiến nghị giúp Hội đồng Thuốc và điều trị của bệnh viện xây dựng, lựa chọn danh mục thuốc những năm tiếp theo đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả.

5.1. Xây dựng phác đồ điều trị tâm thần chuẩn hóa hiệu quả

Xây dựng phác đồ điều trị tâm thần chuẩn hóa là một yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng điều trị và sử dụng thuốc hợp lý. Các phác đồ cần dựa trên bằng chứng khoa học mới nhất và được cập nhật thường xuyên. Cần có sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong quá trình xây dựng phác đồ. Các phác đồ cần được phổ biến rộng rãi cho cán bộ y tế và tuân thủ nghiêm ngặt trong thực hành lâm sàng. Điều này dẫn đến việc giảm chất lượng chăm sóc sức khỏe đồng thời giảm uy tín của các bệnh viện.

5.2. Tăng cường quản lý danh mục thuốc và sử dụng thuốc hợp lý

Để tăng cường quản lý danh mục thuốc và sử dụng thuốc hợp lý, bệnh viện cần có một hệ thống theo dõi và đánh giá việc sử dụng thuốc. Cần có các biện pháp can thiệp để giảm thiểu tình trạng sử dụng thuốc không hợp lý, như kê đơn quá liều, sử dụng thuốc không cần thiết, hoặc sử dụng thuốc không đúng chỉ định. Cần có các chương trình đào tạo và giáo dục liên tục cho cán bộ y tế về sử dụng thuốc hợp lý. Điều này dẫn đến việc giảm chất lượng chăm sóc sức khỏe đồng thời giảm uy tín của các bệnh viện.

5.3. Đẩy mạnh sử dụng thuốc generic trong điều trị

Việc đẩy mạnh sử dụng thuốc generic là một giải pháp hiệu quả để giảm chi phí điều trị. Tuy nhiên, cần đảm bảo chất lượng và tương đương sinh học của thuốc generic với thuốc biệt dược gốc. Bệnh viện cần có một quy trình kiểm tra chất lượng thuốc generic nghiêm ngặt. Cần có các chương trình thông tin và giáo dục cho bệnh nhân về lợi ích và tính an toàn của thuốc generic. Ưu tiên lựa chọn thuốc generic hoặc thuốc mang tên chung quốc tế, hạn chế tên biệt dược hoặc nhà sản xuất cụ thể; Hướng dẫn sử dụng các phương pháp phân tích danh mục thuốc như: phương pháp phân tích ABC, phương pháp phân tích VEN, phương pháp phân tích nhóm điều trị.

VI. Triển Vọng Tương Lai Quản Lý Danh Mục Thuốc Hiệu Quả

Việc quản lý danh mục thuốc hiệu quả là một quá trình liên tục và cần được cải tiến thường xuyên. Trong tương lai, cần áp dụng các công nghệ thông tin vào quá trình quản lý dược, như sử dụng phần mềm quản lý thuốc và hệ thống kê đơn điện tử. Cần tăng cường hợp tác giữa các bệnh viện và các cơ quan quản lý để chia sẻ kinh nghiệm và dữ liệu về sử dụng thuốc. Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp để cải thiện việc sử dụng thuốc. Cần liên tục cập nhật danh mục, đảm bảo luôn có những loại thuốc điều trị hiệu quả.

6.1. Ứng dụng công nghệ trong kiểm kê thuốc và quản lý

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm kê thuốc và quản lý kho dược giúp tăng cường tính chính xác, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Các phần mềm quản lý thuốc cho phép theo dõi số lượng thuốc tồn kho, hạn sử dụng, và các thông tin liên quan khác. Các hệ thống cảnh báo tự động giúp ngăn ngừa tình trạng hết thuốc hoặc thuốc quá hạn sử dụng. Ứng dụng công nghệ giúp cải thiện hiệu quả quản lý dược và giảm thiểu lãng phí. Cần liên tục cập nhật danh mục, đảm bảo luôn có những loại thuốc điều trị hiệu quả.

6.2. Chia sẻ kinh nghiệm quản lý danh mục thuốc giữa các bệnh viện

Việc chia sẻ kinh nghiệm quản lý danh mục thuốc giữa các bệnh viện là một cách hiệu quả để học hỏi và cải thiện. Các bệnh viện có thể chia sẻ thông tin về các phác đồ điều trị hiệu quả, các biện pháp quản lý chi phí, và các kinh nghiệm thực tế khác. Các hội thảo, hội nghị, và các diễn đàn trực tuyến là những kênh hữu ích để chia sẻ kinh nghiệm. Việc hợp tác và học hỏi lẫn nhau giúp các bệnh viện nâng cao hiệu quả quản lý dược và cải thiện chất lượng điều trị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2011, việc sử dụng thuốc bất hợp lý là một vấn đề nghiêm trọng trên toàn cầu, gây ra nhiều hậu quả tiêu cực như tăng biến cố có hại, kháng thuốc, tăng tỷ lệ nhập viện và tử vong, đồng thời làm gia tăng gánh nặng kinh tế cho hệ thống y tế. Tại Việt Nam, thị trường thuốc ngày càng đa dạng về số lượng và chủng loại, dẫn đến khó khăn trong việc lựa chọn danh mục thuốc sử dụng tại các bệnh viện. Để khắc phục, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 21/2013/TT-BYT quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng Thuốc và điều trị trong bệnh viện nhằm xây dựng danh mục thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả.

Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định là bệnh viện chuyên khoa hạng III tuyến tỉnh, chịu trách nhiệm khám chữa bệnh cho người bệnh tâm thần trên địa bàn tỉnh và các khu vực lân cận. Việc xây dựng danh mục thuốc hợp lý tại bệnh viện này là yếu tố then chốt để đảm bảo cung ứng thuốc đáp ứng nhu cầu điều trị, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, thực tế hiện nay danh mục thuốc chủ yếu dựa trên danh mục năm trước, thiếu cơ sở phân tích dữ liệu sử dụng thuốc.

Nghiên cứu “Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2021” nhằm mục tiêu mô tả cơ cấu danh mục thuốc, phân tích theo các phương pháp ABC, VEN và ma trận ABC/VEN để đánh giá tính hợp lý của danh mục thuốc, từ đó đề xuất giải pháp cải thiện. Thời gian nghiên cứu từ tháng 11/2022 đến tháng 3/2023, tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thuốc, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng điều trị tại bệnh viện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Phân tích ABC: Phân loại thuốc theo giá trị tiêu thụ, xác định nhóm thuốc chiếm tỷ lệ lớn nhất trong chi phí mua thuốc để ưu tiên quản lý. Thuốc hạng A chiếm khoảng 75-80% tổng giá trị tiền, hạng B chiếm 15-20%, hạng C chiếm 5-10%. Phương pháp giúp phát hiện thuốc có chi phí cao nhưng mức độ ưu tiên thấp, từ đó đề xuất thay thế hoặc kiểm soát.

• Phân tích VEN: Phân loại thuốc theo mức độ cần thiết gồm Vital (V) – thuốc sống còn, Essential (E) – thuốc thiết yếu, và Non-essential (N) – thuốc không thiết yếu. Phương pháp giúp ưu tiên mua sắm, dự trữ và sử dụng thuốc phù hợp với nguồn lực hạn chế.

• Ma trận ABC/VEN: Kết hợp hai phương pháp trên để phân tích sâu hơn, xác định các thuốc có chi phí cao nhưng mức độ ưu tiên thấp (nhóm AN), từ đó đề xuất loại bỏ hoặc thay thế nhằm tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc.

Các khái niệm chính bao gồm: danh mục thuốc bệnh viện, thuốc generic, thuốc biệt dược gốc, thuốc kiểm soát đặc biệt, nhóm tác dụng dược lý, mô hình bệnh tật theo ICD-10.

Phương pháp nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2021, gồm 95 khoản mục (93 thuốc hóa dược, 2 thuốc từ dược liệu).

• Thời gian và địa điểm: Từ tháng 11/2022 đến tháng 3/2023 tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định.

• Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang, sử dụng số liệu hồi cứu từ báo cáo sử dụng thuốc năm 2021 của khoa Dược bệnh viện.

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu từ danh mục thuốc, báo cáo sử dụng thuốc, phân loại VEN của Hội đồng Thuốc và điều trị. Các thông tin gồm tên thuốc, hoạt chất, nồng độ, đơn giá, số lượng sử dụng, giá trị tiêu thụ, nguồn gốc, nhóm tác dụng dược lý, đường dùng, phân loại kiểm soát đặc biệt, thuốc generic/biệt dược gốc, thuốc đơn/đa thành phần.

• Mẫu nghiên cứu: Toàn bộ 95 khoản mục thuốc đã sử dụng trong năm 2021.

• Phân tích số liệu: Sử dụng Excel để tổng hợp, phân tích cơ cấu danh mục thuốc theo các biến số. Áp dụng phương pháp phân tích ABC, VEN và ma trận ABC/VEN theo quy trình 7 bước chuẩn. So sánh tỷ trọng các nhóm thuốc, giá trị tiêu thụ, phân loại theo nhóm tác dụng dược lý, nguồn gốc, đường dùng, loại thuốc.

• Lý do lựa chọn phương pháp: Phân tích ABC giúp xác định thuốc chiếm phần lớn chi phí; phân tích VEN giúp ưu tiên thuốc cần thiết; ma trận ABC/VEN giúp phát hiện thuốc chi phí cao nhưng không cần thiết để tối ưu danh mục thuốc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu danh mục thuốc theo nguồn gốc: Trong 95 khoản mục, thuốc hóa dược chiếm 97,89% số lượng và 96,77% giá trị tiêu thụ (GTSD), thuốc từ dược liệu chiếm 2,11% số lượng và 3,23% GTSD. Điều này phản ánh ưu tiên sử dụng thuốc hóa dược trong điều trị tâm thần tại bệnh viện.

2. Cơ cấu theo nhóm tác dụng dược lý: Nhóm thuốc chống rối loạn tâm thần và thuốc tác động lên hệ thần kinh chiếm 38,95% số lượng và 65,16% GTSD; nhóm thuốc chống co giật, chống động kinh chiếm 20% số lượng và 28,53% GTSD; nhóm khoáng chất và vitamin chiếm 4,21% số lượng nhưng 2,35% GTSD. Các nhóm thuốc khác chiếm tỷ lệ nhỏ hơn. Kết quả phù hợp với mô hình bệnh tật tâm thần tại bệnh viện.

3. Phân tích ABC: Thuốc hạng A chiếm khoảng 15-24% số lượng thuốc nhưng chiếm gần 80% tổng giá trị tiêu thụ, hạng B chiếm khoảng 18-20% số lượng và 15% GTSD, hạng C chiếm trên 55% số lượng nhưng chỉ chiếm dưới 5% GTSD. Điều này cho thấy một số thuốc chiếm phần lớn ngân sách cần được kiểm soát chặt chẽ.

4. Phân tích VEN: Thuốc nhóm V (sống còn) chiếm khoảng 20-55% số lượng và 50-80% GTSD; nhóm E (thiết yếu) chiếm 40-60% số lượng và 15-40% GTSD; nhóm N (không thiết yếu) chiếm dưới 20% số lượng và dưới 20% GTSD. Việc phân loại này giúp ưu tiên mua sắm và dự trữ thuốc quan trọng.

5. Ma trận ABC/VEN: Nhóm AV (thuốc hạng A và sống còn) chiếm tỷ lệ lớn trong GTSD, cần ưu tiên quản lý; nhóm AN (thuốc hạng A nhưng không thiết yếu) chiếm tỷ lệ nhỏ nhưng có giá trị cao, cần xem xét loại bỏ hoặc thay thế để tiết kiệm chi phí.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy danh mục thuốc tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2021 chủ yếu tập trung vào các thuốc chống rối loạn tâm thần và thuốc tác động lên hệ thần kinh, phù hợp với mô hình bệnh tật tâm thần chiếm 28,12% tổng số bệnh nhân. Việc sử dụng thuốc hóa dược chiếm ưu thế so với thuốc từ dược liệu phản ánh xu hướng điều trị hiện đại và hiệu quả hơn.

Phân tích ABC cho thấy thuốc hạng A chiếm phần lớn chi phí, tương tự các nghiên cứu tại các bệnh viện chuyên khoa tâm thần khác ở Việt Nam. Phân tích VEN giúp xác định thuốc cần ưu tiên trong điều kiện ngân sách hạn chế, phù hợp với quy định của Bộ Y tế. Ma trận ABC/VEN là công cụ hữu ích để phát hiện thuốc có chi phí cao nhưng không cần thiết, từ đó đề xuất điều chỉnh danh mục thuốc nhằm tiết kiệm chi phí mà vẫn đảm bảo hiệu quả điều trị.

So sánh với các nghiên cứu trong nước, tỷ lệ thuốc generic sử dụng tại bệnh viện đạt trên 90%, cao hơn mức trung bình quốc gia, góp phần giảm chi phí điều trị. Tuy nhiên, nhóm thuốc kiểm soát đặc biệt chiếm hơn 26% số lượng thuốc và hơn 54% giá trị tiêu thụ, đòi hỏi quản lý chặt chẽ để tránh lãng phí và rủi ro.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ các nhóm thuốc theo nguồn gốc, nhóm tác dụng dược lý, biểu đồ cột phân tích ABC và VEN, bảng ma trận ABC/VEN để minh họa rõ ràng các nhóm thuốc ưu tiên quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý thuốc hạng A và nhóm V: Hội đồng Thuốc và điều trị cần xây dựng kế hoạch kiểm soát chặt chẽ các thuốc chiếm tỷ trọng lớn về chi phí và có mức độ ưu tiên cao, đảm bảo dự trữ đủ và tránh tồn kho quá mức. Thời gian thực hiện: trong vòng 6 tháng tới.

2. Rà soát và loại bỏ thuốc nhóm AN: Xem xét loại bỏ hoặc thay thế các thuốc có chi phí cao nhưng không thiết yếu nhằm tiết kiệm ngân sách, đồng thời đảm bảo hiệu quả điều trị. Chủ thể thực hiện: Hội đồng Thuốc và điều trị phối hợp khoa Dược, trong vòng 3 tháng.

3. Khuyến khích sử dụng thuốc generic: Tiếp tục ưu tiên sử dụng thuốc generic nhóm 1 và 2 để giảm chi phí điều trị mà vẫn đảm bảo chất lượng. Chủ thể: Ban giám đốc bệnh viện và khoa Dược, triển khai liên tục.

4. Đào tạo và nâng cao nhận thức nhân viên y tế: Tổ chức các khóa đào tạo về quản lý danh mục thuốc, sử dụng thuốc hợp lý, đặc biệt là thuốc kiểm soát đặc biệt nhằm giảm thiểu lạm dụng và sai sót trong kê đơn. Thời gian: hàng năm.

5. Xây dựng hệ thống giám sát và báo cáo sử dụng thuốc: Áp dụng phần mềm quản lý thuốc để theo dõi, phân tích số liệu sử dụng thuốc theo thời gian thực, hỗ trợ ra quyết định kịp thời. Chủ thể: Ban giám đốc bệnh viện, khoa Công nghệ thông tin, trong vòng 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Hội đồng Thuốc và điều trị các bệnh viện chuyên khoa tâm thần: Giúp xây dựng và điều chỉnh danh mục thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật và nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý thuốc.

2. Quản lý khoa Dược và nhân viên y tế: Nâng cao kiến thức về phân tích danh mục thuốc, áp dụng các phương pháp ABC, VEN để quản lý và sử dụng thuốc hợp lý, tiết kiệm chi phí.

3. Nhà hoạch định chính sách y tế và cơ quan quản lý dược: Cung cấp dữ liệu thực tiễn về sử dụng thuốc tại bệnh viện tâm thần, hỗ trợ xây dựng chính sách phát triển thuốc generic, kiểm soát đặc biệt và quản lý chi phí y tế.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý dược, y tế công cộng: Là tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu, phân tích danh mục thuốc và ứng dụng trong thực tiễn bệnh viện chuyên khoa.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân tích ABC là gì và tại sao quan trọng trong quản lý thuốc?
   Phân tích ABC phân loại thuốc theo giá trị tiêu thụ, giúp xác định thuốc chiếm phần lớn chi phí để ưu tiên quản lý. Ví dụ, thuốc hạng A chiếm khoảng 75-80% chi phí nhưng chỉ chiếm 10-20% số lượng thuốc, do đó cần kiểm soát chặt chẽ để tiết kiệm ngân sách.

2. Phân tích VEN có vai trò gì trong xây dựng danh mục thuốc?
   Phân tích VEN phân loại thuốc theo mức độ cần thiết (Vital, Essential, Non-essential), giúp ưu tiên mua sắm và dự trữ thuốc quan trọng khi nguồn lực hạn chế, đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn cho bệnh nhân.

3. Tại sao cần kết hợp phân tích ABC và VEN thành ma trận ABC/VEN?
   Kết hợp giúp phát hiện thuốc có chi phí cao nhưng không cần thiết (nhóm AN), từ đó đề xuất loại bỏ hoặc thay thế, tối ưu hóa danh mục thuốc, tiết kiệm chi phí mà không ảnh hưởng đến chất lượng điều trị.

4. Tỷ lệ sử dụng thuốc generic tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định như thế nào?
   Tỷ lệ thuốc generic chiếm trên 90% số lượng thuốc sử dụng, cao hơn mức trung bình quốc gia, góp phần giảm chi phí điều trị và nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc.

5. Làm thế nào để giảm chi phí thuốc kiểm soát đặc biệt mà vẫn đảm bảo an toàn?
   Cần quản lý chặt chẽ việc kê đơn, dự trữ và sử dụng thuốc kiểm soát đặc biệt, đào tạo nhân viên y tế, áp dụng các phương pháp phân tích danh mục thuốc để phát hiện lạm dụng và điều chỉnh kịp thời.

Kết luận

• Danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2021 gồm 95 khoản mục, trong đó thuốc hóa dược chiếm ưu thế với 97,89% số lượng và 96,77% giá trị tiêu thụ.
• Nhóm thuốc chống rối loạn tâm thần và thuốc tác động lên hệ thần kinh chiếm tỷ trọng lớn nhất, phù hợp với mô hình bệnh tật tâm thần tại bệnh viện.
• Phân tích ABC, VEN và ma trận ABC/VEN giúp xác định thuốc ưu tiên quản lý, phát hiện thuốc chi phí cao nhưng không cần thiết để đề xuất điều chỉnh danh mục thuốc.
• Tỷ lệ sử dụng thuốc generic cao trên 90%, góp phần tiết kiệm chi phí điều trị. Thuốc kiểm soát đặc biệt chiếm hơn 26% số lượng và hơn 54% giá trị tiêu thụ, cần quản lý chặt chẽ.
• Đề xuất các giải pháp quản lý thuốc hiệu quả, tăng cường đào tạo, áp dụng công nghệ thông tin và rà soát danh mục thuốc nhằm nâng cao chất lượng điều trị và tiết kiệm chi phí.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong 6-12 tháng tới, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc để điều chỉnh kịp thời.

Call to action: Các cơ sở y tế chuyên khoa tâm thần và quản lý dược nên áp dụng phương pháp phân tích danh mục thuốc để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng thuốc, góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Theo nhận định của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2011, thực trạng sử dụng thuốc bất hợp lý đang là vấn đề rất nghiêm trọng, mang tính toàn cầu [21]. Một số hậu quả điển hình của việc sử dụng thuốc bất hợp lý là nguy cơ gia tăng các biến cố có hại của thuốc không đáng có, gia tăng tính kháng thuốc của vi khuẩn gây bệnh, tăng tỷ lệ nhập viện cũng như tỷ lệ tử vong và gia tăng gánh nặng kinh tế [22]. Điều này dẫn đến việc giảm chất lượng chăm sóc sức khỏe đồng thời giảm uy tín của các bệnh viện. Tại Việt Nam, với chính sách mở cửa theo cơ chế đa dạng hóa các loại hình cung ứng, thị trường thuốc ngày càng phong phú cả về số lượng và chủng loại.

Điều này khiến cho việc cung ứng thuốc nói chung và cung ứng trong bệnh viện nói riêng trở nên dễ dàng, thuận tiện hơn. Tuy nhiên, nó cũng gây ra nhiều khó khăn, lúng túng trong việc lựa chọn danh mục thuốc sử dụng. Để hạn chế tình trạng trên, Bộ Y tế đã ban hành thông tư 21/2013/TT- BYT quy định về tổ chức hoạt động của Hội đồng Thuốc và điều trị trong bệnh viện [8]. Hội đồng có chức năng tư vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị nhằm thực hiện tốt chính sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện.

Một trong các nhiệm vụ chính của Hội đồng Thuốc và điều trị là xây dựng danh mục thuốc dùng trong bệnh viện đáp ứng được hiệu quả điều trị với chi phí thấp nhất. Một danh mục thuốc được xây dựng tốt không những giúp tiết kiệm chi phí, sử dụng hợp lý nguồn tài chính mà còn giúp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tại bệnh viện. Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định là bệnh viện chuyên khoa hạng III tuyến tỉnh, chịu trách nhiệm khám, chữa bệnh cho người bệnh tâm thần và công tác chỉ đạo tuyến cho các cơ sở tuyến dưới chuyên khoa tâm thần. Do đó đòi hỏi các hoạt động liên quan đến người bệnh luôn phải sẵn sàng và đảm bảo chất lượng.

Một trong những vấn đề quan trọng thiết yếu để giải quyết mục tiêu đó là hoạt động cung ứng thuốc nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị. Tuy nhiên, để đảm 1 bảo cung ứng thuốc tốt, đầu tiên phải có một danh mục thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả, đây chính là tiền đề cơ bản và quan trọng nhất. Thực tế việc xây dựng danh mục thuốc bệnh viện còn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu dựa vào danh mục thuốc sử dụng năm trước do thiếu thông tin phân tích dữ liệu về sử dụng thuốc để làm căn cứ. Với mong muốn tìm hiểu thực trạng sử dụng thuốc hiện nay tại bệnh viện thế nào? Các thuốc lựa chọn đã hợp lý chưa? Danh mục thuốc có đáp ứng nhu cầu điều trị hay không? Chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu “Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2021” với các mục tiêu sau: 1.

Mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Nam Định năm 2021. Phân tích danh mục thuốc sử dụng theo phương pháp ABC, VEN và ma trận ABC/VEN. Mục đích của đề tài là tìm ra những điểm hợp lý, chưa hợp lý, vấn đề phát sinh, đưa ra một số kiến nghị giúp Hội đồng Thuốc và điều trị của bệnh viện xây dựng, lựa chọn danh mục thuốc những năm tiếp theo đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả. Danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện 1.

Khái niệm danh mục thuốc Danh mục thuốc (DMT) là một danh sách các thuốc được sử dụng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe và bác sĩ sẽ kê đơn các thuốc trong danh mục này. DMT của bệnh viện là một danh sách các thuốc đã được lựa chọn và phê duyệt để sử dụng trong bệnh viện [1][2]. DMT bệnh viện được xây dựng tốt sẽ mang lại những lợi ích sau [8][2]: - Loại bỏ được các thuốc không an toàn và kém hiệu quả, từ đó có thể giảm được số ngày nằm viện đồng thời giảm tỷ lệ bệnh tật và tử vong. - Giảm số lượng và chi phí mua thuốc; sử dụng chi phí tiết kiệm được để mua các thuốc có chất lượng tốt, an toàn và hiệu quả hơn.

Mỗi bệnh viện có DMT khác nhau, được xây dựng hàng năm theo nhu cầu điều trị hợp lý của các khoa lâm sàng. Xây dựng danh mục phù hợp sẽ góp phần rất lớn trong công tác điều trị, quản lý của bệnh viện. Một danh mục thuốc có quá nhiều thuốc không cần thiết sẽ dẫn đến sử dụng lãng phí nguồn kinh phí của nhà nước cũng như của bệnh nhân. Các loại thuốc sử dụng điều trị bệnh tâm thần 1.

Khái niệm về bệnh tâm thần Bệnh tâm thần là những bệnh do hoạt động của não bộ bị rối loạn mà gây nên những biến đổi bất bình thường trong ý nghĩ, cảm xúc, hành vi, tác phong, suy luận, ý thức người bệnh [20]. Phân loại bệnh tâm thần Theo bảng phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 (ICD X), có khoảng 300 dạng tật chứng, rối loạn tâm lý - tâm thần [3]. Các nhóm bệnh thường gặp: 3 Bảng 1. Các nhóm bệnh tâm thần phân loại theo ICD TT Nhóm bệnh Mã ICD Rối loạn tâm thần thực tổn bao gồm rối loạn tâm thần 1 F00-F09 triệu chứng Rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng chất tác động 2 F10-F19 tâm thần Tâm thần phân liệt, rối loạn loại phân liệt và các rối loạn 3 F20-F29 hoang tưởng 4 Rối loạn khí sắc (cảm xúc) F30-F39 Các rối loạn bệnh tâm căn có liên quan đến stress và rối 5 F40-F48 loạn dạng cơ thể Hội chứng hành vi kết hợp với rối loạn sinh lý và nhân tố 6 F50-F59 cơ thể 7 Rối loạn nhân cách và hành vi ở người trưởng thành F60-F69 8 Chậm phát triển tâm thần F70-F84 9 Các rối loạn về phát triển tâm lý F80-F89 Các rối loạn hành vi và cảm xúc thường khởi phát ở tuổi 10 F90-F98 trẻ em và thanh thiếu niên 11 Rối loạn tâm thần không biệt định F99 12 Động kinh G40 4 1.

Các loại thuốc sử dụng điều trị bệnh tâm thần Bảng 1. Thuốc sử dụng điều trị bệnh tâm thần Tên thuốc TT Nhóm thuốc Cổ điển Thế hệ mới Clopromazin, Olanzapine, risperidone, Thuốc chống levomepromazin, 1 quetiapine, paliperidone, loạn thần haloperidol, sulpirid, amisulpiride … thioridazin… Thuốc chống Amitriptyline. Fluoxetin, paroxetin, 2 trầm cảm sertraline, mirtazapine. Phenobarbital, Thuốc kháng phenytoin, Gabapentin, topiramate, 3 động kinh carbamazepin, acid oxcarbazepine.

4 Thuốc giải lo âu Diazepam. Một số văn bản pháp quy liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu đề tài Luật Dược số 105/2016/QH13 ngày 06 tháng 4 năm 2016. Nghị định số 54/2017/NĐ-CP ngày 08 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Dược. Thông tư số 22/2011/TT-BYT ngày 10 tháng 6 năm 2011 của Bộ Y tế quy định tổ chức và hoạt động của khoa dược bệnh viện.

Quy định đầy đủ các hoạt động của khoa Dược từ khâu nhập thuốc, bảo quản, xuất thuốc, thống kê sử dụng thuốc, quản lý thuốc tại các khoa lâm sàng. Thông tư số 23/2011/TT-BYT ngày 10 tháng 6 năm 2011 của Bộ Y tế hướng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế có giường bệnh. Trong đó có hướng dẫn về việc ưu tiên sử dụng thuốc đường uống, hạn chế sử dụng thuốc 5 đường tiêm để an toàn và giảm chi phí cho người bệnh mà vẫn đảm bảo hiệu quả điều trị bệnh. - Thông tư số 21/2013/TT-BYT ngày 8 tháng 8 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng Thuốc và điều trị trong bệnh viện.

Đưa ra các tiêu chí lựa chọn thuốc trong xây dựng danh mục thuốc bệnh viện: ưu tiên lựa chọn thuốc ở dạng đơn chất; ưu tiên lựa chọn thuốc generic hoặc thuốc mang tên chung quốc tế, hạn chế tên biệt dược hoặc nhà sản xuất cụ thể; Hướng dẫn sử dụng các phương pháp phân tích danh mục thuốc như: phương pháp phân tích ABC, phương pháp phân tích VEN, phương pháp phân tích nhóm điều trị. Thông tư số 05/2015/TT-BYT ngày 17 tháng 3 năm 2015 của Bộ Y tế ban hành Danh mục thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền thuộc phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế. Thông tư số 06/2017/TT-BYT ngày 03 tháng 5 năm 2017 của Bộ Y tế ban hành Danh mục thuốc độc và nguyên liệu độc làm thuốc. Thông tư số 20/2017/TT-BYT ngày 10 tháng 5 năm 2017 của Bộ Y tế ban hành Quy định một số điều của Luật Dược và nghị định số 54/2017/NĐ- CP của chính phủ về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt.

Thông tư số 30/2018/TT-BYT ngày 30 tháng 10 năm 2018 của Bộ Y tế về việc ban hành Danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán các thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế. Thông tư số 15/2019/TT-BYT ngày 11 tháng 7 năm 2019 của Bộ Y tế ban hành quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập. Thông tư số 20/2022/TT-BYT ngày 31 tháng 12 năm 2022 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư ban hành Danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc 6 phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế. Có hiệu lực từ 01/3/2023, thay thế cho Thông tư số 30/2018/TT-BYT.

Một số phương pháp phân tích việc sử dụng thuốc 1. Phương pháp phân tích nhóm điều trị ❖ Khái niệm Phương pháp phân tích nhóm điều trị là phương pháp phân tích việc sử dụng thuốc dựa vào đánh giá số lượng sử dụng và giá trị tiền thuốc của các nhóm điều trị [8]. ❖ Vai trò - Giúp xác định các nhóm điều trị có lượng tiêu thụ, chi phí cao nhất. - Trên cơ sở thông tin về mô hình bệnh tật (MHBT), xác định những vấn đề sử dụng thuốc bất hợp lý, xác định những thuốc bị lạm dụng hoặc mức tiêu thụ không mang tính đại diện.

- Giúp HĐT&ĐT lựa chọn các thuốc có chi phí hiệu quả cao nhất trong các nhóm điều trị và lựa chọn thuốc cho các liệu pháp điều trị thay thế. ❖ Ý nghĩa Phương pháp phân tích nhóm điều trị giúp xác định những nhóm điều trị có mức tiêu thụ thuốc cao nhất và chi phí nhiều nhất. Trên cơ sở thông tin về tình hình bệnh tật, xác định những vấn đề sử dụng thuốc bất hợp lý.