Luận văn phân tích chi phí khám thai ngoại trú giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ của thai phụ có bảo hiểm y tế tại bệnh viện phụ sản hà nội tháng 6 năm 2011

Tài liệu nghiên cứu Luận văn phân tích chi phí khám thai ngoại trú giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ của thai phụ có bảo, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Mai Thu Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Văn Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Quản Lý Bệnh Viện
• Đề tài: Phân Tích Chi Phí Khám Thai Ngoại Trú Giai Đoạn Cuối Thai Kỳ Tại Bệnh Viện Phụ Sản Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. LỜI CẢM ƠN
• 1.2. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1.3. TÓM TẮT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.4. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.7. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1.8. TÀI LIỆU THAM KHẢO
• 1.9. PHỤ LỤC 1: CÂY VẤN ĐỀ
• 1.10. PHỤ LỤC 2: PHIẾU HỎI Ý KIẾN CỦA PHỤ NỮ ĐẾN KHÁM THAI NGOẠI TRÚ
• 1.11. PHỤ LỤC 3: CÂU HỎI HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU
• 2. CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM VỀ BẢO HIỂM Y TẾ
• 2.1. BHYT XÃ HỘI
• 2.2. BHYT TOÀN DÂN TẠI MỘT SỐ NƯỚC
• 2.3. BẢO HIỂM Y TẾ TẠI VIỆT NAM
• 2.4. CHI PHÍ, VIỆN PHÍ VÀ CÁC QUY ĐỊNH VỀ VIỆN PHÍ
• 2.5. CÁC CHI PHÍ KHÁM NGOẠI TRÚ CỦA PHỤ NỮ KHÁM THAI CÓ BHYT
• 2.6. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHI PHÍ KHÁM CHỮA BỆNH BHYT
• 2.7. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ QUYỀN LỢI BHYT VÀ CHI PHÍ KCB CỦA NGƯỜI THAM GIA BHYT TẠI VIỆT NAM
• 2.8. THÔNG TIN CHUNG VỀ BỆNH VIỆN PHỤ SẢN HÀ NỘI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chi Phí Khám Thai Ngoại Trú Tại Bệnh Viện Phụ Sản Hà Nội

Khám thai ngoại trú là một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe sinh sản của phụ nữ, đặc biệt là trong giai đoạn cuối thai kỳ. Tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chi phí khám thai ngoại trú có sự biến động lớn do nhiều yếu tố khác nhau. Nghiên cứu này sẽ phân tích chi phí khám thai ngoại trú giai đoạn cuối thai kỳ, từ đó giúp thai phụ có cái nhìn rõ hơn về các khoản chi phí cần chuẩn bị.

1.1. Khái Niệm Về Khám Thai Ngoại Trú

Khám thai ngoại trú là dịch vụ y tế dành cho phụ nữ mang thai, giúp theo dõi sức khỏe của mẹ và thai nhi. Dịch vụ này bao gồm các xét nghiệm, siêu âm và tư vấn sức khỏe.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Khám Thai Trong Giai Đoạn Cuối Thai Kỳ

Giai đoạn cuối thai kỳ là thời điểm quan trọng để phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe. Khám thai định kỳ giúp đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

II. Vấn Đề Chi Phí Khám Thai Ngoại Trú Tại Bệnh Viện Phụ Sản Hà Nội

Chi phí khám thai ngoại trú tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội đang trở thành một vấn đề đáng quan tâm. Nhiều thai phụ gặp khó khăn trong việc chi trả các khoản phí, đặc biệt là khi có nhiều dịch vụ không nằm trong danh mục bảo hiểm y tế. Điều này gây ra gánh nặng tài chính cho nhiều gia đình.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Chi Phí Khám Thai

Chi phí khám thai bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như địa điểm khám, loại dịch vụ và tình trạng sức khỏe của thai phụ. Những yếu tố này cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.2. Thách Thức Trong Việc Chi Trả Chi Phí Khám Thai

Nhiều thai phụ phải tự chi trả một phần lớn chi phí khám thai, điều này gây khó khăn cho họ trong việc tiếp cận dịch vụ y tế cần thiết.

III. Phương Pháp Phân Tích Chi Phí Khám Thai Ngoại Trú

Phân tích chi phí khám thai ngoại trú được thực hiện thông qua việc thu thập dữ liệu từ các thai phụ có bảo hiểm y tế. Phương pháp này giúp xác định rõ ràng các khoản chi phí mà thai phụ phải gánh chịu.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp định tính và định lượng, nhằm thu thập thông tin chính xác về chi phí khám thai.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ các phiếu khảo sát và phỏng vấn sâu với thai phụ, giúp hiểu rõ hơn về chi phí thực tế mà họ phải chi trả.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chi Phí Khám Thai Ngoại Trú

Kết quả nghiên cứu cho thấy chi phí trung bình cho một lần khám thai ngoại trú là 312,43 nghìn đồng. Trong đó, chi phí trực tiếp chiếm phần lớn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nhiều thai phụ phải tự chi trả một khoản lớn ngoài danh mục bảo hiểm y tế.

4.1. Cơ Cấu Chi Phí Khám Thai

Chi phí khám thai bao gồm chi phí trực tiếp và gián tiếp. Chi phí trực tiếp chủ yếu dành cho các dịch vụ y tế như xét nghiệm và siêu âm.

4.2. Tỷ Lệ Chi Phí Được Bảo Hiểm Thanh Toán

Chỉ khoảng 43% tổng chi phí khám thai được bảo hiểm y tế thanh toán, trong khi 57% còn lại là chi phí mà thai phụ phải tự chi trả.

V. Giải Pháp Giảm Chi Phí Khám Thai Cho Thai Phụ

Để giảm thiểu chi phí khám thai cho thai phụ, cần có những chính sách hợp lý từ cơ quan chức năng. Việc cập nhật danh mục dịch vụ y tế và cải cách phương thức thanh toán là rất cần thiết.

5.1. Cập Nhật Danh Mục Dịch Vụ Y Tế

Cần bổ sung các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản vào danh mục bảo hiểm y tế, đặc biệt là các xét nghiệm cần thiết cho thai phụ.

5.2. Cải Cách Phương Thức Thanh Toán

Cải cách phương thức thanh toán theo phí dịch vụ sang các phương thức khác nhằm giảm lãng phí và tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực.

VI. Kết Luận Về Chi Phí Khám Thai Ngoại Trú Tại Bệnh Viện Phụ Sản Hà Nội

Chi phí khám thai ngoại trú tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội đang là một vấn đề cần được giải quyết. Cần có những biện pháp cụ thể để đảm bảo quyền lợi cho thai phụ và giảm thiểu gánh nặng tài chính cho họ.

6.1. Tương Lai Của Bảo Hiểm Y Tế Đối Với Thai Phụ

Bảo hiểm y tế cần được cải cách để đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của thai phụ, đảm bảo quyền lợi cho họ.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Thai Phụ

Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho thai phụ, giúp họ tiếp cận dịch vụ khám thai một cách dễ dàng hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo hiểm y tế (BHYT) được xem là giải pháp tài chính chiến lược nhằm đảm bảo công bằng và hiệu quả trong chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Luật BHYT được ban hành năm 2008 và có hiệu lực từ tháng 7/2009, đặt mục tiêu mở rộng bao phủ toàn dân. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người có thẻ BHYT vẫn phải chi trả một khoản chi phí đáng kể cho các dịch vụ y tế nằm ngoài danh mục BHYT khi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế công lập. Điều này làm giảm hiệu quả và vai trò của BHYT trong việc giảm gánh nặng tài chính cho người dân.

Nghiên cứu “Phân tích chi phí khám thai ngoại trú của phụ nữ có BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ tại Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội (BVPSHN) tháng 6/2011” nhằm mục tiêu: (1) Mô tả thực trạng chi phí khám thai ngoại trú của phụ nữ có BHYT trong giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ; (2) Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí khám thai ngoại trú của nhóm đối tượng này tại BVPSHN. Nghiên cứu được thực hiện trong tháng 6/2011 tại BVPSHN, một bệnh viện chuyên khoa hạng 1 tuyến đầu về chăm sóc sức khỏe sinh sản tại Hà Nội, nơi có khoảng 22.821 lượt phụ nữ có thẻ BHYT khám thai trong năm 2010, chiếm 20,52% tổng số lượt khám thai.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả chính sách BHYT, đặc biệt là quyền lợi của thai phụ trong giai đoạn cuối thai kỳ, đồng thời góp phần đề xuất các giải pháp nhằm giảm chi phí tự trả, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng quyền lợi BHYT, hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết bảo hiểm xã hội: BHYT là một hình thức bảo hiểm xã hội bắt buộc, huy động nguồn lực từ người lao động, người sử dụng lao động và Nhà nước để chia sẻ rủi ro tài chính trong chăm sóc sức khỏe.
• Mô hình chi phí khám chữa bệnh BHYT: Phân loại chi phí thành chi phí trực tiếp (do BHYT thanh toán và do người bệnh tự trả) và chi phí gián tiếp (chi phí đi lại, ăn uống, quà biếu).
• Khái niệm đồng chi trả (co-payment): Khoản chi phí mà người bệnh có thẻ BHYT phải tự trả khi sử dụng dịch vụ y tế, tỷ lệ đồng chi trả khác nhau theo nhóm đối tượng và tuyến khám chữa bệnh.
• Phương thức thanh toán chi phí KCB BHYT: Bao gồm thanh toán theo phí dịch vụ, theo định suất và theo trường hợp bệnh, ảnh hưởng đến chi phí và hành vi sử dụng dịch vụ y tế.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí KCB BHYT: Chính sách BHYT, phương thức thanh toán, danh mục dịch vụ kỹ thuật và thuốc, tuyến chuyên môn kỹ thuật, nhận thức và hành vi của người tham gia BHYT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp phương pháp định lượng và định tính, đồng thời khai thác số liệu thứ cấp từ hệ thống quản lý viện phí Medisoft của BVPSHN.

• Đối tượng nghiên cứu: 379 phụ nữ có thẻ BHYT đi khám thai ngoại trú trong giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ tại BVPSHN trong tháng 6/2011.
• Cỡ mẫu: Tính toán dựa trên công thức xác định tỷ lệ với độ tin cậy 95%, sai số 5%, tỷ lệ dự kiến 50%, cộng thêm 10% dự phòng, tổng cỡ mẫu là 424, trong đó 379 mẫu có dữ liệu đầy đủ được phân tích.
• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu liên tiếp các thai phụ đến khám thai tại phòng khám thai thường trong khoảng thời gian nghiên cứu.
• Thu thập số liệu: Sử dụng bảng hỏi phỏng vấn trực tiếp sau khi thai phụ hoàn thành khám, thu thập thông tin về chi phí trực tiếp, gián tiếp, đặc điểm nhân khẩu học, kinh tế và sử dụng thẻ BHYT. Phỏng vấn sâu các bác sĩ, cán bộ quản lý bệnh viện để làm rõ các vấn đề liên quan.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 16.0, mô tả bằng tỷ lệ phần trăm, trung bình, độ lệch chuẩn; so sánh trung bình bằng kiểm định T-test và ANOVA; phân tích định tính bằng mã hóa mở.
• Thời gian và địa điểm: Tháng 6/2011 tại BVPSHN, Hà Nội.
• Đạo đức nghiên cứu: Được sự đồng ý của lãnh đạo BV và Hội đồng Đạo đức Trường Đại học Y tế Công cộng; bảo mật thông tin người tham gia.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chi phí khám thai ngoại trú trung bình: Tổng chi phí trung bình cho một lần khám thai của phụ nữ có BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ là 312,43 nghìn đồng, trong đó chi phí trực tiếp trung bình là 277,05 nghìn đồng và chi phí gián tiếp trung bình là 35,37 nghìn đồng.

2. Cơ cấu chi phí trực tiếp: Chi phí trực tiếp do BHYT thanh toán chiếm 43% tổng chi phí, tương đương 134,73 nghìn đồng; chi phí đồng chi trả chiếm 37,8% (104,85 nghìn đồng); chi phí tự trả ngoài danh mục BHYT chiếm 20,1% (62,8 nghìn đồng). Có 60,9% thai phụ phải đồng chi trả và 59,6% phải tự trả chi phí ngoài danh mục BHYT.

3. Chi phí cho các dịch vụ cụ thể: Chi phí xét nghiệm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chi phí BHYT thanh toán (77%) và chi phí tự trả (70,1%). Chi phí đo tim thai bằng Doppler và siêu âm 2D cũng chiếm tỷ trọng đáng kể. Chi phí thuốc chủ yếu là thuốc bổ sung và điều trị viêm nhiễm phụ khoa.

4. Yếu tố ảnh hưởng đến chi phí: Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về chi phí BHYT thanh toán giữa nhóm thai phụ khám đúng tuyến và trái tuyến (p<0,05), với nhóm đúng tuyến có chi phí thấp hơn trung bình 200,9 nghìn đồng. Chi phí tự trả cũng khác biệt rõ rệt giữa nhóm cư trú nội thành và ngoại thành Hà Nội, cũng như giữa nhóm đúng tuyến và trái tuyến (p<0,05).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy mặc dù BHYT chi trả một phần chi phí khám thai ngoại trú, nhưng phần lớn phụ nữ vẫn phải tự chi trả một khoản không nhỏ, đặc biệt là các dịch vụ xét nghiệm và siêu âm không nằm trong danh mục BHYT. Điều này làm giảm hiệu quả của BHYT trong việc giảm gánh nặng tài chính cho thai phụ.

Sự khác biệt chi phí giữa nhóm đúng tuyến và trái tuyến phản ánh tác động của chính sách chuyển tuyến và vượt tuyến BHYT, trong đó khám trái tuyến làm tăng chi phí tự trả do tỷ lệ thanh toán thấp hơn và chi phí phát sinh ngoài danh mục BHYT. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về chi phí KCB BHYT tại Việt Nam và các nước đang phát triển, cho thấy việc quản lý tuyến khám chữa bệnh và danh mục dịch vụ BHYT là yếu tố then chốt để kiểm soát chi phí.

Chi phí gián tiếp tuy nhỏ hơn nhưng cũng góp phần làm tăng tổng chi phí khám thai, đặc biệt là chi phí đi lại và quà biếu nhân viên y tế, phản ánh thực tế chi phí ngoài viện phí mà người bệnh phải gánh chịu.

Việc áp dụng phương thức thanh toán theo phí dịch vụ tại BVPSHN có thể góp phần làm tăng chi phí do lạm dụng dịch vụ xét nghiệm và kỹ thuật cao, đồng thời cơ chế tự chủ tài chính bệnh viện cũng tạo áp lực tăng thu, dẫn đến chi phí tự trả của người bệnh tăng lên.

Các biểu đồ phân bố chi phí theo nhóm tuổi, nghề nghiệp, nơi cư trú và tần suất sử dụng thẻ BHYT minh họa rõ sự phân hóa chi phí và quyền lợi BHYT trong nhóm phụ nữ mang thai, giúp bệnh viện và cơ quan quản lý có cơ sở điều chỉnh chính sách phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cập nhật và mở rộng danh mục dịch vụ BHYT: Bổ sung các dịch vụ xét nghiệm sàng lọc, siêu âm 3D, Doppler và tiêm phòng uốn ván vào danh mục BHYT, dựa trên bằng chứng chi phí-hiệu quả, nhằm giảm chi phí tự trả cho thai phụ trong giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ. Chủ thể thực hiện: Bộ Y tế, BHXH Việt Nam; thời gian: 1-2 năm.

2. Tăng cường quản lý và giám sát chi phí khám chữa bệnh BHYT: Xây dựng quy trình kiểm tra chặt chẽ các khoản chi phí trực tiếp và gián tiếp tại BVPSHN, hạn chế lạm dụng dịch vụ kỹ thuật và chi phí không cần thiết. Chủ thể: Ban Giám đốc BVPSHN, Sở Y tế Hà Nội; thời gian: liên tục hàng năm.

3. Cải cách phương thức thanh toán BHYT: Thay đổi từ thanh toán theo phí dịch vụ sang thanh toán theo định suất hoặc theo nhóm bệnh (DRG) để kiểm soát chi phí, giảm lãng phí và khuyến khích sử dụng dịch vụ hợp lý. Chủ thể: Bộ Y tế, BHXH Việt Nam; thời gian: 3-5 năm.

4. Tuyên truyền, tư vấn nâng cao nhận thức cho thai phụ: Tăng cường hoạt động tư vấn về quyền lợi BHYT, lựa chọn dịch vụ phù hợp và quy trình khám chữa bệnh đúng tuyến nhằm giảm chi phí tự trả và tránh quá tải bệnh viện tuyến trên. Chủ thể: BVPSHN, Trung tâm y tế dự phòng; thời gian: liên tục.

5. Xem xét chính sách chuyển tuyến và vượt tuyến: Rà soát, điều chỉnh quy định chuyển tuyến để cân bằng tải giữa các tuyến khám chữa bệnh, giảm chi phí tự trả cho thai phụ trái tuyến. Chủ thể: Bộ Y tế, BHXH Việt Nam; thời gian: 1-2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý bệnh viện và cơ sở y tế: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu chi tiết về chi phí khám thai BHYT, giúp họ xây dựng chính sách quản lý tài chính, kiểm soát chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ.

2. Cơ quan bảo hiểm xã hội và các nhà hoạch định chính sách y tế: Thông tin về chi phí và các yếu tố ảnh hưởng giúp điều chỉnh chính sách BHYT, mở rộng danh mục dịch vụ và cải cách phương thức thanh toán.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành y tế công cộng, quản lý bệnh viện: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu chi phí y tế, phân tích chính sách BHYT và thực trạng khám chữa bệnh ngoại trú.

4. Các tổ chức phi chính phủ và chuyên gia tư vấn y tế: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn để đề xuất các giải pháp hỗ trợ người dân, đặc biệt là nhóm phụ nữ mang thai, trong việc tiếp cận dịch vụ y tế hiệu quả và giảm gánh nặng tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Chi phí khám thai ngoại trú trung bình của phụ nữ có BHYT là bao nhiêu?
   Chi phí trung bình cho một lần khám thai ngoại trú giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ là khoảng 312,43 nghìn đồng, trong đó chi phí trực tiếp là 277,05 nghìn đồng và chi phí gián tiếp là 35,37 nghìn đồng.

2. Phần chi phí nào được BHYT thanh toán và phần nào người bệnh phải tự trả?
   BHYT thanh toán khoảng 43% chi phí trực tiếp, tương đương 134,73 nghìn đồng; người bệnh đồng chi trả khoảng 37,8% và tự trả ngoài danh mục BHYT khoảng 20,1%.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng đến chi phí khám thai của phụ nữ có BHYT?
   Chi phí bị ảnh hưởng bởi tuyến khám chữa bệnh (đúng tuyến hay trái tuyến), nơi cư trú (nội thành hay ngoại thành), phương thức thanh toán BHYT, và danh mục dịch vụ kỹ thuật được BHYT chi trả.

4. Tại sao phụ nữ khám trái tuyến có chi phí cao hơn?
   Khám trái tuyến thường bị BHYT thanh toán với tỷ lệ thấp hơn, đồng thời phát sinh nhiều chi phí ngoài danh mục BHYT, dẫn đến chi phí tự trả cao hơn so với khám đúng tuyến.

5. Giải pháp nào giúp giảm chi phí tự trả cho thai phụ có BHYT?
   Cập nhật danh mục dịch vụ BHYT, cải cách phương thức thanh toán, tăng cường quản lý chi phí, tư vấn nâng cao nhận thức người bệnh và điều chỉnh chính sách chuyển tuyến là các giải pháp hiệu quả.

Kết luận

• Chi phí khám thai ngoại trú của phụ nữ có BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ tại BVPSHN trung bình là 312,43 nghìn đồng/lượt, trong đó người bệnh phải tự trả khoảng 57% chi phí trực tiếp.
• Chi phí xét nghiệm và siêu âm chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí tự trả, phản ánh hạn chế của danh mục BHYT hiện hành.
• Yếu tố tuyến khám chữa bệnh và nơi cư trú ảnh hưởng đáng kể đến chi phí tự trả của thai phụ.
• Cần thiết phải cập nhật danh mục dịch vụ BHYT, cải cách phương thức thanh toán và tăng cường quản lý chi phí để giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách y tế nhằm nâng cao quyền lợi BHYT và hướng tới BHYT toàn dân.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan quản lý và bệnh viện cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để hoàn thiện chính sách BHYT phù hợp hơn với thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - Bộ Y TÉ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TÉ CÔNG CỘNG MAI THƯ HẠNH PHÂN TÍCH CHI PHÍ KHÁM THAI NGOẠI TRÚ GIAI ĐOẠN 3 THÁNG CUÓI THAI KỲ CỦA THAI PHỤ CÓ BẢO HIỀM Y TÉ TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN HÀ NỘI THÁNG 6 NĂM 2011 LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ BỆNH VIỆN MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 60.77 HƯỚNG DẢN KHOA HỌC: TS. TRẦN VẢN TIÉN Hà Nội, 2011 LÒI CẢM ƠN Sau 2 năm học tập và nghiên cửu, chuấn bị hoàn thành luận văn tốt nghiệp, tôi xin bày tò sự biết ơn sáu sắc tới: Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo sau đại học, các thầy cô giáo trường Đại học Y tế Công cộng đã tận tình giảng dạy, hỉĩớng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành chirơng trĩnh học tập. Trần Văn Tiến, người thầy với dầy nhiệt huyết dã hướng dẫn cho tôi từ khi xác định vấn đề nghiên cún, xây dựng đề cương, chia sẻ thông tin và hoàn thành luận văn này. Các bạn bè, đồng nghiệp đã khuyến khích tôi trên con đỉtờng học tập và tát cả các anh/chị đồng khóa Cao học Quản lý bệnh viện 2 đã cùng nhau học tập, chia sẻ kinh nghiệm trong suốt 2 năm qua.

Các bậc sinh thành, người thân đã cho tôi cuộc sổng như tôi ngày hôm nay. r à Nội, ngày 01 thảng 03 năm 2012 Học viên Mai Thu Hạnh 2 MỤC LỤC LÒI CẢM ƠN. 2 DANH MỤC CÁC CHỮ VIÉT TẮT.6 TÓM TÁT ĐÈ TÀI NGHIÊN cứu. 1 MỤC TIÊU NGHIÊN cú u.

Khái niệm về Bảo hiểm y tế. BHYT xã hội tại một số nước đã thực hiện bao phủ BHYT toàn dân. Bảo hiểm Y tế tại Việt Nam. Chi phí, viện phí và các quy định về viện phí.

Các chi phí khám ngoại trú của PNKT có BHYT. Các yểu tổ ảnh hường đến chi phí khám chữa bệnh BHYT. Một số nghiên cứu về quyền lợi BHYT và chi phí KCB của người tham gia BHYTtại Việt Nam. Thông tin chung về bệnh viện Phụ Sản Hà Nội.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cú u. Đối tượng nghiên cửu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu.

Phương pháp chọn mẫu. Biến số nghiên cứu. Phương pháp phân tích sổ liệu. Đạo đức nghiên cứu.

Hạn chế của nghiên cứu, sai số và biện pháp khắc phục sai số. KÉT QUẢ NGHIÊN cứu. Một số thông tin chung về đối tượng nghiên cứu. Thực trạng chi phí khám thai ngoại trú của PNĐKT 3 tháng cuối thai kỳ có BHYT tại BVPSHN.

Các yếu tố liên quan đến đảm bảo quyền lợi BHYT, chi phí khám của PNKT 3. tháng cuối thai kỳ. Bàn luận về đặc điểm của nhóm đối tượng nghiên cứu. Thực trạng chi phí khám thai ngoại trú của PNKT có BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ tại bệnh viện Phụ Sản Hà Nội.

Một sổ yểu tố ảnh hưởng đến chi phí khám thai ngoại trú của PNKT có thẻ BHYT gia đoạn 3 tháng cuối thai kỳ tại bệnh viện Phụ Sản Hà Nội. Bàn về phương pháp nghiên cứu. KÉT LUẬN VÀ KIÉN NGHỊ.78 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 82 PHỤ LỤC 1: CÂY VÁN ĐÈ.82 PHỤ LỤC 2: PHIÉU HỎI Ý KIÉN CỦA PHỤ NỮ ĐÉN KHÁM THAI NGOẠI TRÚ.83 PHỤ LỤC 3: CÂU HỎI HƯỚNG DẢN PHỎNG VẤN SÂU.86 I 4 DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Bảng danh mục dịch vụ y tế PNKT 3 tháng cuối thai kỳ tại BVPSH.1: Các biển số nghiên cứu.1: Phân bố chi phí trực tiếp, gián tiếp trung bình của PNKT ngoại trú cỏ BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ.2: Chi phí trực tiếp trung bình cho các dịch vụ nằm trong DMBHYT .3: Chi phí trực tiếp trung bình nằm ngoài DMBHYT do PNKT tự trả.4: Chi phí gián tiếp trung bình khi đi khám thai ngoại trú.5: So sánh chi phí trung bình trực tiếp cho khám thai trong DMBHYT với đặc điểm nhân khẩu học, kinh tế và các yếu tổ khác của PNKT.6: So sánh chi phí trung bình trực tiếp cho khám thai được BHYT thanh toán với đặc điểm nhân khẩu học, kinh tể và các yếu tố khác của PNKT.7: Mối liên quan giữa chi phí khám thai trung bình trực tiếp tự trả cho các dịch vụ ngoài DMBHYT và một số đặc điểm nhân khẩu học, kinh tế và các yếu tố khác của PNKT .8: Mổi liên quan giữa chi phí trung bình gián tiếp khi đi khám thai với dặc điểm nhân khẩu học, kinh tế và các yeu tố khác của PNKT.9: Mối liên quan giữa chi phí tiền túi khi đi khám thai tại BVPSHN với các đặc điểm nhân khẩu học, kinh tế và các nhóm yểu tố khác của PNKT 3 tháng cuối thai kỳ.52 5 DANH MỤC BIẾU ĐÒ Biểu đồ 3.1: Phân bổ PNKT theo nhóm tuổi.2: Phân bố PNKT theo nhóm nghề nghiệp.3: Phân bố PNKT theo nhóm trình độ học vấn.4: Phân bố PNKT theo nhóm nơi cư trú hiện tại.5: Phân bố PNKT theo mức thu nhập BQ/ người của GĐ trong 1 tháng 34 Biểu đồ 3.6: Tần suất đi khám thai trong thai kỳ.7: Phân bổ tần suất sử dụng thẻ BHYT của thai phụ khi đi khám thai.8: Phân bố PNKT theo nghề nghiệp.9: Phân bố PNKT theo nhóm chuyển tuyến BHYT khi đikhám thai.10: Chi phí trung bình khi đi khám thai ngoại trú.11: Cơ cấu chi phí trực tiếp trong khám thai 3 tháng cuối thai kỳ của PNKT CÓBHYT.12: Cơ cấu chi phí do PNKT tự trả.13: Cơ cấu chi phí khám thai 3 tháng cuối thai kỳ do BHYT thanh toán theo loại dịch vụ.14: Cơ cấu chi phí do PNKT tự trả theo loại DVYT (không bao gồm chi phí của thuốc tự mua ngoài danh mục).

1: Giá thuốc cấp cho PNKT trong DMBHYT 3 năm (2009-2011).62 6 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẲT BH Bảo hiểm Bảo hiểm Xã hội Bảo hiểm Xã hội Thành phố Hà Nội Bảo BHXH hiểm Y tế Bình quân Bệnh viện Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội Chẩn BHXHTPHN đoán hình ảnh Chi phí Chi phí bình quân Chi phí gián tiếp Chăm sóc BHYT BQ sức khỏe Chăm sóc sức khoẻ sinh Chi phí trực tiếp Dịch vụ Dịch vụ y BV tế BVPSHN Điều trị dự phòng Khám chữa bệnh Kế hoạch Tổng hợp Người bệnh CĐHA CP Ngân sách nhà nước Phục hồi chức năng CPBQ CPGT Phụ nữ đi khám thai 3 CSSK tháng cuối thai kỳ Siêu âm CSSKSS Trung bình Tài chính Ke CPTT DV toán DVYT ĐTDP Trung ương Vật tư tiêu KCB KHTH hao Xét nghiệm NB NSNN PHCN PNKT SA TB TCKT TW VTTH XN 7 TÓM TẮT ĐỀ TÀI NGHIÊN cứu Bảo hiểm y tế (BHYT) được xem là giải pháp tài chính quan trọng mang tính chiến lược cho hệ thống y tể Việt Nam. Luật BHYT Việt Nam được ban hành vào năm 2008 và chính thức có hiệu lực vào tháng 7 năm 2009. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển nhằm đảm bảo cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe và tránh các rủi ro về tài chính cho y tế. Tuy nhiên, trên thực tế người có thẻ BHYT vẫn phải tự trả khoản chi phí (CP) khá lớn cho các dịch vụ nằm ngoài danh mục Bảo hiểm Y te (DMBHYT) khi đi khám chữa bệnh (KCB) tại các cơ sở y tế nhà nước.

Điều này làm giảm vai trò và bản chất tốt đẹp của BHYT xã hội. Để tim hiểu về vấn đề này, chúng tôi tiến hành nghiên cửu “Phân tích chỉ phỉ khảm thai ngoại trú của Phụ nữ khảm thai (PNKT) có BHYT giai đọan 3 tháng cuối thai kỳ tại bệnh viện Phụ Sản Hà Nội (BVPSHN) tháng 6 năm 2011 ” với các mục tiêu như sau: (1) Mô tả thực trạng các chi phí khám thai ngoại trú của PNKT có BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ tại bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, tháng 6/2011; (2) Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến chi phí khám thai ngoại trú của PNKT có BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ tại BVPSHN; Đây là một nghiên cứu mô tả cắt ngang kết họp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, đồng thời sử dụng số liệu thứ cấp để phân tích và so sánh. KÉT QUẢ NGHIÊN cứu Thực trạng các chi phỉ khám thai ngoại trú của PNKT có BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ: Kết quả nghiên cứu cho thấy, chi phí trung bình cho một lần khám thai của PNKT có thẻ BHYT giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ (bao gồm chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp) là 312,43 nghìn đồng, trong đó chi phí trực tiếp trung bình cho một lần khám thai ngoại trú là 277,05 nghìn đồng và chi phí gián tiếp trung bình là 35,37 nghìn dồng. Có 60,9% thai phụ phải thực hiện đồng chi trả (231/379) và 8 59,6% thai phụ phải tự trả chi phí khám thai trực tiếp ngoài danh mục BHYT với mức chi phí trung bình là 62,8 nghìn đồng.

Chi phí trực tiếp cho khám thai mà BHYT thanh toán theo quy định chiếm 43% tổng chi phí, phụ nữ khám thai tự chi trả là 57%, trong đó đồng chi trả chiếm tỷ trọng khá cao trong tổng chi phí do PNKT tự trả (59,0%), PNK.T tự trả chi phí trực tiếp ngoài DM BHYT (21,1%) và chi phí gián tiếp cho tàu xe đi lại (11,3%), các chi phí gián tiếp khác chưa khai thác được trong quá trình nghiên cứu. Đổi với chi phí trực tiếp do BHYT thanh toán theo quy định: Chủ yếu chi cho dịch vụ xét nghiệm (77%). Đối với chi phí trực tiếp do PNKT tự trả (bao gồm cả đồng chi trả): chi cho xét nghiệm chiếm tới 70,1%. Các yếu tố liên quan đến chi phí khám thai: Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa chi phí trực tiếp trung bình cho khám thai ngoại trú do BHYT thanh toán của nhóm PNKT đúng tuyến và nhóm trái tuyến (T=6,64; p<0,05, CI 95%=89,7-164,6.

Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa chi phí tự trả trung bình của PNKT cư trú trong nội thành và ngoại thành Hà Nội. Đồng thời cũng có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa chi phí tự trả trung bình khi đi khám thai giữa nhóm đúng tuyến và nhóm không đúng tuyến (T=16,75; p<0,05, CI 95% — 177,3 - 224,4). Nhóm đúng tuyến có chi phí trung bình ít hơn nhóm trái tuyến là 200,9 nghìn đồng. Một số yếu tố chỉnh sách ảnh hưởng tới chi phi khám thai của phụ nữ có BHYT: Một số dịch vụ cần thiết cho khám thai giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ chưa được đưa vào danh mục KCB BHYT làm tăng chi phí tự trả khi đi khám thai theo chế độ BHYT.

Quy định cho phép bệnh nhân vượt tuyến đã mở rộng quyền lợi cho PNKT có BHYT khi tự chọn dịch vụ KCB nhưng làm tăng chi phí tự trả. Phương thức thanh toán theo phí dịch vụ có nguy cơ gia tăng chi phí, lạm dụng dịch vụ xét nghiệm và lãng phí nguồn lực.