CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN ĐẦU TƯ CÔNG Ở TỈNH LONG AN 1. Tổng quan về đầu tư công và các loại hình đầu tư công: 1. Tổng quan về đầu tư công Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Vốn đầu tư công quy định tại Luật này gồm: vốn ngân sách nhà nước, vốn công trái quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếu chính quyền địa phương, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách nhà nước, các khoản vốn vay khác của ngân sách địa phương để đầu tư.
Phân biệt đầu tư công quốc tế và Việt Nam 1.Khái quát các hình thức đầu tư Để sản xuất sản phẩm, thực hiện mục tiêu đã đề ra, dự án có thể áp dụng một trong các hình thức đầu tư sau: Luan van 7 - Đầu tư mới, tức là đầu tư để xây dựng mới, mua sắm thiết bị và máy móc mới toàn bộ. - Đầu tư cải tạo, mở rộng: trên cơ sở nhà máy xí nghiêp đã có sẵn, chỉ đầu tư để cải tạo hoặc thay thế các loại tài sản cố định hiện có đã lạc hậuhoặc mở rộng hoạt động sản xuất của nhà máy, xí nghiệp với quy mô lớn hơn. Hình thức đầu tư này có thể phân ra làm hai loại: đầu tư theo chiều rộng và đầu tư theo chiều sâu. Đầu tư theo chiều rộng là đầu tư để mở rộng sản xuất bằng kỹ thuật và công nghệ lặp lại như cũ.
Đầu tư theo chiều sâu là đầu tư để mở rộng sản xuất bằng kỹ thuật và công nghệ tiến bộ và hiệu quả hơn. Ngoài ra, phân biệt theo nguồn vồn và hình thức đầu tư có thể kể đến như: BT, BOT, PPP v. Các căn cứ lựa chọn hình thức đầu tư. Đối với các loại sản phẩm hoàn toàn mới thì thông thường phải đầu tư mới, ít khi tận dụng được các cơ sở hiện có, ngoại trừ phần kết cấu hạ tầng.
Đối với các loại sản phẩm không phải lần đầu tiên sản xuất ở Việt Nam thì có thể lựa chọn hình thức đầu tư mới hoặc đầu tư cải tạo mở rộng trên cơ sở tận dụng nhà xưởng, máy móc thiết bị,… đã có, mở rộng thêm, đầu tư theo chiều sâu. Nếu tận dụng được các cơ sở vật chất sẵng có nhiều khi sẽ tiết kiệm được vốn đầu tư xây dựng. Tuy vậy, phương án tận dụng này không phải bao giờ cũng có lợi hơn phương án đầu tư mới. Do đó cần phải tính toán cụ thể, chỉ nên quyết định sau khi đã so sánh các phương án về các mặt kinh tế - kỹ thuật, có xét đến khả năng phát triển trong tương lai.
Nếu tận dụng cơ sở hiện có, cải tạo, mở rộng thêm, thì người soạn thảo dự án cần phải mô tả cơ sở hiện có với các nội dung sau: - Tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm hiện nay. - Số lượng cán bộ, công nhân viên hiện có - Thống kê tài sản cố định hiện có, gồm các công trình kiến trúc, thiết bị máy móc, phương tiện vận tải… 1. Tình hình thực hiện dự án đầu tư công tại tỉnh Long An. Luan van 8 Trong thời gian qua, tại các Ban QLDA đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh Long An có nhiều dự án đã được đầu tư, trong đó có nhiều dự án đã thực hiện theo đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng dự án, hiệu quả và không vượt tổng mức đầu tư.
Ố KẾ HOẠCH TÊN DỰ ÁN TT VỐN (tỷ đồng) NĂM 2015 0 1 Cải tạo, nâng cấp đường tỉnh 835B 425,894 0 2 Sửa chữa đường tỉnh 827B huyện Châu Thành 525,954 0 3 Đường tỉnh 826B huyện Cần Đước 250 0Đường tỉnh 817 (Vàm Thủ - Bình Hòa Tây), đoạn 4 Vàm Thủ - Mỹ Lạc 68,5 0 5 Đường tỉnh 825 (Đức Hòa ngã ba Hòa Khánh) 128 NĂM 2016 0Mở rộng 2 ngã ba từ đường tỉnh 822 đến đường 6 vào cầu Đức Huệ 10,6 Nâng cấp vòng xoay UBND huyện Đức Huệ đến 7 vòng xoay UBND huyện Đức Huệ 10,05 0 8 Đường tỉnh 832 huyện Tân Trụ 64,331 0Nâng cấp mở rộng Hương Lộ 6 (từ trung tâm 9 huyện Thủ Thừa - QL1A 70 1Đường số 5 (Đường tỉnh 834 - đê sông Vàm Cỏ 10 Tây - cầu Vàm Thủ) 100 1 11 Đường Cai Tài 70 Luan van 9 1 12 Đường tỉnh 833B huyện Tân Trụ 65 1 13 Đường vào đồn biên phòng 869 170 1 14 Đường Nguyễn Thái Bình nối dài 120 NĂM 2017 1 15 Đường chui Cầu Tân An 58,812 Đường từ Thủ Thừa đến cầu vượt cao tốc 1 (TP.HCM-Trung Lương), tuyến nhánh nối HL7 và 16 đường Đỗ Trình Thoại 49,902 1Đường tỉnh 821, đoạn từ đường HCM đến bến đò 17 sông Vàm Cỏ Đông 17,999 1 18 Đường tỉnh 838B 135 1 19 Đường từ Giồng Nhỏ đến kênh Mỹ Bình 120 2 20 Đường Hùng Vương nối dài 5,6 2 21 Đường vào bộ CHQS tỉnh 1,205 22 Đường vào Thủ Đoàn 2,674 Tuy nhiên, còn tồn tại không ít dự án chậm tiến độ làm tăng chi phí, đặc biệt một số dự án không đáp ứng nhu cầu của đơn vị sử dụng, việc bố trí vốn và phân bổ vốn trong các năm qua có đôi lúc chưa theo sát với nhu cầu cấp thiết của từng địa phương và có những dự án được bố trí vốn nhưng những dự án đó thật sự chưa cần thiết để đầu tư mang lại hiệu quả cao nhất. Ví dụ như: Luan van 10 Công trình: Cải tạo, nâng cấp Trung tâm thương mại Thủ Thừa thành trung tâm văn hóa – thể thao huyện Thủ Thừa: + Trung tâm thương mại huyện Thủ Thừa diện tích xây dựng 379,3 m2 chia làm 2 khu: khu 1 buôn bán giới thiệu và trưng bày các mặt hàng cao cấp 1285,02 m2, khu 2 là sạp cho thuê 2288,88m2. Công trình đã hoàn thành đưa vào sử dụng năm 2013 nhưng đến nay người dân vẫn không vào buôn bán mà vẫn buôn bán ở vị trí chợ cũ mặt dù chính quyền địa phương đã nhiều lần can thiệp. + Đến năm 2015 thì huyện có chủ trương Cải tạo, nâng cấp Trung tâm thương mại huyện Thủ Thừa thành trung tâm văn hóa – thể thao huyện Thủ Thừa nhưng đến nay vướng phải thủ tục và nguồn vốn hiện công trình vẫn đang bỏ trống chưa đưa vào khai thác sử dụng.
Những tiêu chí đánh giá về hiệu quả dự án xây dựng (hay còn gọi là sự thành công của dự án xây dựng): Thành công của dự án được hiểu là sự đảm bảo mục tiêu đã đề ra về chất lượng, tiến độ, ngân sách, sự hài lòng của các bên liên quan… Tùy theo quan điểm và cách nhìn nhận khác nhau về sự thành công của dự án. Theo Globerson và Zwikael (2002) và Thomsett (2002), dự án được xem là thành công phải thỏa mãn 4 tiêu chí là chi phí, thời gian, yêu cầu kỹ thuật và đáp ứng nhu cầu người sử dụng. Tuy nhiên, 4 tiêu chí này không đủ để đo lường một dự án thành công khi mà dự án còn đòi hỏi về chất lượng trong quá trình quản lý dự án và thoả mãn yêu cầu của các bên liên quan. Pinto và Slevin (1998) cũng cho rằng, dự án thành công phải có thêm tiêu chí thỏa mãn yêu cầu khách hàng và đem lại lợi ích cho một nhóm khách hàng riêng biệt.
Theo Chan (1997), dự án thành công phải đạt các tiêu chuẩn sau: Thời gian, chi phí, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, thoả mãn yêu cầu của các bên tham gia, đáp ứng kỳ vọng người dùng, không ảnh hưởng đến môi trường xung quanh, đem lại giá trị kinh doanh và an toàn khi thi công. Vì vậy, để đánh giá sự thành công của dự án có thể sử dụng các tiêu chí sau: Hiệu quả sử dụng ngân sách; Hiệu quả về tiến độ; Hiệu quả về chất lượng; Sự hài lòng của chủ đầu tư; Lợi ích cho người thụ hưởng. Những nhân tố tác động đến hiệu quả dự án xây dựng sử dụng nguồn vốn hạn chế của ngân sách Nhà nước: Để khắc phục những tồn tại, hạn chế và nâng cao chất lượng công trình xây dựng các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh, UBND các huyện, thành phố, chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án, các tổ chức và cá nhân có liên quan đến công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng phải xác định công trình xây dựng là uy tín, danh dự và trách nhiệm của mình đối với nhân dân; trên cơ sở đó xác định và nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm trong quá trình thực hiện những nhiệm vụ được giao; triển khai đồng bộ các biện pháp, các quy định pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội đối với công trình xây dựng. Thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước có liên quan về quản lý chất lượng, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình, quy phạm trong lĩnh vực xây dựng.
Tăng cường công tác quản lý nhất là quản lý chất lượng đầu vào, thiết kế, thi công, quản lý nguồn vốn, quản lý khối lượng, chất lượng, tiến độ, môi trường, an ninh trật tự, phòng cháy nổ. Tổ chức thực hiện công tác giám sát thi công xây dựng và giám sát tác giả một cách nghiêm túc, chặt chẽ, thường xuyên. Tổ chức lập đầy đủ các hồ sơ, tài liệu quản lý theo quy định; thực hiện báo cáo về công trình nghiêm túc, đầy đủ, đúng thời gian. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra chuyên ngành xây dựng; làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể đối với những vi phạm trong quản lý công trình xây dựng; kiên quyết xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị xử lý.
Củng cố, tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng, các chủ đầu tư, các ban Quản lý dự án chuyên ngành và khu vực. Các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng phải có kế hoạch nâng cao năng lực hoạt động, nhất là đối với các tổ chức tư vấn và nhà thầu thi công xây dựng công trình trên địa bàn tỉnh. Tăng cường sự giám sát của các cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, cộng đồng dân cư, các cơ quan thông tin đại chúng trong công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng.