Những Nhân Tố Tác Động Đến Ý Định Ở Lại Thành Phố Hồ Chí Minh Làm Việc Của Sinh Viên Tỉnh

Bài viết phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến ý định ở lại TP Hồ Chí Minh làm việc của sinh viên tỉnh tại trường Đại học Ngân hàng 2023.

• Tác giả: Lê Thị Kim Xuyến
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Đức Sinh
• Trường học: Đại học Ngân hàng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Những Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Làm Việc Tại TP HCM Của Sinh Viên Ngoại Tỉnh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Tổng quan về cơ sở lý luận của nghiên cứu
• 2.1.1. Các khái niệm chính
• 2.1.2. Khái niệm về yếu tố tác động
• 2.1.3. Khái niệm về ý định
• 2.2. Cơ sở thực tiễn của nghiên cứu
• 2.2.1. Chính sách của nhà nước trong vấn đề giải quyết cho sinh viên
• 2.2.2. Chính sách thu hút nguồn nhân lực của Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2.3. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
• 2.2.4. Các giả thuyết và mô hình nghiên cứu
• 2.2.4.1. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.2.4.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Xây dựng thang đo
• 3.3. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 3.3.1. Thống kê mô tả
• 3.3.2. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha
• 3.3.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.3.4. Kiểm định sự khác biệt giữa các biến định tính
• 3.3.5. Phân tích hồi quy
• 3.3.5.1. Kết quả kiểm định mô hình hồi quy
• 3.3.5.2. Kiểm định mô hình hồi quy
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ MÔ HÌNH
• 4.1. Phân tích thống kê mô tả
• 4.2. Kiểm tra độ tin cậy Cronbach’s Alpha của thang đo
• 4.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.3.1. Kết quả phân tích EFA cho 5 biến độc lập
• 4.3.2. Kết quả phân tích EFA cho biến phụ thuộc
• 4.4. Phân tích tương quan Pearson
• 4.5. Phân tích hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Hàm ý quản trị
• 5.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu trong tương lai

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ý Định Làm Việc Tại TP HCM

Nghiên cứu về ý định làm việc tại TP HCM của sinh viên ngoại tỉnh đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ. TP HCM, với vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, thu hút một lượng lớn sinh viên từ các tỉnh thành đến học tập và làm việc. Tuy nhiên, việc quyết định ở lại thành phố sau khi tốt nghiệp chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố phức tạp. Nghiên cứu này nhằm mục đích xác định và đánh giá các nhân tố chính ảnh hưởng đến quyết định này của sinh viên, từ đó cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, các trường đại học và các doanh nghiệp. Theo nghiên cứu của Lê Thị Kim Xuyến tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2023, các yếu tố như điều kiện sống, cơ hội việc làm, mạng lưới xã hội, và thông tin chính sách việc làm đóng vai trò quan trọng.

1.1. Tầm quan trọng của thị trường lao động TP HCM

TP HCM là thị trường lao động sôi động và đa dạng, cung cấp nhiều cơ hội việc làm cho sinh viên mới tốt nghiệp. Các ngành công nghiệp phát triển như tài chính, công nghệ thông tin, dịch vụ, và sản xuất đều có nhu cầu tuyển dụng lớn. Tuy nhiên, sự cạnh tranh cũng rất cao, đòi hỏi sinh viên phải có trình độ chuyên môn vững vàng, kỹ năng mềm tốt, và khả năng thích ứng nhanh với môi trường làm việc. Sự năng động của thị trường lao động TP HCM là một yếu tố then chốt thu hút sinh viên từ các tỉnh thành khác đến tìm kiếm cơ hội.

1.2. Vấn đề chảy máu chất xám và thu hút nhân tài

Một trong những thách thức lớn đối với TP HCM là tình trạng "chảy máu chất xám", khi nhiều sinh viên tốt nghiệp có xu hướng tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài hoặc các thành phố khác. Để giải quyết vấn đề này, thành phố cần có các chính sách thu hút và giữ chân nhân tài, bao gồm các biện pháp hỗ trợ về tài chính, nhà ở, và cơ hội phát triển nghề nghiệp. Bên cạnh đó, việc tạo ra một môi trường làm việc năng động, sáng tạo, và công bằng cũng là yếu tố quan trọng để thu hút sinh viên ngoại tỉnh TP HCM tài năng.

II. Thách Thức Rào Cản Cho Sinh Viên Ngoại Tỉnh Tại TP HCM

Mặc dù TP HCM mang đến nhiều cơ hội, sinh viên ngoại tỉnh cũng phải đối mặt với không ít thách thức khi quyết định ở lại làm việc. Chi phí sinh hoạt TP HCM cao, đặc biệt là chi phí thuê nhà, là một trong những rào cản lớn nhất. Ngoài ra, sự khác biệt về văn hóa, lối sống, và mạng lưới quan hệ xã hội cũng có thể gây khó khăn cho sinh viên trong việc hòa nhập và tìm kiếm việc làm. Một khảo sát nhỏ cho thấy nhiều sinh viên cảm thấy cô đơn và thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè khi sống và làm việc tại TP HCM. Để vượt qua những thách thức này, sinh viên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính, kỹ năng mềm, và khả năng xây dựng mạng lưới quan hệ.

2.1. Áp lực chi phí sinh hoạt và vấn đề nhà ở

So với các tỉnh thành khác, chi phí sinh hoạt TP HCM cao hơn đáng kể. Giá thuê nhà, đặc biệt là ở các khu vực trung tâm, có thể chiếm một phần lớn thu nhập của sinh viên mới tốt nghiệp. Ngoài ra, các chi phí khác như ăn uống, đi lại, và giải trí cũng cần được tính toán kỹ lưỡng. Nhiều sinh viên phải sống trong các khu nhà trọ chật chội, thiếu tiện nghi, hoặc phải chia sẻ phòng với nhiều người để tiết kiệm chi phí. Vấn đề nhà ở là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến ý định làm việc sau tốt nghiệp của sinh viên.

2.2. Khó khăn trong hòa nhập văn hóa và xã hội

Sự khác biệt về văn hóa doanh nghiệp TP HCM, lối sống, và phong tục tập quán có thể gây khó khăn cho sinh viên trong việc hòa nhập và thích nghi. Nhiều sinh viên cảm thấy lạc lõng và khó kết nối với cộng đồng địa phương. Bên cạnh đó, việc thiếu mạng lưới quan hệ (networking) cũng có thể hạn chế cơ hội tìm kiếm việc làm và phát triển sự nghiệp. Xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp với đồng nghiệp, bạn bè, và các chuyên gia trong ngành là yếu tố quan trọng để thành công tại TP HCM.

III. Bí Quyết Tối Ưu Hóa Cơ Hội Việc Làm Tại TP HCM

Để tăng cơ hội tìm được việc làm tốt tại TP HCM, sinh viên ngoại tỉnh cần chủ động trang bị cho mình những kỹ năng và kiến thức cần thiết. Việc tích lũy kinh nghiệm thực tập từ sớm, tham gia các hoạt động ngoại khóa, và phát triển kỹ năng mềm là rất quan trọng. Ngoài ra, sinh viên cũng nên tìm hiểu kỹ về thị trường lao động TP HCM, các ngành nghề hot, và yêu cầu tuyển dụng của các công ty. Theo kinh nghiệm của nhiều người thành công, việc xây dựng một hồ sơ cá nhân ấn tượng, chuẩn bị kỹ cho các buổi phỏng vấn, và không ngừng học hỏi là chìa khóa để mở cánh cửa sự nghiệp.

3.1. Tầm quan trọng của kinh nghiệm thực tập và kỹ năng mềm

Kinh nghiệm thực tập là một lợi thế lớn khi sinh viên mới tốt nghiệp tìm kiếm việc làm. Thực tập giúp sinh viên áp dụng kiến thức đã học vào thực tế, làm quen với môi trường làm việc chuyên nghiệp, và xây dựng mạng lưới quan hệ. Bên cạnh đó, các kỹ năng mềm cần thiết như giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, và tư duy sáng tạo cũng rất quan trọng. Các nhà tuyển dụng thường đánh giá cao những ứng viên có kinh nghiệm thực tế và kỹ năng mềm tốt.

3.2. Nâng cao chất lượng đào tạo đại học và kỹ năng thích ứng

Chất lượng đào tạo đại học đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị cho sinh viên bước vào thị trường lao động. Các trường đại học cần cập nhật chương trình đào tạo, tăng cường liên kết với doanh nghiệp, và tạo điều kiện cho sinh viên tham gia các hoạt động thực tế. Ngoài ra, sinh viên cũng cần chủ động học hỏi, trau dồi kiến thức, và phát triển khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động.

IV. Hướng Dẫn Tìm Kiếm Thông Tin Và Chính Sách Hỗ Trợ

Việc nắm bắt thông tin về các chính sách hỗ trợ sinh viên ngoại tỉnh và thị trường lao động là yếu tố quan trọng giúp sinh viên đưa ra quyết định sáng suốt. Các nguồn thông tin chính thức từ chính phủ, các trường đại học, và các tổ chức xã hội có thể cung cấp cho sinh viên những thông tin hữu ích về cơ hội việc làm, học bổng, nhà ở, và các dịch vụ hỗ trợ khác. Ngoài ra, việc tham gia các hội thảo, diễn đàn, và mạng lưới nghề nghiệp cũng là cách tốt để sinh viên kết nối với các chuyên gia và những người có kinh nghiệm.

4.1. Tiếp cận thông tin chính sách và cơ hội việc làm

Tìm hiểu về chính sách hỗ trợ sinh viên ngoại tỉnh của nhà nước và các tổ chức xã hội là quyền lợi của sinh viên. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ về tài chính, nhà ở, và các dịch vụ tư vấn nghề nghiệp. Ngoài ra, việc theo dõi thông tin về cơ hội việc làm TP HCM trên các trang web tuyển dụng, mạng xã hội, và các kênh thông tin khác cũng giúp sinh viên nắm bắt được những cơ hội phù hợp.

4.2. Vai trò của mạng lưới quan hệ và networking

Mạng lưới quan hệ (networking) đóng vai trò quan trọng trong việc tìm kiếm việc làm và phát triển sự nghiệp. Tham gia các hội thảo, diễn đàn, và sự kiện nghề nghiệp là cơ hội tốt để sinh viên kết nối với các chuyên gia trong ngành, nhà tuyển dụng, và những người có kinh nghiệm. Xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp và duy trì liên lạc thường xuyên có thể mang lại những cơ hội bất ngờ.

V. Ứng Dụng Mô Hình Nghiên Cứu Và Kết Quả Thực Tiễn

Nghiên cứu của Lê Thị Kim Xuyến tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM đã xác định năm nhân tố chính ảnh hưởng đến ý định làm việc của sinh viên ngoại tỉnh sau khi tốt nghiệp: Điều kiện và môi trường sống, Cơ hội việc làm và thu nhập, Mạng lưới xã hội, Sự phù hợp với lối sống thành phố, và Thông tin chính sách việc làm. Kết quả cho thấy các yếu tố này có tác động đáng kể đến quyết định của sinh viên. Từ những kết quả này, các nhà hoạch định chính sách và các trường đại học có thể đưa ra những giải pháp phù hợp để hỗ trợ sinh viên và thu hút nhân tài cho thành phố.

5.1. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định

Nghiên cứu đã sử dụng phương pháp định tính và định lượng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định làm việc sau tốt nghiệp của sinh viên ngoại tỉnh. Kết quả cho thấy các yếu tố như mức lương tại TP HCM, chi phí sinh hoạt TP HCM, và văn hóa doanh nghiệp TP HCM đều có tác động đáng kể. Ngoài ra, các yếu tố cá nhân như sự phát triển bản thân và cân bằng cuộc sống - công việc cũng đóng vai trò quan trọng.

5.2. Hàm ý quản trị và chính sách hỗ trợ

Từ kết quả nghiên cứu, có thể đưa ra những hàm ý quản trị quan trọng cho các doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách. Các doanh nghiệp cần tạo ra một môi trường làm việc hấp dẫn, cung cấp mức lương cạnh tranh, và tạo cơ hội cho sự phát triển bản thân của nhân viên. Các nhà hoạch định chính sách cần có các chính sách hỗ trợ sinh viên ngoại tỉnh về nhà ở, tài chính, và các dịch vụ tư vấn nghề nghiệp.

VI. Triển Vọng Tương Lai Của Sinh Viên Ngoại Tỉnh Tại TP HCM

Với sự phát triển không ngừng của kinh tế và xã hội, TP HCM tiếp tục là điểm đến hấp dẫn cho sinh viên ngoại tỉnh. Tuy nhiên, để thành công và đóng góp vào sự phát triển của thành phố, sinh viên cần không ngừng học hỏi, trau dồi kỹ năng, và xây dựng mạng lưới quan hệ. Đồng thời, các nhà hoạch định chính sách và các doanh nghiệp cũng cần tạo ra một môi trường thuận lợi để sinh viên có thể phát huy tối đa tiềm năng của mình.

6.1. Phát triển bản thân và nắm bắt xu hướng ngành nghề

Sự phát triển bản thân là yếu tố quan trọng để sinh viên thành công trong sự nghiệp. Sinh viên cần không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, và phát triển các kỹ năng mới. Ngoài ra, việc nắm bắt xu hướng của các ngành nghề hot tại TP HCM cũng giúp sinh viên định hướng nghề nghiệp và tìm kiếm cơ hội phù hợp.

6.2. Vai trò của chính sách hỗ trợ và môi trường làm việc

Các chính sách hỗ trợ sinh viên ngoại tỉnh và một môi trường làm việc năng động, sáng tạo, và công bằng là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân nhân tài. Chính phủ, các trường đại học, và các doanh nghiệp cần hợp tác để tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho sinh viên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế có tốc độ tăng trưởng hàng đầu cả nước, tập trung hệ thống cơ sở hạ tầng, dịch vụ tiện ích hiện đại và thị trường lao động đa dạng. Bối cảnh này tạo ra sức hút lớn đối với dân cư từ các tỉnh thành, đặc biệt là lực lượng sinh viên đến học tập và tìm kiếm cơ hội lập nghiệp. Tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, sinh viên ngoại tỉnh chiếm tỷ trọng đáng kể. Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, nhóm đối tượng này đứng trước các lựa chọn về nơi làm việc: tiếp tục ở lại thành phố để phát triển sự nghiệp hoặc trở về địa phương. Nhằm nhận diện các yếu tố chi phối quá trình ra quyết định này và cung cấp cơ sở thực tiễn cho công tác quản trị nhân sự, tác giả Lê Thị Kim Xuyến đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Quản trị kinh doanh với đề tài "Những nhân tố tác động đến ý định ở lại Thành phố Hồ Chí Minh làm việc của sinh viên tỉnh tại Trường Đại học Ngân hàng".

Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu

Khóa luận xác định các mục tiêu nghiên cứu cụ thể sau:

1. Tìm ra những nhân tố tác động đến ý định ở lại thành phố làm việc của sinh viên ngoại tỉnh tại Thành phố Hồ Chí Minh nói chung và tại Trường Đại học Ngân hàng nói riêng.
2. Đo lường và đánh giá mức độ tác động của từng yếu tố đến ý định ở lại Thành phố Hồ Chí Minh làm việc của sinh viên tỉnh tại Trường Đại học Ngân hàng.
3. Đề xuất các hàm ý quản trị giúp nâng cao hiệu quả quản trị nhân sự cho các doanh nghiệp và nhà tuyển dụng, đồng thời gợi mở giải pháp chính sách lao động.

Các câu hỏi nghiên cứu được đặt ra tương ứng:

1. Các nhân tố nào có ảnh hưởng đến ý định ở lại TP.HCM làm việc của sinh viên ngoại tỉnh tại Trường Đại học Ngân hàng sau khi tốt nghiệp?
2. Mức độ tác động của các nhân tố đến ý định ở lại thành phố làm việc của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng sau tốt nghiệp được đánh giá như thế nào?
3. Những đóng góp, đề xuất nào giúp cho Nhà nước có thể cân bằng được chính sách việc làm giữa các tỉnh và thành phố lớn?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định ở lại TP.HCM làm việc của sinh viên ngoại tỉnh sau khi tốt nghiệp tại Trường Đại học Ngân hàng.
• Đối tượng khảo sát: Sinh viên đang theo học tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.
• Phạm vi không gian: Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được triển khai thu thập dữ liệu và xử lý từ tháng 1 năm 2023 đến tháng 3 năm 2023 (thời điểm hoàn thành khóa luận: tháng 2 năm 2023).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Tác giả hệ thống hóa các khái niệm nền tảng bao gồm: sinh viên, sinh viên đã tốt nghiệp, yếu tố tác động (bên trong và bên ngoài) và khái niệm ý định hành vi. Về mặt thực tiễn, tác giả trích dẫn số liệu từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (khoảng 60% sinh viên sau khi tốt nghiệp làm trái ngành), các đánh giá chuyên môn tại Trường Đại học Kinh tế TP.HCM về nguyên nhân thất nghiệp (thiếu kỹ năng mềm, thụ động, kỳ vọng lương chưa sát thực tế), số liệu việc làm của Trung tâm Dự báo nguồn nhân lực và thị trường lao động TP.HCM (tỷ lệ có việc làm đạt 72,3%), cùng các chính sách thu hút nhân tài của TP.HCM theo Nghị định số 140/2007/NĐ-CP.

Trên cơ sở tổng hợp từ các công trình nghiên cứu trước đây (nghiên cứu của sinh viên Đại học Thương Mại; nghiên cứu của Huỳnh Trường Huy và La Nguyễn Thùy Dung, 2011 tại Đại học Cần Thơ; nghiên cứu của Lê Sĩ Hải; nghiên cứu của Huỳnh Thị Mộng Cầm, 2021 tại Đại học Công nghệ Đồng Nai), tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu gồm 5 biến độc lập tác động cùng chiều đến 1 biến phụ thuộc:

• Biến độc lập: (1) Điều kiện môi trường sống, cơ sở hạ tầng (MT); (2) Điều kiện cơ hội việc làm và thu nhập (CH); (3) Mạng lưới xã hội (XH); (4) Phù hợp với lối sống thành phố (PH); (5) Thông tin chính sách việc làm (CS).
• Biến phụ thuộc: Ý định / Quyết định ở lại TP.HCM làm việc của sinh viên (QD).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Nghiên cứu áp dụng quy trình kết hợp hai phương pháp:

• Nghiên cứu định tính: Thực hiện phỏng vấn, tham khảo ý kiến trực tiếp từ sinh viên các khóa tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM nhằm điều chỉnh, bổ sung các biến quan sát và hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát thử nghiệm.
• Nghiên cứu định lượng: Khảo sát diện rộng thông qua bảng câu hỏi trực tuyến với thang đo Likert 5 điểm (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý). Mẫu nghiên cứu thu thập được gồm $n = 233$ quan sát hợp lệ từ sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.
• Kỹ thuật phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 20 để thực hiện các phân tích: Thống kê mô tả; Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (tiêu chuẩn Alpha $\ge 0,6$ và tương quan biến - tổng $\ge 0,3$); Phân tích nhân tố khám phá EFA (tiêu chuẩn KMO $\ge 0,5$, Sig Bartlett $< 0,05$, Factor loading $> 0,5$, Eigenvalue $> 1$, Tổng phương sai trích $\ge 50%$); Phân tích tương quan Pearson; Phân tích hồi quy tuyến tính bội kèm kiểm định phân tích phương sai ANOVA, kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến qua hệ số phóng đại phương sai (VIF $< 10$), kiểm tra tự tương quan qua hệ số Durbin-Watson ($1 < D < 3$) và kiểm tra phân phối chuẩn của phần dư bằng biểu đồ Histogram, biểu đồ Normal P-Plot.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 trình bày tổng quan về lý do chọn đề tài, xuất phát từ thực trạng phát triển kinh tế của TP.HCM và nhu cầu việc làm của sinh viên ngoại tỉnh tại Trường Đại học Ngân hàng. Tác giả xác định rõ 3 mục tiêu nghiên cứu, 3 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu (sinh viên Trường Đại học Ngân hàng). Chương này cũng khái quát phương pháp tiếp cận kết hợp định tính - định lượng, nêu rõ ý nghĩa đóng góp về mặt lý luận (hoàn thiện mô hình các yếu tố tác động đến ý định cư trú và làm việc) và thực tiễn (giúp nhà tuyển dụng hiểu rõ tâm lý nhân lực trẻ), cùng bố cục tổng thể gồm 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý luận

Chương 2 tập trung xây dựng nền tảng lý thuyết và cơ sở thực tiễn của đề tài:

• Trình bày các khái niệm cơ bản về sinh viên, sinh viên tốt nghiệp, yếu tố tác động và ý định hành vi.
• Phân tích bối cảnh thực tiễn: Thực trạng tỷ lệ sinh viên làm trái ngành (60%), thực trạng thất nghiệp do thiếu kỹ năng mềm hoặc thụ động, các chủ trương cân đối đào tạo với nhu cầu thị trường của Nhà nước và các chính sách ưu đãi thu hút nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao tại TP.HCM (các chương trình đào tạo giai đoạn 2001–2023, dự thảo đề án thu hút chuyên gia và lao động sáng tạo giai đoạn 2020–2022 tầm nhìn 2025 gắn với Nghị định số 140/2007/NĐ-CP).
• Lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm liên quan: Nghiên cứu tại Đại học Thương Mại (5 nhân tố: định hướng gia đình, thu nhập kỳ vọng, cơ hội việc làm, môi trường sống, tình cảm quê hương); nghiên cứu của Huỳnh Trường Huy và La Nguyễn Thùy Dung (2011) tại Đại học Cần Thơ (gần 60% sinh viên chọn ở lại Cần Thơ do cơ hội học tập, phát triển nghề nghiệp, thu nhập); nghiên cứu của Lê Sĩ Hải về đặc điểm di dân; nghiên cứu của Huỳnh Thị Mộng Cầm (2021) tại Đại học Công nghệ Đồng Nai (gần 63% cựu sinh viên chọn ở lại Đồng Nai làm việc dựa trên chính sách ưu đãi, quan hệ, năng lực, thu nhập và chi phí).
• Xây dựng mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 5 nhóm nhân tố độc lập (Điều kiện môi trường sống, cơ sở hạ tầng; Điều kiện cơ hội việc làm và thu nhập; Mạng lưới xã hội; Phù hợp với lối sống thành phố; Thông tin chính sách việc làm) tác động đến biến phụ thuộc Quyết định ở lại thành phố làm việc.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 chi tiết hóa quy trình nghiên cứu 5 bước và thiết kế thang đo:

• Quy trình nghiên cứu: (1) Hệ thống hóa lý thuyết; (2) Thiết kế thang đo dự kiến; (3) Phỏng vấn định tính để hiệu chỉnh; (4) Khảo sát chính thức ($n=233$) và xử lý dữ liệu qua SPSS 20; (5) Đánh giá kết quả và rút ra hàm ý.
• Bảng mã hóa thang đo gồm 20 biến quan sát thuộc 5 thang đo độc lập và thang đo biến phụ thuộc theo thang Likert 5 điểm:
  • Thang đo Điều kiện môi trường sống, cơ sở hạ tầng (MT1 đến MT5).
  • Thang đo Điều kiện cơ hội việc làm và thu nhập (CH1 đến CH6).
  • Thang đo Mạng lưới xã hội (XH1 đến XH3).
  • Thang đo Phù hợp với lối sống thành phố (PH1 đến PH3).
  • Thang đo Thông tin chính sách việc làm (CS1 đến CS3).
• Trình bày chi tiết các tiêu chuẩn thống kê được sử dụng để xử lý dữ liệu: Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA (phép trích Principal Component Analysis, phép xoay Varimax), kiểm định ANOVA 1 yếu tố, phân tích hệ số tương quan Pearson, mô hình hồi quy đa biến và các chỉ số chẩn đoán khuyết tật mô hình ($R^2$ hiệu chỉnh, F-test, VIF, Durbin-Watson).

Chương 4: Kết quả mô hình

Chương 4 trình bày kết quả thực nghiệm từ mẫu khảo sát 233 sinh viên tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM:

• Cơ cấu mẫu: Tỷ lệ nam chiếm 37,8% (88 sinh viên), nữ chiếm 62,2% (145 sinh viên). Sinh viên đến từ các tỉnh chiếm 64,4% (150 sinh viên), sinh viên TP.HCM chiếm 35,6%. Về chuyên ngành: Quản trị kinh doanh chiếm 36,5% (85 sinh viên), Tài chính - Ngân hàng chiếm 28,8%, Kế toán chiếm 19,7%, các ngành khác chiếm 15%. Về năm học: Sinh viên năm 1, 2, 3 chiếm 42,1%, sinh viên năm 4 chiếm 27,9%, các năm khác chiếm 15,9%.
• Kiểm định Cronbach's Alpha:
  • Thang đo MT: $\alpha = 0,820$; các biến MT1 đến MT5 đạt yêu cầu.
  • Thang đo CH: $\alpha = 0,728$; biến CH5 ("Môi trường làm việc công bằng theo năng lực") bị loại do có hệ số tương quan biến - tổng hiệu chỉnh bằng $0,114 < 0,3$.
  • Thang đo XH: $\alpha = 0,723$; các biến XH1, XH2, XH3 đạt yêu cầu.
  • Thang đo PH: $\alpha = 0,685$; các biến PH1, PH2, PH3 đạt yêu cầu.
  • Thang đo CS: Hệ số Cronbach's Alpha đạt điều kiện ($> 0,6$); các biến CS1, CS2, CS3 đạt yêu cầu.
• Phân tích nhân tố khám phá EFA:
  • EFA biến độc lập lần 1: Hệ số $\text{KMO} = 0,781$, kiểm định Bartlett có $\text{Sig} = 0,000$. Trích được 5 nhân tố với $\text{Eigenvalue} = 1,363 > 1$ và Tổng phương sai trích đạt $67,701%$. Tuy nhiên, qua ma trận xoay, 2 biến quan sát MT1 và CH4 bị loại do tải đồng thời lên hai nhóm nhân tố.
  • EFA biến độc lập lần 2: Sau khi loại MT1 và CH4, ma trận xoay nhân tố hội tụ rõ ràng, các hệ số tải nhân tố đều lớn hơn 0,5 (dao động từ 0,698 của biến MT4 đến 0,825 của biến XH1).
  • EFA biến phụ thuộc: Hệ số $\text{KMO} = 0,707$, kiểm định Bartlett có $\text{Sig} = 0,000$. Trích được 1 nhân tố đại diện cho 3 biến quan sát với $\text{Eigenvalue} = 2,108 > 1$ và Tổng phương sai trích đạt $70,282%$, hệ số tải cao nhất là biến QD1 ($0,843$).
• Phân tích tương quan Pearson: Xác nhận toàn bộ 5 biến độc lập đều có mối tương quan tuyến tính có ý nghĩa thống kê với biến phụ thuộc QD ($\text{Sig} < 0,05$).
• Phân tích hồi quy tuyến tính:
  • Hệ số $R^2$ hiệu chỉnh đạt $0,667$ ($66,7%$), cho thấy 5 biến độc lập giải thích được $66,7%$ sự biến thiên của biến phụ thuộc.
  • Hệ số Durbin-Watson $= 1,975$ (nằm trong khoảng $1 < D < 3$), kết luận không có hiện tượng tự tương quan.
  • Kiểm định ANOVA có giá trị thống kê $F$ với $\text{Sig} = 0,000 < 0,05$, khẳng định mô hình hồi quy hoàn toàn phù hợp với dữ liệu.
  • Hệ số phóng đại phương sai VIF của tất cả các biến đều nhỏ hơn 10, kết luận không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến.
  • Tất cả 5 biến đều đạt mức ý nghĩa $\text{Sig} < 0,05$ và mang dấu dương, thể hiện tác động cùng chiều đến ý định ở lại làm việc. Phương trình hồi quy chuẩn hóa:

$$\text{QD} = \beta_1 \text{CH} + \beta_2 \text{MT} + \beta_3 \text{XH} + \beta_4 \text{PH} + 0,223 \text{CS}$$

• Kiểm định phân phối chuẩn phần dư: Biểu đồ tần số Histogram thể hiện đường cong phân phối chuẩn (giá trị trung bình Mean $=-2,989$ xấp xỉ 0), biểu đồ Normal P-Plot cho thấy các điểm quan sát phân bố bám sát đường chéo kỳ vọng.

Chương 5: Kết luận và đề xuất hàm ý quản trị

Chương 5 tổng hợp kết quả nghiên cứu, tái khẳng định thứ tự mức độ tác động của 5 nhân tố từ cao đến thấp: (1) Điều kiện cơ hội việc làm và thu nhập; (2) Điều kiện môi trường sống và cơ sở hạ tầng; (3) Mạng lưới xã hội; (4) Thông tin chính sách việc làm; (5) Phù hợp với lối sống thành phố. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra các hàm ý quản trị dành cho nhà nước và doanh nghiệp nhằm cân đối nguồn nhân lực, đồng thời thẳng thắn chỉ rõ các hạn chế về phạm vi mẫu và hướng nghiên cứu mở rộng trong tương lai.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Khóa luận đã kiểm định thành công mô hình lý thuyết và lượng hóa tác động của các nhân tố chi phối ý định ở lại TP.HCM làm việc của sinh viên ngoại tỉnh tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM.

Chỉ số thống kê / Kiểm định	Giá trị thực nghiệm	Ý nghĩa thống kê
Kích thước mẫu ($n$)	233 mẫu hợp lệ	Đủ điều kiện phân tích hồi quy
Hệ số KMO (Biến độc lập)	0,781	Phân tích nhân tố EFA rất phù hợp
Hệ số KMO (Biến phụ thuộc)	0,707	Đạt tiêu chuẩn phân tích EFA
Kiểm định Bartlett's Test	$\text{Sig} = 0,000$	Các biến có tương quan tuyến tính
Phương sai trích (EFA Độc lập)	67,701%	Giải thích $67,701%$ độ biến thiên
Phương sai trích (EFA Phụ thuộc)	70,282%	Giải thích $70,282%$ độ biến thiên
Hệ số $R^2$ hiệu chỉnh	0,667 (66,7%)	Mức độ giải thích của mô hình tốt
Hệ số Durbin-Watson	1,975	Không vi phạm tự tương quan
Kiểm định ANOVA mô hình	$\text{Sig} = 0,000$	Mô hình có độ tin cậy $99%$
Hệ số VIF	Tất cả đều $< 10$	Không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến

Quá trình sàng lọc biến quan sát cụ thể:

• Loại biến CH5 ("Môi trường làm việc công bằng theo năng lực") ở bước phân tích Cronbach's Alpha do tương quan biến - tổng $= 0,114 < 0,3$.
• Loại biến MT1 ("Ở Thành phố HCM sẽ có nhiều cơ hội nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ") và biến CH4 ("Cơ hội tìm việc làm phù hợp, nhanh chóng") ở bước phân tích EFA lần 1 do tải lên đồng thời hai nhóm nhân tố.

Giải pháp và hàm ý quản trị đề xuất

Dựa trên phát hiện nhân tố "Điều kiện cơ hội việc làm và thu nhập" có tác động mạnh nhất, tác giả đề xuất các giải pháp:

• Đối với cơ quan quản lý Nhà nước và chính quyền địa phương: Cần xây dựng các chính sách việc làm, chế độ đãi ngộ và hỗ trợ khởi nghiệp tại các tỉnh nhằm thu hút sinh viên tốt nghiệp có bằng cấp quay về địa phương, góp phần giảm bớt tình trạng "chảy máu chất xám" từ nông thôn về các đô thị lớn.
• Đối với nhà quản trị và doanh nghiệp tuyển dụng: Cần nắm bắt rõ các tiêu chí ưu tiên của sinh viên mới tốt nghiệp (cơ hội thăng tiến, điều kiện trang thiết bị hiện đại, cơ hội cống hiến phát huy năng lực và thu nhập ổn định) để xây dựng chính sách tiền lương, lộ trình thăng tiến và môi trường làm việc phù hợp, giúp thu hút và giữ chân nhân sự trẻ.

Đóng góp của đề tài

• Về mặt lý luận: Hệ thống hóa lý thuyết về các nguyên nhân tác động đến ý định ở lại làm việc của sinh viên ngoại tỉnh; kiểm nghiệm và hoàn thiện thang đo phù hợp với bối cảnh sinh viên ngành kinh tế - ngân hàng tại TP.HCM.
• Về mặt thực tiễn: Khám phá nhận thức và cảm nhận thực tế của sinh viên ngoại tỉnh đối với môi trường TP.HCM, cung cấp dữ liệu tham khảo cho các nhà tuyển dụng trong công tác xây dựng chiến lược nhân sự.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra các hạn chế cụ thể:

• Phạm vi đối tượng: Nghiên cứu chỉ tập trung khảo sát sinh viên đang học tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, chưa thực hiện so sánh đối chiếu giữa sinh viên đang học và cựu sinh viên đã tốt nghiệp ra trường; dữ liệu phản ánh ý định hiện tại nên còn mang tính chủ quan.
• Quy mô và địa bàn nghiên cứu: Khảo sát thực hiện trong phạm vi một trường đại học; các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng khảo sát tại nhiều trường đại học khác trên địa bàn TP.HCM để so sánh sự khác biệt.
• Tính cảm tính của dữ liệu: Dữ liệu khảo sát dựa trên cảm nhận của sinh viên tại một thời điểm; hướng nghiên cứu tương lai nên khảo sát lặp lại theo chuỗi thời gian dài để đánh giá xu hướng thay đổi.
• Mức độ giải thích của mô hình: Mô hình đạt $R^2$ hiệu chỉnh $66,7%$, nghĩa là còn khoảng $33,3%$ sự biến thiên do các nhân tố khác ngoài mô hình chi phối; các nghiên cứu sau cần bổ sung thêm các biến độc lập mới.
• Năng lực phân tích của tác giả: Khả năng phân tích còn những mặt hạn chế nhất định, nghiên cứu cần tiếp tục nhận đóng góp để hoàn thiện hơn.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên và học viên cao học các chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị nguồn nhân lực, Kinh tế lao động, Xã hội học; các nhà nghiên cứu thực hiện đề tài về hành vi di dân, lựa chọn nghề nghiệp của lao động trẻ.
• Nội dung tham khảo giá trị: Quy trình triển khai nghiên cứu định lượng hoàn chỉnh trên phần mềm SPSS (từ thiết kế thang đo Likert, kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA hai lần đến phân tích hồi quy đa biến và kiểm định khuyết tật mô hình); hệ thống bảng câu hỏi đo lường các khía cạnh cơ hội việc làm, môi trường sống, chính sách tuyển dụng và mạng lưới xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận đã loại bỏ những biến quan sát nào trong quá trình phân tích định lượng?

Khóa luận đã loại bỏ tổng cộng 3 biến quan sát:

• Biến CH5 (Môi trường làm việc công bằng theo năng lực) bị loại tại bước kiểm định Cronbach's Alpha do có hệ số tương quan biến - tổng hiệu chỉnh bằng $0,114$ (không đạt mức tối thiểu $0,3$).
• Biến MT1 (Ở Thành phố HCM sẽ có nhiều cơ hội nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) và biến CH4 (Cơ hội tìm việc làm phù hợp, nhanh chóng) bị loại tại bước phân tích EFA lần 1 do hệ số tải nhân tố phân tán ở 2 nhóm khác nhau.

2. Nhân tố nào có mức độ tác động mạnh nhất đến ý định ở lại TP.HCM làm việc của sinh viên?

Theo kết quả phân tích hồi quy và đánh giá mức độ ảnh hưởng, nhân tố Điều kiện cơ hội việc làm và thu nhập là nhân tố có tác động mạnh nhất đến ý định ở lại làm việc của sinh viên tỉnh tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, xếp trên các nhân tố Môi trường sống, Mạng lưới xã hội, Chính sách việc làm và Phù hợp lối sống thành phố.

3. Quy mô và cơ cấu mẫu khảo sát thực tế của đề tài được phân bổ ra sao?

Nghiên cứu thu thập được $n = 233$ phiếu khảo sát hợp lệ từ sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM. Trong đó, sinh viên nữ chiếm $62,2%$ (145 người), sinh viên nam chiếm $37,8%$ (88 người); sinh viên ngoại tỉnh chiếm $64,4%$ (150 người); sinh viên ngành Quản trị kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn nhất với $36,5%$, Tài chính - Ngân hàng chiếm $28,8%$, Kế toán chiếm $19,7%$ và các ngành khác chiếm $15%$; sinh viên các năm 1, 2, 3 chiếm $42,1%$, sinh viên năm 4 chiếm $27,9%$.

4. Kết quả kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính trong nghiên cứu đạt các chỉ số kỹ thuật nào?

Mô hình hồi quy đạt hệ số xác định $R^2$ hiệu chỉnh bằng $0,667$ ($66,7%$), kiểm định ANOVA có mức ý nghĩa $\text{Sig} = 0,000 < 0,05$ khẳng định mô hình phù hợp. Hệ số Durbin-Watson đạt $1,975$ xác nhận không có tự tương quan chuỗi bậc nhất, và các hệ số VIF đều nhỏ hơn 10 cho thấy không có hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến độc lập.

5. Khóa luận nêu những hạn chế gì về phạm vi nghiên cứu?

Khóa luận chỉ rõ nghiên cứu mới chỉ khảo sát sinh viên đang theo học tại một trường duy nhất (Đại học Ngân hàng TP.HCM) mà chưa khảo sát cựu sinh viên đã tốt nghiệp, dữ liệu mang tính chủ quan tại một thời điểm và mô hình hiện tại còn $33,3%$ phương sai chưa được giải thích bởi 5 nhóm nhân tố đã chọn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Kim Xuyến đã thực hiện quy trình nghiên cứu định lượng chặt chẽ để nhận diện và đo lường 5 nhân tố tác động đến ý định ở lại TP.HCM làm việc của sinh viên ngoại tỉnh tại Trường Đại học Ngân hàng. Kết quả phân tích hồi quy trên 233 mẫu khảo sát khẳng định các nhân tố cơ hội việc làm - thu nhập, môi trường sống, mạng lưới xã hội, chính sách việc làm và sự phù hợp lối sống đều có tác động cùng chiều với $R^2$ hiệu chỉnh đạt $66,7%$. Công trình cung cấp các hàm ý thực tiễn có giá trị cho công tác hoạch định chính sách lao động của địa phương và quản trị nhân sự tại các doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan. Chƣơng 1 nhằm khái quát những nét chính về đề tài nghiên cứu nhƣ lý do lựa chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu cần thực hiện, phƣơng pháp nghiên cứu, đóng góp của đề tài Chương 2: Cơ sở lý thuyết. Tác giả trình bày về tổng quan các cơ sở lý luận lý thuyết và cơ sở thực tiễn , và nêu ra các công trình nghiên cứu tƣơng tự trƣớc đó. Dựa vào cơ sở luận và các công trình nghiên cứu nêu trên để hệ thống lại các yếu tố ảnh hƣởng đến đến Ý định ở lại TP.

HCM làm việc của sinh viên ngoại tỉnh tại trƣờng Đại học Ngân Hàng Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu trình bày quy trình thực hiện, mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết nghiên cứu và hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát. Chương 4: Kết quả nghiên cứu. Dựa trên kết quả dữ liệu thu thập đƣợc, tác giả kiểm định mô hình nghiên cứu, phân tích và đƣa ra kết quả xếp hạng đánh giá mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố trong mô hình.

Chương 5: Kết luận và đề xuất hàm ý quản trị. Chƣơng trình bày tóm tắt kết quả nghiên cứu, đƣa ra kết luận và những giải pháp cho các yếu tố ảnh hƣởng đã đề xuất và những định hƣớng cho các nghiên cứu trong tƣơng lai 13 CHƢƠNG 2 : CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Tổng quan về cơ sở lý luận của nghiên cứu 2.1 Các khái niệm chính 2.1 Sinh viên là gì? Sinh viên là ngƣời đang theo học ở các trƣờng đại học ,cao đẳng hoặc trung cấp. Khác với thời học sinh, sau khi bƣớc qua ngƣỡng qua cấp ba ,sinh viên đƣợc học những kiến thức và kỹ năng cần thiết cho ngành học đang theo đuổi,đồng thời sinh viên sẽ có tính tự lập cao hơn trong mọi thứ từ học tập đến sinh hoạt vì đa số sẽ đi học xa nhà đối với sinh viên ở tỉnh. Sinh viên đã tốt nghiệp: là ngƣời đã hoàn thành chƣơng trình học tập bậc ĐH, CĐ ,TC và đƣợc cấp bằng tốt nghiệp.Sau khi tốt nghiệp, hầu hết họ sẽ bắt đầu làm việc (nghề có thể đúng, gần hoặc không liên quan đến chuyên môn đã đƣợc đào tạo trong những năm ĐH).Trong khi đó,một số ngƣời vẫn tiếp tục theo đuổi con đƣờng học vấn bằng cách học lên các bậc cao hơn hoặc học thêm các kiến thức để hoàn thiện hơn.

Khái niệm về yếu tố tác động Yếu tố tác động là các nhân tố có ảnh hƣởng đến quan điểm, hành vi, động cơ của mỗi cá nhân, từ đó giúp con ngƣời đƣa ra những lựa chọn , hành động mà cá nhân cho là phù hợp với bản thân trong một thời gian nhất định. Các nhân tố này có thể xuất phát từ bên trong cá nhân hoặc bên ngoài do sự tác động của môi trƣờng. Đối với ý định ở lại thành phố làm việc sau khi tốt nghiệp của sinh viên tỉnh cũng đã đƣợc cân nhắc giữa các nhân tố bên trong và bên ngoài. Quá trình hình thành ý định này có thể đƣợc tạo ra trƣớc khi sinh viên muốn chọn thành phố là nơi học tập và sinh sống hoặc đƣợc hình thành trong quá trình học tập (có thể vào những năm cuối trong quá trình học tập).3 Khái niệm về ý định ? Ý định có thể đƣợc hiểu là một suy nghĩ có động cơ rõ ràng nhƣng chƣa đƣợc thực hiện.

Ý định có thể tạo ra hành động nhất thời trong một khoản thời gian cố định .2 Cơ sở thực tiễn của nghiên cứu 2.1 Chính sách của nhà nƣớc trong vấn đề giải quyết cho sinh viên Thực trạng sinh viên hiện nay ,sau khi tốt nghiệp tại các trƣờng ĐH không làm đúng chuyên ngành mà mình đã đƣợc đào tạo.