Chương I: Tổng quan đề tài nghiên cứu Chương II: Tổng quan lý thuyết Chương III: Phương pháp nghiên cứu Chương IV: Phân tích kết quả nghiên cứu Chương V: Kết luận và kiến nghị 12 Downloaded by van nguyen (nguyenbecoi.com) lOMoARcPSD|38119299 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT 2. Cơ sở lý thuyết của đề tài 2. Ăn chay là gì? Ăn chay là việc thực hành kiêng ăn thịt (thịt đỏ, thịt gia cầm, hải sản và thịt của bất kỳ động vật nào khác) và cũng có thể bao gồm kiêng các sản phẩm phụ của quá trình giết mổ động vật. Phân loại ăn chay: Ăn chay: - Ăn chay (hay còn gọi là Vegetarian) là một chế độ ăn kiêng không tiêu thụ thịt và các sản phẩm liên quan đến hoạt động giết mổ động vật.
- Việc ăn chay có thể đến từ nhiều lý do khác nhau như: tín ngưỡng, tôn giáo, giá trị đạo đức, sức khỏe. và việc ăn chay được chia thành nhiều chế độ ăn và có những hình thức ăn khác nhau. - Theo nhiều tài liệu, việc ăn chay bắt đầu từ thế kỷ thứ 7 TCN bởi các tín đồ của Kỳ Na giáo nhằm khắc sâu lòng khoan dung với chúng sinh. Sau đó, hình thức này cũng nhanh chóng lan rộng ra nhiều quốc gia và được nhiều nhà tu hành Phật giáo áp dụng - Hiện nay, ăn chay trở thành một hoạt động phổ biến trên toàn thế giới vì nhiều nó mang nhiều ý nghĩa nhân văn.
Năm 1847, một Hiệp hội ăn chay đầu tiên đã ra đời tại vương quốc Anh. Đến năm 1908, một Liên minh ăn chay quốc tế đã được thành lập. 13 Downloaded by van nguyen (nguyenbecoi.com) lOMoARcPSD|38119299 - Ăn chay (Vegetarian) được chia ra nhiều chế độ ăn khác nhau như: + Ăn chay theo Phật giáo đại thừa: không ăn các sản phẩm từ động vật và một số loại rau có mùi thơm của hành và tỏi. + Ăn chay hoàn toàn (ăn thuần chay): không dùng tất cả các loại thịt động vật và sản phẩm từ động vật, bao gồm cả sữa, mật ong, trứng, và loại trừ bất kỳ sản phẩm nào được thử nghiệm trên động vật, hoặc sử dụng các trang phục có nguồn gốc từ động vật (như giày da, áo da, áo lông thú, lông vũ).
+ Ăn chay sống hay là ăn chay tươi: chỉ ăn các loại trái cây tươi và chưa nấu chín, các loại hạt và rau củ. Rau củ có thể chỉ được nấu chín lên đến một nhiệt độ nhất định. + Ăn chay theo Kỳ Na giáo: có bao gồm sữa, nhưng không được ăn trứng, mật ong, và các loại củ hay rễ cây. + Ăn chay theo chế độ thực dưỡng: chủ yếu ăn các loại ngũ cốc nguyên cám và đậu hoặc theo phương pháp dưỡng sinh của Ohsawa.
Ăn chay trường: - Ăn chay trường là một hình thức của việc ăn chay. Khi ăn chay trường, bạn sẽ lựa chọn bất kỳ một chế độ ăn chay nào phù hợp và duy trì trong thời gian dài và liên tục, không xen vào bất kỳ bữa ăn mặn nào. - Chế độ ăn chay trường thường bao gồm nhiều loại đậu, hạt và ngũ cốc. Hiện nay, ăn chay trường đang được áp dụng vô cùng phổ biến.
14 Downloaded by van nguyen (nguyenbecoi.com) lOMoARcPSD|38119299 - Thông thường, để cơ thể dần quen với lượng dinh dưỡng, mọi người sẽ bắt đầu với việc ăn chay kỳ (ăn chay theo một số ngày cố định trong tháng) và dần chuyển qua ăn chay trường khi cơ thể đã thích ứng được. Ăn chay thuần: - Ăn chay thuần (còn gọi là Vegan) là chế độ nghiêm khắc nhất của việc ăn chay. Ăn chay thuần không dùng tất cả các loại thịt động vật và sản phẩm từ động vật, bao gồm cả sữa, mật ong, trứng. - Ngoài ra, người theo chế độ ăn chay thuần (Vegan) cũng không sử dụng bất kỳ sản phẩm nào được thử nghiệm trên động vật, hoặc sử dụng các trang phục có nguồn gốc từ động vật (như giày da, áo da, áo lông thú, lông vũ).
Sự khác nhau giữa ăn chay, ăn chay trường và ăn thuần chay - Ăn chay, ăn chay trường và ăn thuần chay đều liên quan đến việc kiêng tiêu thụ các sản phẩm từ động vật và tăng cường các sản phẩm từ thực vật. - Tuy nhiên, ăn chay, ăn chay trường và ăn thuần chay vẫn có các điểm khác nhau, cụ thể: Ăn chay (Vegetarian) - Bao gồm nhiều hình thức và nhiều chế độ ăn chay khác nhau. Là khái niệm bao quát nhất nói đến việc kiêng tiêu thụ các sản phẩm liên quan đến hoạt động giết mổ động vật. 15 Downloaded by van nguyen (nguyenbecoi.com) lOMoARcPSD|38119299 - Tùy vào chế độ ăn chay bạn lựa chọn, có thể áp dụng liên tục trong một khoảng thời gian hoặc đến suốt đời.
Có thể ăn vào một số ngày cố định trong tháng, năm Ăn chay thuần (Vegan) - Là một chế độ nghiêm ngặt nhất khi ăn chay. Là chế độ ăn loại bỏ tất cả các sản phẩm từ động vật bao gồm cả trứng, sữa, mật ong, các sản phẩm thử nghiệm trên động vật và các phục trang có chi tiết từ động vật. - Chỉ ăn các thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật như: rau, củ, quả, hạt, ngũ cốc,. Có thể áp dụng liên tục trong một khoảng thời gian hoặc đến suốt đời.
Có thể ăn vào một số ngày cố định trong tháng, năm Ăn chay trường - Là một hình thức của việc ăn chay. Là việc áp dụng bất kỳ chế độ ăn chay nào đó mỗi ngày và tiếp tục trong một khoảng thời gian hoặc suốt đời. - Tùy vào chế độ ăn chay bạn lựa chọn, áp dụng liên tục trong một khoảng thời gian dài hoặc đến suốt đời 2. Lợi ích của việc ăn chay, ăn chay trường và ăn chay thuần Ngoài việc mang các ý nghĩa nhân đạo hoặc dưới ảnh hưởng của tín ngưỡng, tôn giáo.
Việc ăn chay, ăn chay trường hay ăn thuần chay mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe: Giảm nguy cơ thừa cân hoặc mắc bệnh béo phì 16 Downloaded by van nguyen (nguyenbecoi.com) lOMoARcPSD|38119299 Theo nghiên cứu từ tạp chí Heathline, các loại thực phẩm chay thường dễ tiêu hóa nên sẽ giúp cơ thể tăng cường trao đổi chất. Ngoài ra, tỷ lệ trao đổi chất ở những người có chế độ ăn chay là khá cao nên sẽ càng giúp bạn đốt cháy nhiều chất béo để giảm tình trạng thừa cân hoặc béo phì. Giúp điều hòa huyết áp Chế độ ăn chay bổ sung nhiều thực phẩm từ thực vật, trái cây có chứa ít chất béo, cholesterol xấu, natri và chứa hàm lượng kali tốt. Từ đó sẽ góp phần duy trì huyết áp ổn định cho cơ thể.
Phòng chống và giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư Theo nhiều nghiên cứu từ tạp chí Healthline, việc bổ sung rau xanh, trái cây, các loại củ quả và hạn chế tiêu thụ thịt sẽ giúp làm giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư nguy hiểm. Giảm nguy cơ mắc bệnh về tim mạch Theo nghiên cứu, chế độ ăn chay bổ sung thực phẩm từ thực vật có lượng chất xơ hòa tan cao và giúp giữ lượng đường trong máu ổn định. Từ đó, bạn sẽ làm giảm cholesterol và giảm nguy cơ bị đau tim. Các nhóm thực phẩm cần phải có trong chế độ ăn chay Để đảm bảo cơ thể vẫn được cung cấp đủ chất để hoạt động và khỏe mạnh, bạn cần bổ sung 5 nhóm thực phẩm sau đây trong mọi chế độ ăn chay.
Nhóm thực phẩm bổ sung protein Protein là chất cực kỳ cần thiết để cung cấp năng lượng và duy trì các hoạt động của cơ thể. Nếu bạn đang trong chế độ ăn chay, bạn có thể bổ sung protein từ các loại đậu, hạt khô. 17 Downloaded by van nguyen (nguyenbecoi.com) lOMoARcPSD|38119299 Nhóm thực phẩm bổ sung canxi Canxi giúp xương khớp chắc khỏe, do đó, dù là người đang ăn chay cũng không được thiếu canxi trong mỗi bữa ăn. Bạn có thể bổ sung canxi bằng sữa đậu nành, nước cam hoặc các loại rau có màu xanh đậm.
Nhóm thực phẩm bổ sung sắt Sắt là một chất cần thiết để huyết tố cầu thực hiện việc trao đổi chất. Thiếu sắt có thể dẫn đến tình trạng đau đầu, mệt mỏi,. Do đó, người ăn chay có thể bổ sung sắt từ các loại hạt đậu, ngũ cốc,. Nhóm thực phẩm bổ sung kẽm Kẽm rất quan trọng trong quá trình trao đổi chất và tạo hệ miễn dịch cho cơ thể.
Nếu thiếu kẽm, cơ thể sẽ thường bị bệnh, ốm đau,. Bạn có thể bổ sung kẽm từ các loại đậu và hạt khô để cơ thể tạo được hệ miễn dịch tốt hơn. Nhóm thực phẩm bổ sung i-ốt I-ốt là chất dinh dưỡng không thể thiếu của hormone tuyến giáp, việc thiếu i-ốt có thể gây nên các bệnh bướu cổ. Người ăn chay cần bổ sung ít nhất 150mcg i-ốt, tương đương ¼ thìa cà phê muối mỗi ngày để cơ thể không bị thiếu chất.
Bên cạnh đó, bạn cũng có thể bổ sung i-ốt từ các thực phẩm như tảo biển, nấm mỡ, rau bina,. Hoặc bổ sung thêm nhóm thực phẩm chế độ ăn chay. Cơ sở lý thuyết kinh tế 2. Lý thuyết tháp nhu cầu Abraham Maslow 2.1 Lịch sự hình thành Hệ thống tháp nhu cầu Maslow là một lý thuyết tâm lý học của Abraham Maslow hình thành và phát triển, được giới thiệu đầu tiên trong bài viết "A Theory of Human Motivation" xuất bản năm 1943.
Sau đó vào năm 1954 Maslow đã hoàn thiện lý thuyết 18 Downloaded by van nguyen (nguyenbecoi.com) lOMoARcPSD|38119299 này trong cuốn sách của chính mình mang tên "Motivation and Personality". Kể từ đó cho đến nay, lý thuyết này luôn được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu xã hội, đào tạo quản lý và giáo dục tâm lý. Tháp nhu cầu Maslow bao gồm Tháp nhu cầu của Maslow được chia ra làm 5 cấp bậc bắt đầu từ cấp bậc thấp nhất với nhu cầu cơ bản nhất của con người cho đến tầng cao nhất với những nhu cầu mang tính vĩ mô hơn. Theo tháp này, con người chỉ có thể vươn tới tầng bậc cao hơn khi nhu cầu ở tầng thấp hơn đã được đáp ứng.
Nhu cầu của con người được phân thành 2 nhóm chính là nhu cầu cơ bản (Basic needs) và nhu cầu nâng cao (Meta needs). Khi các nhu cầu cơ bản như ăn, uống, ngủ, nghỉ,. được đáp ứng con người dần chuyển sang nhu cầu cao hơn như nhu cầu được an toàn, tôn trọng, danh tiếng, địa vị. Theo một quan điểm hiện đại, mặc dù những người thuộc tầng cao nhất trong tháp Maslow, động lực chủ yếu của họ là đáp ứng những nhu cầu về việc thể hiện bản thân nhưng những nhu cầu ở những tầng thấp hơn vẫn được họ quan tâm nhưng với cường độ thấp hơn.