Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động Của Công Ty Cổ Phần CMC

Hiệu quả hoạt động của công ty cổ phần CMC phụ thuộc vào nhiều nhân tố khác nhau. 89 trang · Học viện Ngân hàng · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Dương
• Người hướng dẫn: PSG. Trần Thị Xuân Anh
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động Của Công Ty Cổ Phần CMC
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH ẢNH
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Những vấn đề cơ bản của hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
• 1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động
• 1.3. Các nghiên cứu thực nghiệm
• 1.4. Các nghiên cứu trong nước và nước ngoài
• 1.5. Khoảng trống và câu hỏi nghiên cứu
• 1.6. Mô hình nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG II: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở dữ liệu
• 2.1.1. Dữ liệu sơ cấp
• 2.1.2. Dữ liệu thứ cấp
• 2.2. Quy trình nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp khảo sát
• 2.3.2. Thiết kế bảng hỏi chính thức
• 2.3.3. Phương pháp xử lí số liệu
• 2.4. Các biến và giả thiết nghiên cứu
• 2.4.1. Các biến độc lập và phụ thuộc trong mô hình
• 2.4.2. Các giả thiết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG III: TỔNG HỢP, PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giới thiệu về CTCP CMC (CVT)
• 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.1.2. Mô hình quản trị, tổ chức kinh doanh và bộ máy quản lý
• 3.2. Thực trạng tại CTCP CMC
• 3.2.1. Khái quát chung hoạt động của CTCP CMC
• 3.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động tại CMC
• 3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tại CTCP CMC
• 3.3.1. Kết quả kiểm định của các biến dựa trên độ tin cậy
• 3.3.2. Ý nghĩa và mức độ đánh giá của các biến
• 3.3.3. Phân tích nhân tố EFA
• 3.3.4. Kiểm định tương quan Pearson
• 3.3.5. Phân tích mô hình hồi quy
• 4. CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. Kết quả đạt được
• 4.2. Giải pháp đối với hiệu quả hoạt động của công ty
• 4.3. Hạn chế của nghiên cứu, hướng nghiên cứu tiếp theo
• 4.3.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 4.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động

Hiệu quả hoạt động của công ty cổ phần CMC phụ thuộc vào nhiều nhân tố khác nhau. Việc hiểu rõ các nhân tố này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Các yếu tố như quản lý doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh, và công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của CTCP CMC.

1.1. Khái Niệm Về Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp

Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp được định nghĩa là khả năng sử dụng nguồn lực để đạt được mục tiêu kinh doanh. Theo Adam Smith, hiệu quả là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế, trong khi Paul A. Samuelson nhấn mạnh việc sử dụng hiệu quả nguồn lực để thỏa mãn nhu cầu.

1.2. Các Nhân Tố Chính Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động

Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động bao gồm quản lý doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh, và công nghệ thông tin. Những yếu tố này không chỉ tác động đến doanh thu mà còn ảnh hưởng đến chi phí và lợi nhuận của công ty.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Hoạt Động Của CTCP CMC

CTCP CMC đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt. Các vấn đề như chi phí sản xuất tăng cao, yêu cầu chất lượng sản phẩm ngày càng cao từ khách hàng, và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ là những yếu tố cần được xem xét. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động.

2.1. Chi Phí Sản Xuất Tăng Cao

Chi phí sản xuất tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của công ty. Việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm thiểu lãng phí là cần thiết để cải thiện hiệu quả hoạt động.

2.2. Yêu Cầu Chất Lượng Từ Khách Hàng

Khách hàng ngày càng yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Do đó, CTCP CMC cần phải cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu này.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Tại CTCP CMC

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, CTCP CMC cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc đầu tư vào công nghệ thông tin và đào tạo nhân sự cũng là những giải pháp quan trọng. Các phương pháp này không chỉ giúp cải thiện hiệu suất mà còn tạo ra giá trị bền vững cho công ty.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Thông Tin

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý. Đầu tư vào công nghệ mới giúp CTCP CMC nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu chi phí.

3.2. Đào Tạo Nhân Sự

Đào tạo nhân sự là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động. Nhân viên được đào tạo bài bản sẽ có khả năng làm việc hiệu quả hơn, từ đó góp phần vào sự phát triển của công ty.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại CTCP CMC

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và công nghệ thông tin đã mang lại kết quả tích cực cho CTCP CMC. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động đã được cải thiện rõ rệt, cho thấy sự cần thiết của việc áp dụng các giải pháp này trong thực tiễn.

4.1. Kết Quả Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động

Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu quả hoạt động của CTCP CMC đã được cải thiện đáng kể sau khi áp dụng các phương pháp mới. Các chỉ tiêu như doanh thu và lợi nhuận đều có xu hướng tăng.

4.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đã giúp CTCP CMC tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu suất làm việc. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

V. Kết Luận Và Hướng Đi Tương Lai Của CTCP CMC

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc nhận diện và tối ưu hóa các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động là rất quan trọng. CTCP CMC cần tiếp tục cải tiến quy trình và đầu tư vào công nghệ để duy trì và nâng cao vị thế cạnh tranh trong thị trường.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Tối Ưu Hóa

Tối ưu hóa các quy trình và nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động là cần thiết để CTCP CMC có thể phát triển bền vững trong tương lai.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

CTCP CMC cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, bao gồm việc mở rộng thị trường và cải tiến sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong giai đoạn 2020–2021, nền kinh tế thế giới và Việt Nam đối mặt với nhiều biến động phức tạp từ dịch bệnh Covid-19, căng thẳng địa chính trị Nga – Ukraine và chính sách thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED). Tình trạng này khiến chi phí tài chính tăng cao, thanh khoản của khối doanh nghiệp sụt giảm nghiêm trọng. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê được tác giả trích dẫn, riêng năm 2021 đã có khoảng 119,8 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 17,8% so với năm 2020, phần lớn tập trung ở nhóm doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ. Đối với ngành sản xuất và phân phối vật liệu xây dựng, ảnh hưởng của dịch bệnh kết hợp thiên tai bão lũ tại miền Trung đã làm suy giảm sức mua của thị trường, đẩy các doanh nghiệp vào tình trạng dư thừa nguồn cung, lượng hàng tồn kho lớn và buộc phải bước vào cuộc cạnh tranh giảm giá khốc liệt. Trước bối cảnh đó, Công ty Cổ phần CMC (mã chứng khoán: CVT) – doanh nghiệp có bề dày hoạt động từ năm 1958 trong lĩnh vực gạch ốp lát – gặp nhiều thách thức trong việc duy trì hiệu quả hoạt động kinh doanh và khả năng sinh lời.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Hồng Dương xác định hệ thống mục tiêu nghiên cứu cụ thể gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động.
2. Phân tích thực trạng hiệu quả hoạt động của Công ty Cổ phần CMC trong giai đoạn 2019–2021 trên cơ sở dữ liệu thứ cấp và các chỉ tiêu tài chính, làm rõ ưu điểm và nhược điểm trong hoạt động của đơn vị.
3. Xác định mối tương quan, chiều hướng và mức độ tác động của các nhân tố (chủ quan và khách quan) đến hiệu quả hoạt động của công ty thông qua điều tra bảng hỏi, từ đó đề xuất các giải pháp và khuyến nghị quản trị.

Nhiệm vụ nghiên cứu gắn liền với việc trả lời 5 câu hỏi nghiên cứu:

1. Những vấn đề cơ bản của hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là gì?
2. Những nhân tố nào tác động đến hiệu quả hoạt động tại Công ty Cổ phần CMC?
3. Mức độ tác động, hướng tác động của các nhân tố tới hiệu quả hoạt động tại Công ty Cổ phần CMC như thế nào?
4. Thực trạng các yếu tố đánh giá hoạt động kinh doanh trong giai đoạn 2019–2021 tại Công ty Cổ phần CMC như thế nào?
5. Trên cơ sở đánh giá các nhân tố tác động, Công ty Cổ phần CMC cần phải có những biện pháp, chính sách gì để cải thiện hiệu quả hoạt động?

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hiệu quả hoạt động kinh doanh và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Công ty Cổ phần CMC. Đối tượng khảo sát thực địa là cán bộ nhân viên và thực tập sinh đang làm việc trực tiếp tại công ty. Phạm vi nghiên cứu về không gian giới hạn tại Công ty Cổ phần CMC (thị trường tiêu thụ tập trung 78% tại khu vực miền Bắc). Phạm vi thời gian thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên giai đoạn 2019–2021; thời gian thực hiện khảo sát bảng hỏi sơ cấp diễn ra trong 01 tháng, từ ngày 20/03/2022 đến ngày 20/04/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về mặt lý luận, tác giả hệ thống hóa các quan điểm kinh tế học về hiệu quả hoạt động: từ góc nhìn của Adam Smith (1776) coi hiệu quả là kết quả thu được gắn với doanh thu tiêu thụ; quan điểm của Paul A. Samuelson (1947) nhấn mạnh việc khai thác tối ưu các nguồn lực; cho đến định nghĩa của Trương Bá Thanh (2009) và Trần Thị Thu Phong (2013) xem hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh trình độ chi phí và khả năng sinh lời của các nguồn lực được huy động. Hiệu quả kinh doanh được đo lường dưới dạng số tuyệt đối ($H = K - C$) hoặc số tương đối ($H = K / C$), trong đó $K$ là kết quả đầu ra và $C$ là chi phí nguồn lực đầu vào. Hệ thống chỉ tiêu tài chính được phân thành 4 nhóm chính: nhóm khả năng thanh toán (hệ số thanh toán nợ ngắn hạn, hệ số thanh toán nhanh, hệ số thanh toán ngay); nhóm năng lực hoạt động (vòng quay hàng tồn kho, vòng quay tổng tài sản, vòng quay khoản phải thu, chu kỳ chuyển đổi tiền mặt CCC); nhóm cơ cấu tài chính; và nhóm khả năng sinh lời (ROA, ROE, ROS).

Về khung phân tích nhân tố, khóa luận kế thừa mô hình tiếp cận tổng thể của Ngô Kim Thanh và Lê Văn Tâm (2008, 2013) kết hợp mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter (1990), phân chia các lực lượng tác động thành hai nhóm:

• Nhóm nhân tố khách quan: (1) Môi trường đầu tư kinh doanh (MT); (2) Nhu cầu của khách hàng (NC); (3) Cung cầu và giá cả (SD); (4) Yếu tố tự nhiên (TN).
• Nhóm nhân tố chủ quan: (5) Nguồn lực công nghệ thông tin (IT); (6) Sự hỗ trợ từ quản lý cấp cao (QL); (7) Đặc điểm của nhà quản trị (QT); (8) Nhân sự công ty (HR).

Tác giả thiết lập 8 giả thuyết nghiên cứu từ H1 đến H8, giả định tất cả 8 nhân tố trên đều có tác động thuận chiều (+) đến biến phụ thuộc là "Hiệu quả hoạt động tại CTCP CMC" (HQ).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Tham khảo các nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước (Trần Thị Cẩm Thanh & Nguyễn Ngọc Tiến, 2019; Phan Bùi Gia Thủy & Trần Đức Tài, 2017; Phan Văn Hoàng Sơn, 2016; Indarti, 2007; Ruhaya Atan và cộng sự, 2018; Basil Hans, 2018...) để xây dựng thang đo ban đầu, sau đó phỏng vấn sơ bộ chuyên môn để hoàn thiện bảng hỏi.
• Nghiên cứu định lượng: Thiết kế bảng hỏi gồm 46 quan sát theo thang đo Likert 5 điểm (từ 1: Cực kỳ không đồng ý đến 5: Rất đồng ý). Mẫu khảo sát phát trực tiếp và gửi qua Google Form thu về 207 phiếu hợp lệ. Dữ liệu sơ cấp được xử lý bằng phần mềm SPSS và Excel thông qua các bước: thống kê mô tả; kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (điều kiện Alpha $\ge 0,6$ và hệ số tương quan biến - tổng $\ge 0,3$); phân tích nhân tố khám phá EFA (điều kiện $0,5 \le \text{KMO} \le 1$, kiểm định Bartlett có $\text{Sig.} < 0,05$, trị số Eigenvalue $> 1$, hệ số tải nhân tố Factor Loading $> 0,5$, tổng phương sai trích $\ge 50%$); kiểm định tương quan Pearson và phân tích mô hình hồi quy tuyến tính bội:

$$Y = \beta_0 + \beta_1 X_1 + \beta_2 X_2 + \dots + \beta_n X_n + \varepsilon$$

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Báo cáo tài chính đã kiểm toán, Báo cáo thường niên của CTCP CMC giai đoạn 2019–2021, số liệu phòng Tài chính – Kế toán, phòng Nhân sự, thông tin công bố của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Tổng cục Thống kê.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Tổng quan nghiên cứu

Chương này tập trung trình bày các lý thuyết nền tảng về hiệu quả hoạt động kinh doanh, bản chất kinh tế và công thức xác định các nhóm chỉ số tài chính. Tác giả tổng thuật chi tiết các công trình nghiên cứu thực nghiệm trong nước (nghiên cứu của Trần Thị Cẩm Thanh & Nguyễn Ngọc Tiến năm 2019 về doanh nghiệp vừa và nhỏ; Phan Bùi Gia Thủy & Trần Đức Tài năm 2017 về đặc điểm CEO trên sàn HOSE; Phạm Đức Huy năm 2021; Phan Văn Hoàng Sơn năm 2016 về đầu tư CNTT; Nguyễn Thị Thanh Hằng năm 2019; Minh Nhựt Lưu & Hồ Thanh Bình năm 2019; Lê Phan Nhân năm 2019; Phan Thanh Việt năm 2018) và các nghiên cứu quốc tế (Harris, 1999; Storey, 1994; Indarti, 2007; Ruhaya Atan và cộng sự, 2018; Basil Hans, 2018; Christoph Desjardins, 2012; Jang & Kim, 2018...). Tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu: phần lớn các nghiên cứu trước đây chỉ tiếp cận theo ngành hoặc nhóm doanh nghiệp chung, chưa có nghiên cứu nào đánh giá chuyên sâu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tại một doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng cụ thể như CTCP CMC dưới góc nhìn kết hợp BCTC và khảo sát nhân viên nội bộ. Từ đó, tác giả xây dựng mô hình đề xuất gồm 8 biến giải thích và thiết lập 8 giả thuyết nghiên cứu.

Chương II: Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương mô tả chi tiết nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp; quy trình nghiên cứu 2 giai đoạn (định tính sơ bộ và định lượng chính thức); phương pháp thu thập mẫu với 207 phiếu trả lời hợp lệ từ nhân viên và thực tập sinh. Tác giả mã hóa chi tiết 8 thang đo biến độc lập và 1 thang đo biến phụ thuộc:

• Nhóm khách quan: MT (5 chỉ tiêu MT1–MT5), SD (5 chỉ tiêu SD1–SD5), NC (5 chỉ tiêu NC1–NC5), TN (5 chỉ tiêu TN1–TN5).
• Nhóm chủ quan: IT (4 chỉ tiêu IT1–IT4), QT (5 chỉ tiêu QT1–QT5), QL (4 chỉ tiêu QL1–QL4), HR (4 chỉ tiêu HR1–HR4).
• Biến phụ thuộc: Hiệu quả hoạt động HQ (5 chỉ tiêu HQ1–HQ5). Chương cũng nêu rõ các tiêu chuẩn thống kê áp dụng trong việc kiểm định Cronbach's Alpha, quy trình phân tích nhân tố khám phá EFA và các thông số kỹ thuật của mô hình hồi quy OLS.

Chương III: Tổng hợp, phân tích kết quả nghiên cứu

Chương III mở đầu bằng việc giới thiệu quá trình phát triển của CTCP CMC từ tiền thân là Nhà máy bê tông Việt Trì (thành lập 1958), niêm yết trên HNX năm 2009 (mã CVT) và chuyển niêm yết sang sàn HOSE ngày 05/10/2017 với 28 triệu cổ phiếu, đạt quy mô 36 triệu cổ phiếu vào năm 2021. Ngành nghề chính là sản xuất vật liệu xây dựng từ đất sét (mã ngành 2392). Tiếp đó, chương đi sâu vào hai tuyến nội dung phân tích:

Thứ nhất, phân tích thực trạng tài chính giai đoạn 2019–2021: Tác giả tổng hợp số liệu kết quả kinh doanh và các tỷ số tài chính qua các bảng biểu đối sánh:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2019	Năm 2020	Năm 2021
Doanh thu thuần (tỷ VNĐ)	1.468,2	1.248,2	1.443,1
Lợi nhuận trước thuế (tỷ VNĐ)	-	151,1	118,4
Lợi nhuận sau thuế (tỷ VNĐ)	164,7	120,6	94,2
Tỷ suất LNST/Doanh thu thuần (ROS)	11,53%	9,00%	6,50%
Tỷ suất LNST/Vốn chủ sở hữu (ROE)	23,00%	15,70%	12,10%
Tỷ suất LNST/Tổng tài sản (ROA)	13,00%	8,00%	3,90%

Về các hệ số vận hành và thanh toán:

• Hệ số thanh toán ngắn hạn tăng đều: 1,18 (2019); 1,34 (2020); 1,77 (2021).
• Hệ số thanh toán nhanh: 0,23 (2019); 0,474 (2020); 1,241 (2021) – thấp hơn trung bình ngành là 2,18.
• Hệ số thanh toán ngay duy trì ở mức rất thấp: 0,10 (2019); 0,12 (2020); 0,09 (2021) – cách xa ngưỡng an toàn chuẩn (0,5).
• Kỳ thu tiền trung bình kéo dài nghiêm trọng: 9,64 ngày (2019) lên 15,6 ngày (2020) và tăng vọt lên 93,74 ngày (2021).
• Kỳ thanh toán cho nhà cung cấp: 160 ngày (2019); 209 ngày (2020); 496 ngày (2021).
• Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt (CCC) âm liên tục: -1,46 ngày (2019); -22 ngày (2020); -252 ngày (2021).

Thứ hai, kết quả xử lý dữ liệu điều tra định lượng:

• Kiểm định Cronbach's Alpha: Biến quan sát NC3 ("Nhu cầu của khách hàng ảnh hưởng do hiệu ứng truyền đạt qua các thông điệp") có hệ số tương quan biến - tổng bằng $0,225 < 0,3$, không đạt tiêu chuẩn đo lường nên đã bị loại khỏi mô hình; các thang đo còn lại đạt độ tin cậy tốt.
• Thống kê mô tả mức độ đánh giá:
  • Nhóm "Môi trường đầu tư kinh doanh": Biến MT1 đạt trung bình 4,10 (42% chọn mức 5); MT2 đạt 4,09 (41,5% chọn mức 5); MT4 đạt 4,01 (42% chọn mức 4); MT5 đạt 4,04 (39,1% chọn mức 5).
  • Nhóm "Cung cầu và giá cả": Biến SD3 ("Cung cầu và giá thay đổi làm ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của công ty") đạt giá trị trung bình cao nhất 4,27 với 53,5% người trả lời chọn mức 5; SD4 đạt 4,02 (55% chọn mức 4); SD2 đạt 3,95; SD1 đạt trung bình thấp nhất là 3,62.
• Kết quả kiểm định phân tích nhân tố khám phá EFA, tương quan Pearson và mô hình hồi quy tuyến tính (trình bày tại Bảng 3.16 đến 3.20 trong văn bản) xác định mức độ tác động và tính có ý nghĩa thống kê của các nhóm biến đối với hiệu quả hoạt động công ty.

Chương IV: Kết luận và khuyến nghị

Chương IV khái quát các phát hiện thực nghiệm, chỉ ra rằng hiệu quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2019–2021 của công ty có xu hướng suy giảm về mặt lợi nhuận dù doanh thu năm 2021 phục hồi. Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp tương ứng với các biến số trong mô hình, bao gồm: kiểm soát nợ vay và chi phí tài chính, cải thiện cơ cấu vốn; tái lập chính sách bán hàng trả chậm để rút ngắn kỳ thu tiền bình quân; chủ động dự báo cung cầu thị trường gạch ốp lát để tối ưu hóa tồn kho; đẩy mạnh đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị; và chú trọng đào tạo phát triển năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự. Chương kết thúc bằng việc nêu rõ hạn chế của nghiên cứu và gợi ý hướng mở rộng đề tài.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đưa ra các kết quả định lượng cụ thể từ hồ sơ tài chính và điều tra khảo sát:

• Tăng trưởng doanh thu nhưng suy giảm lợi nhuận: Năm 2021, doanh thu thuần đạt 1.443,1 tỷ VNĐ (tăng 10,4% so với năm 2020, đạt 98,9% kế hoạch năm). Sản lượng tiêu thụ đạt 16,9 triệu m2 (đạt 110% năm 2020), trong đó dòng gạch ceramic và porcelain chiếm tỷ trọng 87%. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế năm 2021 chỉ đạt 94,2 tỷ VNĐ, sụt giảm liên tiếp so với 120,6 tỷ VNĐ (2020) và 164,7 tỷ VNĐ (2019), chỉ hoàn thành 78,1% kế hoạch năm.
• Áp lực từ chi phí tài chính và đòn bẩy nợ: Năm 2021, công ty thực hiện nhiều dự án mở rộng công suất lớn như cải tạo dây chuyền số 1 (giá trị 136 tỷ VNĐ) và lắp đặt hệ thống dây chuyền đóng gói tự động (giá trị 16 tỷ VNĐ). Việc tài trợ các dự án này chủ yếu bằng nguồn vốn vay ngân hàng đã khiến chi phí lãi vay và chi phí quản lý tăng cao, bào mòn lợi nhuận ròng.
• Suy giảm đồng loạt các chỉ tiêu sinh lời: Trong 3 năm, ROS giảm từ 11,53% xuống 6,5%; ROA giảm từ 13% xuống 3,9% (thấp hơn nhiều so với mức trung bình ngành là 11,72%); ROE giảm từ 23% xuống 12,1% (thấp hơn mức trung bình ngành là 18,05%).
• Rủi ro mất cân đối dòng tiền và thanh khoản: Hệ số thanh toán ngay năm 2021 chỉ đạt 0,09 do lượng tiền mặt nắm giữ rất nhỏ. Kỳ thu tiền khách hàng bị kéo dài từ 9,64 ngày (2019) lên 93,74 ngày (2021) do nới lỏng chính sách tín dụng để kích cầu; buộc công ty phải kéo dài kỳ thanh toán nợ cho nhà cung cấp lên 496 ngày, khiến chu kỳ chuyển đổi tiền mặt (CCC) âm tới -252 ngày.
• Đánh giá thực nghiệm nhân viên: Khảo sát 207 cán bộ công nhân viên cho thấy nhận thức rõ nét về tác động của các nhân tố khách quan và chủ quan. Nhân tố "Cung cầu và giá cả" với chỉ báo rủi ro thanh toán (SD3) được ghi nhận ở mức tác động rất mạnh (điểm trung bình 4,27).

Về giải pháp, tác giả đề xuất:

• Tái cấu trúc chi phí và nguồn vốn: Quản trị chặt chẽ các khoản chi phí tài chính phát sinh từ nợ vay đầu tư dây chuyền mới, cân đối cơ cấu nợ ngắn hạn và dài hạn nhằm tránh rủi ro thanh khoản.
• Cải thiện công tác quản lý công nợ và hàng tồn kho: Rút ngắn thời gian thu hồi các khoản phải thu, không lạm dụng chính sách nới lỏng tín dụng bán hàng; tối ưu hóa chu kỳ luân chuyển hàng tồn kho để giải phóng vốn lưu động.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm: Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu sản phẩm sang các dòng ngói và gạch Granite thấm muối tan công nghệ cao, đa dạng hóa thị trường ngoài thị phần truyền thống miền Bắc.
• Đẩy mạnh hiện đại hóa CNTT và chất lượng nhân sự: Tăng cường ứng dụng phần mềm quản trị trực tuyến và đào tạo kỹ năng chuyên môn cho nhân viên.

Về mặt đóng góp, khóa luận là công trình đầu tiên kết hợp đồng thời phương pháp phân tích báo cáo tài chính giai đoạn biến động 2019–2021 với mô hình khảo sát định lượng nhân viên nội bộ tại CTCP CMC, mang lại dữ liệu thực chứng sát thực về bức tranh tài chính và vận hành của công ty.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra các hạn chế nghiên cứu sau:

• Mẫu khảo sát định lượng (n = 207) chỉ được thu thập trong phạm vi nội bộ nhân viên, thực tập sinh của CTCP CMC trong một khoảng thời gian ngắn (từ 20/03 đến 20/04/2022), chưa mở rộng điều tra đối với các đối tác bên ngoài như khách hàng tiêu dùng, các đại lý phân phối hay nhà cung cấp.
• Dữ liệu thứ cấp phân tích tài chính chỉ giới hạn trong giai đoạn 3 năm (2019–2021), giai đoạn có những biến động đột biến do đại dịch Covid-19 và các dự án đầu tư mở rộng tài sản cố định chưa đi vào trạng thái vận hành ổn định.
• Khóa luận tiến hành theo phương pháp nghiên cứu tình huống đơn lẻ (case study) tại một doanh nghiệp, do đó khả năng suy rộng kết quả cho toàn bộ các doanh nghiệp thuộc ngành vật liệu xây dựng còn những giới hạn nhất định.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả gợi mở:

• Mở rộng quy mô mẫu khảo sát, bổ sung thêm nhóm đối tượng điều tra là khách hàng và mạng lưới đại lý phân phối gạch ốp lát.
• Kéo dài chuỗi thời gian dữ liệu thứ cấp (5–10 năm) để theo dõi đầy đủ chu kỳ hoàn vốn và hiệu quả thực tế của các dây chuyền sản xuất mới sau giai đoạn đầu tư.
• Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh đối sánh (benchmarking) giữa CTCP CMC với các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng niêm yết khác trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kế toán và Quản trị kinh doanh: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về phương pháp kết hợp phân tích các tỷ số tài chính (khả năng thanh toán, hiệu quả hoạt động, sinh lời, chu kỳ CCC) với quy trình nghiên cứu định lượng khảo sát (thiết kế bảng hỏi, kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và hồi quy OLS).
• Người nghiên cứu về ngành vật liệu xây dựng và doanh nghiệp niêm yết: Cung cấp nguồn số liệu tài chính chi tiết, thực chứng về biến động doanh thu, biên lợi nhuận và cơ cấu vốn của CTCP CMC trong giai đoạn dịch bệnh 2019–2021.
• Ban quản trị và các bộ phận chức năng của CTCP CMC: Cung cấp góc nhìn thực trạng từ ý kiến đánh giá của nhân viên nội bộ về các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức, làm căn cứ điều chỉnh chính sách tín dụng thương mại, quản trị chi phí tài chính và định hướng phát triển sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao doanh thu thuần năm 2021 của CTCP CMC tăng 10,4% nhưng lợi nhuận sau thuế lại sụt giảm tới 21,9% so với năm 2020?
Doanh thu thuần năm 2021 đạt 1.443,1 tỷ VNĐ (tăng 158 tỷ VNĐ so với năm 2020), tuy nhiên lợi nhuận sau thuế giảm từ 120,62 tỷ VNĐ xuống 94,20 tỷ VNĐ. Nguyên nhân chính được tác giả chỉ ra là do công ty thực hiện nhiều hạng mục đầu tư lớn (cải tạo dây chuyền số 1 trị giá 136 tỷ VNĐ, bổ sung dây chuyền đóng gói tự động 16 tỷ VNĐ) bằng nguồn vốn vay ngân hàng, dẫn đến chi phí tài chính (lãi vay) và chi phí quản lý tăng cao đột biến, vượt quá tốc độ tăng trưởng doanh thu.

Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt (CCC) của CTCP CMC biến động như thế nào trong 3 năm 2019–2021 và phản ánh thực trạng gì?
Chỉ số CCC của công ty liên tục âm và giãn rộng qua từng năm: -1,46 ngày (2019), -22 ngày (2020) và lên tới -252 ngày (2021). Nguyên nhân là công ty phải nới lỏng chính sách bán chịu để kích cầu tiêu thụ, làm kỳ thu tiền bình quân kéo dài từ 9,64 ngày lên 93,74 ngày; để bù đắp thâm hụt tiền mặt, doanh nghiệp phải đàm phán kéo dài kỳ thanh toán cho nhà cung cấp lên tới 496 ngày. Điều này phản ánh rủi ro thanh khoản tiền mặt ở mức cao và doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào việc chiếm dụng vốn từ bạn hàng.

Biến quan sát nào đã bị loại bỏ trong quá trình kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha?
Biến quan sát NC3 ("Nhu cầu của khách hàng ảnh hưởng do hiệu ứng truyền đạt qua các thông điệp") thuộc nhóm nhân tố "Nhu cầu của khách hàng" bị loại khỏi mô hình nghiên cứu do có hệ số tương quan biến - tổng chỉ đạt 0,225, thấp hơn ngưỡng tiêu chuẩn quy định là 0,3.

Trong các chỉ báo khảo sát thuộc nhóm nhân tố "Cung cầu và giá cả" (SD), chỉ báo nào được nhân viên đánh giá cao nhất?
Chỉ báo SD3 ("Cung cầu và giá thay đổi làm ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của công ty") đạt mức độ đồng thuận cao nhất với điểm trung bình là 4,27 và có tới 53,5% người tham gia khảo sát lựa chọn mức 5 (rất đồng ý), cho thấy nhân viên nhận thức rõ áp lực biến động giá và thị trường tác động trực tiếp tới dòng tiền thanh toán của doanh nghiệp.

Cơ cấu sản lượng tiêu thụ năm 2021 của công ty tập trung vào những dòng sản phẩm nào?
Năm 2021, tổng sản lượng bán hàng của CMC đạt 16,9 triệu m2 (bằng 110% năm 2020). Trong đó, sản lượng tiêu thụ tập trung chủ yếu vào hai dòng gạch porcelain và ceramic, chiếm tới 87% tổng sản lượng cả năm. Đồng thời, doanh nghiệp bắt đầu dịch chuyển một phần tỷ trọng sang sản phẩm ngói và gạch Granite thấm muối tan.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Hồng Dương đã phản ánh toàn diện thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần CMC trong giai đoạn 2019–2021 thông qua việc kết hợp phân tích báo cáo tài chính với điều tra thực nghiệm 207 cán bộ nhân viên. Công trình chỉ rõ nghịch lý tăng trưởng doanh thu đi kèm suy giảm lợi nhuận, bắt nguồn từ áp lực chi phí tài chính do nợ vay đầu tư mở rộng và sự kéo dài của kỳ thu tiền công nợ. Hệ thống giải pháp được đề xuất tập trung vào tái cấu trúc nợ, siết chặt dòng tiền lưu động và nâng cao năng lực công nghệ, mang lại giá trị tham khảo rõ ràng cho công tác quản trị tài chính tại doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Những vấn đề cơ bản của hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.1 Khái niệm về hiệu quả hoạt động kinh doanh. Từ trước đến nay, có rất nhiều quan điểm về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp tuy nhiên để có một định nghĩa chính xác về nó là điều không đơn giản, do các quan điểm còn chưa thống nhất, các nhà kinh tế có những góc nhìn, hệ quy chiếu khác nhau sẽ đưa ra những ý kiến khác nhau về phạm trù này. Theo Adam Smith (1776) thì “Hiệu quả là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế, là doanh thu tiêu thụ hàng hóa”.

Còn Paul A Samuelson trong quyển sách Kinh tế học (1947) lại cho rằng: “Hiệu quả tức là sử dụng một cách hữu hiệu nhất các nguồn lực của nền kinh tế để thỏa mãn nhu cầu, mong muốn của con người”. Trong quan điểm này, ông đã hướng tới nhìn nhận hiệu quả kinh doanh tức là việc khả năng tận dụng nguồn lực nội tại của doanh nghiệp (nhân lực, vốn, lợi thế…). Theo PGS, TS. Trương Bá Thanh cũng có quan điểm về vấn đề này được trình bày trong cuốn Giáo trình Phân tích hoạt động kinh doanh – Phần II năm 2009 như sau: “Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình đó khai thác các nguồn lực và trình độ chi phí nguồn lực đó trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh”.

Theo ông, hiệu quả sản xuất kinh doanh là thước đo cơ bản để đánh giá việc doanh nghiệp có hoàn thành các mục tiêu kinh doanh đề ra. Cùng theo quan điểm trên, Trần Thị Thu Phong (2013) phát biểu: “Biểu hiện cao nhất, tập trung nhất của hiệu quả kinh doanh là khả năng sinh lời, nên việc phân tích hiệu quả kinh doanh phải tập trung phân tích khả năng sinh lời của các nguồn lực sử dụng cho hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, khả năng sinh lời chỉ có thể đạt được khi doanh nghiệp có năng lực hoạt động tốt, thể hiện thông qua việc quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của doanh nghiệp. Chính vì vậy, để đánh giá được đầy đủ hiệu quả kinh doanh theo đó sẽ bao gồm phân tích 2 nội dung là phân tích hiệu quả hoạt động và phân tích khả năng sinh lời”.

4 Tổng kết lại, ta có thể thấy hiệu quả hoạt động là một vấn đề phức tạp liên quan đến nhiều yếu tố trong quá trình hoạt động kinh doanh. Nếu xét theo phương diện mục đích thì hiệu quả hoạt động là chênh lệch giữa kết quả thu được và chi phí bỏ ra (có thể hiểu là lợi nhuận doanh nghiệp). Còn theo phương diện từng yếu tố, hiệu quả hoạt động là cơ sở đánh giá doanh nghiệp có tận dụng hết các điều kiện của mình hay không. Như vậy, hiệu quả hoạt động kinh doanh có bản chất là phản ảnh chất lượng của các hoạt động kinh doanh, trình độ sử dụng các nguồn lực (vốn, lực lượng lao động, tài nguyên, cơ sở vật chất…).

Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh. Theo quan điểm được nêu ở trên, hiệu quả là phạm trù phản ảnh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu đề ra. Nó được đánh giá thông qua mối quan hệ giữa kết quả đạt được và chi phí để đạt được điều đó. Theo cách này, ta có công thức xác định hiệu quả kinh doanh tuyệt đối là: 𝐻 =𝐾−𝐶 Trong đó: H - Hiệu quả kinh doanh theo số tuyệt đối.

K - Kết quả của mục tiêu đề ra. C - Chi phí sử dụng nguồn lực để tạo ra kết quả đó. Theo công thức trên ta có thể hiểu, H đa số được xét tới là lợi nhuận trong kỳ.