CHƯƠNG 1 LUẬN CHỨNG KINH TẾ KỸ THUẬT 1.1 Lập luận kinh tế kỹ thuật, phân tích thị trường Việt Nam là nước nhiệt đới có khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi cho sự sinh trưởng và phát triển của nhiều loại cây ăn quả, đáp ứng được nhu cầu sử dụng cho cả cả trong và ngoài nước. Ở nước ta sản lượng trái cây thu hoạch tương đối lớn. Sản phẩm trái cây sấy thăng hoa đang được xem là mặt hàng tiềm năng và sẽ phát triển trong thời điểm nhu cầu về thực phẩm tăng cao. Hiện nay, có tới 90% sản lượng trái cây ở Việt Nam vẫn phải trông đợi vào thị trường tiêu thụ nội địa nên giá bán thấp, tỷ lệ trái cây xuất khẩu mới chỉ chiếm 10% (Báo cáo thị trường rau quả tươi, 2017).
Các doanh nghiệp đầu tư cho công nghệ chế biến trái cây sấy còn chưa nhiều, chưa khai thác được tiềm năng về ngành chế biến rau quả của nước ta. Nhu cầu của người tiêu dùng tại thị trường trong nước và xuất khẩu đối với rau quả chế biến ngày càng gia tăng. Do đó, một vài năm trở lại đây, số lượng các cơ sở chế biến rau quả ngày càng tăng, công nghệ chế biến từng bước được cải thiện đáng kể. Các sản phẩm rau quả chế biến phổ biến của Việt Nam là hoa quả sấy khô, nước hoa quả và nước rau củ đóng hộp.
Năm 2019, Việt Nam có khoảng 157 cơ sở chế biến rau quả quy mô lớn, với trình độ công nghệ chế biến đạt mức trung bình của thế giới, công suất chế biến khoảng 1,1 triệu tấn sản phẩm/năm. Tuy nhiên, đa số các doanh nghiệp này chỉ tận dụng được khoảng 50-60% công suất do bất ổn về đầu ra (như giảm nhu cầu thị trường), hoặc đầu vào (như thiếu nguồn nguyên liệu tập trung). Bên cạnh phục vụ thị trường trong nước, các nhà máy chế biến này cũng hướng ra các thị trường xuất khẩu như Mỹ, EU, Nhật Bản… (Cẩm nang doanh nghiệp “EVFTA và Ngành Rau quả Việt Nam”). Theo Sở Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn Bình Thuận, những năm gần đây, thị trường xuất khẩu trái thanh long tươi của Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn.
Do tình hình dịch bệnh và những yêu cầu an toàn ngày càng cao từ các nước nhập khẩu mà việc xuất khẩu trái cây tươi rất nghiêm ngặt. Vì vậy, điều cần thiết là có được những hướng mới, giải quyết sự tồn đọng của nông sản Việt Nam. Bằng hướng áp dụng công nghệ sản xuất mới thì sản phẩm thanh long sấy thăng hoa xuất hiện và tiêu thụ rộng rãi. 14 Tieu luan Bảng 1.1 Năng suất sản xuất tại một số công ty trái cây sấy tại Việt Nam Tên công ty Năng suất (tấn sản phẩm/năm) Công ty Cổ phần Nafood Group 20.000 Công ty TNHH Trái Cây MeKong 12.000 Công ty Cổ phần Vinamit 10.000 Công ty TNHH MTV Nam Huy Đồng Tháp 420 1.2 Lựa chọn địa điểm xây dựng 1.1 Vùng nguyên liệu [1] Tỉnh Bình Thuận có diện tích trồng cây thanh long chiếm 80% sản lượng thanh long của cả nước.
Để phát triển bền vững, tỉnh Bình Thuận đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng chế biến, xây dựng thương hiệu, đa dạng hóa thị trường. HTX Thuận Tiến tiền thân là THT sản xuất thanh long được cấp chứng nhận VietGAP đầu tiên của tỉnh Bình Thuận. Hiện, HTX Thuận Tiến đã ký kết nhiều hợp đồng tiêu thụ thanh long sang các thị trường Mỹ, Úc và Châu Âu…Theo đó, thanh long VietGAP được xuất khẩu sang thị trường Mỹ, Úc… còn thanh long GlobalGAP được xuất khẩu sang Châu Âu, với tổng sản lượng từ 750 - 1. Hiện nay, không chỉ tiêu thụ sản phẩm thanh long cho thành viên của mình, HTX còn liên kết tiêu thụ sản phẩm cho những hộ nông dân, trang trại và các HTX liên kết như: HTX Phú Thịnh, HTX Bắc Bình, HTX Thuận Hòa… Bình Thuận là tỉnh có vùng chuyên canh cây thanh long lớn của cả nước.Tiềm năng để phát triển là rất lớn Đây là điều kiện thuận lợi để địa phương xây dựng chuỗi trồng, chế biến và xuất khẩu thanh long.
Ngoài ra, Bình Thuận còn chú ý đến các thị trường mới cũng như khuyến khích, mời gọi các doanh nghiệp có năng lực đầu tư chế biến sản phẩm từ thanh long về với địa phương. Các sản phẩm chế biến từ thanh long như: nước ép thanh long, rượu vang thanh long, thanh long sấy khô, thanh long sấy dẻo, thanh long sấy thăng hoa, kẹo thanh long… 1.2 Điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế [2] ❖ Vị trí địa lí 15 Tieu luan Bình Thuận là tỉnh duyên hải cực Nam Trung Bộ Việt Nam, nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của địa bàn kinh tế trọng điểm phía Nam. Tỉnh lỵ của Bình Thuận là thành phố Phan Thiết nằm cách: - Thành phố Hồ Chí Minh 183 km về phía Nam - Nha Trang 250 km - Thủ đô Hà Nội 1.520 km về phía Bắc theo đường Quốc lộ 1A. - Phía Bắc của tỉnh Bình Thuận giáp với tỉnh Lâm Đồng, phía Đông Bắc giáp tỉnh Ninh Thuận, phía Tây giáp tỉnh Đồng Nai, và phía Tây Nam giáp Bà Rịa-Vũng Tàu, ở phía Đông và Nam giáp Biển Đông với đường bờ biển dài 192 km.
❖ Khí hậu và điều kiện tự nhiên - Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nhiều nắng, nhiều gió, không có mùa đông và khô hạn nhất cả nước. Khí hậu nơi đây phân hóa thành 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa thường bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. nhưng trên thực tê mùa mưa chỉ tập trung vào 3 tháng 8, 9 và tháng 10, vì vậy mùa khô thực tế thường kéo dài.
- Địa hình Bình Thuận chủ yếu là đồi núi thấp, đồng bằng ven biển nhỏ hẹp, địa hình hẹp ngang kéo theo hướng đông bắc - tây nam, phân hoá thành 4 dạng địa hình chính gồm đất cát và cồn cát ven biển chiếm 18,22%, đồng bằng phù sa chiếm 9,43%, vùng đồi gò chiếm 31,65% và vùng núi thấp chiếm 40,7% diện tích đất tự nhiên. - Sông ngòi tại Bình Thuận đều ngắn, lượng nước không điều hòa, mùa mưa thì nước sông chảy mạnh, mùa nắng làm sông bị khô hạn. Tỉnh có bốn sông lớn là sông Lũy, sông Lòng Sông, sông Cái và Sông Cà Ty. ❖ Đặc điểm kinh tế xã hội 16 Tieu luan - Năm 2019, kinh tế tỉnh Bình Thuận tiếp tục tăng trưởng khá, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh tăng 11,09% (đây mức tăng trưởng cao nhất từ năm 2010 đến nay), khẳng định được vai trò là năm tăng tốc của Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm (2016-2020).
GRDP bình quân đầu người đạt 62 triệu đồng, tương đương 2.681 USD, tăng 12,94% so với cùng kỳ năm 2018. Công nghiệp chế biến-chế tạo và sản xuất, phân phối điện chiếm tỷ trọng lớn, tăng trưởng liên tục, đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng chung của nền kinh tế. - Đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân tiếp tục được nâng lên; thu nhập bình quân đầu người năm 2019 ước đạt 43,6 triệu đồng/năm, tăng 8,36%. Công tác xóa đói giảm nghèo, chăm sóc các gia đình, những người có công với nước được tiếp tục quan tâm; tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh theo chuẩn đa chiều năm 2019 giảm 0,7%, còn 2,02%.
Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế có nhiều cố gắng, ước đạt 86%. ❖ Dân số - Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, dân số của tỉnh đạt 1. 39,5% dân số sống ở đô thị và 60,5% dân số sống ở nông thôn. - Dân cư tỉnh phân bố không đồng đều giữa các huyện, thị xã, thành phố.
Tập trung đông nhất tại Thành phố Phan Thiết dân số (2015): 272.457 chiếm gần 1/4 dân số toàn tỉnh, tiếp đến là Phan Rí Cửa, Thị xã La Gi. Thưa thớt tại các huyện Bắc Bình, Tánh Linh, Hàm Tân. - Có 34 dân tộc cùng sinh sống ở Bình Thuận, trong đó đông nhất là dân tộc Kinh; tiếp đến là các dân tộc Chăm, Ra Glai, Hoa (tập trung nhiều ở phường Đức Nghĩa - thành phố Phan Thiết, Xã Hải Ninh và xã Sông Lũy- huyện Bắc Bình), Cơ Ho, Tày, Chơ Ro, Nùng, Mường. ❖ Giao thông 17 Tieu luan - Bình Thuận nằm trên trục giao thông trọng yếu Bắc - Nam.
Bình Thuận có Quốc lộ 1, Quốc lộ 55, Quốc lộ 28.và các tuyến đường đến các trung tâm huyện, xã, vùng núi và các vùng kinh tế quan trọng khác. - Đường sắt Bắc - Nam qua tỉnh với chiều dài 190 km và qua 11 ga, quan trọng nhất là ga Bình Thuận. Ga Phan Thiết đã được xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 2012. - Đường biển: Là một tỉnh duyên hải có vùng biển rộng, bờ biển dài 192 km, có hải đảo và nằm cạnh đường hàng hải quốc tế.
Hiện tại, cảng biển Phú Quý đã xây dựng xong, tiếp nhận tàu 10.000 tấn ra vào. Cảng Phan Thiết đang được xây dựng tiếp nhận tàu 2. - Đường hàng không: Ngày 18/1/2015, khởi công xây dựng sân bay Phan Thiết tại xã Thiện Nghiệp. - Các dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam, đường cao tốc Bắc Nam đều đi qua Bình Thuận 1.3 Xác định năng suất và cơ cấu sản phẩm của nhà máy 1.1 Cơ cấu sản phẩm Bảng 1.2 Năng suất sản xuất tại một số công ty trái cây sấy tại Việt Nam Sản phẩm Thanh long Nước ép Jam thanh Rượu thanh Bún thanh sấy thanh long long long long khô Sản lượng 200 tấn 500 000 lít 500 tấn 500 000 500 tấn Là loại sản phẩm ăn nhẹ, giòn tan, không chứa nhiều dầu mỡ, do đó thanh long sấy được nhiều người tiêu dùng yêu thích nhất là các bạn trẻ có độ tuổi 10 đến 30 tuổi.
Nếu như cách đây hơn 5 năm thì trên thị trường thanh long sấy còn là một loại sản phẩm xa lạ đối với hầu hết người tiêu dùng, nhưng những năm gần đây thị trường trái cây ngày càng phát triển ngày càng có nhiều công ty phát triển thúc đẩy thị trường ngày càng nhộn nhịp và phát triển. Thanh long Bình Thuận với chất lượng tốt, diện tích và sản lượng lớn tập trung, đủ để trở thành vùng nguyên liệu mạnh cho xuất khẩu và chế biến.4 Lựa chọn địa điểm xây dựng và nhà máy 1.1 So sánh các khu công nghiệp [1] Việc lựa chọn địa điểm xây dựng nhà máy đóng vai trò rất quan trọng, nó quyết định sự phát triển hay suy thoái của nhà máy. Do đó để quyết định được khu công nghiệp sẽ đặt nhà máy, tiến hành so sánh đồng thời 3 khu công nghiệp trên địa bàn Tỉnh Bình Thuận là: KCN Hàm Kiệm 1, Hàm Kiệm 2, Phan Thiết 2 Bảng 1.