Ngôn Ngữ Hội Thoại Trong Thể Loại Phỏng Vấn: Nghiên Cứu Từ Tư Liệu Báo In Tiếng Việt

Luận án tiến sĩ khám phá ngôn ngữ hội thoại trong phỏng vấn trên tư liệu báo in tiếng Việt, phân tích đặc điểm và xu hướng hiện nay.

• Tác giả: Phạm Thị Mai Hương
• Người hướng dẫn: Phạm Văn Tình
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Học
• Đề tài: Ngôn Ngữ Hội Thoại Trong Phỏng Vấn Báo In Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ngôn Ngữ Hội Thoại Phỏng Vấn Báo In

Nghiên cứu về ngôn ngữ hội thoại là một lĩnh vực rộng lớn trong nghiên cứu ngôn ngữ học. Nhiều nhà ngôn ngữ học trên thế giới và trong nước đã đề cập đến lĩnh vực này. Tuy nhiên, những công trình đi sâu vào ngôn ngữ hội thoại trong tiếng Việt, đặc biệt là các thể loại báo chí, còn hạn chế. Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, báo chí đã có những bước tiến vượt bậc, trở thành một quyền lực giám sát và tác động đến nhiều khía cạnh của đời sống xã hội. Sự phát triển của các thể loại báo chí, phỏng vấn báo in ngày càng có ý nghĩa quan trọng vì khả năng khai thác thông tin khách quan và chân thực. Theo [94], phỏng vấn được xem là vũ khí lợi hại trong việc nâng cao uy tín của tờ báo và hấp dẫn bạn đọc. Do đó, nghiên cứu về ngôn ngữ đối thoại trong phỏng vấn truyền thông là vô cùng cần thiết.

1.1. Nguồn Gốc và Phát Triển của Phân Tích Hội Thoại

Phân tích hội thoại có nguồn gốc từ tác phẩm của Erving Goffman và Harold Garfinkel. Họ tập trung nghiên cứu các hành động nói hàng ngày, phát triển phân tích hội thoại bằng cách thiết lập mối quan hệ để khảo sát trật tự trong cuộc sống. Cuối những năm 60, đầu những năm 70, Harvey Sackd và các cộng sự đã đưa phân tích hội thoại trở thành một lĩnh vực độc lập. Phân tích diễn ngôn được rút ra từ nghiên cứu dân tộc học, quan tâm đến trật tự được tạo ra như thế nào trong tương tác xã hội, có phương pháp nghiên cứu thực nghiệm dựa trên phân tích vi mô. Nghiên cứu ngôn ngữ học này mang ý nghĩa quan trọng trong ngôn ngữ báo chí.

1.2. Các Nghiên Cứu Quan Trọng Về Hội Thoại Trên Thế Giới

N. Grice có đóng góp lớn với lý thuyết hội thoại. Ông nghiên cứu nguyên lý cộng tác hội thoại, tương tác hội thoại, lôgic với hội thoại cũng như phân chia các phương diện liên kết hội thoại. Gần đây, Robin Wooffitt (2005), David Liddicoat (2007) đã xuất bản những công trình mang tính lý luận đại cương, đề cập cụ thể các khái niệm quan trọng của phân tích hội thoại. Lý thuyết hội thoại còn được mở rộng ứng dụng trong các lĩnh vực khác nhau như tương tác và ngữ pháp, mối quan hệ giữa cấu trúc ngôn ngữ, tập quán ngôn ngữ. Charles Goodwin nghiên cứu các đặc điểm tổ chức hành vi trong đối thoại tương tác.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Ngôn Ngữ Phỏng Vấn Báo In

Mặc dù phỏng vấn là một thể loại báo chí quan trọng, số lượng tác phẩm phỏng vấn hay và sáng tạo vẫn còn hạn chế. Nhiều nhà báo chưa biết cách đặt câu hỏi, chưa biết cách lôi cuốn người được hỏi, và nhiều bài phỏng vấn còn sa vào lối mòn. Phỏng vấn là một cuộc giao tiếp giữa nhà báo và đối tượng. Xét dưới góc độ ngôn ngữ học, cuộc giao tiếp này vẫn mang những đặc điểm chung của hoạt động giao tiếp thông thường, vẫn chịu sự tác động của các quy tắc hội thoại. Vì vậy, việc nghiên cứu ngôn ngữ hội thoại trong phỏng vấn là cần thiết để nâng cao chất lượng báo in. Nghiên cứu này góp phần nâng cao văn phong báo chí.

2.1. Hạn Chế Trong Kỹ Năng Phỏng Vấn Của Nhà Báo

Một trong những thách thức lớn nhất là kỹ năng của nhà báo trong việc thực hiện phỏng vấn. Nhiều nhà báo thiếu kinh nghiệm trong việc đặt câu hỏi sắc sảo, gợi mở, và tạo ra một cuộc trò chuyện lôi cuốn. Điều này dẫn đến những bài phỏng vấn nhàm chán, thiếu chiều sâu, và không khai thác được hết tiềm năng của người được phỏng vấn.

2.2. Thiếu Nghiên Cứu Ngôn Ngữ Học Về Phỏng Vấn

Một thách thức khác là sự thiếu hụt các nghiên cứu ngôn ngữ học chuyên sâu về phỏng vấn. Cho đến nay, ngôn ngữ phỏng vấn mới chỉ được nghiên cứu với tư cách là một thể loại báo chí, một phương pháp tác nghiệp phổ biến của nhà báo, hoặc dưới góc độ đặc trưng ngôn ngữ phỏng vấn của nhà báo. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu hơn về tương tác ngôn ngữ trong phỏng vấn.

2.3. Tính Khách Quan và Chủ Quan trong Phỏng Vấn Báo Chí

Bài phỏng vấn là sự kết hợp giữa tính khách quan và chủ quan. Nhà báo phải đảm bảo tính khách quan trong phỏng vấn, nhưng cũng cần có tính chủ quan trong phỏng vấn để thể hiện được góc nhìn và phong cách cá nhân. Cân bằng hai yếu tố này là một thách thức đối với nhiều nhà báo.

III. Phương Pháp Phân Tích Cấu Trúc Hội Thoại Phỏng Vấn

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích ngôn ngữ hội thoại để làm sáng tỏ đặc điểm cấu trúc của phỏng vấn. Cấu trúc của tham thoại trong cặp thoại phỏng vấn được phân tích chi tiết, bao gồm tham thoại dẫn nhập và tham thoại hồi đáp. Mô hình hình thức của tham thoại dẫn nhập và cặp thoại phỏng vấn cũng được nghiên cứu để hiểu rõ hơn về tương tác trong phỏng vấn. Quan hệ trao đáp trong cặp thoại phỏng vấn được xem xét, bao gồm quan hệ trao đáp tích cực và tiêu cực. Mục tiêu là khám phá ra cấu trúc phỏng vấn.

3.1. Phân Tích Tham Thoại Dẫn Nhập Trong Phỏng Vấn

Tham thoại dẫn nhập đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập bối cảnh và hướng dẫn cho cuộc phỏng vấn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các loại tham thoại dẫn nhập khác nhau, cách chúng được sử dụng để thu hút sự chú ý của người đọc, và cách chúng ảnh hưởng đến hướng đi của cuộc phỏng vấn.

3.2. Nghiên Cứu Quan Hệ Trao Đáp Trong Cặp Thoại Phỏng Vấn

Quan hệ trao đáp giữa người phỏng vấn và người được phỏng vấn là yếu tố then chốt trong việc tạo ra một cuộc phỏng vấn thành công. Nghiên cứu này sẽ phân tích các loại quan hệ trao đáp khác nhau, cách chúng được thể hiện qua ngôn ngữ, và cách chúng ảnh hưởng đến kết quả của cuộc phỏng vấn.

IV. Vai Trò Chức Năng Của Cặp Thoại Trong Hội Thoại Phỏng Vấn

Nghiên cứu tập trung vào chức năng của cặp thoại mở đầu và kết thúc cuộc thoại phỏng vấn. Phân tích chức năng của hành vi trần thuật-thông báo, hành vi chào hỏi, và các từ ngữ báo hiệu kết thúc cuộc thoại. Chức năng của các hành vi ngôn ngữ báo hiệu kết thúc cuộc thoại cũng được xem xét. Đồng thời, nghiên cứu cũng phân tích chức năng của cặp thoại triển khai cuộc thoại phỏng vấn, bao gồm chức năng của hành vi hỏi trực tiếp và hỏi gián tiếp. Nghiên cứu giúp làm rõ mục đích phỏng vấn.

4.1. Chức Năng Của Hành Vi Hỏi Trong Phỏng Vấn

Hành vi hỏi là trung tâm của mọi cuộc phỏng vấn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các loại câu hỏi khác nhau, chức năng của chúng trong việc khai thác thông tin, và cách chúng ảnh hưởng đến diễn ngôn phỏng vấn.

4.2. Chức Năng Của Cặp Thoại Mở Đầu Và Kết Thúc Phỏng Vấn

Cặp thoại mở đầu và kết thúc cuộc phỏng vấn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra ấn tượng ban đầu và kết thúc một cách trọn vẹn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ngôn ngữ và phi ngôn ngữ được sử dụng trong cặp thoại này, và cách chúng ảnh hưởng đến sự thành công của cuộc phỏng vấn.

4.3. Phân Tích Chức Năng Hành Vi Ngôn Ngữ Báo Hiệu Kết Thúc Phỏng Vấn

Việc kết thúc phỏng vấn một cách khéo léo và lịch sự là rất quan trọng. Nghiên cứu này sẽ phân tích các hành vi ngôn ngữ thường được sử dụng để báo hiệu sự kết thúc của cuộc phỏng vấn, giúp nhà báo có thể kết thúc cuộc phỏng vấn một cách tự nhiên và chuyên nghiệp. Việc kết thúc thể hiện phong cách phỏng vấn.

V. Chiến Lược Phỏng Vấn Vi Phạm Nguyên Tắc Lịch Sự

Nghiên cứu tìm hiểu về chiến lược phỏng vấn và vấn đề vi phạm nguyên tắc lịch sự trong hội thoại phỏng vấn. Phân tích chiến lược hỏi đáp và giao tiếp trong hội thoại phỏng vấn trên báo in. Nghiên cứu chỉ ra các chiến lược điều hành vận động trao đáp trong hội thoại phỏng vấn, cũng như chiến lược sử dụng hành vi ngôn ngữ để tiền dẫn nhập cho hành vi hỏi. Phân tích các tiêu chí đánh giá hành vi ngôn ngữ vi phạm nguyên tắc lịch sự và biện pháp giảm thiểu mức độ đe dọa thể diện khi phỏng vấn.

5.1. Chiến Lược Giảm Thiểu Đe Dọa Thể Diện Trong Phỏng Vấn

Nghiên cứu sẽ khám phá các chiến lược khác nhau mà nhà báo có thể sử dụng để giảm thiểu mức độ đe dọa thể diện khi đặt câu hỏi, chẳng hạn như sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tránh các câu hỏi quá riêng tư, và thể hiện sự tôn trọng đối với người được phỏng vấn.

5.2. Nghiên Cứu Trường Hợp Về Chiến Lược Phỏng Vấn Trên Báo In

Nghiên cứu sẽ tiến hành phân tích một số trường hợp cụ thể về các cuộc phỏng vấn trên báo in để minh họa cho các chiến lược phỏng vấn đã được đề cập, và để đưa ra những bài học kinh nghiệm cho các nhà báo.

5.3. Ngôn Ngữ Hình Thể trong Phỏng Vấn

Ngôn ngữ hình thể trong phỏng vấn cũng là một yếu tố quan trọng. Nó bao gồm ánh mắt, cử chỉ, nét mặt,... của cả người phỏng vấn và người trả lời. Việc sử dụng ngôn ngữ hình thể phù hợp có thể giúp tạo sự tin tưởng và gần gũi, góp phần vào thành công của cuộc phỏng vấn.

VI. Ứng Dụng Tương Lai Nghiên Cứu Ngôn Ngữ Hội Thoại Phỏng Vấn

Nghiên cứu về ngôn ngữ hội thoại trong phỏng vấn báo in có ý nghĩa thực tiễn trong việc nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí. Kết quả nghiên cứu có thể giúp nhà báo hiểu rõ hơn về cơ chế giao tiếp trong phỏng vấn, từ đó xây dựng chiến lược phù hợp để khai thác thông tin hiệu quả. Đồng thời, nghiên cứu cũng cung cấp cơ sở lý thuyết cho việc giảng dạy và đào tạo nghiên cứu ngôn ngữ học và kỹ năng phỏng vấn báo chí. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào phân tích nội dung phỏng vấn và tác động của diễn ngôn phỏng vấn đến dư luận.

6.1. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Trong Đào Tạo Báo Chí

Kết quả nghiên cứu này có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình đào tạo báo chí, giúp sinh viên nắm vững các nguyên tắc và kỹ năng cần thiết để thực hiện một cuộc phỏng vấn thành công. Nó cũng có thể giúp các nhà báo chuyên nghiệp nâng cao trình độ sử dụng ngôn ngữ trong phỏng vấn.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Mở Rộng Trong Tương Lai

Trong tương lai, nghiên cứu về ngôn ngữ hội thoại trong phỏng vấn có thể được mở rộng sang các lĩnh vực khác, chẳng hạn như phân tích so sánh ngôn ngữ phỏng vấn trên các loại hình báo chí khác nhau (báo in, báo điện tử, báo phát thanh, báo truyền hình), hoặc nghiên cứu tác động của phỏng vấn đến dư luận xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung của luận án gồm 4 chương: Chƣơng 1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu và cơ sở lí thuyết Chƣơng 2. Đặc điểm cấu trúc của cặp thoại trong hội thoại phỏng vấn Chƣơng 3. Đặc điểm chức năng của cặp thoại trong hội thoại phỏng vấn Chƣơng 4.

Chiến lƣợc phỏng vấn và sự vi phạm nguyên tắc lịch sự trong hội thoại phỏng vấn 12 (LUAN.nay) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) Chƣơng 1. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ THUYẾT 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu các vấn đề về hội thoại trên thế giới Nguồn gốc của phân tích hội thoại được tìm thấy đầu tiên trong tác phẩm của hai nhà nghiên cứu người Mĩ là Erving Goffman và Harold Garfinkel [dẫn theo 162; 403].

Nền tảng của lí thuyết này là những tư tưởng của bộ môn phương pháp luận dân tộc học trong nghiên cứu hội thoại (ethnomethodology) (xem thêm Garfinkel, 1967, Studies in Ethnomethodology) và quan điểm về trật tự tương tác của E. Theo đó, các thành viên trong xã hội xây dựng và nhận biết sự vật, sự việc, hành động cũng như thấu hiểu nhau phải dựa trên những yếu tố như phong tục, tập quán, tâm lí [149; 2]. Hai ông cũng chú trọng nghiên cứu các hành động nói thường ngày mà theo họ đã bị lãng quên, đặc biệt là nghiên cứu các trường hợp tương tác xã hội thông qua phát triển phân tích hội thoại bằng cách thiết lập mối quan hệ nhằm khảo sát trật tự trong cuộc sống (1959, 1963, 1967, 1969, 1971, 1981). Cuối những năm 60, đầu những năm 70, nhờ công trình của Harvey Sackd và các cộng sự của ông là Emmanuel A.

Schegloff, Gail Jefferson, phân tích hội thoại tách ra khỏi ngành xã hội học, trở thành một lĩnh vực độc lập với mục đích hướng đến nghiên cứu cấu trúc hoạt động của giao tiếp mà trước đây từng bị ảnh hưởng bởi một số ngành khoa học liên quan (Lerner, 2004). Phân tích hội thoại được rút ra từ nghiên cứu dân tộc học, quan tâm đến trật tự được tạo ra như thế nào trong tương tác xã hội, có phương pháp nghiên cứu thực nghiệm dựa trên phân tích vi mô (Clayman và Maynard, 1995). Từ những nghiên cứu đó cho đến nay, ngôn ngữ hội thoại, ngôn ngữ lời nói đã được nhiều nhà ngôn ngữ học quan tâm nghiên cứu: N. Grice là tác giả có những đóng góp lớn đối với việc nghiên cứu lí thuyết hội thoại hơn cả.

Trong tác phẩm Logic and conversation, ông đã nghiên cứu nguyên lí cộng tác hội thoại, tương tác hội thoại, lôgic với hội thoại cũng như phân chia các phương diện liên kết hội thoại.nay) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Gần đây các nhà nghiên cứu như Robin Wooffitt (2005) [172], David Liddicoat (2007) [149] đã xuất bản những công trình mang tính lí luận đại cương, trong đó đề cập cụ thể các khái niệm quan trọng của phân tích hội thoại như ngữ cảnh chuỗi, mở rộng và phân tích hội thoại, khoảng trống hội thoại… Bên cạnh đó, lí thuyết, phương pháp phân tích và phương pháp luận cơ bản của lí thuyết hội thoại về sau đã được mở rộng ứng dụng nghiên cứu trong các lĩnh vực khác nhau. Đó là các nghiên cứu trong lĩnh vực tương tác và ngữ pháp, nghiên cứu mối quan hệ giữa cấu trúc ngôn ngữ, tập quán ngôn ngữ, các tổ chức lượt lời và các trình tự trong sự tương tác hội thoại (Ochs et al, 1996; Selting và Couper-Kuhlen năm 2001; Ford et al., 2002; Couper-Kuhlen và Ford, 2004). Charles Goodwin nghiên cứu các đặc điểm tổ chức hành vi trong đối thoại tương tác - không chỉ là vai trò của ánh mắt, cử chỉ và vị trí cơ thể, mà còn sử dụng các công cụ và các đặc điểm hình thành khác (Goodwin, 2000; xem thêm các nghiên cứu tại nơi làm việc ở Heath và Luff, 2000).

Đối thoại trong sự hình thành có quy định, chuyên nghiệp cũng được nghiên cứu bằng cách mô tả nó hạn chế hoặc sửa đổi như thế nào so với tương tác hội thoại (Drew và Heritage, 1992). Các nghiên cứu trong lĩnh vực này thường tìm hiểu thể loại hoặc các loại hoạt động trong một lĩnh vực cụ thể, ví dụ, đối thoại tư pháp (Atkinson và Drew, 1979), các cuộc gọi khẩn cấp (Whalen và Zimmermann, 1990), các cuộc họp (Boden, 1994), cách nói tin tốt và xấu trong bối cảnh lâm sàng (Maynard, 2003) và tin đồn (Bergmann, 1993). Như vậy, có thể thấy trên thế giới, phân tích hội thoại đã thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà ngôn ngữ học. Tuy nhiên, các công trình chỉ mới đề cập đến phân tích hội thoại ở dạng đại cương, những công trình đi sâu vào nghiên cứu ứng dụng của phân tích hội thoại trong các lĩnh vực giao tiếp thông thường lại chưa đề cập đến một trong những dạng hội thoại đặc thù đó là phỏng vấn trên báo in.

Chính vì vậy, 14 (LUAN.nay) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) những lí thuyết trên cùng với những nghiên cứu về hội thoại của các tác giả khác đã đặt cơ sở cho chúng tôi đi sâu tìm hiểu đặc điểm ngôn ngữ hội thoại trong phỏng vấn. Tình hình nghiên cứu các vấn đề về hội thoại ở Việt Nam Ở Việt Nam, ngữ dụng học nói chung và lí thuyết hội thoại nói riêng xuất hiện khá muộn so với các chuyên ngành ngôn ngữ khác. Tuy nhiên, trong khoảng gần hai thập niên trở lại đây, các nhà nghiên cứu đã công bố những công trình có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến vấn đề hội thoại. Trước hết, có thể kể đến tác giả Đỗ Hữu Châu với hai công trình Đại cương Ngôn ngữ học (1993), (2002), Cơ sở ngữ dụng học (2003).

Ông được xem là một trong những người tiên phong trong việc giới thiệu một hướng tiếp cận mới, một hướng nghiên cứu mới vào Việt Nam – phân tích hội thoại trong sự hành chức của ngôn ngữ. Năm 1993, lần đầu tiên các vấn đề về lí thuyết hội thoại như cấu trúc hội thoại, các quy tắc hội thoại, thương lượng hội thoại, chức năng của các đơn vị hội thoại đã được Đỗ Hữu Châu trình bày trong cuốn Đại cương Ngôn ngữ học, Tập 2 [8]. Có thể coi đây là những công trình chuyên sâu về ngữ dụng học nói chung và hội thoại nói riêng ở Việt Nam. Mặt khác, hai công trình này cũng chính là những định hướng quan trọng giúp người đọc bước đầu tiếp cận một lĩnh vực nghiên cứu mới, khó nhưng cũng hứa hẹn nhiều điều thú vị.

Tiếp theo, trong cuốn Ngữ dụng học, tác giả Nguyễn Đức Dân (1998) [14] dành toàn bộ Chương III để giới thiệu về phương pháp nghiên cứu hội thoại, cấu trúc hội thoại, nguyên lí hội thoại và phép lịch sự. Năm 1999, tác giả Nguyễn Văn Khang đã tiếp cận hội thoại từ góc nhìn Ngôn ngữ học xã hội. Trong chương 8 [69], tác giả đi sâu vào ba vấn đề chủ yếu của hội thoại là: cấu trúc hội thoại, chiến lược hội thoại và phong cách hội thoại. Từ bình diện ngôn ngữ học xã hội, tác giả đã dành nhiều thời gian để phân biệt năng lực ngôn ngữ và năng lực giao tiếp, những cấu trúc quan trọng dùng để biểu đạt lịch sự trong giao tiếp ngôn ngữ.

Năm 2000, trong cuốn Dụng học Việt ngữ [26], tác giả Nguyễn Thiện Giáp đã trình bày những vấn đề của lí thuyết hội thoại và phép lịch sự trong giao tiếp bằng những dẫn chứng sinh động, cụ thể với cách viết ngắn gọn, sáng rõ. Nhiều vấn đề khác như cấu trúc hội thoại, lời ướm trong hội thoại, nguyên tắc hợp tác và hàm ý hội thoại, chiến lược giao tiếp trong hội thoại đã được ông trình bày và lí 15 (LUAN.nay) TIEU LUAN MOI download : [e-mail]) giải một cách khá thấu đáo. Đặc biệt, năm 1999, tác giả Đỗ Thị Kim Liên xuất bản cuốn Ngữ nghĩa lời hội thoại [77]. Nếu như các tác giả trước đây khi nghiên cứu ngôn ngữ hội thoại thường xem xét câu hỏi, câu đáp một cách riêng lẻ thì lần đầu tiên, tác giả đã quan tâm nghiên cứu sự tương tác giữa câu hỏi – câu đáp từ bình diện ngữ nghĩa.

Nếu các tác giả như Đỗ Hữu Châu, Nguyễn Đức Dân, Nguyễn Văn Khang trình bày các vấn đề và dẫn dụ được lấy từ nguyên mẫu lời nói thì tác giả Đỗ Thị Kim Liên đã sử dụng các cuộc thoại trong tác phẩm văn học viết để soi sáng các vấn đề của lí thuyết hội thoại. Năm 2005, tác giả Đỗ Thị Kim Liên tiếp tục công bố Giáo trình Ngữ dụng học [78]. Trong công trình này, những nội dung cập nhật của lí thuyết hội thoại tiếp tục được tác giả soi chiếu thông qua các tác phẩm văn học (văn xuôi và truyện thơ). Đây được xem như những nghiên cứu mở đường, đặt nền móng cho việc nghiên cứu ngôn ngữ hội thoại trong các tác phẩm văn học sau này.

Trên cơ sở tiếp thu, vận dụng lí thuyết hội thoại trên thế giới và trong nước, nhiều công trình trong nước đã đi sâu nghiên cứu cấu trúc hội thoại và các đơn vị hội thoại. Có thể kể ra đây các công trình như [19], [39], [42], [125], [131]… Năm 1994, trong luận văn Thạc sĩ Bước đầu tìm hiểu cấu trúc hội thoại [19], Nguyễn Thị Đan đã đưa ra một số mô hình cấu trúc của cuộc thoại trong phạm vi hội thoại đời thường. Tác giả Dương Thị Tuyết Hạnh (1999) [39] dựa trên ngữ liệu của truyện ngắn Việt Nam hiện đại đã xây dựng được mô hình cấu tạo của tham thoại với hạt nhân là hành vi chủ hướng và hành vi phụ thuộc. Tác giả Phạm Văn Thấu (2000) [131] lại đi sâu nghiên cứu cấu tạo của cặp thoại, các kiểu cấu trúc liên kết của cặp thoại bao gồm: liên kết phẳng, liên kết lồng, liên kết đối xứng và liên kết móc xích.

Tác giả Mai Xuân Huy trong Ngôn ngữ quảng cáo dưới ánh sáng của lí thuyết giao tiếp [64] đã dành một phần trong Chương 3 để bàn về cấu trúc hội thoại quảng cáo, cặp thoại trong hội thoại quảng cáo và sự liên kết của các cặp thoại. Ngoài 5 cấu trúc mà tác giả Phạm Văn Thấu đã đưa ra, Mai Xuân Huy còn bổ sung thêm kiểu liên kết đồng quy hay còn gọi là liên kết hướng tâm. Bên cạnh đó, lí thuyết hội thoại còn được quan tâm nghiên cứu dưới góc độ ứng dụng vào những phạm vi giao tiếp cụ thể như giao tiếp mua bán, giao tiếp đàm phán thương mại, hội thoại dạy học, hội thoại giữa tư vấn viên tổng đài và người gọi điện 16 (LUAN.nay) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.