So Sánh Ngữ Pháp và Ngữ Nghĩa Từ 'Được, Bị, Phải' Trong Tiếng Việt và '被 (bị)' Trong Tiếng Hán

Luận văn thạc sĩ phân tích ngữ pháp, ngữ nghĩa từ được, bị, phải trong tiếng Việt và từ bị trong tiếng Hán, mang lại cái nhìn sâu sắc về ngôn ngữ.

• Tác giả: Lý Tư Nghi (Li Sining)
• Người hướng dẫn: GS. Vũ Đức Nghiệu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: So Sánh Ngữ Pháp và Ngữ Nghĩa Từ 'Được, Bị, Phải' Trong Tiếng Việt và '被 (bị)' Trong Tiếng Hán
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Được Bị Phải 被 So Sánh Ngữ Pháp

Bài viết này tập trung vào việc so sánh ngữ pháp và ngữ nghĩa của các từ 'được', 'bị', 'phải' trong tiếng Việt và từ '被' (bèi) trong tiếng Hán. Đây là những từ quan trọng thể hiện ý nghĩa bị động, chịu tác động trong câu. Mục tiêu là làm rõ sự tương đồng và khác biệt giữa chúng, giúp người học sử dụng chính xác và hiệu quả hơn. Sự hiểu biết sâu sắc về cách sử dụng các từ này sẽ giúp tránh nhầm lẫn và nâng cao khả năng diễn đạt trong cả hai ngôn ngữ. Sự khác biệt văn hóa cũng ảnh hưởng đến cách sử dụng và sắc thái biểu cảm của các từ này.

1.1. Khái niệm Ngữ pháp Ngữ nghĩa của Được Bị Phải

Trong ngữ pháp tiếng Việt, 'được', 'bị', và 'phải' có thể đóng vai trò là động từ, trợ động từ hoặc trạng từ, tùy thuộc vào ngữ cảnh cụ thể. Về mặt ngữ nghĩa, chúng thể hiện các sắc thái khác nhau của sự bị động, từ chấp nhận ('được') đến không mong muốn ('bị') và sự bắt buộc ('phải'). Ngữ cảnh sử dụng đóng vai trò then chốt trong việc xác định ý nghĩa chính xác của từng từ.

1.2. Giới thiệu về 被 bèi và Cấu trúc Bị động trong Hán ngữ

Trong tiếng Hán, '被' (bèi) là một giới từ quan trọng, thường được sử dụng để cấu thành câu bị động. Nó biểu thị rằng chủ thể của câu là đối tượng chịu sự tác động của hành động. Tuy nhiên, phạm vi sử dụng và sắc thái biểu cảm của '被' (bèi) có những điểm khác biệt so với các từ tương ứng trong tiếng Việt. Ví dụ, trong một số trường hợp, '被' (bèi) mang nghĩa tiêu cực, tương tự như 'bị' trong tiếng Việt.

II. Vấn Đề Thường Gặp Khi So Sánh Được Bị Phải 被

Một trong những thách thức lớn nhất khi so sánh các từ này là sự khác biệt về sắc thái biểu cảm. 'Được', 'bị', 'phải' trong tiếng Việt mang nhiều sắc thái khác nhau, từ tích cực đến tiêu cực hoặc trung tính, trong khi '被' (bèi) trong tiếng Hán thường mang nghĩa tiêu cực hơn. Hơn nữa, sự đa dạng trong cấu trúc câu và ngữ cảnh sử dụng cũng gây khó khăn cho người học, đặc biệt là khi dịch từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Ý nghĩa của 'được', 'bị', 'phải' còn phụ thuộc vào văn hóa Việt Nam.

2.1. Sự khác biệt về Sắc thái Biểu cảm và Tình thái Đánh giá

Trong khi 'bị' thường mang ý nghĩa tiêu cực rõ ràng, 'được' có thể mang ý nghĩa tích cực hoặc trung tính, tùy thuộc vào ngữ cảnh. 'Phải' thường biểu thị sự bắt buộc, không hẳn là tích cực hay tiêu cực. Ngược lại, '被' (bèi) thường gắn liền với những sự việc không mong muốn, mặc dù trong một số trường hợp, ý nghĩa này có thể được làm giảm nhẹ. Sự khác biệt này đòi hỏi người học phải nhạy bén trong việc lựa chọn từ ngữ phù hợp.

2.2. Thách thức trong Dịch Thuật và Ngữ Cảnh Sử Dụng

Việc dịch chính xác các câu chứa 'được', 'bị', 'phải' và '被' (bèi) đòi hỏi người dịch phải hiểu sâu sắc cả ngữ pháp và ngữ nghĩa của cả hai ngôn ngữ. Đôi khi, việc dịch trực tiếp có thể dẫn đến những hiểu lầm hoặc diễn đạt không tự nhiên. Quan trọng là phải nắm bắt được ý nghĩa cốt lõi của câu và lựa chọn từ ngữ phù hợp với ngữ cảnh văn hóa.

III. Phân Tích Ngữ Pháp Chi Tiết Được Bị Phải và 被

Phần này sẽ đi sâu vào phân tích ngữ pháp của 'được', 'bị', 'phải' trong tiếng Việt và '被' (bèi) trong tiếng Hán, tập trung vào vị trí của chúng trong câu, chức năng ngữ pháp và mối quan hệ với các thành phần khác. Cụ thể, chúng ta sẽ xem xét cách chúng kết hợp với danh từ, động từ và mệnh đề, cũng như vai trò của chúng trong việc tạo thành cấu trúc câu bị động.

3.1. Vị trí và Chức năng Ngữ pháp của Được trong câu

Trong tiếng Việt, 'được' có thể đứng trước hoặc sau động từ, mang những ý nghĩa khác nhau. Khi đứng trước động từ, nó thường biểu thị khả năng hoặc sự cho phép. Khi đứng sau động từ, nó thường biểu thị kết quả hoặc sự hoàn thành. Cách sử dụng 'được' còn liên quan đến động từ năng nguyện.

3.2. Vị trí và Chức năng Ngữ pháp của Bị và Phải trong câu

'Bị' và 'phải' thường đứng trước động từ, biểu thị sự tác động từ bên ngoài. 'Bị' thường mang ý nghĩa tiêu cực, trong khi 'phải' biểu thị sự bắt buộc hoặc cần thiết. Cả hai từ này đều có vai trò quan trọng trong việc xây dựng cấu trúc câu bị động.

3.3. Vị trí và Chức năng Ngữ pháp của 被 bèi trong câu

Trong tiếng Hán, '被' (bèi) luôn đứng trước động từ, biểu thị rằng chủ thể của câu là đối tượng chịu sự tác động của hành động. Nó là thành phần không thể thiếu trong câu bị động. '被 động câu' là cấu trúc quan trọng trong Hán ngữ, thể hiện sự chịu đựng hoặc tác động.

IV. So Sánh Ngữ Nghĩa Ý Nghĩa và Sắc Thái Của Được Bị Phải và 被

Phần này tập trung vào việc so sánh ngữ nghĩa của 'được', 'bị', 'phải' trong tiếng Việt và '被' (bèi) trong tiếng Hán. Chúng ta sẽ khám phá các sắc thái ý nghĩa khác nhau mà mỗi từ mang lại, cũng như sự tương đồng và khác biệt trong cách chúng biểu thị sự bị động, sự chấp nhận, sự bắt buộc và những cảm xúc liên quan. Việc phân tích ý nghĩa của 'được', ý nghĩa của 'bị', ý nghĩa của 'phải' trong các ngữ cảnh khác nhau là rất quan trọng.

4.1. Ý nghĩa Tiếp thụ và Khả năng của Được và các Tương đương

'Được' trong tiếng Việt có thể biểu thị sự tiếp nhận một điều gì đó tích cực hoặc khả năng thực hiện một hành động. Tương ứng trong tiếng Hán có thể là các cấu trúc khác nhau tùy thuộc vào sắc thái ý nghĩa cụ thể. '得' (dé) cũng có thể được sử dụng trong một số trường hợp.

4.2. Ý nghĩa Tiêu cực và Sự Không Mong Muốn của Bị và 被 bèi

Cả 'bị' trong tiếng Việt và '被' (bèi) trong tiếng Hán đều thường mang ý nghĩa tiêu cực, biểu thị sự tác động không mong muốn. Tuy nhiên, mức độ tiêu cực và phạm vi sử dụng có thể khác nhau. Cần chú ý đến sắc thái biểu cảm khi dịch.

4.3. Ý nghĩa Bắt buộc và Cần thiết của Phải và các Biểu đạt Tương đương

'Phải' trong tiếng Việt biểu thị sự bắt buộc, cần thiết hoặc trách nhiệm. Trong tiếng Hán, có nhiều cách để diễn đạt ý nghĩa này, tùy thuộc vào mức độ và tính chất của sự bắt buộc. Ví dụ, có thể dùng các động từ năng nguyện khác nhau.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Cách Sử Dụng Được Bị Phải 被 Hiệu Quả

Phần này sẽ cung cấp các ví dụ cụ thể và hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng 'được', 'bị', 'phải' trong tiếng Việt và '被' (bèi) trong tiếng Hán một cách chính xác và hiệu quả. Chúng ta sẽ xem xét các tình huống giao tiếp khác nhau, từ văn nói đến văn viết, và đưa ra những lời khuyên hữu ích để tránh những lỗi thường gặp. Ứng dụng của 'được', 'bị', 'phải' trong văn nói và ứng dụng của 'được', 'bị', 'phải' trong văn viết sẽ được phân tích.

5.1. Ví dụ và Phân tích về Cách Dùng Được trong Tiếng Việt

Ví dụ: 'Tôi được khen' (nhận được lời khen), 'Tôi được đi chơi' (có cơ hội đi chơi). Phân tích: 'Được' thể hiện sự chấp nhận, may mắn hoặc khả năng. Cách sử dụng 'được' trong tiếng Việt rất đa dạng.

5.2. Ví dụ và Phân tích về Cách Dùng Bị và Phải trong Tiếng Việt

Ví dụ: 'Tôi bị phạt' (chịu sự trừng phạt), 'Tôi phải làm bài tập' (có trách nhiệm làm bài tập). Phân tích: 'Bị' thể hiện sự tác động tiêu cực, 'phải' thể hiện sự bắt buộc. Cách sử dụng 'bị' trong tiếng Việt và 'phải' trong tiếng Việt cần chú ý ngữ cảnh.

5.3. Ví dụ và Phân tích về Cách Dùng 被 bèi trong Tiếng Hán

Ví dụ: '我 被 批评了' (Wǒ bèi pīpíng le - Tôi bị phê bình). Phân tích: '被' (bèi) thể hiện sự tác động tiêu cực. '被 động câu' trong tiếng Hán là cấu trúc phổ biến.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai về Được Bị Phải và 被

Nghiên cứu này đã trình bày một so sánh chi tiết về ngữ pháp và ngữ nghĩa của 'được', 'bị', 'phải' trong tiếng Việt và '被' (bèi) trong tiếng Hán. Kết quả cho thấy có những điểm tương đồng và khác biệt quan trọng giữa các từ này, đòi hỏi người học phải nắm vững để sử dụng chính xác và hiệu quả. Trong tương lai, có thể mở rộng nghiên cứu này sang các khía cạnh khác, chẳng hạn như phân tích sắc thái biểu cảm trong các ngữ cảnh văn hóa cụ thể. So sánh 'được' và '被', so sánh 'bị' và '被' sẽ tiếp tục là chủ đề quan trọng.

6.1. Tóm tắt các Điểm Tương đồng và Khác biệt Chính

Các điểm tương đồng bao gồm việc các từ này đều được sử dụng để biểu thị sự bị động. Các điểm khác biệt bao gồm sắc thái biểu cảm, phạm vi sử dụng và vị trí trong câu. Sự khác biệt giữa 'được', 'bị', 'phải' là rất lớn.

6.2. Đề xuất cho Nghiên cứu Tiếp theo và Ứng dụng trong Dạy học

Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc xây dựng các bài tập và tài liệu học tập giúp người học nắm vững cách sử dụng các từ này. Ngoài ra, việc nghiên cứu sâu hơn về ngữ cảnh sử dụng cũng rất quan trọng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận. Phân tích tổng quan về tình hình nghiên cứu: nghĩa bị động, phương tiện biểu hiện nghĩa bị động, cấu trúc bị động, câu bị động v. Chương 2: So sánh từ Được trong tiếng Việt với các tương đương: từ 被 (bị), từ 得 (đắc) trong tiếng Hán. Thảo luận và so sánh được của tiếng Việt (biểu thị ý nghĩa bị động với tình thái đánh giá “may mắn/ phù hợp với mong muốn, yêu cầu”) với phương tiện biểu thị tương đương trong tiếng Hán.

Chương 3: So Sánh từ bị/phải trong tiếng Việt với từ 被 (bị) trong tiếng Hán. Thảo luận và so sánh bị, phải của tiếng Việt (biểu thị ý nghĩa bị động với tình thái đánh giá “không may mắn/ không phù hợp với mong muốn, yêu cầu”) với phương tiện biểu thị tương đương trong tiếng Hán.Han TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN Trong tiếng Việt có ba từ: được, bị, phải thể hiện ý nghĩa bị động (Passive meaning). Tiếng Hán (Trung) có từ 被 (bị) và từ 让 (nhượng), từ 叫 (khiếu), từ 给 (cấp) để biểu hiện nghĩa này. Như vậy, cũng như trong các ngôn ngữ khác, tiếng Việt và tiếng Hán có ý nghĩa bị động và phương tiện ngôn ngữ để thể hiện ý nghĩa bị động.

Tuy nhiên, cách thức và phương tiện thể hiện ý nghĩa bị động trong mỗi loại hình ngôn ngữ có những khác biệt. Các ngôn ngữ biến hình, thể hiện ý nghĩa bị động bằng các dạng bị động của động từ (tức là từ biến đổi hình thái để thể hiện nghĩa bị động. Ví dụ: tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp v.) Các ngôn ngữ đơn lập như tiếng Hán, tiếng Việt thể hiện ý nghĩa bị động bằng phương tiện từ vựng chứ không thể hiện bằng dạng bị động của động từ (tức là bằng sự biến đổi hình thái của từ). Ví dụ: (1) Con chuột bị anh ta đánh chết rồi.

老鼠被他打死了。(Lão thử bị tha đả tử liễu.) Các nhà nghiên cứu Hán ngữ học và Việt ngữ học đã nghiên cứu các vấn đề về ý nghĩa bị động, cách thể hiện ý nghĩa bị động trong tiếng Hán, tiếng Việt, ít nhiều so sánh với các vấn đề hữu quan trong ngôn ngữ Ấn Âu; nhưng so sánh Hán – Việt, hoặc Việt – Hán thì còn rất ít.Han TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tiếng Việt và tiếng Hán có quan hệ tiếp xúc rất lâu đời và rất sâu sắc. Từ bị và được là hai từ Hán Việt. Cả được, bị, phải trong tiếng Việt lẫn 被 (bị) trong tiếng Hán đều liên quan đến ý nghĩa bị động và phạm trù bị động trong ngữ pháp, cho nên việc nghiên cứu nhóm từ này có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng đối với việc dạy và học tiếng Hán và tiếng Việt. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.

Tình hình nghiên cứu ý nghĩa bị động của được/bị/phải trong tiếng Việt Trong nghiên cứu ngữ pháp tiếng Việt, có hai vấn đề quan trọng liên quan đến nhau là ý nghĩa bị động – cấu trúc bị động và ý nghĩa của nhóm từ mang ý nghĩa tình thái – bị động (bị, được, phải). Ý nghĩa bị động, cách thể hiện ý nghĩa bị động và cấu trúc bị động đã được chú ý từ lâu, và các nhà nghiên cứu đã có những quan điểm không giống nhau, có quan điểm cho rằng, tiếng Việt không có cấu trúc bị động, có quan điểm lại cho rằng tiếng Việt có cấu trúc bị động. Việc phân tích miêu tả ý nghĩa bị động trong tiếng Việt thường không thực hiện riêng biệt mà thường gắn với nhóm từ mang ý nghĩa bị động điển hình được/ bị/ phải và cũng thường chỉ phân tích trong các miêu tả về ngữ pháp khi bàn luận về ý nghĩa bị động, cấu trúc ngữ pháp bị động, câu bị động. Diệp Quang Ban và Nguyễn Thị Thuận công bố bài Lại bàn về vấn đề câu bị động trong tiếng Việt (Tạp chí Ngôn ngữ, số 7 – 2000) đã xử lý một cách khá đầy đủ về mặt câu bị động.

Năm 2004, Nguyễn Hồng Cổn và Bùi 10 (LUAN.Han TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Thị Diên công bố bài Dạng bị động và vấn đề câu bị động trong tiếng Việt (Tạp chí Ngôn ngữ, số 7 và 8 - 2004) miêu tả một cách rõ ràng về dạng bị động và cấu trúc ngữ pháp bị động trong tiếng Việt. Trừ các sách ngữ pháp thảo luận về nội dung của vấn đề này, những nghiên cứu kỹ về ý nghĩa bị động của nhóm ba từ được/ bị/ phải đáng kể nhất phải kể đến các bài của Nguyễn Tài Cẩn, Vũ Thế Thạch, Vũ Đức Nghiệu. Trước hết, Nguyễn Tài Cẩn năm 1978 công bố bài Quá trình hình thành thế đối lập giữa ba từ được, bị, phải (Ngôn ngữ số 2 - 1978, tr. Vũ Thế Thạch công bố bài Ý nghĩa và chức năng của các từ được, bị, phải trong tiếng Việt hiện đại trên (Ngôn ngữ số 1 - 1988, tr.

Năm 1998, 2002, Vũ Đức Nghiệu trong những nghiên cứu đối chiếu Khmer - Việt đã cố gắng miêu tả, phân tích và đối chiếu ngữ nghĩa, ngữ pháp của các từ được, bị, phải với từ ban, trâw. (So sánh ý nghĩa thụ động, tình thái của hai từ "phải" và "t'râw" trong tiếng Việt và tiếng Khmer hiện nay. Tạp chí Khoa học Xã hội, Đại học Quốc gia Hà Nội, S. So sánh ngữ nghĩa, ngữ pháp của “được”, “bị”, “phải” trong tiếng Việt với “ban”, “t’râw” trong tiếng Khmer.) Các công trình trên đây tập trung nghiên cứu vấn đề nguồn gốc của nhóm từ, quá trình hình thành thế đối lập trong nội bộ của nhóm và đặc biệt là phân tích, miêu tả khá chi tiết tổ chức ngữ nghĩa, chức năng ngữ pháp, giá trị và chức năng ngữ dụng của các từ trong nhóm này.

Đó là những nghiên cứu 11 (LUAN.Han TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tốt mà khi đề cập đến những nội dung có liên quan không thể không nhắc đến. Đối với việc nghiên cứu cách thể hiện ý nghĩa bị động, cấu trúc bị động và câu bị động trong tiếng Việt, không phải là không có những phức tạp. Một số nhà nghiên cứu cho rằng tiếng Việt là một ngôn ngữ thuộc loại hình đơn lập, phân tích tính, cho nên không tồn tại câu bị động như các ngôn ngữ biến hình; và tiếng Việt là một ngôn ngữ thiên chủ đề chứ không phải là thiên chủ ngữ. Họ cho rằng trong các ngôn ngữ thiên chủ đề thì không thể xuất hiện bị động bởi bị động là đặc trưng của các ngôn ngữ thiên chủ ngữ.

(Nguyễn Hồng Cổn, Bùi Thị Diên, 2004) Mặt khác, những nhà nghiên cứu ủng hộ quan điểm này cũng cho rằng các động từ bị và được là những động từ ngoại động, nên không thể coi chúng là dấu hiệu ngữ pháp biểu hiện quan hệ bị động. Nguyễn Kim Thản (1977) cho rằng các động từ bị, được là những động từ độc lập đóng vai trò chính trong bộ phận vị ngữ của câu chứ không phải là hư từ biểu thị dạng bị động của động từ. Quan điểm này được Nguyễn Minh Thuyết (1998) đồng tình ủng hộ. Tuy nhiên, dù không thừa nhận tiếng Việt có dạng bị động nhưng tác giả này đều cho rằng trong tiếng Việt có cách biểu đạt ý nghĩa bị động riêng, đó là cách biểu hiện bằng cấu trúc cú pháp và phương tiện từ vựng.

(Nguyễn Hồng Cổn, Bùi Thị Diên, 2004) Ngược lại, một số nhà nghiên cứu khác cho rằng, trong tiếng Việt có cấu trúc bị động và câu bị động. Nguyễn Phú Phong (1976) thừa nhận “bị động” là một 12 (LUAN.Han TIEU LUAN MOI download : [e-mail] phạm trù ngữ pháp tách biệt trong tiếng Việt. Ông cũng cho rằng được, và bị là hai trợ từ bị động. Hoàng Trọng Phiến (1980) quan niệm: “Trong tiếng Việt phương thức đối lập bị động và chủ động không phải bằng con đường ngữ pháp thuần túy mà bằng con đường từ vựng – ngữ pháp”.

Diệp Quang Ban và Nguyễn Thị Thuận (2000) cũng bênh vực cho sự tồn tại của câu bị động trong tiếng Việt. Theo hai tác giả, dạng (thái) bị động trong tiếng Việt không phải là dạng của động từ mà là dạng của một kiến trúc riêng với những đặc trưng ngữ pháp và ngữ nghĩa xác định. (Nguyễn Hồng Cổn, Bùi Thị Diên, 2004) Như vậy, thực tế là có nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề bị động, cấu trúc bị động trong tiếng Việt. Ngay trong số những tác giả thừa nhận tiếng Việt có cấu trúc bị động thì tiêu chí nhận diện mà họ đưa ra cũng khác nhau.

Chúng tôi cho rằng, cũng như các ngôn ngữ khác, ý nghĩa bị động gắn với câu bị động trong Tiếng Việt được coi là quan hệ cải biến với các câu chủ động tương ứng, mặc dù không phải câu chủ động nào cũng chuyển được thành câu bị động. Dĩ nhiên các phép cải biến cú pháp đó phải thỏa mãn các điều kiện về nghĩa học và dụng học của câu bị động. Từ cách nhìn đó, chúng tôi cho rằng mặc dù trong tiếng Việt không tồn tại dạng bị động với tư cách là một phạm trù hình thái học thuần túy nhưng ý nghĩa bị động với tư cách là một loại ý nghĩa ngữ pháp vẫn được biểu hiện bằng các phương tiện ngữ pháp nhất định là hư từ và trật tự từ. Vì vậy tiếng Việt vẫn có cấu trúc bị động và câu bị động.Han TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Tình hình nghiên cứu ý nghĩa bị động trong tiếng Hán Tiếng Hán là thuộc hệ ngôn ngữ Hán – Tạng, cũng là ngôn ngữ đơn lập, không có biến đổi hình thái. Tiếng Hán cũng có cách diễn đạt ý nghĩa bị động bằng phương thức ngữ pháp hư từ và trật tự từ. Tiếng Hán có “hình thức bị động”, nhưng động từ tiếng Hán không có dạng bị động. Cách diễn đạt ý nghĩa bị động trong tiếng Hán hiện đại đã được các học giả nghiên cứu từ lâu.

Các công trình nghiên cứu về vấn đề bị động phần lớn là về mặt câu bị động. Là vì từ xưa đến nay, cách biểu đạt ý nghĩa bị động trong tiếng Hán đã trải qua nhiều thay đổi. Cách dùng từ “被 (bị)” với ý nghĩa bị động xuất hiện cách nay chưa lâu, sau khi cấu trúc này xuất hiện, các cấu trúc khác biểu thị ý nghĩa bị động dần dần mất hẳn. Cách diễn đạt ý nghĩa bị động trong tiếng Hán có thể chia thành hai loại: một là có tiêu chí hình thức diễn đạt đặc thù, một loại khác là không có tiêu chí hình thức diễn đạt đặc thù.

Cách diễn đạt ý nghĩa bị động bằng phương thức đặc thù là cách được thực hiện bằng cách dùng những giới từ như 被 (bị), 让 (nhượng), 叫 (khiếu), 给 (cấp).