Mở đầu buổi giao lưu, truyền thống của người Việt là xin chữ, hỏi thăm nhà cửa, ruộng vườn. Cũng là để thúc đẩy không khí, miếng trầu truyền thống này là đầu câu chuyện. Thời gian trôi qua, chức năng “mở màn” của “miếng trầu” đã được thay thế bằng một tách trà, một điếu thuốc… 5 Người Việt có hệ thống nghi thức lời nói rất phong phú.Trước hết, đó là sự phong phú của hệ thống xưng hô: trong khi các ngôn ngữ phương Tây và Trung Hoa chỉ sử dụng các đại từ nhân xưng thì tiếng Việt còn sử dụng một số lượng lớn các danh từ chỉ quan hệ họ hàng để xưng hô, và những danh từ thân tộc này có xu hướng lấn át các đại từ nhân xưng. Hệ thống xưng hô này có các đặc điểm: Thứ nhất, có tính chất thân mật hóa (trọng tình cảm), coi mọi người trong cộng đồng như bà con họ hàng trong một gia đình.
Thứ hai, có tính chất cộng đồng hóa cao – trong hệ thống này không có những từ xưng hô chung mà phụ thuộc vào tuổi tác, địa vị xã hội, thời gian, không gian giao tiếp cụ thể: chú khi ni, mi khi khác. Cùng là hai người, cách xưng hô có khi thể hiện được hai quan hệ khác nhau: chú-con, ông-con, bác-em, anh-tôi… Lối gọi nhau bằng tên con, tên cháu, tên chồng; bằng thứ tự sinh (Cả, Hai, Ba, Tư…).Thứ ba, thể hiện là chị. Việc tôn trọng, đề cao nhau dẫn đến tục kiêng tên riêng: xưa kia chỉ gọi đến tên riêng khi chửi nhau; đặt tên con cần nhất là không được trùng tên của những người bề trên trong gia đình, gia tộc cũng như ngoài xã hội. Vì vậy mà tính tôn ti kỹ lưỡng: người Việt Nam xưng và hô theo nguyên tắc xưng khiêm hô tôn (gọi mình thì khiêm nhường, còn gọi đối tượng giao tiếp thì tôn kính).
Cùng một cặp giao tiếp, nhưng có khi cả hai cùng xưng là em và cùng gọi nhau người Việt Nam trước đây có tục nhập gia vấn húy (vào nhà ai phải hỏi tên chủ nhà để khi nói nếu có động đến từ đó thì phải nói chệch đi). Văn hóa thể hiện cảm xúc xin lỗi, cảm ơn Khác với văn hóa cảm ơn và xin lỗi ở phương Tây,người phương Đông chúng ta không đặt nặng lời nói cảm ơn và xin lỗi đặc biệt là người Việt có một lỗ hổng rất lớn: Không phải lúc nào ta cũng có thể hành động để thay lời cảm ơn và xin lỗi. Cũng không phải ai cũng đủ điều kiện, cơ hội và dũng cảm để hành động. Và khi không hành động được mà cũng không nói thì người khác không thể hiểu.
Nhiều mâu thuẫn nảy sinh chỉ vì không hiểu bụng nhau nghĩ gì khi thiếu vắng lời nói. Chính vì lẽ đó chúng ta nên học cách nói lời cảm ơn và xin lỗi ngay từ những việc nhỏ nhặt hàng ngày. Người ta thường nói “gia đình là tế bào của xã hội” mọi gia đình tốt thì xã hội sẽ tốt. Chính vì thế chúng ta nên rèn cách nói cảm ơn, xin lỗi từ ngay trong chính mái ấm của mỗi người.
Trong gia đình, mọi người nên cảm ơn nhau vì những điều đã làm: chồng cảm ơn vợ vì đã luôn quan tâm, chăm sóc cho mình; con cái cảm ơn cha mẹ vì đã luôn dạy bảo, che chở, luôn cho con được cuộc sống tốt nhất. Song hành với lời cảm ơn là lời xin lỗi. Để một người nói lời cảm ơn đã khó nhưng nói lời xin lỗi lại khó gấp 10 lần. Do đó lời xin lỗi cũng cần phải được rèn luyện từ bé từ lúc bập bẹ nói và phải được trau dồi liên tục.
Điều đó có nghĩa ba mẹ cũng phải học để ý thức về sự làm gương cho con. Bởi trẻ con sẽ bắt chước người lớn trong lời nói và hành động. Ta không thể bắt trẻ có được ý thức biết ơn và hối lỗi thật lòng khi ta không thật lòng trong câu nói cảm ơn và xin lỗi. Khi trong chính gia đình mà chúng ta có thể nói lời cảm ơn, xin lỗi một cách dễ dàng thì ra ngoài xã hội lời đó cũng dễ phát ra hơn.
Chúng ta có thể mở lời cảm ơn tới đúng người, nói lời xin lỗi đúng lúc, đúng chỗ. Dần dần chính những lời cảm ơn, xin lỗi của những người văn minh sẽ tạo ra môt xã hội giao tiếp văn minh hơn. Cách cư xử nơi công cộng Ở các nước phát triển trên thế giới, việc ứng xử văn hóa nơi công cộng luôn được xem là một hành vi văn minh, biểu thị sự hiểu biết và ý thức trách nhiệm của người dân đối với cộng đồng. Vì thế, chính quyền các nước này luôn chú trọng việc tuyên truyền, giáo dục và khuyến khích người dân thực hiện lối sống văn minh, hiện đại.
Đó cũng là việc thể hiện sự phát triển và quảng bá hình ảnh đẹp của quốc gia, dân tộc ra thế giới. Ở nước ta cũng vậy,việc ứng xử trong văn hóa công cộng luôn được các cấp chính quyền quan tâm đến bằng hàng loạt các phong trào và nêu gương những người, những hành động tốt để khuyến khích mọi người làm theo. Thế nhưng khi nhìn vào thực tế, chúng ta vẫn thấy trong xã hội tồn tại một bộ phận không nhỏ người dân, nhất là trong giới trẻ có những hành xử thiếu văn hóa ở nơi công cộng. Ta có thể kể đến những hành động chen lấn, xô đẩy nhau và những câu nói tục, chửi thề khi vào xem các lễ hội, các trận bóng đá hay ở các khu chợ đông; rồi những hành vi phóng nhanh, vượt ẩu khi tham gia giao thông; xả rác bừa bãi ra đường, kênh rạch, vẽ bậy lên tường đánh, chửi nhau hay nô đùa chỗ đông người; không nhường nhịn, giúp đỡ người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai trên các phương tiện giao thông công cộng.
Những hành vi này không chỉ gây bức xúc, khó chịu, thậm chí gây thiệt hại cho người khác mà còn làm xấu đi hình ảnh của quê hương, đất nước với những người xung quanh và bạn bè quốc tế. Ứng xử văn hóa nơi công cộng không chỉ giúp xã hội ngày càng văn minh, hiện đại và tốt đẹp hơn mà còn góp phần hình thành những nhân cách đẹp và hoàn thiện, phát triển của mỗi người. Trong giai đoạn hiện nay, việc ứng xử văn hóa nơi công cộng, cũng là sự chung sức của người dân để đất nước vững bước đi trên con đường hội nhập và phát triển, cũng như quảng bá hình ảnh đẹp của xã hội, con người Việt Nam ra thế giới. VĂN HÓA GIAO TIẾP PHƯƠNG TÂY 1.
Văn hóa giao tiếp phương Tây nói chung Nhắc tới phương Tây, chúng ta sẽ nghĩ tới đây là nơi của sự tự do, sự phóng khoáng, cái tôi đặt lên hàng đầu từ phong cách sống của con người hay ngay cả trong giao tiếp cũng vậy. Phương Tây, họ thường giao tiếp thoải mái, khi nói họ thường nhìn vào mắt nhau để thể hiện sự bình đẳng, họ thẳng thắn đi vào vấn đề với câu nói, nhậm xét của mình. Một số nét đặc trưng trong giao tiếp của người phương tây 2. Chào hỏi và làm quen Ở Mỹ, hôn má chính là nét văn hóa giao tiếp đặc trưng của họ.
Mỗi khi gặp mặt, chia tay, cảm ơn khi được tặng quà, họ thường trao nhau những cái ôm và hôn nhẹ ở má để thể hiện sự chào đón, tạm biệt cũng như sự biết ơn của mình đối với những người trong gia đình hay bạn bè thân thiết. Còn đối với đồng nghiệp bình thường ở nơi làm việc hay đối tác làm ăn thì 1 cái bắt tay được coi là lịch sự. Trong từng trường hợp, từng đối tượng khác nhau thì họ sẽ linh hoạt trong việc thể hiện sự chào hỏi với đối phương. Nhưng điều mà chúng ta có thể đều cảm nhận được là khi bắt đầu các mối quan hệ mới, tư duy của người Mỹ khá thoáng và bạo dạn, cởi mở, hòa đồng và vui vẻ.
Đây cũng là điều khiến chúng ta ấn tượng khi lần đầu làm quen với người Mỹ. Người Mỹ thường giới thiệu bản thân bằng tên và họ: “Hello! I’m Donald Trump” hoặc nếu như không cần trang trọng và ở mức độ thân thiết, họ thường chỉ giới thiệu tên: “Hi! I’m Donald”. Đối với khách hàng trong kinh doanh hoặc những trường hợp trang trọng thì người Mỹ thường gọi đối phương bằng danh và họ: “ Mr/Ms Trump”. Phong cách sống và giao tiếp Từ xa xưa khi trái đất bắt đầu có sự sống của loài người, khác với người phương Đông có nguồn gốc từ Ấn Độ và Trung Hoa cổ đại, có nguồn gốc văn hóa nông nghiệp thì người phương Tây nói chung hay người Mỹ nói riêng, họ lại có nguồn gốc từ Hi lạp và La mã cổ đại, thuộc cội nguồn văn hóa du mục và thương nghiệp.
Chính vì lối sống đó đã theo họ từ thưở sơ khai đến khi xã hội phát triển nên người Mỹ luôn đề cao những gì thuộc về bản thân của mình, về khả năng cá nhân, cá tính riêng, cái “tôi” của bản thân là điều mà họ luôn quan tâm và bảo vệ, phong cách sống của họ bao gồm trong 2 từ: tự do và độc lập. Trong giao tiếp, họ thường xem trọng cái tôi của bản thân và thể hiện sự tự tin của chính mình. Điều này được thể hiện rõ nhất khi người Mỹ thể hiện quan điểm của mình trong 1 vấn đề nào đó, họ sẵn sàng đứng lên tranh luận với những ý kiến trái ngược với suy nghĩ của mình. Người Mỹ, họ sống theo chủ nghĩa cá nhân: coi cá nhân là quan trọng và là hạt nhân cơ bản bản của xã hội, mục tiêu của toàn thể phải gắn liền với mục tiêu cá nhân.
Từ khi còn nhỏ, những đứa trẻ đã được cha mẹ, người thân trong gia đình dạy cho cách sống tự do, độc lập, thẳng thắn, không chỉ trong suy nghĩ mà còn cả trong hành động. Vì thế, khi phải trình bày 1 vấn đề, người Mỹ luôn vào thẳng vấn đề , nói 1 cách thẳng thắn, rõ ràng, không ngần ngại, nêu rõ nhu cầu 8 của mình. Điều này cũng được áp dụng trong những thương vụ làm ăn, luôn luôn quan tâm đến mức lợi nhuận mà thương vụ sẽ đem lại cũng như phần trăm hoa hồng nhận được sau thương vụ đó. Trong thói quen xem xét của người Mỹ, thế giới chỉ có thể là đen hoặc trắng chứ không chấp nhận 1 thế giới trắng-đen lẫn lộn.
Điều đó ký giải tại sạo người Mỹ luôn có lối tư duy “duy lý” chứ không phải “duy tình”.
