Nghiên cứu về Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt (TSLT/TTL) ở người cao tuổi

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ và kết quả phẫu thuật nội soi tăng sản lành tính tuyến tiền liệt tại Thái Bình, cung cấp thông tin hữu ích cho y học.

• Trường học: Trường Đại Học Y Dược
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Tăng Sản Lành Tính Tuyến Tiền Liệt Ở Người Cao Tuổi
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giải phẫu tuyến tiền liệt

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt ở người cao tuổi

Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt (TSLT) là một tình trạng phổ biến ở nam giới cao tuổi. Bệnh này thường xảy ra khi tuyến tiền liệt mở rộng, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu cho người bệnh. Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc TSLT tăng theo độ tuổi, đặc biệt là ở những người từ 50 tuổi trở lên. Việc hiểu rõ về TSLT là rất quan trọng để có thể phát hiện và điều trị kịp thời.

1.1. Định nghĩa và triệu chứng của TSLT

Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt (TSLT) là sự phì đại không ác tính của tuyến tiền liệt. Triệu chứng thường gặp bao gồm tiểu khó, tiểu nhiều lần, và cảm giác không hết tiểu. Những triệu chứng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

1.2. Tình hình TSLT ở người cao tuổi tại Việt Nam

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc TSLT ở nam giới cao tuổi đang gia tăng. Nghiên cứu cho thấy có khoảng 30% nam giới từ 50 tuổi trở lên mắc bệnh này. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu tác động của bệnh.

II. Vấn đề và thách thức trong việc điều trị TSLT

Việc điều trị TSLT gặp nhiều thách thức do sự đa dạng của triệu chứng và phản ứng khác nhau của từng bệnh nhân. Nhiều người bệnh không nhận thức được tình trạng của mình, dẫn đến việc chậm trễ trong điều trị. Hơn nữa, chi phí điều trị cũng là một vấn đề lớn, đặc biệt là ở những người cao tuổi có thu nhập thấp.

2.1. Những khó khăn trong chẩn đoán TSLT

Chẩn đoán TSLT thường gặp khó khăn do triệu chứng không rõ ràng và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Việc sử dụng các thang điểm như IPSS giúp đánh giá mức độ triệu chứng, nhưng không phải lúc nào cũng chính xác.

2.2. Chi phí điều trị TSLT cho người cao tuổi

Chi phí điều trị TSLT có thể rất cao, đặc biệt là đối với những phương pháp phẫu thuật. Nhiều người cao tuổi không đủ khả năng chi trả cho các phương pháp điều trị hiện đại, dẫn đến việc họ không được điều trị kịp thời.

III. Phương pháp điều trị TSLT hiệu quả cho người cao tuổi

Có nhiều phương pháp điều trị TSLT, bao gồm điều trị nội khoa và phẫu thuật. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và tình trạng sức khỏe tổng quát của bệnh nhân. Điều trị nội khoa thường là lựa chọn đầu tiên, trong khi phẫu thuật được xem xét khi các phương pháp khác không hiệu quả.

3.1. Điều trị nội khoa cho TSLT

Điều trị nội khoa bao gồm việc sử dụng thuốc để giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Các loại thuốc như alpha-blockers và 5-alpha-reductase inhibitors thường được sử dụng để điều trị TSLT.

3.2. Phẫu thuật trong điều trị TSLT

Phẫu thuật được xem là phương pháp điều trị cuối cùng khi các phương pháp nội khoa không hiệu quả. Các phương pháp phẫu thuật như cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo (TURP) có thể giúp giảm triệu chứng một cách hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về TSLT

Nghiên cứu về TSLT đã chỉ ra rằng việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của người bệnh. Các nghiên cứu cũng cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp điều trị hiện đại có thể giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện sức khỏe tổng quát cho người cao tuổi.

4.1. Kết quả nghiên cứu về TSLT tại Việt Nam

Nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy tỷ lệ mắc TSLT ở nam giới cao tuổi đang gia tăng. Việc áp dụng các phương pháp điều trị hiện đại đã giúp cải thiện đáng kể tình trạng sức khỏe của người bệnh.

4.2. Ứng dụng các phương pháp điều trị mới

Các phương pháp điều trị mới như laser và siêu âm đã được áp dụng thành công trong điều trị TSLT. Những phương pháp này không chỉ hiệu quả mà còn giúp giảm thiểu biến chứng cho người bệnh.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về TSLT

Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở người cao tuổi. Việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị mới là rất cần thiết để cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tương lai của nghiên cứu về TSLT hứa hẹn sẽ mang lại nhiều tiến bộ trong việc điều trị và quản lý bệnh.

5.1. Tương lai của nghiên cứu về TSLT

Nghiên cứu về TSLT sẽ tiếp tục được mở rộng để tìm ra các phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Việc áp dụng công nghệ mới trong chẩn đoán và điều trị sẽ giúp cải thiện đáng kể tình trạng sức khỏe của người bệnh.

5.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục sức khỏe

Giáo dục sức khỏe cho người cao tuổi về TSLT là rất quan trọng. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp người bệnh phát hiện sớm triệu chứng và tìm kiếm sự giúp đỡ kịp thời.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 §Æt vÊn ®Ò T¨ng s¶n lµnh tÝnh tuyÕn tiÒn liÖt (TSLT/TTL) lµ bÖnh thêng gÆp ë ngêi ®µn «ng cao tuæi, tû lÖ m¾c t¨ng dÇn theo løa tuæi, vµ ®îc coi lµ bÖnh tiÕn triÓn chËm [42]. Tû lÖ m¾c TSLT/TTL cã xu híng ngµy mét gia t¨ng trªn toµn thÕ giíi. BÖnh ®ang trë thµnh g¸nh nÆng cho c¸ nh©n vµ cho toµn x· héi [129]. HiÖn nay sè ngêi m¾c ®øng sau bÖnh lý m¹ch vµnh, t¨ng mì m¸u, t¨ng huyÕt ¸p, vµ tiÓu ®- êng [63], [110].

H»ng n¨m t¹i Mü cã kho¶ng 1.000 ngêi m¾c trong ®ã cã kho¶ng 400.000 ngêi cÇn ph¶i can thiÖp; t¹i Ph¸p cã kho¶ng 1.000 ngêi m¾c trong ®ã cã kho¶ng 80.000 ngêi cÇn ph¶i can thiÖp. T¹i ViÖt Nam, t¹i c¸c khoa TiÕt niÖu cña c¸c BÖnh viÖn, sè bÖnh nh©n ®Õn kh¸m vÒ TSLT/TTL ®· ngang sè ngêi ®Õn kh¸m vÒ c¸c bÖnh kh¸c cña tiÕt niÖu vµ sè bÖnh nh©n cÇn ph¶i can thiÖp phÉu thuËt ®øng vÞ trÝ thø hai sau c¸c phÉu thuËt vÒ sái tiÕt niÖu. Chi phÝ ®iÒu trÞ ®èi víi bÖnh lý nµy còng lµ vÊn ®Ò ®ang ®îc x· héi quan t©m. T¹i Brazin, n¨m 2003, íc tÝnh chi phÝ ®iÒu trÞ bÖnh lý nµy kho¶ng 2,26-3,83 tû ®« la [79].

T¹i Hoa Kú n¨m 2000, íc tÝnh chi phÝ ®iÒu trÞ bÖnh lý nµy kho¶ng 1,1 tû ®« la, cha bao gåm c¸c trêng hîp ®iÒu trÞ ngo¹i tró b»ng thuèc, trung b×nh mçi mét ngêi d©n mÊt 7,3 giê / n¨m cho viÖc kh¸m vµ ®iÒu trÞ. §¸nh gi¸ kinh tÕ cña bÖnh lý nµy ®îc ph©n tÝch dùa vµo 3 lÜnh vùc: trùc tiÕp liªn 2 quan ®Õn chi phÝ YtÕ cho ®iÒu trÞ; chi phÝ do ph¶i nghØ viÖc, c«ng viÖc bÞ h¹n chÕ; nh÷ng chi phÝ kh«ng thÓ tÝnh ®îc ®ã lµ nh÷ng khã chÞu do bÖnh g©y ra mµ ngêi bÖnh ph¶i g¸nh chÞu [89]. Theo GS NguyÔn Böu TriÒu: TSLT/TTL ®· ®îc biÕt ®Õn tõ thêi Hipocrate, ®îc m« t¶ chÝnh x¸c nhê Morgani (1760), nhng cha bao giê ®îc quan t©m nh hiÖn nay trong c¸c héi nghÞ khoa häc còng nh trong ®êi sèng x· héi cña ngêi d©n [30]. Trªn thÕ giíi ®· cã rÊt nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu dÞch tÔ häc vµ ®iÒu trÞ bÖnh lý nµy, cã nh÷ng c«ng tr×nh kÐo dµi tíi 20 n¨m.

Theo Ricardo, tõ 1/2000 ®Õn 5/2007 ®· cã 1968 bµi b¸o ®Ò cËp tíi TSLT/TTT [115]. T¹i ViÖt Nam, ®· cã nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ gÇn vµ xa cña phÉu thuËt néi soi qua niÖu ®¹o ®iÒu trÞ TSLT/TTL, tuy nhiªn c¸c nghiªn cøu nµy míi chØ thùc hiÖn t¹i bÖnh viÖn khi ngêi bÖnh ®Õn phÉu thuËt vµ t¸i kh¸m sau phÉu thuËt. Còng ®· cã nh÷ng nghiªn cøu ®iÒu tra dÞch tÔ häc TSLT/TTL t¹i céng ®ång, tuy nhiªn c¸c nghiªn cøu nµy míi chØ tiÕn hµnh ®iÒu tra c¾t ngang. Cha cã nghiªn cøu nµo tiÕn hµnh ®iÒu tra c¾t ngang vµ tiÕp tôc theo dâi däc t¹i céng ®ång ®Ó t×m hiÓu vÒ sù tiÕn triÓn cña bÖnh vµ nh÷ng biÕn chøng xa cña phÉu thuËt t¹i mét céng ®ång d©n c.

Víi nh÷ng lý do trªn, t«i nghiªn cøu ®Ò tµi: 3 “Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm dÞch tÔ vµ kÕt qu¶ phÉu thuËt néi soi t¨ng s¶n lµnh tÝnh tuyÕn tiÒn liÖt ®îc ®iÒu tra t¹i Th¸i B×nh” nh»m 2 môc tiªu: 1. Kh¶o s¸t t×nh h×nh dÞch tÔ t¨ng s¶n lµnh tÝnh tuyÕn tiÒn liÖt ë nam giíi tõ 50 tuæi trë lªn cña tØnh Th¸i B×nh. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ phÉu thuËt néi soi qua niÖu ®¹o cho nh÷ng trêng hîp m¾c t¨ng s¶n lµnh tÝnh tuyÕn tiÒn liÖt ®îc ph¸t hiÖn qua ®iÒu tra dÞch tÔ häc. Ch¬ng 1 Tæng quan tµi liÖu 1.

Gi¶i phÉu häc tuyÕn tiÒn liÖt. H×nh thÓ ngoµi cña tuyÕn tiÒn liÖt.1: Gi¶i phÉu tuyÕn tiÒn liÖt (Nguån: Frank H.MD; ATLAS gi¶i phÉu ngêi; Tr 373) TuyÕn tiÒn liÖt (TTL) lµ mét tæ chøc tuyÕn x¬ c¬ (adÐno-fibro-myome), cã d¹ng h×nh th¸p ®¶o ngîc, ®Ønh ë díi, nÒn ë trªn tiÕp xóc víi nÒn bµng quang. ë ngêi trëng thµnh träng lîng TTL kho¶ng 15-20g. VÒ h×nh thÓ, TTL cã 4 mÆt, mét nÒn vµ mét ®Ønh: +) MÆt tríc: Ph¼ng, dùng ®øng, n»m ngay sau x¬ng mu.

Gi÷a mÆt tríc TTL vµ mÆt sau x¬ng mu lµ ®¸m rèi tÜnh m¹ch Santorini. +) MÆt sau: N»m ë phÝa tríc trùc trµng, ®îc ng¨n c¸ch víi thµnh tríc cña trùc trµng bëi c©n Denonvillier. Gi÷a hai thuú cña TTL cã mét r·nh ph©n c¸ch, gäi lµ r·nh liªn thïy. R·nh nµy sÏ mÊt ®i khi TTL t¨ng s¶n.

Khi th¨m kh¸m TTL qua trùc trµng dÔ dµng nhËn thÊy r·nh nµy. +) Hai mÆt bªn: Låi ra bªn ngoµi, liªn quan tíi bã m¹ch thÇn kinh sinh dôc t¹i gÇn ®Ønh cña TTL. ë phÝa ngoµi trªn cña 5 hai mÆt bªn lµ lç bÞt, trong ®ã cã d©y thÇn kinh bÞt ch¹y qua. D©y thÇn kinh nµy cã thÓ bÞ kÝch thÝch trong qu¸ tr×nh c¾t néi soi, nhÊt lµ c¾t u bµng quang vµ g©y giËt chi díi cña bÖnh nh©n.

+) NÒn: Liªn quan chÆt chÏ víi nÒn bµng quang, gåm phÇn tríc lµ phÇn niÖu ®¹o bµng quang, vµ phÇn sau lµ phÇn sinh dôc cã tói tinh. +) §Ønh: Liªn tiÕp víi niÖu ®¹o mµng, cã c¬ th¾t v©n bao quanh. NiÖu ®¹o TTL ®îc chia thµnh 2 ®o¹n: §o¹n gÇn vµ ®o¹n xa t¹o thµnh mét gãc 135 o. Mçi ®Çu niÖu ®¹o TTL ®îc bao quanh bëi mét c¬ th¾t.

C¬ th¾t tr¬n t¹i cæ bµng quang vµ c¬ th¾t v©n t¹i ®Ønh niÖu ®¹o - ô nói. ô nói lµ mét phÇn tæ chøc nh« lªn trªn bÒ mÆt niÖu ®¹o, lµ mèc quan träng trong qu¸ tr×nh phÉu thuËt c¾t TTL néi soi qua niÖu ®¹o. NÕu c¾t qu¸ ô nói sÏ ph¹m ph¶i c¬ th¾t v©n niÖu ®¹o, g©y tiÓu tiÖn kh«ng tù chñ [31]. Sù ph©n chia c¸c vïng cña tuyÕn tiÒn liÖt.

Neal, chia TTL thµnh 5 vïng: - Vïng ®Öm x¬-c¬ phÝa tríc. ChÊt ®Öm x¬-c¬ chiÕm tíi gÇn 1/3 tæng khèi lîng cña TTL nhng l¹i kh«ng chøa c¸c phÇn tö tuyÕn. Khi t¨ng sinh nã gãp phÇn quan träng g©y ra TSLT/TTL vµ nh÷ng rèi lo¹n tiÓu tiÖn (®¸i khã, ®¸i ®ªm, tia tiÓu yÕu, tån ®äng níc tiÓu trong bµng quang. 6 - Vïng ngo¹i vi lµ tæ chøc m« tiÕt.

ChÝnh vïng nµy chøa gÇn nh toµn bé (gÇn 75%) c¸c m« cña TTL vµ lµ n¬i xuÊt ph¸t cña phÇn lín ung th TTL. - Vïng trung t©m, vÒ m« häc c¸ch s¾p xÕp ë ®©y gièng nh ë tói tinh. Tû lÖ m¾c ung th ë vïng nµy rÊt thÊp, chØ ngang víi tû lÖ ung th tói tinh. - Vïng m« tríc (quanh niÖu ®¹o), ®©y lµ vïng nhá nhÊt, phøc t¹p nhÊt víi sù xÕp kÒ nhau cña c¸c tÕ bµo võa lµ tuyÕn võa kh«ng ph¶i lµ tuyÕn.

- Vïng chuyÓn tiÕp, gåm nh÷ng èng tuyÕn. Thêng c¸c èng tuyÕn cña vïng nµy chØ chiÕm <5% khèi lîng TTL. Dï nhá bÐ vµ Ýt quan träng vÒ chøc n¨ng, nhng ®©y lµ vïng t¨ng sinh m¹nh nhÊt khi TTL qu¸ s¶n lµnh tÝnh t¹o thµnh nh©n (nodule). P = peripheral zone (Vïng ngo¹i vi); S = preprostatic sphincter (PhÇn TTL díi c¬ th¾t); T = transition zone (Vïng chuyÓn tiÕp); U = urethra (Vïng quanh niÖu ®¹o); V = verumontanum (Vïng quanh ô nói) H×mh 1.2: Sù ph©n chia c¸c vïng cña TTL theo 7 McNeal JE (Nguån: Journal of Andrology, 1991, Vol.

DÞch tÔ t¨ng s¶n lµnh tÝnh tuyÕn tiÒn liÖt. Tû lÖ m¾c t¨ng s¶n lµnh tÝnh tuyÕn tiÒn liÖt. Kh¸i niÖm vÒ dÞch tÔ häc cña TSLT/TTL vµ x¸c ®Þnh chÝnh x¸c tû lÖ m¾c bÖnh (Prevalence) cßn cha ®îc thèng nhÊt. Kh¸i niÖm cã bÖnh vµ kh«ng cã bÖnh ®èi víi TSLT/TTL lµ rÊt khã x¸c ®Þnh.

MÆc dï cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn mét diÖn réng vµ kÐo dµi tíi 20 n¨m, nhng tû lÖ m¾c bÖnh rÊt khã x¸c ®Þnh. Së dÜ cã hiÖn tîng nµy lµ do: TSLT/TTL víi nh÷ng biÓu hiÖn rÊt kh¸c nhau, rÊt khã kh¨n cho nghiªn cøu dÞch tÔ häc. Tû lÖ m¾c cña c¸c nghiªn cøu phô thuéc vµo: Tiªu chuÈn ®¸nh gi¸; MÉu nghiªn cøu; §Þa bµn nghiªn cøu; C¸ch thu n¹p ®èi tîng nghiªn cøu; C¸ch qu¶n lý vµ theo dâi ®èi tîng nghiªn cøu; Thêi gian nghiªn cøu [111]. Tïy theo môc ®Ých nghiªn cøu, mçi t¸c gi¶ ®Ò xuÊt mét tiªu chuÈn ®Ó chÈn ®o¸n bÖnh, do ®ã tû lÖ m¾c TSLT/TTL cña c¸c nghiªn cøu còng rÊt kh¸c nhau.

X¸c ®Þnh tû lÖ m¾c dùa vµo c¸c triÖu chøng ®êng tiÓu díi. a) §iÓm triÖu chøng tuyÕn tiÒn liÖt §iÓm triÖu chøng TTL (IPSS - International Prostate Symptom Score), do Barry vµ céng sù ®Ò xuÊt vµ ®îc HiÖp héi TiÕt niÖu Quèc tÕ chuÈn hãa vµo n¨m 1991 [43]. B¶ng thang ®iÓm gåm 7 c©u hái víi tæng sè ®iÓm lµ 35 ®iÓm 8 (Phô lôc 1). Møc ®é cña bÖnh dùa vµo thang ®iÓm nµy ®îc ph©n lo¹i nh sau: NhÑ (0-7 ®iÓm); Trung b×nh (8-19 ®iÓm); NÆng (20-35 ®iÓm).

Cã thÓ dùa vµo thang ®iÓm IPSS ®Ó lùa chän ph¬ng ph¸p ®iÓu trÞ. Mét sè t¸c gi¶ gîi ý r»ng nh÷ng bÖnh nh©n víi ®iÓm triÖu chøng møc ®é nhÑ, lùa chän tèt nhÊt lµ qu¶n lý theo dâi vµ chê ®îi (watchful waiting). BÖnh nh©n víi ®iÓm triÖu chøng møc ®é trung b×nh sö dông ch÷a trÞ b»ng thuèc (pharmaco therapy). §èi víi bÖnh nh©n cã ®iÓm triÖu chøng møc ®é nÆng, tèt nhÊt lµ chän ph¬ng ph¸p phÉu thuËt (surgical treatment) [111], [134].

Cã thÓ dùa vµo thang ®iÓm IPSS ®Ó dù b¸o kÕt qu¶ ®iÒu trÞ. §iÓm triÖu chøng cã u thÕ lµ dù b¸o diÔn biÕn cña triÖu chøng, vµ dù b¸o kÕt qu¶ ®iÒu trÞ. Sau phÉu thuËt, nh÷ng trêng hîp cã ®iÓm triÖu chøng møc ®é nhÑ thêng kh«ng c¶i thiÖn nhiÒu h¬n nh÷ng trêng hîp ®iÓm triÖu chøng møc ®é nÆng. ë ngêi ®µn «ng tríc phÉu thuËt ®iÓm IPSS lín h¬n 17 ®iÓm th× sau phÉu thuËt ®iÓm IPSS cã thÓ c¶i thiÖn kho¶ng 87% [111].

ViÖc ®¸nh gi¸ møc ®é triÖu chøng dùa vµo thang ®iÓm IPSS, qua c¸c c©u hái vµ cho ®iÓm, cho phÐp lîng hãa møc ®é triÖu chøng chñ quan cña bÖnh nh©n, nhng tÝnh chÝnh x¸c cña c¸c kÕt qu¶ thu ®îc kh«ng thùc sù cao vµ ®«i khi kh«ng kh¸ch quan. Theo Pupca, sè bÖnh nh©n hiÓu râ c¸c c©u hái chØ lµ 84% [102]. TriÖu chøng ®êng tiÓu díi kh«ng hoµn toµn ®Æc trng cho TSLT/TTL. Bµng quang t¨ng thóc tÝnh vµ TSLT/TTL cã nh÷ng triÖu chøng gièng nhau, nhiÒu trêng hîp ®· t×m thÊy kÕt hîp cïng nhau, rÊt khã kh¨n t×m ra nguyªn nh©n kh¸c nhau, vµ khã kh¨n cho viÖc lùa chän ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ.

Mét nghiªn cøu theo dâi däc 12 th¸ng trong n¨m 2004, thÊy tû lÖ m¾c bµng quang t¨ng thóc tÝnh ë n÷ giíi nhiÒu h¬n ë nam giíi. Mét nghiªn cøu vµo n¨m 2005, trong tæng sè 4.806 nam giíi m¾c triÖu chøng ®êng tiÓu díi, nhãm nghiªn cøu cã nhËn xÐt: Nam giíi víi triÖu chøng ®êng tiÓu díi th× nguyªn nh©n do TSLT/TTL gÆp nhiÒu h¬n lµ bµng quang t¨ng thóc tÝnh. Nam giíi m¾c bµng quang t¨ng thóc tÝnh, víi nguyªn nh©n ®Æc trng lµ tæn th¬ng c¬ Detrusor [109]. Sù liªn quan ®iÓm triÖu chøng vµ khèi lîng TTL lµ quan hÖ thÊp [112].