Thực trạng stress của học sinh trung học phổ thông và một số yếu tố liên quan tại trường trung học phổ thông phan đình phùng hà nội năm 2014

Bài viết phân tích thực trạng stress của học sinh trung học phổ thông tại trường Phan Đình Phùng, Hà Nội và các yếu tố liên quan năm 2014.

• Tác giả: Trần Thị Hồng Vân
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thái Quỳnh Chi
• Trường học: Trường Đại học Y tế Công cộng
• Chuyên ngành: Nghiên cứu sức khỏe tâm thần
• Đề tài: Thực trạng stress của học sinh trung học phổ thông và một số yếu tố liên quan tại trường trung học phổ thông Phan Đình Phùng, Hà Nội năm 2014
• Loại tài liệu: báo cáo nghiên cứu
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. BÁO CÁO TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
• 1.1. TÓM TẮT CÁC KẾT QUẢ NỔI BẬT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. Một số kết quả nổi bật của đề tài
• 1.3. Áp dụng vào thực tiễn đời sống xã hội
• 1.4. Đánh giá thực hiện đề tài đối chiếu với đề cương nghiên cứu đã được phê duyệt
• 2. NỘI DUNG BÁO CÁO CHI TIẾT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI CẤP CƠ SỞ
• 2.1. Tính cấp thiết cần nghiên cứu của đề tài
• 2.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.3. Tổng quan đề tài
• 2.3.1. Một số khái niệm chính
• 2.3.2. Thực trạng stress
• 2.3.3. Các yếu tố liên quan. Khung lý thuyết nghiên cứu
• 2.4. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Đối tượng và địa điểm nghiên cứu
• 2.4.2. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4.3. Phương pháp chọn mẫu
• 2.4.4. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.4.5. Biến số nghiên cứu
• 2.4.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.4.7. Kiểm soát sai số
• 2.5. Kết quả nghiên cứu
• 2.5.1. Mô tả đối tượng nghiên cứu
• 2.5.2. Thực trạng stress. Các yếu tố liên quan
• 2.5.3. Mô hình hồi quy đa biến Logistic
• 2.6. Kết luận và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Bộ câu hỏi tự điền
• Phụ lục 2. Hướng dẫn phỏng vấn sâu học sinh

Tóm tắt

I. Nghiên Cứu Stress Học Sinh THPT Hà Nội Tổng Quan Bối Cảnh

Nghiên cứu về stress học sinh THPT Hà Nội ngày càng trở nên cấp thiết. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 10-20% trẻ em và vị thành niên đang gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần. Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tỷ lệ áp lực học tập học sinh THPT và các vấn đề tâm lý khác là đáng kể. Nghiên cứu này tập trung vào thực trạng stress của học sinh THPT tại Hà Nội, cụ thể là trường THPT Phan Đình Phùng năm 2014, nhằm làm rõ hơn về nguyên nhân stress học sinh và các yếu tố liên quan, từ đó đề xuất các giải pháp can thiệp hiệu quả. Việc hiểu rõ về mức độ stress học sinh THPT là bước đầu tiên để có những hành động thiết thực giúp các em vượt qua giai đoạn khó khăn này. Nghiên cứu này sẽ giúp ích cho các bậc phụ huynh, giáo viên và những người làm công tác giáo dục.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu về stress ở lứa tuổi học sinh THPT

Việc nghiên cứu stress học sinh THPT là vô cùng quan trọng bởi lứa tuổi này đang chịu nhiều áp lực từ học tập, gia đình, xã hội và định hướng tương lai. Stress kéo dài có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như trầm cảm, lo âu, thậm chí là các hành vi tiêu cực. Nghiên cứu này không chỉ giúp đánh giá tỷ lệ stress học sinh THPT mà còn cung cấp thông tin để xây dựng các chương trình hỗ trợ tâm lý phù hợp, giúp các em đối phó với áp lực một cách hiệu quả. Cần nhấn mạnh rằng, việc phòng chống stress học sinh THPT không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là của toàn xã hội.

1.2. Giới thiệu về trường THPT Phan Đình Phùng và lý do chọn làm địa điểm nghiên cứu

Trường THPT Phan Đình Phùng là một trong những trường THPT hàng đầu tại Hà Nội, thu hút đông đảo học sinh giỏi và có yêu cầu cao về thành tích học tập. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh tại đây có thể chịu nhiều áp lực thi cử học sinh THPT hơn so với các trường khác. Việc chọn THPT Phan Đình Phùng làm địa điểm nghiên cứu giúp làm nổi bật bức tranh stress học sinh THPT Hà Nội, đồng thời cung cấp dữ liệu để so sánh với các nghiên cứu khác trong tương lai. Hơn nữa, kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trực tiếp tại trường, mang lại lợi ích thiết thực cho học sinh.

II. Áp Lực Học Tập Gây Stress Thách Thức Của Học Sinh THPT Hiện Nay

Một trong những nguyên nhân chính gây ra stress học sinh là áp lực học tập học sinh THPT. Chương trình học ngày càng nặng, yêu cầu cao về điểm số và cạnh tranh khốc liệt để vào các trường đại học tốt khiến các em luôn trong trạng thái căng thẳng. Ngoài ra, áp lực từ phụ huynh và kỳ vọng của gia đình cũng góp phần không nhỏ vào tình trạng này. Nhiều học sinh phải học thêm quá nhiều, thiếu thời gian nghỉ ngơi và thư giãn, dẫn đến căng thẳng học đường và suy giảm sức khỏe tinh thần. Việc giải quyết vấn đề stress và kết quả học tập cần một giải pháp toàn diện từ gia đình, nhà trường và xã hội.

2.1. Phân tích chi tiết các yếu tố gây áp lực học tập cho học sinh THPT

Áp lực học tập có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau. Thứ nhất, chương trình học nặng nề với khối lượng kiến thức lớn và nhiều môn học khó. Thứ hai, kỳ vọng quá cao từ cha mẹ về thành tích học tập. Thứ ba, áp lực cạnh tranh với bạn bè để đạt được điểm số cao. Thứ tư, nỗi lo lắng về kỳ thi đại học và tương lai nghề nghiệp. Tất cả những yếu tố này cộng hưởng lại tạo ra một gánh nặng tâm lý lớn cho học sinh, khiến các em dễ bị stress và mệt mỏi.

2.2. Ảnh hưởng của áp lực thi cử đến sức khỏe tâm thần của học sinh

Áp lực thi cử học sinh THPT có tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần học sinh. Các em có thể gặp các triệu chứng như lo âu, mất ngủ, khó tập trung, dễ cáu gắt và thậm chí là trầm cảm. Stress kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập, làm giảm hiệu suất và khiến các em mất hứng thú với việc học. Việc thi cử không nên chỉ là một cuộc chạy đua thành tích mà cần được xem là một quá trình học hỏi và phát triển.

2.3. Tác động của môi trường học đường lên mức độ stress của học sinh

Môi trường học đường đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến mức độ stress học sinh THPT. Một môi trường học tập cạnh tranh, thiếu sự hỗ trợ từ giáo viên và bạn bè, cơ sở vật chất nghèo nàn có thể làm gia tăng căng thẳng cho học sinh. Ngược lại, một môi trường học tập thân thiện, cởi mở, có sự quan tâm và động viên từ mọi người sẽ giúp các em cảm thấy thoải mái và tự tin hơn.

III. Biểu Hiện Và Hậu Quả Của Stress Nhận Diện Để Can Thiệp Sớm

Việc nhận biết sớm biểu hiện stress học sinh là rất quan trọng để có thể can thiệp kịp thời. Các biểu hiện có thể bao gồm thay đổi trong hành vi, cảm xúc, suy nghĩ và thể chất. Học sinh có thể trở nên dễ cáu gắt, mất tập trung, khó ngủ, ăn không ngon miệng, hoặc cảm thấy mệt mỏi và chán nản. Nếu không được điều trị, hậu quả stress học sinh có thể rất nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe, học tập và các mối quan hệ xã hội. Việc khảo sát stress học sinh định kỳ giúp phát hiện sớm những trường hợp cần được hỗ trợ.

3.1. Các dấu hiệu nhận biết stress ở học sinh THPT Thể chất tinh thần và hành vi

Stress ở học sinh THPT có thể biểu hiện qua nhiều dấu hiệu khác nhau. Về thể chất, các em có thể bị đau đầu, đau bụng, mệt mỏi, mất ngủ hoặc ăn không ngon miệng. Về tinh thần, các em có thể cảm thấy lo âu, căng thẳng, dễ cáu gắt, mất tập trung hoặc chán nản. Về hành vi, các em có thể trở nên ít nói, thu mình, tránh giao tiếp với bạn bè và gia đình, hoặc có những hành vi tiêu cực như hút thuốc, uống rượu hoặc sử dụng chất kích thích.

3.2. Hậu quả lâu dài của stress không được kiểm soát đối với sự phát triển của học sinh

Stress không được kiểm soát có thể gây ra những hậu quả lâu dài đối với sự phát triển của học sinh. Các em có thể gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn ăn uống hoặc rối loạn giấc ngủ. Ngoài ra, stress còn ảnh hưởng đến khả năng học tập, làm giảm hiệu suất và khiến các em mất hứng thú với việc học. Trong trường hợp nghiêm trọng, stress có thể dẫn đến các hành vi tự làm hại bản thân hoặc thậm chí là tự sát.

IV. Giải Pháp Giảm Stress Cho Học Sinh Hướng Dẫn Từ Chuyên Gia

Có nhiều giải pháp giảm stress học sinh mà các em, gia đình và nhà trường có thể áp dụng. Quan trọng nhất là tạo ra một môi trường hỗ trợ và khuyến khích, nơi các em cảm thấy an toàn để chia sẻ những khó khăn của mình. Bên cạnh đó, việc rèn luyện kỹ năng quản lý thời gian, học cách thư giãn và tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia tâm lý cũng rất quan trọng. Nghiên cứu khoa học về stress học sinh đã chỉ ra rằng, sự kết hợp giữa các biện pháp cá nhân và xã hội là chìa khóa để giảm thiểu tình trạng stress ở học sinh.

4.1. Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả Bí quyết giảm áp lực học tập

Kỹ năng quản lý thời gian là một trong những công cụ quan trọng nhất để giảm áp lực học tập. Học sinh nên lập kế hoạch học tập chi tiết, phân chia thời gian hợp lý cho từng môn học và dành thời gian cho các hoạt động giải trí, thể thao và giao tiếp xã hội. Việc tuân thủ kế hoạch sẽ giúp các em cảm thấy kiểm soát được thời gian của mình và giảm bớt cảm giác căng thẳng.

4.2. Các hoạt động thư giãn và giảm căng thẳng Yoga thiền thể thao âm nhạc

Các hoạt động thư giãn và giảm căng thẳng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh đối phó với stress. Yoga, thiền, thể thao và âm nhạc là những lựa chọn phổ biến và hiệu quả. Các hoạt động này giúp giải tỏa căng thẳng, cải thiện tâm trạng và tăng cường sức khỏe thể chất. Học sinh nên dành thời gian mỗi ngày để tham gia vào các hoạt động mà mình yêu thích.

4.3. Tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình bạn bè và chuyên gia tâm lý khi cần thiết

Khi cảm thấy quá tải hoặc không thể tự mình đối phó với stress, học sinh nên tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và chuyên gia tâm lý. Chia sẻ những khó khăn của mình với người thân yêu hoặc chuyên gia sẽ giúp các em cảm thấy được lắng nghe, thấu hiểu và nhận được những lời khuyên hữu ích. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết, vì sức khỏe tinh thần là vô cùng quan trọng.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Ứng Dụng Thay Đổi Vì Học Sinh THPT

Nghiên cứu về stress học sinh THPT Hà Nội đã chỉ ra một số yếu tố quan trọng liên quan đến tình trạng này, bao gồm áp lực học tập, môi trường học đường, quan hệ gia đình và stress học sinh. Từ những kết quả này, có thể xây dựng các chương trình can thiệp phù hợp, nhằm giảm thiểu stress và cải thiện sức khỏe tinh thần cho học sinh. Việc ứng dụng nghiên cứu stress học sinh vào thực tiễn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội.

5.1. Tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu về stress tại THPT Phan Đình Phùng

Nghiên cứu tại THPT Phan Đình Phùng năm 2014 cho thấy tỷ lệ học sinh bị stress ở mức độ khác nhau là khá cao. Các yếu tố chính liên quan đến stress bao gồm áp lực học tập, quan hệ gia đình không tốt và thiếu sự hỗ trợ từ giáo viên. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng học sinh tham gia các hoạt động thể thao thường có mức độ stress thấp hơn.

5.2. Đề xuất các biện pháp can thiệp dựa trên kết quả nghiên cứu Mô hình tham vấn

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất các biện pháp can thiệp như tăng cường tư vấn tâm lý cho học sinh, cải thiện quan hệ giữa học sinh và giáo viên, tổ chức các hoạt động thể thao và giải trí, đồng thời nâng cao nhận thức của phụ huynh về vấn đề stress ở học sinh. Xây dựng một mô hình tham vấn toàn diện sẽ giúp học sinh có được sự hỗ trợ cần thiết để vượt qua những khó khăn trong cuộc sống.

5.3. Bài học kinh nghiệm và khuyến nghị cho các trường THPT khác

Nghiên cứu này cung cấp những bài học kinh nghiệm quý giá cho các trường THPT khác trong việc phòng ngừa và giảm thiểu stress cho học sinh. Các trường nên chú trọng đến việc tạo ra một môi trường học tập thân thiện, hỗ trợ, nơi học sinh cảm thấy thoải mái để chia sẻ những khó khăn của mình. Đồng thời, cần tăng cường các hoạt động ngoại khóa, thể thao và nghệ thuật để giúp học sinh giải tỏa căng thẳng và phát triển toàn diện.

VI. Stress Học Sinh THPT Hướng Nghiên Cứu Giải Pháp Tương Lai

Nghiên cứu về stress học sinh THPT vẫn còn nhiều khía cạnh cần được khám phá sâu hơn. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu quy mô lớn, đa dạng về phương pháp và đối tượng để có được bức tranh toàn diện hơn về vấn đề này. Đồng thời, cần tập trung vào việc phát triển các giải pháp can thiệp hiệu quả, dễ tiếp cận và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Tâm lý học sinh THPT là một lĩnh vực phức tạp và đòi hỏi sự quan tâm, đầu tư lâu dài.

6.1. Các hướng nghiên cứu tiếp theo về stress học sinh THPT Yếu tố văn hóa

Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc khám phá những yếu tố văn hóa ảnh hưởng đến stress của học sinh THPT ở Việt Nam. Những giá trị truyền thống, áp lực từ gia đình và xã hội, cũng như sự kỳ vọng về thành công có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành stress. Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp các nhà nghiên cứu và chuyên gia tâm lý phát triển các giải pháp can thiệp phù hợp hơn.

6.2. Ứng dụng công nghệ trong việc hỗ trợ và can thiệp stress cho học sinh

Công nghệ có thể được sử dụng để hỗ trợ và can thiệp stress cho học sinh một cách hiệu quả. Các ứng dụng di động, trang web và nền tảng trực tuyến có thể cung cấp thông tin, kỹ năng và sự hỗ trợ cho học sinh, giúp các em đối phó với căng thẳng và cải thiện sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, cần đảm bảo rằng các công cụ này được thiết kế một cách khoa học và phù hợp với lứa tuổi.

6.3. Vai trò của chính sách và sự phối hợp liên ngành trong phòng chống stress

Chính sách và sự phối hợp liên ngành đóng vai trò quan trọng trong việc phòng chống stress cho học sinh. Các nhà hoạch định chính sách nên xây dựng các chương trình và quy định nhằm giảm áp lực học tập, cải thiện môi trường học đường và tăng cường các dịch vụ hỗ trợ tâm lý. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành giáo dục, y tế và xã hội để đảm bảo rằng học sinh nhận được sự hỗ trợ toàn diện.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu: Thực Trạng Stress Của Học Sinh THPT Và Các Yếu Tố Liên Quan Tại Hà Nội

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Research Question chính: Tỷ lệ hiện mắc và mức độ căng thẳng tâm lý (stress) ở học sinh trung học phổ thông (THPT) tại trường THPT Phan Đình Phùng (Hà Nội) là bao nhiêu, và những yếu tố nào thuộc về cá nhân, gia đình, nhà trường và xã hội có mối liên quan độc lập đến tình trạng này?
• Methodology snapshot: Nghiên cứu sử dụng thiết kế cắt ngang có phân tích (analytical cross-sectional study) kết hợp định lượng và định tính. Khảo sát định lượng được thực hiện trên $482$ học sinh thuộc cả $3$ khối lớp (10, 11, 12) được chọn theo phương pháp mẫu cụm ngẫu nhiên, sử dụng thang đo chuẩn hóa DASS-42 (Depression, Anxiety, Stress Scale). Dữ liệu định tính được thu thập qua $11$ cuộc phỏng vấn sâu nhằm giải thích cơ chế tác động của các biến số.
• Key findings: Tỷ lệ học sinh THPT mắc stress lên đến $46,1%$, trong đó stress mức độ vừa chiếm tỷ lệ cao nhất ($20,1%$), nhẹ ($18,9%$), nặng ($5,2%$) và rất nặng ($2,5%$). Mô hình hồi quy Logistic đa biến xác định ba yếu tố nguy cơ cốt lõi:
  1. Mâu thuẫn gia đình thường xuyên làm tăng nguy cơ stress gấp $3,08$ lần ($OR = 3,075$; $95% \text{ CI}: 1,842 - 9,236$; $p = 0,009$).
  2. Quy mô gia đình đông người ($>4$ thành viên) làm tăng nguy cơ stress gấp $1,99$ lần ($OR = 1,99$; $p = 0,044$).
  3. Không rèn luyện thể dục thể thao làm tăng nguy cơ stress gấp $1,76$ lần ($OR = 1,760$; $95% \text{ CI}: 1,298 - 2,980$; $p = 0,011$).
• Implications: Kết quả nhấn mạnh tính cấp thiết của việc xây dựng phòng tham vấn tâm lý học đường chủ động, đổi mới phương pháp sư phạm giảm tải lý thuyết và khuyến khích rèn luyện thể chất để bảo vệ sức khỏe tâm thần vị thành niên.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

Tổng quan thực trạng sức khỏe tâm thần vị thành niên

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng $10 - 20%$ trẻ em và vị thành niên trên toàn cầu đang phải đối mặt với các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Tại Việt Nam, áp lực thi cử, định hướng bằng cấp và sự chuyển dịch tâm sinh lý lứa tuổi vị thành niên khiến vấn đề stress học đường ngày càng trầm trọng. Các nghiên cứu trước đây tại các đô thị lớn ghi nhận tỷ lệ học sinh gặp rối nhiễu tâm lý dao động từ $18%$ đến $38%$, dẫn đến những hệ lụy khôn lường như trầm cảm kéo dài, hành vi gây hấn, suy giảm kết quả học tập và thậm chí là ý nghĩ tự sát.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Mặc dù sức khỏe tâm lý học sinh được nhiều nhà chuyên môn quan tâm, phần lớn các đề tài trước đây còn mang tính phân mảnh, thiếu một bộ công cụ chuẩn hóa quốc tế có điểm cắt rõ ràng hoặc chưa phân tích đồng thời sự tương tác đa chiều giữa bốn nhóm nhân tố: Cá nhân - Gia đình - Nhà trường - Xã hội. Đặc biệt, các phân tích hồi quy đa biến nhằm loại trừ yếu tố gây nhiễu và đo lường tỷ số chênh ($OR$) thực sự của từng yếu tố còn khá hạn chế trong môi trường trường học công lập nội thành.

       +---------------------------------------------+
       |   CÁC NHÓM YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN STRESS      |
       +----------------------+----------------------+
                              |
     +-----------------+------+------------------+-----------------+
     |                 |                         |                 |
+----+----+      +-----+-----+             +-----+-----+     +-----+-----+
| CÁ NHÂN |      | GIA ĐÌNH  |             | NHÀ TRƯỜNG|     |  XÃ HỘI   |
+----+----+      +-----+-----+             +-----+-----+     +-----+-----+
     |                 |                         |                 |
     |• Giới tính      |• Mâu thuẫn gia đình     |• Áp lực bài vở  |• Thể dục TT
     |• Khối lớp       |• Số lượng thành viên    |• Quan tâm GVCN  |• Mạng XH
     |• Kỳ vọng bản thân• Sự lắng nghe/chia sẻ   |• Thực hành/Thí  |• Môi trường
     |• Học thêm       |• Kỳ vọng điểm số        |  nghiệm         |  sinh sống

Tính cấp thiết và tác động thực tiễn

Trường THPT Phan Đình Phùng là một trong những trường trung học trọng điểm tại trung tâm Thủ đô Hà Nội, đại diện cho nhóm học sinh chịu kỳ vọng học tập cao từ cả phụ huynh lẫn xã hội. Việc thực hiện nghiên cứu này vào năm 2014 không chỉ cung cấp bức tranh dịch tễ học thực chứng về stress mà còn tạo ra bộ dữ liệu nền tảng làm tiền đề cho việc hoạch định các chính sách can thiệp y tế học đường, thay đổi nhận thức của gia đình và cơ quan quản lý giáo dục.

---

Phương pháp nghiên cứu và tiếp cận (Methodology & Approach)

+-------------------------------------------------------------------------+
|                       QUY TRÌNH THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU                     |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  1. THIẾT KẾ: Cắt ngang có phân tích (Định lượng + Định tính bổ trợ)    |
|  2. CHỌN MẪU ĐỊNH LƯỢNG: Chọn mẫu cụm ngẫu nhiên 12 lớp (n = 482)       |
|  3. CHỌN MẪU ĐỊNH TÍNH: Phỏng vấn sâu 11 học sinh (đa dạng học lực/khối)|
|  4. CÔNG CỤ: Bảng hỏi chuẩn hóa DASS-42 kết hợp phiếu điều tra nhân khẩu|
|  5. PHÂN TÍCH: Nhập EpiData 3.1, xử lý SPSS 18 (Chi-square & Logistic)  |
+-------------------------------------------------------------------------+

Thiết kế nghiên cứu và đối tượng

Nghiên cứu áp dụng thiết kế nghiên cứu cắt ngang có phân tích (analytical cross-sectional design), phối hợp hai phương pháp định lượng và định tính:

• Đối tượng đích: Học sinh đang theo học tại các khối lớp 10, 11 và 12 trường THPT Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội.
• Thời gian thực hiện: Từ tháng 04/2014 đến tháng 12/2014.

Kỹ thuật chọn mẫu và cỡ mẫu

• Mẫu định lượng: Cỡ mẫu được tính theo công thức ước lượng một tỷ lệ trong quần thể với độ tin cậy $95%$ ($Z = 1,96$), sai số tuyệt đối $d = 0,05$, và tỷ lệ mắc giả định $p = 0,18$ (dựa trên nghiên cứu của Nguyễn Cao Minh, 2012). Để khắc phục hiệu ứng thiết kế do sử dụng phương pháp chọn mẫu cụm (cluster sampling), nhóm nghiên cứu nhân đôi cỡ mẫu và dự phòng sai số $5%$, xác định cỡ mẫu cuối cùng là $n = 482$ học sinh. Tiến hành bốc thăm ngẫu nhiên $12$ lớp ($4$ lớp/khối), điều tra toàn bộ học sinh trong các lớp được chọn.
• Mẫu định tính: Lựa chọn $11$ học sinh theo phương pháp đa dạng tối đa mẫu (maximum variation sampling) đại diện cho các khối lớp và học lực (Giỏi, Khá, Trung bình) để thực hiện phỏng vấn sâu bằng máy ghi âm.

Công cụ thu thập và chuẩn đo lường

Nghiên cứu sử dụng thang đo DASS-42 (Depression, Anxiety, Stress Scale) đã được chuẩn hóa để đo lường mức độ stress với $5$ ngưỡng phân loại:

• Bình thường: $0 - 14$ điểm
• Nhẹ: $15 - 18$ điểm
• Vừa: $19 - 25$ điểm
• Nặng: $26 - 33$ điểm
• Rất nặng: $\ge 34$ điểm

Bên cạnh DASS-42, bảng câu hỏi tự điền bao gồm $4$ nhóm biến số: Thông tin cá nhân, Yếu tố gia đình, Yếu tố nhà trường và Yếu tố xã hội.

Phân tích số liệu và kiểm soát sai số

• Xử lý số liệu: Nhập liệu bằng phần mềm EpiData 3.1, kiểm tra logic và làm sạch, sau đó phân tích trên SPSS 18.0.
• Kỹ thuật thống kê:
  • Sử dụng thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ $%$, giá trị trung bình).
  • Kiểm định Chi-square ($\chi^2$) trong phân tích đơn biến để tìm mối liên quan giữa từng biến độc lập với biến stress.
  • Ứng dụng mô hình hồi quy Logistic đa biến (phương pháp Enter) với các biến có $p < 0,2$ từ đơn biến để xác định các yếu tố nguy cơ độc lập, tính tỷ số chênh hiệu chỉnh ($Adjusted \ OR$) và khoảng tin cậy $95%$ ($95% \text{ CI}$).
• Kiểm soát sai số: Thử nghiệm bảng hỏi trước khi điều tra thực tế; tiến hành nhập liệu kép (double entry) độc lập và đối chiếu lỗi sai.

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (Key Findings)

Chỉ số / Phân loại	Tần số ($n$)	Tỷ lệ ($%$)	Diễn giải thống kê
Tổng trạng thái Stress
• Không stress (Bình thường)	$260$	$53,9%$	Đa số học sinh kiểm soát được áp lực
• Có stress (Chung)	$222$	$46,1%$	Tỷ lệ đáng báo động trong môi trường THPT
Phân loại mức độ Stress ($n=482$)
• Nhẹ ($15 - 18$ điểm)	$91$	$18,9%$	Chiếm $39,6%$ trong tổng số học sinh bị stress
• Vừa ($19 - 25$ điểm)	$97$	$20,1%$	Chiếm $43,7%$ trong tổng số học sinh bị stress
• Nặng ($26 - 33$ điểm)	$25$	$5,2%$	Chiếm $11,2%$ trong tổng số học sinh bị stress
• Rất nặng ($\ge 34$ điểm)	$12$	$2,5%$	Chiếm $5,4%$ trong tổng số học sinh bị stress
Thực trạng học thêm & Áp lực bài vở
• Học sinh có học thêm	$451$	$93,6%$	Thể hiện cường độ học tập ngoài giờ dày đặc
• Cảm nhận lượng kiến thức quá tải	$198$	$41,1%$	Nguy cơ stress tăng rõ rệt ($p = 0,037$)
• Tham gia tập luyện thể dục thể thao	$359$	$74,5%$	Yếu tố bảo vệ có ý nghĩa ($p < 0,001$)

1. Tỷ lệ hiện mắc stress ở mức cao đáng báo động

Kết quả khảo sát cho thấy gần một nửa số học sinh ($46,1%$) có biểu hiện stress từ mức độ nhẹ đến rất nặng. Trong nhóm có stress, mức độ vừa chiếm tỷ lệ cao nhất ($43,7%$), tiếp đến là stress nhẹ ($39,6%$), trong khi stress nặng và rất nặng chiếm tới $16,6%$. Tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với các nghiên cứu trước đó tại Hà Nội ($22,55%$) và Bình Thuận ($38%$).

                      PHÂN BỐ MỨC ĐỘ STRESS (n = 482)
 0%                       50%                                    100%

2. Mâu thuẫn gia đình là yếu tố dự báo nguy cơ stress hàng đầu

Phân tích hồi quy Logistic đa biến khẳng định học sinh sống trong các gia đình có mâu thuẫn thường xuyên có nguy cơ mắc stress cao gấp $3,075$ lần so với nhóm sống trong gia đình hòa thuận ($OR = 3,075$; $95% \text{ CI}: 1,842 - 9,236$; $p = 0,009$). Phỏng vấn sâu làm rõ rằng tình trạng thiếu kết nối, cha mẹ tranh cãi khiến học sinh mất đi điểm tựa tinh thần, cảm thấy "không muốn về nhà, không muốn nói chuyện với ai".

3. Quy mô gia đình đông người gia tăng nguy cơ căng thẳng

Học sinh trong gia đình có $4$ người ($OR = 1,411$; $95% \text{ CI}: 1,040 - 2,042$; $p = 0,044$) và trên $4$ người ($OR = 1,99$; $p = 0,044$) có nguy cơ stress cao hơn rõ rệt so với gia đình có dưới $4$ người. Điều này phản ánh áp lực về không gian riêng tư, sự kỳ vọng dồn nén hoặc những xung đột thế hệ phức tạp trong gia đình nhiều thành viên.

4. Hoạt động thể chất là yếu tố bảo vệ vững chắc

Nghiên cứu phát hiện mối liên quan nghịch đảo mạnh mẽ giữa thể dục thể thao và stress ($p < 0,001$ ở đơn biến). Khi kiểm soát các yếu tố khác trong mô hình đa biến, học sinh không tham gia thể dục thể thao có nguy cơ mắc stress cao gấp $1,76$ lần so với nhóm có tập luyện ($OR = 1,760$; $95% \text{ CI}: 1,298 - 2,980$; $p = 0,011$). Hoạt động thể chất đóng vai trò như một cơ chế giải tỏa ức chế tâm lý hiệu quả ("trút giận vào trái bóng").

5. Áp lực khối lượng kiến thức và vai trò của giáo viên chủ nhiệm

• $41,1%$ học sinh cảm nhận kiến thức tại trường là quá tải; trong nhóm này, tỷ lệ mắc stress lên tới $53,0%$ ($p = 0,037$).
• Nhóm học sinh ít nhận được sự quan tâm của giáo viên chủ nhiệm (GVCN) có tỷ lệ stress lên tới $58,3%$, cao hơn hẳn nhóm nhận được sự quan tâm bình thường ($41,0%$, $p = 0,032$).
• Phát hiện bất ngờ: Khối 11 có tỷ lệ mắc stress cao nhất ($51,7%$), vượt qua cả khối 12 ($45,6%$) và khối 10 ($40,5%$). Dù khối 12 chịu áp lực thi cử đại học, học sinh khối 11 chịu tác động kép từ khối lượng kiến thức mới tích lũy nặng nề và sự hoang mang trong định hướng tương lai.

---

Đóng góp khoa học và giá trị ứng dụng (Contributions & Impact)

Đóng góp về mặt lý thuyết và dịch tễ học

1. Bổ sung bằng chứng thực nghiệm: Cung cấp bộ dữ liệu dịch tễ chuẩn xác về tỷ lệ stress học đường ở học sinh trường chuyên/trọng điểm nội thành Hà Nội thông qua thang đo DASS-42.
2. Khung lý thuyết tích hợp: Chứng minh mô hình tác động sinh thái (ecological model) trong tâm lý học đường: Stress không đơn thuần xuất phát từ bài vở mà là kết quả của sự giao thoa giữa môi trường gia đình bất hòa, áp lực học tập và sự thiếu hụt hành vi nâng cao sức khỏe (hoạt động thể chất).

Đổi mới phương pháp luận

• Sự kết hợp chặt chẽ giữa định lượng quy mô lớn ($n=482$) và phỏng vấn sâu định tính ($n=11$) giúp khắc phục nhược điểm của các nghiên cứu bảng hỏi thuần túy, mang lại cái nhìn sâu sắc về tiếng nói, suy nghĩ và rào cản tâm lý bên trong của học sinh.

Giá trị ứng dụng thực tiễn và chính sách

• Đối với nhà trường: Cần chuyển đổi phương pháp giảng dạy theo hướng tăng tiết thực hành, thí nghiệm (Hóa, Lý, Tin học), giảm tải bài tập tính toán lý thuyết khô khan, nâng cao vai trò đồng hành tâm lý của giáo viên chủ nhiệm.
• Đối với phụ huynh: Cung cấp kiến thức giáo dục làm cha mẹ (parenting skills), giảm thiểu xung đột gia đình và xây dựng kênh đối thoại thấu cảm thay vì chỉ tạo áp lực điểm số.
• Chính sách y tế công cộng: Khẳng định sự cần thiết phải thành lập các phòng tư vấn tâm lý học đường độc lập, đồng thời quy hoạch không gian thể thao trong trường học để phòng ngừa rối loạn tâm thần từ sớm.

---

Đối tượng quan tâm và lợi ích cụ thể (Target Audience)

+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Nhóm đối tượng    | Lợi ích và Giá trị ứng dụng cụ thể                      |
+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Nhà nghiên cứu    | • Dữ liệu tham chiếu chuẩn hóa về DASS-42 tại Việt Nam  |
| Tâm lý & Y tế     | • Mô hình biến số phân tích đa biến để nhân rộng đề tài |
+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Cán bộ Quản lý    | • Cơ sở thực chứng để cải cách chương trình học         |
| & Giáo viên THPT  | • Hướng dẫn cải thiện kỹ năng hỗ trợ tâm lý học sinh    |
+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Phụ huynh học sinh| • Nhận diện sớm các nguy cơ gây stress từ gia đình      |
|                   | • Điều chỉnh kỳ vọng và phương pháp tương tác với con   |
+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Chuyên viên Y tế  | • Xây dựng cẩm nang can thiệp tâm lý học đường chuẩn hóa|
| Công cộng         | • Thiết kế chương trình hoạt động thể chất dự phòng     |
+-------------------+---------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng và có ý nghĩa thống kê lớn nhất trong nghiên cứu là gì?

Phát hiện nổi bật nhất là mâu thuẫn gia đình thường xuyên là yếu tố nguy cơ mạnh nhất gây stress ở học sinh, làm tăng nguy cơ mắc stress lên gấp $3,075$ lần ($p = 0,009$), vượt qua cả các yếu tố áp lực học tập đơn thuần.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (mixed-methods): kết hợp thang đo chuẩn hóa quốc tế DASS-42 trên cỡ mẫu đại diện lớn ($482$ học sinh chọn mẫu cụm) với $11$ cuộc phỏng vấn sâu chất lượng cao, giúp số liệu vừa có độ tin cậy thống kê vừa có chiều sâu thực tiễn.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho toàn bộ học sinh Việt Nam không?

Kết quả có giá trị đại diện cao cho học sinh THPT tại các khu vực đô thị lớn (như Hà Nội, TP.HCM) – nơi có đặc thù về áp lực cạnh tranh thi cử và lối sống đô thị. Tuy nhiên, để khái quát hóa cho học sinh nông thôn hoặc miền núi, cần có thêm các nghiên cứu đa trung tâm có tính đến yếu tố kinh tế - xã hội đặc thù.

4. Hướng đi tiếp theo (Next steps) cho các nghiên cứu trong tương lai là gì?

Cần phát triển các nghiên cứu can thiệp ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) để đánh giá hiệu quả của mô hình phòng tham vấn học đường, các chương trình can thiệp dựa trên chánh niệm (mindfulness) hoặc câu lạc bộ thể thao học đường trong việc giảm điểm số stress theo thời gian.

5. Ứng dụng thực tế cấp bách nhất có thể triển khai ngay là gì?

Triển khai ngay hai giải pháp chi phí thấp nhưng hiệu quả cao: (1) Đẩy mạnh các giải đấu thể thao phong trào trong trường học để tạo kênh giải tỏa năng lượng tiêu cực; (2) Tổ chức các buổi hội thảo hướng dẫn kỹ năng giao tiếp tích cực giữa cha mẹ và học sinh vị thành niên.

---

Kết luận (Conclusion)

Đề tài nghiên cứu cấp cơ sở của nhóm tác giả Trường Đại học Y tế Công cộng đã cung cấp bức tranh toàn diện và cảnh báo thực trạng đáng lo ngại với $46,1%$ học sinh THPT Phan Đình Phùng bị stress. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rõ ràng rằng stress học đường không phải là vấn đề cá nhân đơn lẻ mà là hệ quả từ sự tương tác phức tạp giữa mâu thuẫn gia đình, quá tải chương trình học và lối sống thụ động, thiếu vận động thể chất.

Để bảo vệ sức khỏe tâm thần cho thế hệ trẻ, tương lai đòi hỏi sự chung tay đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và các nhà hoạch định chính sách y tế - giáo dục. Đã đến lúc xem sức khỏe tâm thần học đường là một chỉ tiêu chất lượng giáo dục quan trọng, song hành cùng thành tích văn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Tính cấp thiết cần nghiên cứu của đề tài Căng thẳng (stress) là một trong những vấn đề sức khỏe tâm thần. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 10-20% trẻ em và vị thành niên (VTN) đang mắc các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Tỷ lệ này khác biệt ở các quốc gia khác nhau, do những khác biệt về kinh tế, xã hội nhưng cũng một phần do sử dụng các công cụ đo đạc khác nhau và cách thức lấy mẫu khác nhau. Tình trạng stress ở VTN và thanh niên đã nhận được sự quan tâm nhất định từ cộng đồng vì tỷ lệ mắc đáng báo động.

Tuy nhiên, nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng này còn chưa nhất quán do mỗi quốc gia, mỗi địa phương có những đặc điểm môi trường, văn hóa, kinh tế, xã hội khác nhau [4]. Ở Việt Nam, vấn đề stress học đường đang được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm bởi những hệ quả do stress gây ra đối với học sinh như bị trầm cảm, có hành vi gây hấn hoặc thậm chí tự sát. Một số nghiên cứu điển hình như nghiên cứu của bệnh viện tâm thần Mai Hương năm 2005 cho thấy tỷ lệ mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần của học sinh trong các quận nội thành là 19,45% [2]. Đã có nhiều nghiên cứu đánh giá về sức khỏe tâm thần của vị thành niên, thanh niên Việt Nam nói chung và học sinh THPT nói riêng.

Mặc dù kết quả không hoàn toàn nhất quán, nhưng các nghiên cứu cho thấy một xu hướng rõ ràng tỷ lệ vị thành niên, thanh niên Việt Nam gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần là đáng kể. Những nghiên cứu này cho thấy sự quan tâm chú ý của những nhà chuyên môn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần của trẻ em, tuy nhiên thường không có mẫu số đại diện khiến nó chưa trở thành những thông số tin cậy để xác định và xây dựng các chiến lược can thiệp và phòng ngừa. Với thực trạng tỷ lệ học sinh mắc stress hiện nay, đã có nhiều trường THPT có mô hình tham vấn tâm lý, nhưng mức độ tiếp cận với hoạt động này của học sinh còn khá 6 khiêm tốn. Với các lý do trên, chúng tôi nhận thấy việc thực hiện nghiên cứu này là phù hợp với tính cấp thiết của vấn đề.

Mục tiêu nghiên cứu 1. Mô tả thực trạng stress ở học sinh tại trường THPT Phan Đình Phùng, Hà Nội năm 2014 2. Xác định một số yếu tố liên quan đến tình trạng stress ở học sinh tại trường THPT Phan Đình Phùng, Hà Nội năm 2014 II. Tổng quan đề tài Một số khái niệm chính Căng thằng tâm lý, stress: Thuật ngữ “căng thẳng tâm lý” hay còn gọi là “stress” là một khái niệm bao hàm nhiều khía cạnh phức tạp liên quan đến những phản ứng, biểu hiện đáp ứng của cá nhân đối với những yếu tố tác nhân, tình huống khi con người đối mặt trong cuộc sống.

Rối loạn lo âu: Rối loạn lo âu được hiểu là lo âu quá mức hoặc dai dẳng không tương xứng với sự đe dọa được cảm thấy, ảnh hưởng đến hoạt động của chủ thể, có thể kèm theo những ý nghĩ hay hành động có vẻ như quá mức hay vô lý. Một số thang đo stress: Thang đo tự đánh giá về stress của Cohen: Thang đo này gồm 10 câu, nhằm đo lường mức độ căng thẳng mà chủ thể nhận thấy cuộc sống của họ trong 1 tháng qua là không thể dự đoán trước, không kiểm soát được và quá tải, mỗi nhận định như vậy có 5 mức lựa chọn: không bao giờ, gần như không bao giờ, đôi lúc, thường xuyên, rất thường xuyên. Các chỉ số định tính này được chuyển sang định lượng từ 0-4 cho các câu 1,2,3,6,9,10; riêng các câu 4,5,7,8 thì tính điểm ngược lại từ 4-0, nghĩa là 4 điểm = không bao giờ; 3 điểm = gần như không bao giờ … Điểm số được tính từ 0 đến 40, điểm càng cao cho thấy mức độ stress càng nặng. Dưới 24 điểm: stress cấp tính, có thể kiểm soát được; từ 24-30 điểm: bắt đầu quá tải vì stress, không đủ năng lực kiểm soát các trở 7 ngại gặp phải, cần được hỗ trợ để vượt qua; trên 30 điểm: bị stress nặng, cần được khám và điều trị [21].

Tuy nhiên, hiện nay thang đo tự đánh giá về stress của Cohen chưa được chuẩn hóa và sử dụng nhiều tại Việt Nam. Ngoài ra DASS – 42 được dùng cho mọi đối tượng, lứa tuổi, có các điểm cắt phù hợp với yêu cầu của nghiên cứu. Với các lý do trên nhóm quyết định chọn bộ công cụ là DASS - 42 để đánh giá tình trạng và mức độ stress ở học sinh THPT. Cách tính điểm: Bảng 1: Điểm được tính bằng cách tính tổng điểm Mức độ Mức điểm Bình thường 0-14 Nhẹ 15-18 Vừa 19-25 Nặng 26-33 Rất nặng ≥ 34 Thực trạng stress 2.

Trên thế giới: Stress là một trong những vấn đề sức khỏe tâm thần. Theo báo cáo của WHO, 10-20% trẻ em và vị thành niên (VTN) đang mắc các vấn đề về sức khỏe tâm thần, tỷ lệ này khác biệt ở các quốc gia khác nhau, do những khác biệt về kinh tế, xã hội nhưng cũng một phần do sử dụng các công cụ đo đạc khác nhau và cách thức lẫy mẫu khác nhau. Bảng 1 báo cáo các nghiên cứu dịch tễ về sức khỏe tâm thần trẻ VTN ở một số quốc gia trên thế giới gần đây theo hướng tiếp cận chẩn đoán. Nhìn chung, các nghiên cứu về tỷ lệ các vấn đề sức khỏe tâm thần không tính đến các rối loạn phát triển như thiểu năng trí tuệ, tự kỉ và các thiểu năng học tập cụ thể [4].

8 Bảng 2: Tỷ lệ chẩn đoán các vấn đề SKTT ở thời điểm nghiên cứu cắt ngang ở một số nước khác nhau[4] Nƣớc Tác giả Tuổi Công cụ chẩn đoán Tỷ lệ (%) Goa, Ấn Độ Pillai & cs, 12-16 DSM-IV 1,8 2008 Israel Farbstein & 14-17 DSM-IV 11,7 cs, 2000 Puerto Rico Canino & cs, 4- 7 DSM-IV, DISC-IV 19,8 2004 Zurich Conton Steinhausen 6-17 15 DSM-III-R, 22,5 Swetzerland & cs, 1998 DISC-2.3 Trung Quốc Guan & 5-17 DSM-IV, ISICMD, 16,22 cs,2010 bảng hỏi phỏng vấn do tác giả tự thiết kế Như vậy có thể thấy rằng, vấn đề stress ở vị thành niên và thanh niên đã nhận được sự quan tâm nhất định từ cộng đồng vì tỷ lệ mắc đáng báo động. Tuy nhiên nguyên nhân, các yếu tố ảnh hưởng đến vấn đề còn chưa nhất quán do mỗi quốc gia, mỗi địa phương có những đặc điểm môi trường, văn hóa, kinh tế, xã hội khác nhau. Tại Việt Nam Ở Việt Nam, vấn đề stress học đường đang được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm bởi những hệ quả do stress gây ra đối với học sinh như bị trầm cảm, có hành vi gây hấn hoặc thậm chí tự sát. Một số nghiên cứu điển hình như nghiên cứu của bệnh viện tâm thần Mai Hương năm 2005 cho thấy tỷ lệ mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần của học sinh trong các quận nội thành là 19,45% [2].

Tuy nhiên một nghiên cứu (2007) trên hai tỉnh miền Trung lại cho kết quả tỷ lệ trẻ mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần là 9%. Nghiên cứu của Amstadter A.B và cộng sự tại Việt Nam (2011) cho kết quả 9,1% thanh thiếu niên được 9 cho là mắc phải các vấn đề về tâm thần [9]. Một nghiên cứu được thực hiện tại các tỉnh miền Bắc trên trẻ VTN (2012) sử dụng thang đo Youth Self Report (YSR) cho kết quả đáng báo động khi so sánh kết quả nghiên cứu với các quốc gia khác, thấy rằng Việt Nam xếp cao nhất trong số các quốc gia được nghiên cứu, nghiên cứu kết luận được 18% trẻ trong nghiên cứu gặp ít nhất một trong tám triệu chứng về rối nhiễu tâm lý được đề cập trong thang đo YSR: Lo âu/trầm cảm, Thu mình/trầm cảm, Bệnh tâm thể, Vấn đề xã hội, Vấn đề suy nghĩ, Vấn đề chú ý, Hành vi hung tính, Phá bỏ quy tắc [5]. Ngoài những nghiên cứu lớn, cũng có một số nghiên cứu quy mô nhỏ hơn đã được tiến hành.

Nghiên cứu cắt ngang trên 150 học sinh THPT B Yên Mô – Ninh Bình (2007) của Phạm Thanh Bình sử dụng thang đo mức độ lo âu của Soly – Bensabel (60-90 điểm) cho kết quả số lượng học sinh trong mức điểm từ 70-80 điểm chiếm số lượng nhiều nhất, tiếp đến số lượng học sinh ở mức 80-90 điểm, điều này có nghĩa có một số lượng lớn học sinh được điều tra đang ở mức độ stress cao [1]. Nghiên cứu của Hồ Hữu Tính và Nguyễn Doãn Thành (2009) ở THPT Phan Bội Châu, Phan Thiết, Bình Thuận trên học sinh lớp 12 cho kết quả 38% học sinh có biểu hiện stress [8]. Hoàng Cẩm Tú và Đặng Hoàng Minh (2010) nghiên cứu trên học sinh ở 2 trường THPT Nguyễn Trãi (Hà Nội) và Vân Tảo (Hà Tây) cho thấy các trường hợp mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần chiếm 22,55% [3]. Đã có nhiều nghiên cứu đánh giá về sức khỏe tâm thần của vị thành niên, thanh niên Việt Nam nói chung và học sinh THPT nói riêng.

Mặc dù kết quả không hoàn toàn nhất quán, nhưng các nghiên cứu cho thấy một xu hướng rõ ràng tỷ lệ vị thành niên, thanh niên Việt Nam gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần là đáng kể. Những nghiên cứu này cho thấy sự quan tâm chú ý của những nhà chuyên môn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần của trẻ em, tuy nhiên thường không có mẫu số đại diện khiến nó chưa trở thành những thông số tin cậy để xác định và xây dựng các chiến lược can thiệp và phòng ngừa. Với thực trạng tỷ lệ học sinh mắc stress đáng báo động hiện nay, đã có nhiều trường THPT có 10 mô hình tham vấn tâm lý, nhưng mức độ tiếp cận với hoạt động này của học sinh còn khá khiêm tốn. Các yếu tố liên quan 2.

Trên thế giới Nghiên cứu tự đánh giá nguyên nhân stress ở cuối cấp 3 (2004) của Kouzma NM, Kennedy GA chỉ ra rằng nguyên nhân chính dẫn đến stress bao gồm các kì kiểm tra, điểm số, lo lắng cho tương lai, lựa chọn nghề nghiệp, ôn thi, khối lượng kiến thức, kì vọng của gia đình và bản thân [13]. Nghiên cứu của Shilpa Taragar về căng thẳng ở học sinh cấp 3 (2009) tại Ấn Độ cho rằng không có mối liên quan giữa một số thông tin cá nhân của đối tượng (tuổi, số lượng anh chị em, kích cỡ gia đình, nghề nghiệp của cha, nghề nghiệp của mẹ.