MỞ ĐẦU œ5-k) 1. LÝ DO CHỌN ĐÈ TÀI Trong nền kinh tế thị trường, ngân sách nhà nước là nguồn tài chính dé đảm bảo các nhu cầu chỉ tiêu của Nhà Nước, đồng thời là một trong những công cụ quan trọng của Nhà Nước trong việc quản lý và điều hành vĩ mô nền kinh tế - xã hội. Trong những năm qua, ngân sách nhà nước với tư cách là công cụ quản lý vĩ mô của nhà nước đã thực sự góp phan vào việc điều chỉnh có hiệu quả nền kinh tế. Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực, ngân sách nhà nước hiện tại cũng còn bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định.
Thực tiễn đời sống kinh tế xã hội hiện nay đang đặt ra những yêu cầu, thách thức mới đòi hỏi công tác quản lý ngân sách nhà nước ở các cấp phải được tiếp tục đổi mới, ngày càng hoàn thiện, đi vào quản lý chiều sâu nhằm đạt hiệu quả cao hơn nữa. Việc nghiên cứu tìm những giải pháp đổi mới trong công tác quản lý nguồn thu chi ngân sách nhà nước tại cấp phường, xã có ý nghĩa quan trọng, góp phần vào việc nâng cao hiệu lực quản lý ngân sách, thực hành tiết kiệm chống lãng phí và góp phần thúc đây việc phát triển kinh tế xã hội của cả nước nói chung và của từng địa phương nói riêng. Ngân sách nhà nước được tạo lập từ nhiều nguồn khác nhau như: thuế, phí, lệ phí, các khoản đóng góp tự nguyện, viện trợ trong nước, viện trợ không hoàn lại của nước ngoài. Do đó việc thu — chỉ ngân sách rất quan trọng đối với các cơ quan hành chính sự nghiệp.
Đó là vấn đề được quan tâm đặc biệt ở hầu hết các cơ quan hành chính trong đó không thé thiếu Ủy Ban Nhân Dân Phường Bình Khánh. Mà công việc đó sẽ được phản ánh thông qua bộ phận kế toán tại phường. Kế toán là một trong những công cụ quản lý kinh tế nhằm phản ánh toàn diện các mặt hoạt động kinh tế tài chính ở các cơ quan hành chính sự nghiệp. Ngoài ra, kế toán còn có nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát các khoản thu, chỉ tài chính, nộp, thanh toán nợ; kiểm tra việc quản lý, nguồn hình thành và sử dụng tài sản; phát triển và ngăn ngừa các hành vi vi phạm về luật kế toán; phân tích thông tin, số liệu kế toán giúp đơn vị, giúp người quản lý điều hành đơn vị; cung cấp thông tin số liệu kế toán theo quy định của pháp luật.
Với mong muôn tìm hiêu một cách sâu sắc hon cách quản lý thu chi và khai thác các nguồn thu ngân sách Nhà nước tôi mới quyết định chọn dé tài “Kế toán hoạt động thu — chi ngân sách tại Uy ban nhân dân Phường Binh Khánh” dé nghiên cứu. MỤC TIEU NGHIÊN CỨU Nghiên cứu, đánh giá “kế toán hoạt động thu — chi ngân sách tại Ủy ban nhân dân phường Bình Khánh” nhằm dé hiểu các số liệu về hoạt động thu — chi ngân sách dé đưa ra các biện pháp nhằm phát huy các thế mạnh hay khắc phục các điểm yếu trong quá trình thu — chi ngân sách tại phường và nghiên cứu, đánh giá được các nguyên nhân tồn tại của công tác thu — chi ngân sách phường. Từ đó tìm ra biện pháp tối ưu cho UBND phường Binh Khánh hoạt động có hiệu quả hơn, đóng góp vao sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước. PHAM VI NGHIÊN CUU Không gian: tại Ủy ban nhân dân phường Bình Khánh.
Thời gian: đề tài lấy số liệu thực tế trong năm 2014. Đối tượng nghiên cứu: công tác kế toán hoạt động thu — chi ngân sách. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Gồm hai phương pháp: - Thu thập dữ liệu: + Sơ cấp: quan sát, trao đổi với nhân viên kế toán tại Ủy ban nhân dân phường Bình Khánh. + Thứ cấp: thu thập từ sách báo, tạp chí, luận văn, những qui định của cơ quan về việc thu và chi, các báo cáo cân đối về thu — chi ngân sách, số kế toán, chứng từ theo dõi việc thu — chi.
- Xử lý dit liệu: bằng các phương pháp thống kê tổng hợp, phân tích và đánh giá các số liệu về tông só, về tỉ lệ %, sự tăng giảm giữa thu và chỉ. Ý NGHĨA Giúp cho những người quan tâm đến việc tìm hiểu về cách thức hoạt động ngân sách của Nhà nước có thể hiểu rõ cách quản lý ngân sách ở phường (xã), tìm được những biện pháp dé quan lý một cách có hiệu qua và hệ thống ngân sách nhà nước tại phường (xã). Giúp cho bản thân tôi hiểu rõ được cách thức sử dụng ngân sách của địa phương nơi tôi sinh sống cũng như của Nhà nước. Qua đó có thê giúp cho tôi có thể tiếp thu và học hỏi thêm nhiều kiến thức cho việc học tập cũng như công tác sau này.
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE KE TOÁN HOAT ĐỘNG THU - CHI NGÂN SÁCH œ@s-*) 2. NHUNG VAN ĐÈ CHUNG VE NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC: 2. Khái niệm về ngân sách nhà nước: Theo Luật Ngân sách Nhà nước được Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 16/12/2002: Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thâm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước. Ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
Ngân sách trung ương là ngân sách của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở trung ương. Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND) theo quy định của Luật Tổ chức HĐND và UBND (gồm ngân sách cấp tỉnh, ngân sách cấp huyện và ngân sách cấp phường, xã). Bản chất của ngân sách nhà nước: Là hệ thống các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và xã hội phát sinh trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn tài chính nhằm đảm bảo các nhu cầu thực hiện các chức năng quản lý và điều hành nền kinh tế xã hội của mình. Vai trò của ngân sách nhà nước: - Ngân sách nhà nước có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nước.
Cần hiểu rằng, vai trò của ngân sách nhà nước luôn gắn liền với vai trò của nhà nước theo từng giai đoạn nhất định. Đối với nền kinh tế thị trường, ngân sách nhà nước đảm nhận vai trò quản lý vĩ mô đối với toàn bộ nền kinh tế, xã hội. - Ngân sách nhà nước là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội, định hướng phát triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội. - Huy động các nguồn tài chính của ngân sách nhà nước đề đảm bảo nhu cầu chỉ tiêu của nha nước.
- Mức động viên các nguồn tài chính từ các chủ thé trong nguồn kinh tế đòi hỏi phải hợp lí nếu mức động viên quá cao hoặc quá thấp thì sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế, vì vậy cần phải xác định mức huy động vào ngân sách nhà nước một cách phù hợp với khả năng đóng góp tài chính của các chủ thé trong nền kinh tê. - Quản lí điều tiết vĩ mô nền kinh tế Ngân sách nhà nước là công cụ định hướng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát triển sản xuất kinh doanh và chống độc quyên. Trước hết, Chính phủ sẽ hướng hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế đi vào quỹ đạo mà chính phủ đã hoạch định để hình thành cơ cấu kinh tế tối ưu, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển ôn định và bền vững. Thông qua hoạt động chỉ Ngân sách, Nhà nước sẽ cung cấp kinh phí đầu tư cho cơ sở kết cấu hạ tầng, hình thành các doanh nghiệp thuộc các ngành then chốt trên cơ sở đó tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và phát triển các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế (có thể thấy rõ nhất tầm quan trọng của điện lực, viễn thông, hàng không đến hoạt động kinh doanh của các Doanh nghiệp).
Bên cạnh đó, việc cấp vốn hình thành các doanh nghiệp Nhà nước là một trong những biện pháp căn bản dé chống độc quyền và giữ cho thị trường khỏi rơi vào tình trạng cạnh tranh không hoàn hảo. Và trong những điều kiện cụ thể, nguồn kinh phí trong ngân sách cũng có thé được sử dụng dé hỗ trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp, đảm bảo tính én dinh vé co cau hoặc chuẩn bị cho việc chuyên sang cơ cầu mới hợp lý hơn. Thông qua hoạt động thu, bằng việc huy động nguồn tài chính thông qua thuế, ngân sách nhà nước đảm bảo thực hiện vai trò định hướng đầu tư, kích thích hoặc hạn chế sản xuất kinh doanh. - Về mặt kinh tế Kích thích sự tăng trưởng kinh tế theo sự định hướng phát triển kinh tế xã hội thông qua các công cụ thuế và thuế suất của nhà nước sẽ góp phần kích thích sản xuất phát triển thu hút sự đầu tư của các doanh nghiệp.
Ngoài ra nhà nước còn dùng ngân sách nhà nước đầu tư vào cơ sở hạ tầng tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động. - Vé mặt xã hội Vai trò điều tiết thu nhập giữa các tầng lớp dân cư trong xã hội. Trợ giúp trực tiếp dành cho những người có thu nhập thấp hay có hoàn cảnh đặc biệt như chỉ về trợ cấp xã hội, trợ cấp gián tiếp dưới hình thức trợ giá cho các mặt hàng thiết yếu, các khoản chi phí để thực hiện chính sách dân số, chính sách việc làm, chống mù chữ, hỗ trợ đồng bào bão lụt. - Về mặt thị trường Nhà nước sẽ sử dụng ngân sách nhà nước như một công cụ dé góp phan bình 6n giá cả và kiềm chế lạm phát.
Nhà nước chỉ điều tiết những mặt hàng quan trọng những mặt hàng mang tính chất chiến lược. Cơ chế điều tiết thông qua trợ giá, điều chỉnh thuế suất thuế xuất nhập khâu, dự trữ quốc gia. Thị trường vốn sức lao động: thông qua phát hành trái phiếu và chi tiêu của chính phủ. Kiềm chế lạm phát: Cùng với ngân hàng trung ương với chính sách tiền tệ thích hợp NSNN góp phần điều tiết thông qua chính sách thuế và chi tiêu của chính phủ.