Phân Cấp Quản Lý Ngân Sách Địa Phương Tỉnh Thái Bình: Nghiên Cứu và Đánh Giá

Tài liệu nghiên cứu Phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh thái bình, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Đỗ Văn Hải
• Người hướng dẫn: PGS. TS. Trần Xuân Hải
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Tài chính - ngân hàng
• Đề tài: Phân Cấp Quản Lý Ngân Sách Địa Phương Tỉnh Thái Bình
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VÀ KINH NGHIỆM VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG
• 1.1. LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG
• 1.2. LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG
• 1.2.1. Khái niệm phân cấp quản lý ngân sách địa phương
• 1.2.2. Nguyên tắc phân cấp quản lý ngân sách địa phương
• 1.2.3. Nội dung phân cấp quản lý ngân sách địa phương
• 1.2.4. Các tiêu chí đánh giá phân cấp quản lý ngân sách địa phương
• 1.3. KINH NGHIỆM PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG VÀ BÀI HỌC CHO TỈNH THÁI BÌNH
• 1.3.1. Kinh nghiệm phân cấp quản lý ngân sách địa phương
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm phân cấp quản lý ngân sách địa phương rút ra cho tỉnh Thái Bình
• 1.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 2.1. KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ HỆ THỐNG NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 2.1.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Bình
• 2.1.2. Hệ thống ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình
• 2.2. THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 2.2.1. Thực trạng phân cấp về nhiệm vụ và quyền hạn ban hành các chính sách, chế độ về ngân sách địa phương ở tỉnh Thái Bình
• 2.2.2. Thực trạng phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình
• 2.2.3. Thực trạng phân cấp thực hiện chu trình quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình
• 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 2.3.1. Những kết quả đạt được trong phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình
• 2.3.2. Một số hạn chế trong phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở tỉnh Thái Bình
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở tỉnh Thái Bình
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ NHỮNG YÊU CẦU ĐỐI VỚI CÔNG TÁC HOÀN THIỆN PHÂN CẤP NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 3.1.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Bình
• 3.1.2. Những yêu cầu đối với hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình
• 3.2. QUAN ĐIỂM VÀ ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÂN CẤP NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 3.2.1. Quan điểm hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình
• 3.2.2. Định hướng hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình
• 3.3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH
• 3.3.1. Rà soát và kịp thời phát hiện những bất hợp lý trong các quy định về phân cấp quản lý ngân sách địa phương
• 3.3.2. Nâng cao chất lượng ban hành các chế độ chính sách về phân cấp quản lý ngân sách địa phương và vận dụng ở Thái Bình
• 3.3.3. Nâng cao chất lượng công tác lập dự toán ngân sách
• 3.3.4. Điều chỉnh phân cấp nguồn thu và tỷ lệ phần trăm phân chia ngân sách các cấp chính quyền địa phương
• 3.3.5. Đẩy mạnh việc chuyển đổi phương thức quản lý ngân sách địa phương từ quản lý theo nhiệm vụ sang quản lý theo kết quả
• 3.3.6. Nâng cao trình độ và năng lực cho đội ngũ cán bộ có liên quan tới quản lý ngân sách địa phương
• 3.3.7. Hoàn thiện công tác tổ chức quản lý ngân sách địa phương và cơ sở hạ tầng phục vụ quản lý ngân sách địa phương
• 3.4. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VỚI CÁC CƠ QUAN NHÀ NƯỚC TRUNG ƯƠNG
• 3.4.1. Một số đề xuất với Quốc hội
• 3.4.2. Đề xuất với Chính phủ
• 3.4.3. Đề xuất với Bộ Tài chính
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: MẪU PHIẾU KHẢO SÁT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Phân Cấp Quản Lý Ngân Sách Thái Bình

Phân cấp quản lý ngân sách là yếu tố then chốt để đảm bảo sự hiệu quả và linh hoạt trong quản lý ngân sách địa phương. Nghiên cứu này tập trung vào tỉnh Thái Bình, một địa phương có nhiều đặc thù về kinh tế - xã hội. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng, xác định những bất cập và đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách tỉnh Thái Bình, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Luật Ngân sách Nhà nước (NSNN) năm 2015 đã có hiệu lực, đòi hỏi các địa phương phải chủ động và sáng tạo hơn trong việc điều hành ngân sách tỉnh Thái Bình.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Phân Cấp Ngân Sách

Phân cấp quản lý ngân sách là một phần quan trọng trong cải cách khu vực công. Việc phân cấp đúng đắn sẽ giúp các địa phương chủ động hơn trong việc huy động và sử dụng nguồn lực, phù hợp với đặc điểm và tiềm năng của mình. Ngược lại, phân cấp không hiệu quả có thể dẫn đến tình trạng lãng phí, kém hiệu quả, thậm chí là tham nhũng. Theo Đỗ Văn Hải (2023), việc phân quyền ngân sách địa phương tạo điều kiện cho chính quyền các cấp chủ động hơn trong việc giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội tại địa phương, từ đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

1.2. Mục Tiêu Và Nhiệm Vụ Của Nghiên Cứu Ngân Sách Thái Bình

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá thực trạng phân cấp quản lý ngân sách địa phương tại tỉnh Thái Bình, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Nhiệm vụ cụ thể bao gồm: (1) Nghiên cứu cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về phân cấp ngân sách; (2) Phân tích thực trạng phân bổ ngân sách tỉnh Thái Bình, bao gồm cả nguồn thu và nhiệm vụ chi; (3) Đánh giá những ưu điểm và hạn chế của cơ chế phân cấp ngân sách hiện hành; (4) Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách tỉnh Thái Bình trong thời gian tới.

II. Vấn Đề Trong Phân Cấp Quản Lý Ngân Sách Địa Phương Hiện Nay

Thực tế cho thấy, việc phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở nhiều nơi còn tồn tại nhiều bất cập. Quyền tự chủ tài chính của các địa phương còn hạn chế, nguồn thu chưa đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu. Cơ chế phân bổ ngân sách tỉnh Thái Bình còn mang tính bình quân, chưa gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý ngân sách còn thiếu kinh nghiệm và năng lực. Do đó, cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này, nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.

2.1. Hạn Chế Về Quyền Hạn Và Nguồn Thu Ngân Sách Địa Phương

Mặc dù đã có những cải cách đáng kể, nhưng quyền tự chủ tài chính của các địa phương vẫn còn nhiều hạn chế. Các địa phương chưa có quyền chủ động trong việc quyết định các chính sách thu, đặc biệt là các khoản thu quan trọng. Nguồn thu từ đất đai và tài nguyên còn chiếm tỷ trọng lớn, chưa bền vững. Tình trạng phân bổ ngân sách tỉnh Thái Bình còn phụ thuộc nhiều vào các yếu tố chủ quan, thiếu minh bạch và công bằng. Theo Luận án tiến sĩ của Đỗ Văn Hải, cần trao thêm quyền chủ động cho địa phương trong việc quyết định các chính sách thu để tăng cường nguồn thu ngân sách tỉnh Thái Bình.

2.2. Bất Cập Trong Cơ Chế Phân Bổ Ngân Sách Tỉnh Thái Bình

Cơ chế phân bổ ngân sách hiện nay còn mang tính cào bằng, chưa gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ và tiềm năng phát triển của từng địa phương. Điều này dẫn đến tình trạng một số địa phương có tiềm năng phát triển nhưng lại thiếu nguồn lực, trong khi một số địa phương khác lại sử dụng ngân sách kém hiệu quả. Cần có một cơ chế phân bổ ngân sách dựa trên các tiêu chí rõ ràng, minh bạch và có thể định lượng được, đảm bảo công bằng và hiệu quả.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Phân Cấp Quản Lý Ngân Sách Thái Bình

Để hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách địa phương tại tỉnh Thái Bình, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, cần rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến phân cấp ngân sách, đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với thực tiễn. Thứ hai, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý ngân sách, đặc biệt là ở cấp cơ sở. Thứ ba, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện phân cấp ngân sách, đảm bảo sử dụng ngân sách đúng mục đích và hiệu quả. Cuối cùng, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả.

3.1. Sửa Đổi Quy Định Pháp Luật Về Phân Cấp Ngân Sách

Cần rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến phân cấp ngân sách, đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với thực tiễn. Cụ thể, cần quy định rõ hơn về quyền hạn và trách nhiệm của các cấp chính quyền trong việc quản lý ngân sách. Đồng thời, cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính, giảm bớt gánh nặng cho các địa phương. Cần chú trọng đến việc hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật hướng dẫn thi hành Luật ngân sách tỉnh Thái Bình.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Quản Lý Ngân Sách

Đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý ngân sách đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả phân cấp ngân sách. Do đó, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ này thông qua các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn. Cần chú trọng đến việc cập nhật kiến thức mới về quản lý ngân sách và kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin. Cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân những cán bộ giỏi.

3.3. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Phân Cấp Ngân Sách

Để đảm bảo sử dụng ngân sách đúng mục đích và hiệu quả, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện phân cấp ngân sách. Cần thiết lập một hệ thống kiểm tra, giám sát độc lập, có quyền hạn và trách nhiệm rõ ràng. Cần công khai minh bạch thông tin về ngân sách tỉnh Thái Bình, tạo điều kiện cho người dân tham gia giám sát. Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về quản lý ngân sách.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Ngân Sách Thái Bình

Nghiên cứu này sẽ cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn để cải cách quản lý ngân sách tại tỉnh Thái Bình. Các giải pháp được đề xuất có thể áp dụng để hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công. Kết quả nghiên cứu cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các địa phương khác trong quá trình cải cách quản lý ngân sách.

4.1. Đề Xuất Cụ Thể Về Phân Chia Nguồn Thu Ngân Sách

Cần xem xét điều chỉnh tỷ lệ phân chia ngân sách giữa các cấp chính quyền, đảm bảo nguồn lực phù hợp với nhiệm vụ chi. Cần tăng cường nguồn thu ngân sách tỉnh Thái Bình từ các hoạt động kinh tế, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các nguồn thu từ đất đai và tài nguyên. Khuyến khích các địa phương chủ động tìm kiếm các nguồn thu mới, phù hợp với đặc điểm và tiềm năng của mình.

4.2. Xây Dựng Tiêu Chí Đánh Giá Hiệu Quả Quản Lý Ngân Sách

Cần xây dựng các tiêu chí cụ thể để đánh giá hiệu quả quản lý ngân sách của các địa phương. Các tiêu chí này cần phản ánh được kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ tiết kiệm, hiệu quả và minh bạch trong sử dụng ngân sách. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để điều chỉnh cơ chế phân bổ ngân sách và có các biện pháp khen thưởng, kỷ luật phù hợp.

V. Kết Luận Tương Lai Nghiên Cứu Quản Lý Ngân Sách Thái Bình

Nghiên cứu về phân cấp quản lý ngân sách địa phương tại tỉnh Thái Bình là một vấn đề phức tạp và cần được tiếp tục nghiên cứu trong tương lai. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và các địa phương để tìm ra những giải pháp tối ưu, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới. Cơ chế phân cấp ngân sách cần được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với sự thay đổi của tình hình kinh tế - xã hội và yêu cầu phát triển của đất nước.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Hiệu Quả Ngân Sách

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá tác động của phân cấp quản lý ngân sách đến hiệu quả sử dụng nguồn lực công và sự phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương. Cần có những nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý ngân sách, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

5.2. Đề Xuất Cơ Chế Điều Phối Ngân Sách Giữa Các Địa Phương

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, cần có một cơ chế điều phối ngân sách giữa các địa phương, đảm bảo sự cân đối và hài hòa trong phát triển. Cần có các chính sách hỗ trợ cho các địa phương nghèo, khó khăn, tạo điều kiện cho các địa phương này phát triển, thu hẹp khoảng cách với các địa phương phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. 78 Chương 2: THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH. KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ HỆ THỐNG NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Bình.

Hệ thống ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình. THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH. Thực trạng phân cấp về nhiệm vụ và quyền hạn ban hành các chính sách, chế độ về ngân sách địa phương ở tỉnh Thái Bình. Thực trạng phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình.

Thực trạng phân cấp thực hiện chu trình quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH. Những kết quả đạt được trong phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình. Một số hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình.

Một số hạn chế trong phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở tỉnh Thái Bình. Nguyên nhân của những hạn chế trong phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở tỉnh Thái Bình. 134 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. 142 Chương 3: HOÀN THIỆN PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH.

ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ NHỮNG YÊU CẦU ĐỐI VỚI CÔNG TÁC HOÀN THIỆN PHÂN CẤP NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Bình. Những yêu cầu đối với hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình. QUAN ĐIỂM VÀ ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÂN CẤP NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH.

Quan điểm hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình. Định hướng hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH THÁI BÌNH. Rà soát và kịp thời phát hiện những bất hợp lý trong các quy định về phân cấp quản lý ngân sách địa phương.

Nâng cao chất lượng ban hành các chế độ chính sách về phân cấp quản lý ngân sách địa phương và vận dụng ở Thái Bình. Nâng cao chất lượng công tác lập dự toán ngân sách. Điều chỉnh phân cấp nguồn thu và tỷ lệ phần trăm phân chia ngân sách các cấp chính quyền địa phương. Đẩy mạnh việc chuyển đổi phương thức quản lý ngân sách địa phương từ quản lý theo nhiệm vụ sang quản lý theo kết quả.

Nâng cao trình độ và năng lực cho đội ngũ cán bộ có liên quan tới quản lý ngân sách địa phương. Hoàn thiện công tác tổ chức quản lý ngân sách địa phương và cơ sở hạ tầng phục vụ quản lý ngân sách địa phương.4 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VỚI CÁC CƠ QUAN NHÀ NƯỚC TRUNG ƯƠNG. Một số đề xuất với Quốc hội. Đề xuất với Chính phủ.

Đề xuất với Bộ Tài chính. 184 iv TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. 187 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 198 PHỤ LỤC 1: MẪU PHIẾU KHẢO SÁT.

198 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ADB Ngân hàng Phát triển châu Á (Asian Development Bank) ASEAN Hiệp hội các nước Đông Nam Á (Association of South East Asian Nations) BCH Ban Chấp hành BNV Bộ Nội vụ BTC Bộ Tài chính CNTT Công nghệ thông tin CP Chính phủ CQĐP Chính quyền địa phương DN Doanh nghiệp ĐP Địa phương ER Tỷ lệ chi tiêu (Expenditure ratio) GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) GRDP Tổng sản phẩm xã hội trên địa bàn (Gross Regional Domestic Product) HĐND Hội đồng nhân dân IMF Quỹ tiền tệ quốc tế (International Monetary Fund) KH&CN Khoa học và công nghệ KT-XH Kinh tế – xã hội NCS Nghiên cứu sinh NQ Nghị quyết NS Ngân sách NSĐP Ngân sách địa phương NSNN Ngân sách nhà nước NSTW Ngân sách trung ương NXB Nhà xuất bản OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (Organization for Economic Cooperation and Development) vi PPP (Quan hệ) Đối tác Công- Tư (Public- Private Partnerships) QĐ Quyết định QH Quốc hội QLNS Quản lý ngân sách TP Thành phố TT Thông tư TTLT Thông tư liên tịch TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân VBHN Văn bản hợp nhất VP Văn phòng WB Ngân hàng Thế giới (World Bank) vii DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang 1 Bảng 1. Các chỉ tiêu đánh giá phân cấp quản lý NSĐP 56 2 Bảng 1.2: Ngân sách của tỉnh Ninh Bình giai đoạn từ 2011-2020 62 3 Bảng 1.3: Thu chi ngân sách tỉnh Bến Tre giai đoạn 2014-2019 68 4 Bảng 2.1: Dân số và lao động của Thái Bình giai đoạn 2017-2022 79 5 Bảng 2.2: Số đơn vị hành chính các cấp ở Thái Bình 80 6 Bảng 2.3: Số cơ sở kinh doanh (cơ sở) và hộ kinh doanh phi nông 83 nghiệp (1000 hộ) của Thái Bình giai đoạn 2017-2022 7 Bảng 2.4: Sự phân cấp trong xây dựng, ban hành quy định pháp lý 96 về quản lý NSĐP ở Thái Bình 8 Bảng 2.5: Đánh giá của các cán bộ có liên quan về các quy định 99 và thực hiện các quy định phân cấp quản lý NSĐP ở Thái Bình 9 Bảng 2.6: Thu ngân sách của tỉnh Thái Bình giai đoạn 2017-2022 101 10 Bảng 2.7: Tỷ trọng một số khoản thu so với tổng thu ngân sách 104 nhà nước ở Thái Bình giai đoạn 2017-2022 11 Bảng 2.8: Thu và chi NSĐP các cấp ở Thái Bình năm 2021 108 12 Bảng 2.9: Thu - chi NS huyện Quỳnh Phụ và xã Châu Sơn năm 109 2020, 2021 13 Bảng 2.10: Chi ngân sách địa phương của Thái Bình giai đoạn 111 2017-2022 14 Bảng 2.11: Tỷ trọng của một số khoản chi từ ngân sách địa 112 phương so với tổng các khoản chi từ ngân sách địa phương của Thái Bình giai đoạn 2017–2022 15 Bảng 2. 12: So sánh tỷ lệ chi ngân sách của các cấp tỉnh, 114 huyện/thành phố trực thuộc tỉnh và xã/phường của Thái Bình giai đoạn 2017-2022 16 Bảng 2.13: Dự toán và quyết toán ngân sách Thái Bình, huyện 117 Quỳnh Phụ và xã Châu Sơn 17 Bảng 2.14: Kết quả đánh giá về tác động của việc phân cấp 121 quản lý NSĐP tỉnh Thái bình 18 Bảng 2.15: Đánh giá của cán bộ Thái Bình về những nhược điểm, 134 hạn chế trong phân cấp quản lý NSĐP ở Tỉnh 19 Bảng 2.16: Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước liên 139 quan tới quản lý NSĐP ở Thái Bình 20 Bảng 3. Một số chỉ tiêu chủ yếu theo các kịch bản phát triển của 144 Thái Bình giai đoạn 2021-2030 viii DANH MỤC CÁC HÌNH TT Tên hình Trang 1 Hình 1.1: Ngân sách địa phương trong hệ thống ngân sách nhà 24 nước 2 Hình 1.2: Tỷ trọng thu và chi ngân sách địa phương trong tổng thu 32 và chi ngân sách nhà nước ở Việt Nam giai đoạn 2017-2022 3 Hình 2.1: Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Thái Bình giai đoạn 82 2017-2022 4 Hình 2.2: Biến đổi cơ cấu ngành của Thái Bình trong giai đoạn 82 2017-2022 5 Hình 2.3: Cấu trúc hệ thống ngân sách địa phương tỉnh Thái Bình 85 6 Hình 2.4: So sánh thu- chi NSĐP ở Thái Bình giai đoạn 2017- 90 2022 7 Hình 2.5: Chỉ số tăng thu ngân sách nhà nước ở Thái Bình giai 103 đoạn 2017-2022 8 Hình 2.6: Tỷ lệ thu ngân sách địa phương so với thu ngân sách 104 nhà nước ở Thái Bình giai đoạn 2017-2022 9 Hình 2.7: Tỷ trọng các khoản thu được để lại toàn bộ cho NSĐP 105 so với tổng thu NSNN ở Thái Bình giai đoạn 2017-2022 10 Hình 2.8: Ngân sách trung ương cấp bổ sung để cân đối NSĐP 106 trong tổng NSĐP của Thái Bình giai đoạn 2017-2022 11 Hình 2.9: Tỷ lệ chi để cân đối NSĐP và chi theo mục tiêu so với 107 tổng chi bổ sung từ NSTW cho tổng thu NSĐP Thái Bình giai đoạn 2017-2022 12 Hình 2.10: Tỷ trọng của chi bổ sung ngân sách cấp dưới trong 113 tổng chi NSĐP của Thái Bình giai đoạn 2017- 2022 13 Hình 2.11: So sánh tổng chi NSĐP của Tỉnh, của huyện/thành phố 115 trực thuộc Tỉnh và của các xã/phường/thị trấn ở Thái Bình 14 Hình 2.12: Đánh giá của cán bộ Thái Bình về mức độ phân cấp 119 quản lý NSĐP giữa các cấp 15 Hình 2.13: Đánh giá của các cán bộ được khảo sát về tác dụng của 122 việc quản lý NSĐP ở Thái Bình theo phân cấp quản lý hiện nay 16 Hình 2.14: Tỷ trọng của các khoản chi cho đầu tư phát triển trong 133 tổng chi ngân sách địa phương của tỉnh Thái Bình ix MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Phân cấp quản lý NSNN là cách gắn các hoạt động của NSNN với các hoạt động KT-XH nhằm tập trung đầy đủ và kịp thờicác nguồn tài chính quốc gia và phân phối, sử dụng chúng công bằng, hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, phục vụ các mục tiêu phát triển KT-XH của đất nước. Phân cấp quản lý NSNN đúng đắn và hợp lý vừa đảm bảo tài chính cho việc duy trì và phát triển hoạt động của các cấp chính quyền từ trung ương đến địa phương, vừa tạo điều kiện phát huy các lợi thế của từng vùng, từng địa phương. Nó cho phép quản lý và lập kế hoạch NSNN tốt hơn, qua đó điều chỉnh mối quan hệ giữa các cấp chính quyền, các cấp NS một cách hợp lý, nhằm phát huy vai trò là công cụ điều chỉnh vĩ mô của NSNN. Phân cấp quản lý NSNN còn có thể hoàn thiện phân cấp quản lý KT-XH nói chung, thúc đẩy quá trình dân chủ hóa đời sống KT-XH, đảm bảo cho các cơ quan nhà nước đáp ứng tốt hơn nhu cầu của dân cư tại mỗi địa phương.

Bởi vậy, phân cấp NSNN là vấn đề được quan tâm trong cải cách khu vực công ở nhiều nước trên thế giới. Ở Việt Nam, phân cấp NS là nội dung quan trọng trong phân cấp quản lý của Nhà nước và đã được triển khai thực hiện từ nhiều năm nay. Quốc hội đã thông qua Luật NSNN năm 2015 (Luật số 83/2015/QH13) và có hiệu lực thi hành từ năm NS 2017, thay thế cho Luật NSNN năm 2002. Theo đó, các nội dung về phân cấp quản lý NSĐP đã được sửa đổi cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn phân cấp quản lý KT-XH và đồng bộ với Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức CQĐP.