Chương 1. Giới thiệu tổng quan Trình bày lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và các phương pháp cơ bản để tiến hành nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Chương 2. Lý thuyết các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách hiệu quả Trình bày các cơ sở lý thuyết có liên quan, các khái niê âm: Ngân sách nhà nước, ngân sách nhà nước cấp quâ ân, nguồn thu ngân sách nhà nước cấp quâ ân, nhiê âm vụ chi ngân sách cấp quâ ân, cân đối ngân sách nhà nước; mô ât số các nghiên cứu đã có của các tác giả trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài; đưa ra mô hình nghiên cứu và phát biểu các giả thuyết.
Phương pháp nghiên cứu Trình bày quy trình nghiên cứu, thiết kế bảng hỏi, cách chọn mẫu, thu thâ âp dữ liê âu, xây dựng thang đo và phương pháp phân tích dữ liê âu. Kết quả và thảo luận các kết quả Trình bày kết quả kiểm định đô â tin câ ây của các thang đo; phân tích khám phá các nhân tố; kết quả hồi quy tuyến tính để khẳng định mối quan hê â giữa các biến; phân tích ảnh hưởng các biến đến quản lý nhà nước đối với thu - chi ngân sách, phân tích thực trạng của các nhân tố ảnh hưởng quản lý thu - chi ngân sách nhà nước. Kết luận và các khuyến nghị Trình bày tóm tắt kết quả nghiên cứu; các đóng góp của nghiên cứu về học thuâ ât và thực tế; trình bày các nhóm giải pháp để quản lý ngân sách hiệu quả trên địa bàn Quận 2; những giới hạn mà luâ ân văn chưa giải quyết được và kiến nghị hướng nghiên cứu mới của đề tài. LÝ THUYẾT VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH HIỆU QUẢ 2.1 Tổng quan về ngân sách nhà nước Trong hệ thống tài chính, NSNN là bộ phận chủ đạo, là điều kiện vật chất quan trọng để Nhà nước thực hiện các nhiệm vụ của mình.
Mặt khác, nó còn là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện điều tiết vĩ mô nền kinh tế xã hội. NSNN bao gồm những nguồn thu cụ thể, những khoản chi cụ thể và được định hướng các nguồn thu đều được nộp vào một quỹ tiền tệ - quỹ NSNN, các khoản đều được xuất ra từ quỹ tiền tệ ấy. Những khoản thu nộp, cấp phát qua quỹ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 NSNN là các quan hệ được xác định trước, được định lượng và Nhà nước sử dụng chúng để điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế. NSNN là một bản dự toán thu, chi tài chính hàng năm của nhà nước do Chính phủ lập ra, đệ trình Quốc hội quyết định và giao cho Chính phủ thực hiện.
Thu chi quỹ này có quan hệ ràng buộc nhau gọi là cân đối ngân sách, đây là một cân đối lớn trong nền kinh tế thị trường. Các hoạt động thu chi ngân sách đều phản ánh những quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể khác trong xã hội gắn với quá trình tạo lập quản lý, sử dụng quỹ NSNN. Hoạt động đó đa dạng được tiến hành trên hầu khắp các lĩnh vực, có tác động đến mọi chủ thể kinh tế xã hội. Những quan hệ thu nộp cấp phát qua quỹ NSNN là những quan hệ được xác định trước, được định lượng và Nhà nước sử dụng chúng để điều tiết vĩ mô kinh tế xã hội.
Như vậy, có thể hiểu NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ chung của Nhà nước khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của mình trên cơ sở luật định. Trên phương diện pháp lý, NSNN được định nghĩa khác nhau trong pháp luật thực định và trong khoa học pháp lí. Trong pháp luật, Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 có định nghĩa: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”. Những vấn đề cơ bản khi quan niệm về NSNN: NSNN là toàn bộ các khoản thu và chi của Nhà nước nằm trong dự toán đã được quyết định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền; Các khoản thu, chi này chỉ được thực hiện trong thời hạn 01 năm, tính từ ngày 01 tháng 01 cho đến ngày 31 tháng 12 năm dương lịch; Các khoản thu, chi này được xây dựng và thực hiện nhằm mục tiêu bảo đảm về mặt tài chính cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.
NSNN được định nghĩa là “một đạo luật đặc biệt, do Quốc hội thông qua để cho phép Chính phủ thi hành trong một thời hạn xác định, thường là một năm”. Với định nghĩa này, các luật gia đã nhìn nhận NSNN ở một góc độ khác, như là “một LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 đạo luật đặc biệt”, chứ không phải là một bản dự toán các khoản thu, chi tiền tệ của Nhà nước như cách quan niệm của các nhà kinh tế hay các nhà làm luật. Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền cao nhất quyết định về việc phân bổ NSNN, được thực hiện trong thời gian 01 năm. Nhà nước thực hiện quyết định việc thu - chi dựa trên cơ sở quy định pháp luật.
Thu của NSNN phần lớn đều mang tính chất bắt buộc, các khoản chi của NSNN lại không mang tính chất hoàn lại. Do đó thu - chi của NSNN hoàn toàn không giống bất kỳ một hình thức thu - chi của một loại quỹ nào. Huy động cho NSNN thông qua hệ thống pháp luật tài chính quy định, buộc mọi tổ chức, cá nhân phải thực hiện. Đó là trách nhiệm và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân với Nhà nước.
Các nguồn lực tài chính đều phục vụ cho việc hoạt động của NSNN, phản ảnh giữa chủ thể các tổ chức, cá nhân với quan hệ Nhà nước. Nhà nước tạo lập phát sinh do thông qua NSNN. Các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội đều từ phần thu NSNN tạo ra.2 Khái niệm, vai trò ngân sách nhà nước cấp huyện Khái niệm ngân sách nhà nước cấp huyện Ngân sách quận thực hiện vai trò, chức năng, nhiệm vụ của NSNN trên phạm vi địa bàn quận; đó là mối quan hệ giữa ngân sách với các tổ chức, các đơn vị trong quá trình phân bổ, sử dụng các nguồn lực kinh tế của quận (Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13). Vai trò của ngân sách nhà nước cấp huyện Ngân sách quận có vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng của quận.
Ngân sách quận là công cụ quan trọng của chính quyền cấp quận trong việc ổn định, phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn quận (Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13).3 Quản lý ngân sách - Khái niệm quản lý: Trên thực tế tồn tại nhiều cách tiếp cận khái niệm “quản lý”. Thông thường, quản lý đồng nhất với các hoạt động tổ chức chỉ huy, điều khiển, động viên, kiểm tra, điều chỉnh, theo lý thuyết hệ thống thì “quản lý là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đến một hệ thống nào đó nhằm biến đổi nó từ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 trạng thái này sang trạng thái khác theo nguyên lý phá vỡ hệ thống cũ để tạo lập hệ thống mới và điều khiển hệ thống” (Giáo trình Khoa học quản lý - Tập 2 - NXB Khoa học kỹ thuâ ât - 2001). - Quản lý NSNN: Trong Luật Ngân sách nhà nước số 01/2002/QH11 hay Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 không làm rõ khái niệm này, nhưng đưa ra các nguyên tắc, quy phạm trong quản lý nhà nước các cấp và điều hành NSNN. Dựa vào đó, tác giả cho rằng: Quản lý NSNN là hoạt động của cá nhân, tổ chức có thẩm quyền trong việc lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách theo sự phân cấp, phân quyền và đảm bảo đúng pháp luật về NSNN.4 Sự cần thiết phải quản lý ngân sách Quản lý NSNN là quản lý hoạt động thu, chi và đảm bảo cân đối NSNN.
Do đó, quản lý NSNN là rất cần thiết vì các lý do sau: Thứ nhất, quản lý thu chi NSNN là công cụ quản lý của Nhà nước để kiểm soát, điều tiết các hoạt động SXKD của mọi thành phần kinh tế, kiểm soát thu nhập của mọi tầng lớp dân cư trong xã hội nhằm động viên sự đóng góp đảm bảo công bằng, hợp lý. Các nhà nước trong lịch sử đều sử dụng công cụ thuế để ổn định và phát triển nền kinh tế, chống lại các hành vi kinh doanh phạm pháp. Thứ hai, quản lý thu chi NSNN là công cụ động viên, huy động các nguồn lực tài chính cần thiết nhằm tạo lập quỹ tiền tệ tập trung của NSNN. Huy động các nguồn tài chính cần thiết vào nhà nước là nhiệm vụ chủ yếu của hệ thống thu dưới bất kỳ chế độ nào, đó là đòi hỏi tất yếu của mọi nhà nước.
Thứ ba, quản lý thu chi NSNN là nhằm khai thác, phát hiện, tính toán chính xác các nguồn tài chính của đất nước để có thể động viên được và cũng đồng thời không ngừng hoàn thiện các chính sách, các chế độ thu để có cơ chế tổ chức quản lý hợp lý. Đây là một nhiệm vụ quan trọng của Nhà nước trong quá trình tổ chức quản lý kinh tế. Thứ tư, quản lý thu chi ngân sách góp phần tạo môi trường bình đẳng, công bằng giữa các thành phần kinh tế, giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước trong quá trình SXKD. Góp phần tạo nên môi trường kinh tế thuận lợi đối với quá trình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Đồng thời, nó là công cụ quan trọng góp phần thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động SXKD của xã hội. Thứ năm, quản lý thu chi ngân sách có vai trò tác động đến sản lượng và sản lượng tiềm năng, cân bằng của nền kinh tế. Trong nền kinh tế thị trường, người ta sử dụng tính chất này để điều chỉnh quy mô sản lượng của nền kinh tế cũng như các doanh nghiệp và hộ kinh doanh.5 Đặc điểm của quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện Mỗi cấp ngân sách có những đặc điểm riêng.