Hỗn Độn Của Nguyễn Khắc Phục Từ Góc Nhìn Tự Sự

Tài liệu nghiên cứu Luận văn hỗn độn của nguyễn khắc phục từ góc nhìn tự sự học, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyễn Thị Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Quang Long
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận văn học
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Hỗn Độn Trong Tiểu Thuyết Việt Nam Đương Đại
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử vấn đề
• 0.3. Mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: HỖN ĐỘN TRONG DÒNG CHẢY TIỂU THUYẾT VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI
• 1.1. Tiểu thuyết Việt Nam từ sau 1986 – vấn đề đổi mới tư duy và cách tân nghệ thuật
• 1.2. Quan niệm mới về tiểu thuyết Việt Nam đương đại
• 1.3. Những cách tân trong nghệ thuật tiểu thuyết Việt Nam thời kỳ đổi mới
• 1.4. Tiểu thuyết Hỗn độn và sự đổi mới trong sáng tác của Nguyễn Khắc Phục
• 1.5. Nguyễn Khắc Phục – cuộc hành trình đi đến Hỗn độn. Những đổi mới trong tiểu thuyết Hỗn độn
• 2. CHƯƠNG 2: NGHỆ THUẬT TỔ CHỨC CỐT TRUYỆN VÀ THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TIỂU THUYẾT HỖN ĐỘN
• 2.1. Nghệ thuật tổ chức cốt truyện. Cốt truyện của tiểu thuyết Việt Nam đương đại
• 2.2. Nghệ thuật tổ chức cốt truyện trong tiểu thuyết Hỗn độn
• 2.3. Thế giới nhân vật. Nhân vật trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại
• 2.4. Các kiểu nhân vật đặc sắc trong tiểu thuyết Hỗn độn
• 3. CHƯƠNG 3: NGƯỜI KỂ CHUYỆN VÀ GIỌNG ĐIỆU TRẦN THUẬT
• 3.1. Người kể chuyện
• 3.2. Người kể chuyện trong tác phẩm tự sự
• 3.3. Người kể chuyện và điểm nhìn trần thuật trong tiểu thuyết Hỗn độn
• 3.4. Giọng điệu trần thuật
• 3.5. Giọng điệu trần thuật trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại
• 3.6. Giọng điệu trần thuật trong Hỗn độn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Hỗn Độn Trong Tiểu Thuyết

Nghiên cứu về hỗn độn trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại là một lĩnh vực đầy tiềm năng, đặc biệt khi văn học Việt Nam đang trải qua những thay đổi sâu sắc. Lý thuyết hỗn độn, với các khái niệm như phi tuyến tính, bất định, và tính phức tạp, cung cấp một lăng kính mới để phân tích và diễn giải các tác phẩm văn học. Nghiên cứu này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về đặc điểm của tiểu thuyết Việt Nam đương đại mà còn mở ra những góc nhìn mới về ý nghĩa và giá trị của chúng. Sự ảnh hưởng của chủ nghĩa hậu cấu trúc và chủ nghĩa hiện sinh cũng cần được xem xét để hiểu rõ hơn về biểu hiện của hỗn độn trong văn học.

1.1. Tiểu Thuyết Việt Nam Đương Đại Bối Cảnh và Xu Hướng

Tiểu thuyết Việt Nam đương đại sau năm 1986 chứng kiến sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy và nghệ thuật. Các nhà văn bắt đầu tập trung vào số phận cá nhân, khai thác tính bất trắc của đời sống và sự bất ổn trong tinh thần con người. Kỹ thuật viết truyện cũng có nhiều thay đổi, với sự phá vỡ cốt truyện truyền thống, đa dạng điểm nhìn, và sử dụng các kỹ thuật phân tích nội tâm. Theo tài liệu gốc, sự thay đổi này xuất phát từ cảm hứng về hiện thực, chuyển từ cái nhìn sử thi sang cái nhìn thế sự, đời tư.

1.2. Lý Thuyết Hỗn Độn và Ứng Dụng Trong Phân Tích Văn Học

Lý thuyết hỗn độn cung cấp một khung phân tích hữu ích để hiểu về tính phức tạp và bất định trong tiểu thuyết. Các khái niệm như hiệu ứng cánh bướm, tính nhạy cảm với điều kiện ban đầu, và tính phi tuyến tính có thể giúp chúng ta diễn giải các yếu tố ngẫu nhiên và bất ngờ trong cốt truyện và hành vi của nhân vật. Việc ứng dụng lý thuyết hỗn độn giúp làm sáng tỏ những khía cạnh đa nghĩa và khó đoán của tác phẩm.

II. Vấn Đề và Thách Thức Khi Nghiên Cứu Hỗn Độn

Nghiên cứu về hỗn độn trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Một trong những thách thức lớn nhất là sự đa nghĩa và tính phức tạp của khái niệm hỗn độn trong văn học. Việc xác định và phân loại các biểu hiện của hỗn độn trong tác phẩm đòi hỏi một sự hiểu biết sâu sắc về cả lý thuyết và thực tiễn văn học. Bên cạnh đó, việc so sánh và đối chiếu các tác phẩm khác nhau cũng là một thách thức không nhỏ, đòi hỏi sự tổng hợp và đánh giá khách quan.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Định Nghĩa và Phân Loại Hỗn Độn

Việc định nghĩa và phân loại hỗn độn trong văn học là một thách thức lớn do tính chất trừu tượng và đa nghĩa của khái niệm này. Hỗn độn có thể biểu hiện ở nhiều cấp độ khác nhau, từ cấu trúc cốt truyện đến tâm lý nhân vật, và có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau tùy thuộc vào quan điểm và góc nhìn của người đọc. Do đó, việc xác định các tiêu chí rõ ràng để phân loại hỗn độn là rất quan trọng.

2.2. Thách Thức Trong Việc So Sánh và Đối Chiếu Các Tác Phẩm

Việc so sánh và đối chiếu các tác phẩm tiểu thuyết Việt Nam đương đại để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt trong cách biểu hiện hỗn độn là một thách thức không nhỏ. Mỗi tác phẩm có một phong cách và kỹ thuật riêng, và việc phân tích và diễn giải chúng đòi hỏi một sự hiểu biết sâu sắc về bối cảnh văn hóa, xã hội, và lịch sử của từng tác phẩm.

III. Phương Pháp Phân Tích Hỗn Độn Trong Tiểu Thuyết

Để vượt qua những thách thức trên, cần có một phương pháp phân tích rõ ràng và hệ thống. Tiếp cận tự sự học là một lựa chọn phù hợp, giúp chúng ta tập trung vào các yếu tố như cốt truyện, nhân vật, người kể chuyện, và giọng điệu trần thuật. Bên cạnh đó, việc kết hợp phân tâm học và giải cấu trúc cũng có thể mang lại những góc nhìn sâu sắc hơn về ý thức và vô thức của nhân vật, cũng như về tính đa nghĩa và bất ổn của tác phẩm. Quan trọng nhất, cần phải luôn giữ một thái độ phê phán và sáng tạo để khám phá những khía cạnh mới mẻ của hỗn độn trong tiểu thuyết.

3.1. Tiếp Cận Tự Sự Học Phân Tích Cốt Truyện và Nhân Vật

Tiếp cận tự sự học cho phép chúng ta phân tích cấu trúc cốt truyện, vai trò của nhân vật, và mối quan hệ giữa chúng trong việc biểu hiện hỗn độn. Việc phân tích cốt truyện có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về tính phi tuyến tính, ngẫu nhiên, và bất ngờ trong tác phẩm. Phân tích nhân vật có thể giúp chúng ta khám phá những mâu thuẫn nội tâm, khủng hoảng, và tha hóa của họ.

3.2. Kết Hợp Phân Tâm Học và Giải Cấu Trúc Ý Thức và Vô Thức

Việc kết hợp phân tâm học và giải cấu trúc có thể giúp chúng ta khám phá những khía cạnh sâu xa hơn của hỗn độn trong tiểu thuyết. Phân tâm học có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về ý thức và vô thức của nhân vật, cũng như về những chấn thương và khủng hoảng mà họ phải đối mặt. Giải cấu trúc có thể giúp chúng ta phân tích và diễn giải những mâu thuẫn, bất ổn, và tính đa nghĩa của tác phẩm.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phân Tích Tác Phẩm Hỗn Độn Của Nguyễn Khắc Phục

Cuốn tiểu thuyết "Hỗn Độn" của Nguyễn Khắc Phục là một ví dụ điển hình cho việc ứng dụng lý thuyết hỗn độn trong phân tích văn học. Tác phẩm này biểu hiện rõ nét những đặc điểm của hỗn độn, từ cấu trúc cốt truyện phức tạp và phi tuyến tính đến tâm lý nhân vật đầy mâu thuẫn và bất ổn. Việc phân tích "Hỗn Độn" có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách hỗn độn được biểu hiện trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại, cũng như về ý nghĩa và giá trị của nó.

4.1. Phân Tích Cấu Trúc Cốt Truyện Phi Tuyến Tính Trong Hỗn Độn

Cấu trúc cốt truyện của "Hỗn Độn" là một ví dụ điển hình cho tính phi tuyến tính và bất định của hỗn độn. Cốt truyện không tuân theo một trình tự thời gian tuyến tính, mà thay vào đó, nó được xây dựng từ những mảnh ghép rời rạc, những câu chuyện đan xen, và những biến cố bất ngờ. Việc phân tích cấu trúc này có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách tác giả tạo ra một thế giới hỗn độn và khó đoán.

4.2. Phân Tích Tâm Lý Nhân Vật Đầy Mâu Thuẫn và Bất Ổn

Nhân vật trong "Hỗn Độn" thường xuyên phải đối mặt với những mâu thuẫn nội tâm, khủng hoảng, và tha hóa. Họ là những con người bất ổn, luôn tìm kiếm một ý nghĩa trong cuộc sống, nhưng lại thường xuyên thất vọng và lạc lõng. Việc phân tích tâm lý của những nhân vật này có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những ảnh hưởng của hỗn độn đến tinh thần con người.

V. Kết Luận Ý Nghĩa và Giá Trị Của Nghiên Cứu Hỗn Độn

Nghiên cứu về hỗn độn trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại không chỉ có ý nghĩa về mặt học thuật mà còn có giá trị về mặt xã hội. Nó giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những thách thức và khủng hoảng mà con người phải đối mặt trong một thế giới ngày càng phức tạp và bất định. Đồng thời, nó cũng mở ra những góc nhìn mới về văn học Việt Nam, khẳng định sự đa dạng và sáng tạo của các nhà văn trong việc biểu hiện những khía cạnh khó nắm bắt của cuộc sống. Nghiên cứu này có thể là tiền đề cho những nghiên cứu sâu hơn về văn học và xã hội trong tương lai.

5.1. Đánh Giá Đóng Góp Của Nghiên Cứu Cho Văn Học Việt Nam

Nghiên cứu về hỗn độn trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại có thể đóng góp vào việc đánh giá lại giá trị của các tác phẩm văn học, cũng như vai trò của các nhà văn trong việc phản ánh những vấn đề xã hội đương đại. Nó cũng có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự ảnh hưởng của các trào lưu văn học và triết học trên thế giới đến văn học Việt Nam.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Tương Lai Của Văn Học và Xã Hội

Nghiên cứu về hỗn độn trong tiểu thuyết Việt Nam đương đại có thể mở ra những hướng nghiên cứu tiếp theo về tương lai của văn học và xã hội. Chúng ta có thể tiếp tục khám phá những cách thức mà văn học có thể giúp chúng ta đối phó với những thách thức và khủng hoảng trong một thế giới ngày càng phức tạp và bất định. Chúng ta cũng có thể tìm hiểu về những giải pháp và hy vọng mà văn học có thể mang lại cho tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và Kết luận, nội dung chính đƣợc trình bày thành ba chƣơng: Chƣơng 1: Hỗn độn trong dòng chảy tiểu thuyết Việt Nam đƣơng đại. Chƣơng 2: Nghệ thuật tổ chức cốt truyện và thế giới nhân vật trong tiểu thuyết Hỗn độn. Chƣơng 3: Ngƣời kể chuyện và giọng điệu trần thuật trong tiểu thuyết Hỗn độn. 7 Tài liu , Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc, Giáo trình eBook, Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc10 of 107.

Header Page 11 of 107. NỘI DUNG Chƣơng 1. HỖN ĐỘN TRONG DÒNG CHẢY TIỂU THUYẾT VIỆT NAM ĐƢƠNG ĐẠI 1. Tiểu thuyết Việt Nam từ sau 1986 – vấn đề đổi mới tƣ duy và cách tân nghệ thuật Năm 1986 nhƣ một mốc quan trọng đánh dấu bƣớc ngoặt của văn học Việt Nam nửa cuối thế kỉ XX.

Sau khi chiến tranh Việt Mỹ kết thúc, thống nhất đất nƣớc, chiến tranh biên giới phía Nam và phía Bắc vẫn tiếp tục phức tạp, chúng ta áp dụng mô hình kinh tế, văn hóa của miền Bắc xã hội chủ nghĩa cho cả nƣớc, dẫn đến xã hội khủng hoảng toàn diện. Cơ chế tập trung quan liêu bao cấp bóp nghẹt mọi tiềm năng sáng tạo trên mọi mặt, sự bung ra tự giải thoát từ dƣới nảy sinh trên mọi mặt, từ nông nghiệp, ngƣ nghiệp, ngoại thƣơng. Chủ trƣơng đổi mới tƣ duy kinh tế và xã hội, phát triển kinh tế thị trƣờng, đồng thời chủ trƣơng “cởi trói” trên lĩnh vực văn hóa văn nghệ đã thực sự là liệu pháp sáng suốt tháo gỡ những khó khăn, vƣớng mắc về cơ chế cho đất nƣớc. Dƣới ánh sáng đƣờng lối đổi mới của Đại hội VI, Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 28/11/1987 của Bộ Chính trị, đời sống văn học Việt Nam có nhiều chuyển biến quan trọng.

Tƣ tƣởng nói thật, nhìn thẳng vào sự thật, đổi mới cách nhìn, cách nghĩ trở thành tƣ tƣởng chủ đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho tƣ duy nhận thức lại hiện thực, nhu cầu phản ánh hiện thực nhiều chiều phát triển mạnh mẽ. Tinh thần và cũng là một thứ triết lý về sự đổi mới văn học là thể hiện cách nghĩ, cách nhìn mới đối với sự thật, với hiện thực nói chung. Cởi trói cho văn học, phá rào trong văn học, ở ý nghĩa ban đầu của nó là hƣớng đến sự tự do trong phản ánh hiện thực, nhận thức hiện thực. Các nhà quản lý văn hóa văn nghệ và các nhà văn tâm huyết đối với công cuộc đổi mới nền văn học nƣớc nhà không chủ trƣơng, cổ vũ từ bỏ phản ánh luận.

Nghị quyết 05 của Bộ chính trị khẳng định: “Văn học, nghệ thuật phải không 8 Tài liu , Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc, Giáo trình eBook, Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc11 of 107. Header Page 12 of 107. ngừng nâng cao tính đảng và tính nhân dân, góp phần thực hiện hai nhiệm vụ chiến lƣợc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, phát huy chức năng hiểu biết, khám phá, dự báo, sáng tạo, nắm bắt nhạy bén hiện thực đang diễn biến, phát hiện và biểu dƣơng cái mới, khẳng định những mầm non đang nảy sinh trong cuộc sống, phê phán không khoan nhƣợng những hiện tƣợng tiêu cực, bảo thủ, trì trệ, tạo nên những điển hình sống động về những con ngƣời mới trung thực, dũng cảm, năng động sáng tạo trong chiến đấu và xây dựng, những chiến sỹ của công cuộc đổi mới…Tiếng nói của văn nghệ hiện thực xã hội chủ nghĩa Việt Nam phải là tiếng nói đầy trách nhiệm, trung thực, tự do, tiếng nói của sự thật, của lƣơng tri, của tinh thần nhân đạo cộng sản chủ nghĩa, phản ánh đƣợc nguyện vọng sâu xa của nhân dân và quyết tâm của Đảng đƣa công cuộc đổi mới đến thắng lợi”(trích Nghị quyết số 05-NQ/TW, ngày 28/11/1987). Chủ trƣơng “cởi trói” thực sự tạo bƣớc ngoặt cho văn học.

Sự vận động và phát triển của một giai đoạn văn học luôn diễn ra song hành cùng sự vận động và phát triển của các thể loại văn học. Chính vì vậy, thể loại vừa là sự “phản ánh những khuynh hƣớng lâu dài và hết sức bền vững của văn học” [58] vừa là sự hồi sinh và đổi mới liên tục qua mỗi chặng đƣờng phát triển. Văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới không nằm ngoài quy luật đó của nghệ thuật. Nguồn gốc sâu xa của một tiến trình đổi mới nằm trong cảm hứng sáng tạo, trong quan niệm nghệ thuật về con ngƣời và đời sống xã hội, trong tƣ duy nghệ thuật…Nhƣng tất cả những yếu tố đó đều trực tiếp chi phối đến phƣơng thức phản ánh, đến cách thức cấu trúc và vận dụng thể loại.

Tiểu thuyết là một thể loại lớn của phƣơng thức tự sự, một trong những thể loại chủ chốt của văn xuôi hiện đại Việt Nam. Kể từ những gƣơng mặt đầu tiên của tiểu thuyết Tự lực văn đoàn, tiểu thuyết hiện thực phê phán, qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và thời kỳ hậu chiến, tiểu thuyết Việt Nam đã có cuộc hành trình ngót ¾ thế kỉ. Trong khoảng thời gian đó, tiểu 9 Tài liu , Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc, Giáo trình eBook, Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc12 of 107. Header Page 13 of 107.

thuyết đã khẳng định đƣợc vị trí then chốt của mình bằng việc tái hiện những bức tranh hiện thực đời sống với một quy mô lớn, bao quát đƣợc những vấn đề cơ bản của đời sống xã hội và số phận con ngƣời. Hiện thực đời sống thời kỳ đổi mới với nhiều biến động phức tạp là mảnh đất màu mỡ, lý tƣởng cho sự sáng tạo tiểu thuyết. Có thể nói rằng tiểu thuyết sau 1986 là cuộc hành hƣơng tìm về với cội nguồn đặc trƣng thể loại, đi sâu tìm hiểu, khám phá những vấn đề thuộc về số phận cá nhân.Butor – tiểu thuyết gia nổi tiếng của Pháp thế kỉ XX cho rằng: “Trong cuộc kiếm tìm và hƣớng tới sự đổi mới, điều quan trọng là phải thấy đƣợc sự cần thiết phải thay đổi bản thân khái niệm của tiểu thuyết…”[28]. Đổi mới tƣ duy và cách tân nghệ thuật tiểu thuyết đƣợc khởi đầu và dẫn dắt từ sự đổi mới quan niệm về thể loại.

Trong môi trƣờng văn hóa, văn học đƣợc mở rộng giao lƣu và hội nhập, nhiều xu hƣớng tiểu thuyết hiện đại phƣơng Tây và những lý thuyết mới về tiểu thuyết đƣợc giới thiệu ở Việt Nam đã tác động thực sự đến quan niệm về cách viết của nhiều nhà văn. Quan niệm mới về tiểu thuyết ở nƣớc ta hiện nay chịu ảnh hƣởng nhiều từ lý luận của M.Kundera, mặt khác cũng tiếp nhận ảnh hƣởng của trào lƣu tiểu thuyết mới, chủ nghĩa hiện thực huyền ảo và cả những ảnh hƣởng của chủ nghĩa hậu hiện đại trên thế giới. Tính chất động, luôn biến đổi và không dừng lại ở bất kì mô hình nào là một đặc điểm bao trùm của tiểu thuyết, nói nhƣ M.Bakhtin: “Tiểu thuyết là thể loại văn chƣơng duy nhất đang biến chuyển và chƣa định hình (…) Nòng cốt thể loại của tiểu thuyết chƣa hề rắn lại và chúng ta chƣa thể dự đoán đƣợc hết những khả năng uyển chuyển của nó”[9]. Nhận thức về đặc điểm này của tiểu thuyết đã trở nên một quan niệm chung của hầu hết các cây bút tiểu thuyết thuộc các thế hệ khác nhau.

Nhà văn Tô Hoài từng phát biểu: “…thật là không thể cho tiểu thuyết một nghĩa cố định. Tiểu thuyết lúc nào cũng phát triển và biến đổi. Tiểu thuyết có một khả năng tung hoành không 10 Tài liu , Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc, Giáo trình eBook, Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc13 of 107. Header Page 14 of 107.

Những cây bút theo đuổi sự cách tân tiểu thuyết theo hƣớng hiện đại đã rất mạnh dạn tìm tòi thể nghiệm, sáng tạo nhiều kiểu dạng tiểu thuyết, làm đa dạng hóa bức tranh thể loại tiểu thuyết Việt Nam hôm nay. Quan niệm mới về tiểu thuyết Việt Nam đương đại Văn học nghệ thuật là một phạm trù thuộc ý thức xã hội, là sự đánh giá chủ quan về thế giới khách quan. Vì vậy, yêu cầu đặt ra cho văn học là phải phản ánh chân thực những bƣớc vận động của cuộc sống. Sau năm 1986, đất nƣớc ta bƣớc vào công cuộc đổi mới trên mọi bình diện xã hội.

Hiện thực đời sống thay đổi cùng sự chuyển biến về nhu cầu của bạn đọc khiến văn học tất yếu phải đổi mới. Hƣớng đến tính dân chủ là điểm nổi bật trong quan niệm tiểu thuyết của các cây bút theo xu hƣớng đổi mới. Tính chất dân chủ thể hiện trƣớc hết ở việc giải phóng tiểu thuyết khỏi nhiệm vụ phản ánh hiện thực một cách đơn giản. Tiểu thuyết giờ đây khôngchỉ nhƣ tấm gƣơng soi của thời đại, không nhất thiết phải là một sự tái hiện một hiện thực khả tín nhƣ quan niệm của nhà văn Nguyễn Công Hoan trƣớc đây: “Tiểu thuyết là bịa nhƣ thật”.

Hiện thực tiểu thuyết hôm nay chỉ là một khả thể, thậm chí có thể là một hiện thực bất khả tín. Ở góc độ chủ thể sáng tạo, tính dân chủ thể hiện ở chỗ: tiểu thuyết không chỉ là tiếng nói của dân tộc và thời đại mà quan trọng hơn còn là phát ngôn thể hiện tƣ tƣởng, quan niệm riêng của ngƣời nghệ sĩ. Nhà văn hoàn toàn có quyền đề xuất những chuẩn mực giá trị mới, có quyền trình bày những kinh nghiệm cá nhân. Nhà văn buộc phải đổi mới quan niệm và cách viết của mình để phù hợp với thời đại và thị hiếu công chúng, tự thân văn học phải đổi khác, không thể đem văn học của một thời kì đã có sẵn để áp đặt lên cái nhìn của con ngƣời hôm nay.

Tiểu thuyết với vai trò sứ mệnh trong việc thể hiện cá tính sáng tạo của nhà văn và phơi bày hiện thực xã hội đã làm tốt vai trò trong địa hạt của một nền văn xuôi hiện đại. Đối với tiểu thuyết, sự đổi mới đƣợc thể hiện trƣớc hết ở việc mở rộng 11 Tài liu , Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc, Giáo trình eBook, Sách, Biu mu, Vn Bn, Giáo trình tt c các lnh vc14 of 107. Header Page 15 of 107. khả năng chiếm lĩnh, khám phá và mô tả hiện thực.

Tiểu thuyết là thể loại luôn thay đổi, biến hóa, “không hoàn kết”, bởi vì nó “tiếp xúc tối đa với cái đƣơng đại chƣa hoàn thành”(M. Ý thức đƣợc bản thể của tiểu thuyết, nhà văn Tô Hoài cho rằng: “Tôi không phủ nhận giá trị tiểu thuyết thời trƣớc, nhƣng thật là không thể cho tiểu thuyết một nghĩa cố định.