Nghiên Cứu Về Cơ Quan Điều Tra Của Viện Kiểm Sát Nhân Dân

Luận văn thạc sĩ phân tích lý luận và thực tiễn về cơ quan điều tra của viện kiểm sát nhân dân, cung cấp cái nhìn sâu sắc và toàn diện.

• Tác giả: Trần Viết Kiên
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Chí
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Cơ Quan Điều Tra Của Viện Kiểm Sát Nhân Dân
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CƠ QUAN ĐIỀU TRA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN
• 1.1. Những vấn đề chung về Viện kiểm sát nhân dân
• 1.2. Địa vị pháp lý của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.3. Tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.4. Chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.5. Sự cần thiết và lịch sử hình thành Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.6. Sự cần thiết của Cơ quan điều tra thuộc Viện kiểm sát nhân dân
• 1.7. Lịch sử hình thành Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.8. Khái niệm và đặc điểm Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.8.1. Khái niệm Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.8.2. Đặc điểm Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.9. Tổ chức và hoạt động điều tra trong luật Tố tụng hình sự ở một số nước trên thế giới
• 1.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN
• 2.1. Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân theo quy định của pháp luật hiện hành
• 2.2. Cơ sở pháp lý về nhiệm vụ, quyền hạn
• 2.3. Đặc điểm về nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao
• 2.4. Nội dung nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao
• 2.5. Về thẩm quyền điều tra của cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân
• 2.6. Về tổ chức bộ máy của cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao
• 2.7. Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân theo quy định của Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014
• 2.8. Thực tiễn hoạt động của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân
• 2.9. Những kết quả đạt được
• 2.10. Những hạn chế, vướng mắc
• 2.11. Nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc
• 2.11.1. Những nguyên nhân khách quan
• 2.11.2. Những nguyên nhân chủ quan
• 2.12. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN
• 3.1. Sự cần thiết phải tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân
• 3.2. Những giải pháp hoàn thiện về tổ chức và hoạt động của Cơ quan điều tra viện kiểm sát nhân dân
• 3.2.1. Hoàn thiện các quy định của pháp luật
• 3.2.2. Hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân
• 3.2.3. Đẩy mạnh công tác hướng dẫn và áp dụng pháp luật
• 3.2.4. Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị hoạt động cho Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân, các chế độ chính sách đãi ngộ phù hợp đối với cán bộ, điều tra viên
• 3.2.5. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về hoạt động của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Viện Kiểm Sát Nhân Dân Vai Trò và Chức Năng

Trong gần 55 năm qua, các bản Hiến pháp của Việt Nam đều khẳng định vai trò của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) là cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật. Luật tổ chức VKSND cũng quy định về tổ chức và hoạt động của hệ thống VKSND, trong đó Cơ quan điều tra (CQĐT) của VKSND là một bộ phận không thể tách rời. Về tổ chức, VKSND tối cao, các VKSND địa phương và Viện kiểm sát quân sự tạo thành một hệ thống thống nhất, theo đó VKSND cấp dưới chịu sự lãnh đạo của VKSND cấp trên. Viện trưởng VKSND tối cao chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội. Hiến pháp năm 1992 bổ sung trách nhiệm của VKSND địa phương báo cáo trước Hội đồng nhân dân về tình hình thi hành pháp luật ở địa phương.

1.1. Địa Vị Pháp Lý Của Viện Kiểm Sát Nhân Dân

VKSND là một hệ thống cơ quan độc lập và thống nhất do Hiến pháp quy định. Tính thống nhất thể hiện ở việc Viện trưởng VKSND cấp dưới chịu sự lãnh đạo của Viện trưởng VKSND cấp trên. Viện trưởng VKSND địa phương chịu sự lãnh đạo thống nhất của Viện trưởng VKSND tối cao. Viện trưởng, các Phó Viện trưởng và Kiểm sát viên VKSND địa phương và VKS quân khu do Viện trưởng VKSND tối cao bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức. Điều này đảm bảo sự chỉ đạo xuyên suốt và hiệu quả trong hoạt động của toàn hệ thống.

1.2. Tổ Chức và Hoạt Động Của Viện Kiểm Sát Nhân Dân

Hệ thống VKSND được tổ chức theo nguyên tắc tập trung, thống nhất. VKSND tối cao là cơ quan cao nhất, có trách nhiệm chỉ đạo và điều hành toàn bộ hoạt động của hệ thống. Các VKSND địa phương và VKS quân sự thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật và chịu sự chỉ đạo của VKSND tối cao. Hoạt động của VKSND tuân thủ pháp luật, đảm bảo tính khách quan, công bằng và minh bạch.

1.3. Chức Năng Nhiệm Vụ Của Viện Kiểm Sát Nhân Dân

Chức năng chính của VKSND là thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Quyền công tố bao gồm việc khởi tố, điều tra, truy tố và tham gia xét xử các vụ án hình sự. Kiểm sát hoạt động tư pháp bao gồm kiểm sát việc tuân thủ pháp luật trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. VKSND có nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và xã hội.

II. Sự Cần Thiết và Lịch Sử Hình Thành Cơ Quan Điều Tra

Theo quy định của pháp luật hiện hành, chỉ có hai CQĐT của VKSND, đó là ở VKSND tối cao và ở Viện kiểm sát Quân sự trung ương. Về phạm vi thẩm quyền, CQĐT của VKSND thực hiện điều tra một số loại tội xâm phạm hoạt động tư pháp mà người phạm tội là cán bộ thuộc các cơ quan tư pháp khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân hoặc Tòa án quân sự. Sau hơn 50 năm hoạt động, CQĐT của VKSND đã thực hiện điều tra một khối lượng lớn các vụ án hình sự, góp phần tích cực cho việc thực hiện chức năng công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật.

2.1. Tại Sao Cần Cơ Quan Điều Tra Thuộc Viện Kiểm Sát

Sự tồn tại của CQĐT thuộc VKSND xuất phát từ yêu cầu đảm bảo tính độc lập và khách quan trong hoạt động điều tra các vụ án liên quan đến cán bộ tư pháp. Việc này giúp tránh tình trạng bao che, bỏ lọt tội phạm, đồng thời tăng cường tính minh bạch và công bằng trong hoạt động tư pháp. CQĐT của VKSND có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ tư pháp, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống pháp luật.

2.2. Lịch Sử Phát Triển Cơ Quan Điều Tra Của Viện Kiểm Sát

CQĐT của VKSND đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ khi mới thành lập cho đến nay. Trong quá trình đó, chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của CQĐT đã có những thay đổi để phù hợp với yêu cầu của tình hình thực tế và yêu cầu cải cách tư pháp. Việc nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của CQĐT giúp chúng ta hiểu rõ hơn về vai trò và vị trí của cơ quan này trong hệ thống tư pháp.

2.3. Cơ Quan Điều Tra Viện Kiểm Sát Khái Niệm và Đặc Điểm

CQĐT của VKSND là một bộ phận cấu thành của VKSND, có chức năng điều tra các vụ án hình sự thuộc thẩm quyền. CQĐT có những đặc điểm riêng biệt so với các cơ quan điều tra khác, như thẩm quyền điều tra giới hạn trong một số loại tội phạm nhất định và đối tượng điều tra chủ yếu là cán bộ tư pháp. Việc nắm vững khái niệm và đặc điểm của CQĐT là cơ sở để nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật về hoạt động của cơ quan này.

III. Thẩm Quyền Điều Tra Phân Tích Quy Định Pháp Luật Hiện Hành

Thẩm quyền điều tra của CQĐT VKSND vẫn còn có những bất cập, mâu thuẫn đan xen với các CQĐT khác. Phạm vi thẩm quyền điều tra của CQĐT của VKSND cũng chưa được xác định cụ thể trong Bộ luật tố tụng hình sự và pháp lệnh điều tra hình sự. Đặc biệt là vấn đề cơ sở khoa học pháp lý trong tổ chức và hoạt động điều tra của CQĐT của VKSND. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng nên mở rộng thẩm quyền điều tra các vụ án về chức vụ, tham nhũng cho CQĐT của VKSND và tổ chức CQĐT của VKSND ở hai cấp hoặc thêm cấp khu vực.

3.1. Cơ Sở Pháp Lý Về Nhiệm Vụ Quyền Hạn Cơ Quan Điều Tra

Nhiệm vụ và quyền hạn của CQĐT VKSND được quy định trong Luật tổ chức VKSND, Bộ luật tố tụng hình sự và các văn bản pháp luật khác. Các quy định này xác định rõ phạm vi thẩm quyền điều tra, các biện pháp điều tra được áp dụng và trách nhiệm của CQĐT trong quá trình điều tra. Việc nắm vững cơ sở pháp lý là điều kiện tiên quyết để CQĐT thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình.

3.2. Đặc Điểm Về Nhiệm Vụ Quyền Hạn Của Cơ Quan Điều Tra

CQĐT VKSND tối cao có những đặc điểm riêng về nhiệm vụ và quyền hạn so với các CQĐT khác. Ví dụ, CQĐT VKSND tối cao có thẩm quyền điều tra các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, liên quan đến nhiều địa phương hoặc có yếu tố nước ngoài. Việc xác định rõ đặc điểm về nhiệm vụ và quyền hạn giúp CQĐT thực hiện hiệu quả công tác điều tra.

3.3. Nội Dung Nhiệm Vụ Quyền Hạn Của Cơ Quan Điều Tra

Nhiệm vụ của CQĐT VKSND bao gồm tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm; khởi tố vụ án, khởi tố bị can; tiến hành các hoạt động điều tra theo quy định của pháp luật. Quyền hạn của CQĐT bao gồm áp dụng các biện pháp ngăn chặn, khám xét, thu giữ vật chứng, triệu tập người làm chứng và thực hiện các hoạt động điều tra khác. Việc thực hiện đúng nội dung nhiệm vụ và quyền hạn là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả của hoạt động điều tra.

IV. Thực Tiễn Hoạt Động và Giải Pháp Hoàn Thiện Cơ Quan Điều Tra

Những tồn tại và hạn chế nêu trên đã gây ra vướng mắc, lúng túng trong việc áp dụng pháp luật và có không ít trường hợp chưa thống nhất trong thi hành Bộ luật tố tụng hình sự, Bộ luật hình sự. Mặt khác, trong thực tiễn áp dụng, do chưa đánh giá hết vai trò, chức năng, kết quả hoạt động của CQĐT Viện kiểm sát nên dẫn đến những nhận thức phiến diện về hoạt động chức năng công tố của Viện kiểm sát nhân dân. Tất cả những vấn đề này là nguyên nhân làm giảm hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp nói riêng.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Đạt Được Của Cơ Quan Điều Tra

CQĐT VKSND đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong công tác điều tra tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp. Nhiều vụ án phức tạp, nghiêm trọng đã được điều tra làm rõ, góp phần bảo vệ pháp luật và quyền lợi của người dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, CQĐT cũng còn gặp phải nhiều khó khăn, vướng mắc cần được giải quyết.

4.2. Những Hạn Chế Vướng Mắc Trong Hoạt Động Điều Tra

Một số hạn chế, vướng mắc trong hoạt động của CQĐT VKSND bao gồm: thẩm quyền điều tra còn chồng chéo với các cơ quan điều tra khác; cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu thốn; đội ngũ cán bộ, điều tra viên còn hạn chế về trình độ chuyên môn và kinh nghiệm. Việc nhận diện và phân tích các hạn chế, vướng mắc là cơ sở để đề xuất các giải pháp khắc phục.

4.3. Giải Pháp Hoàn Thiện Tổ Chức và Hoạt Động Điều Tra

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của CQĐT VKSND, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm: hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền điều tra; tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị; nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, điều tra viên; tăng cường sự phối hợp với các cơ quan chức năng khác. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp CQĐT thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ của mình.

V. Hoàn Thiện Pháp Luật Về Hoạt Động Cơ Quan Điều Tra

Trước đòi hỏi đó, việc nghiên cứu về sự cần thiết của CQĐT Viện kiểm sát cũng như địa vị pháp lý, tổ chức và hoạt động, thẩm quyền điều tra, nhất là phạm vi thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra này là hết sức cần thiết. Vì vậy, để góp phần thực hiện cải cách tư pháp, triển khai thi hành Hiến pháp 2013 học viên lựa chọn đề tài: “Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” làm luận văn tốt nghiệp của mình.

5.1. Sự Cần Thiết Phải Tiếp Tục Tổ Chức Cơ Quan Điều Tra

Việc tiếp tục duy trì và củng cố CQĐT VKSND là cần thiết để đảm bảo tính độc lập và khách quan trong hoạt động điều tra các vụ án liên quan đến cán bộ tư pháp. CQĐT có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ tư pháp, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống pháp luật.

5.2. Hoàn Thiện Các Quy Định Của Pháp Luật Về Điều Tra

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về thẩm quyền điều tra, trình tự, thủ tục điều tra, các biện pháp điều tra và trách nhiệm của CQĐT. Việc hoàn thiện pháp luật cần đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, khả thi và phù hợp với yêu cầu của tình hình thực tế.

5.3. Đẩy Mạnh Công Tác Hướng Dẫn và Áp Dụng Pháp Luật

Cần tăng cường công tác hướng dẫn, giải thích pháp luật cho cán bộ, điều tra viên và người dân. Đồng thời, cần nâng cao năng lực áp dụng pháp luật của cán bộ, điều tra viên để đảm bảo việc thực hiện đúng quy định của pháp luật trong quá trình điều tra.

VI. Tăng Cường Nguồn Lực và Tuyên Truyền Về Cơ Quan Điều Tra

Tất cả những vấn đề này là nguyên nhân làm giảm hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp nói riêng. Trƣớc đòi hỏi đó, việc nghiên cứu về sự cần thiết của CQĐT Viện kiểm sát cũng nhƣ địa vị pháp lý, tổ chức và hoạt động, thẩm quyền điều tra, nhất là phạm vi thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra này là hết sức cần thiết.

6.1. Tăng Cường Cơ Sở Vật Chất Cho Cơ Quan Điều Tra

Cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại cho CQĐT VKSND để đáp ứng yêu cầu của công tác điều tra trong tình hình mới. Việc trang bị các phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ tiên tiến sẽ giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng công tác điều tra.

6.2. Đẩy Mạnh Công Tác Tuyên Truyền Về Hoạt Động Điều Tra

Cần tăng cường công tác tuyên truyền về vai trò, chức năng, nhiệm vụ và kết quả hoạt động của CQĐT VKSND trên các phương tiện thông tin đại chúng. Việc này giúp nâng cao nhận thức của người dân về CQĐT và tạo sự đồng thuận trong xã hội đối với hoạt động của cơ quan này.

6.3. Chế Độ Chính Sách Đãi Ngộ Phù Hợp Với Cán Bộ Điều Tra

Cần xây dựng chế độ chính sách đãi ngộ phù hợp đối với cán bộ, điều tra viên CQĐT VKSND để thu hút và giữ chân những người có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt. Chế độ đãi ngộ cần đảm bảo đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, điều tra viên, tạo động lực để họ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CƠ QUAN ĐIỀU TRA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN 1. Những vấn đề chung về Viện kiểm sát nhân dân 1. Địa vị pháp lý của Viện kiểm sát nhân dân Trong gần 55 năm qua, theo quy định của Hiế n pháp năm 1959, Hiế n pháp năm 1980, Hiế n pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001) và Hiến pháp năm 2014, trong Bộ máy của nhà nƣớc ta đã duy trì một hệ thố ng thố ng nhấ t của Viện kiểm sát nhân dân. Về tổ chƣ́c, Viện kiểm sát nhân dân tố i cao, các Viện kiểm sát nhân dân địa phƣơng và Viện kiểm sát quân sự tạo thành một hệ thố ng, theo đó Viện kiểm sát nhân dân cấ p dƣới chịu sự lãnh đạo của Viện kiểm sát nhân dân cấ p trên, các Viện kiểm sát nhân dân địa phƣơng và Viện kiểm sát quân sự chịu sự lãnh đạo thố ng nhấ t của Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân tố i cao.

Viện trƣởng, các Phó Viện trƣởng và Kiể m sát viên Viện kiểm sát nhân dân địa phƣơng và Viện kiểm sát các quân khu và khu vực do Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân tố i cao bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức. Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân tố i cao chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trƣớc Quố c hội, trong thời gian Quố c hội không họp thì chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trƣớc Ủy ban Thƣờng vụ Quố c hội và Chủ tịch nƣớc. Nhiệm kỳ của Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân tố i cao theo nhiệm kỳ của Quố c hội. Bắ t đầ u từ Hiế n pháp năm 1992 có thêm trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân địa phƣơng báo cáo trƣớc Hội đồ ng nhân dân về tình hình thi hành pháp luật ở địa phƣơng và trả lời chấ t vấ n của đại biể u Hội đồ ng nhân dân.

Nhƣ vậy, xét về vị trí và về tổ chức, Viện kiểm sát nhân dân hiện nay ở Việt Nam là một hệ thố ng cơ quan độc lập và thố ng nhấ t do Hiến pháp quy định. 9 z Tính thố ng nhấ t đƣợc thể hiện: Viện trƣởng Viện kiểm sát cấ p dƣới chịu sƣ̣ lãnh đạo của Viện trƣởng Viện kiểm sát cấ p trên. Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân địa phƣơng chịu sƣ̣ lãnh đạo thố ng nhấ t của Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Viện trƣởng, các Phó Viện trƣởng và Kiể m sát viên Viện kiểm sát nhân dân địa phƣơng và Viện kiểm sát quân sự các quân khu và khu vƣ̣c đều do Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức.

Tính độc lâ ̣p thể hiện: Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao ngƣời đứng đầ u hệ thố ng thố ng nhấ t đó chịu trách nhiệm và báo cáo trƣớc Quố c hội; trong thời gian Quố c hội không họp thì chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trƣớc Ủy ban Thƣờng vụ Quố c hội và Chủ tịch nƣớc. Ở các địa phƣơng, Viện trƣởng Viện kiểm sát nhân dân chịu trách nhiệm báo cáo công tác trƣớc Hội đồng nhân dân và trả lời chấ t vấ n của đại biể u Hội đồng nhân dân. Vị trí và những chức năng của viện kiểm sát nhân dân là hoàn toàn phù hợp cho việc phát huy vai trò và tính chấ t của cơ quan giám sát công quyề n – Là một thiế t chế quyề n lƣ̣c hoàn toàn đứng trên lập trƣờng vì lợi ích chung của nhân dân, của Nhà nƣớc để duy trì pháp luật, bảo đảm cho pháp luật và lợi ích của nhân dân, bảo đảm quyền con ngƣời, quyề n và lợi ích hợp pháp của công dân đƣợc tôn trọng và bảo vệ. Tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân Theo quy định của Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001) và Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002, hệ thống cơ quan Viện kiểm sát đƣợc tổ chức theo đơn vị hành chính, gồm có Viện kiểm sát nhân dân tối cao, các Viện kiểm sát nhân dân địa phƣơng, bao gồm: a,Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng (gọi tắt là Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh); b,Viện kiểm sát nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi tắt là Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện); c,Viện kiểm sát 10 z quân sự (bao gồm: Viện kiểm sát quân sự Trung ƣơng, Viện kiểm sát quân sự quân khu và tƣơng đƣơng (gọi tắt là Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu) và Viện kiểm sát quân sự khu vực [22].

Hiến pháp năm 2013, có sự điều chỉnh về tổ chức của hệ thống Viện kiểm sát nhân dân, tại điều 107, quy định hệ thống cơ quan Viện kiểm sát nhân dân gồm: Viện kiểm sát nhân dân gồm Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các Viện kiểm sát nhân dân khác do luật định [25]. Thể chế hóa Hiến pháp năm 2013, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân (luật số 63/2014/QH13) đƣợc Quốc Hội khóa 13 thông qua ngày 24/11/2014, có hiệu lực thi hành kể từ 01/06/2015, thì hệ thống Viện kiểm sát nhân dân bao gồm: a.Viện kiểm sát nhân dân tối cao; b. Viện kiểm sát nhân dân cấp cao; c. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng (gọi là Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh); d.

Viện kiểm sát nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tƣơng đƣơng (gọi là Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện); e. Viện kiểm sát quân sự các cấp [26]. Viện kiểm sát nhân dân đƣợc tổ chức và hoạt động trên cơ sở các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nƣớc ta nói chung và những nguyên tắc đặc thù: nguyên tắc tập trung, thống nhất lãnh đạo trong ngành và nguyên tắc độc lập, không lệ thuộc vào bất cứ một cơ quan nhà nƣớc nào ở địa phƣơng. Chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân Bất cứ Nhà nƣớc nào trên thế giới cũng phải sử dụng quyền công tố để chống lại hành vi nguy hại đến sự thống trị và những lợi ích cơ bản của giai cấp cầm quyền và cũng để duy trì trật tự pháp luật, trật tự xã hội, bảo vệ quyền con ngƣời, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân; bảo đảm sự ổn định và phát triển của xã hội.

Lịch sử tƣ pháp và theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, thì quyền công tố đƣợc giao cho 11 z Viện kiểm sát nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố thông qua chức năng và nhiệm vụ của mình. Chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân đƣợc quy định tại Hiến pháp và Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân. Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi bổ sung năm 2001), Hiến pháp năm 2013 và các Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002, 2014 đều quy định Viện kiểm sát đƣợc giao thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tƣ pháp. Điều 3 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002 quy định Viện kiểm sát nhân dân thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình bằng những công tác sau đây: a) Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra các vụ án hình sự của các cơ quan điều tra và các cơ quan khác đƣợc giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; b) Điều tra một số loại tội xâm phạm hoạt động tƣ pháp mà ngƣời phạm tội là cán bộ thuộc các cơ quan tƣ pháp; c) Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc xét xử các vụ án hình sự; d) Kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, hành chính, kinh tế, lao động và những việc khác theo quy định của pháp luật; e) Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc thi hành bản án, quyết định của Toà án nhân dân; f) Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục ngƣời chấp hành án phạt tù [22].

Điều 3, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 thì, thực hành quyền công tố là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng hình sự để thực hiện việc buộc tội của Nhà nƣớc đối với ngƣời phạm tội, đƣợc thực hiện ngay từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự [26]. Theo đó, thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân nhằm 12 z đảm bảo phát hiện, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh, đúng ngƣời, đúng tội, đúng pháp luật, mọi hành vi phạm tội, ngƣời phạm tội, không làm oan ngƣời vô tội, không để lọt tội phạm và ngƣời phạm tội; đồng thời không để ngƣời nào bị khởi tố, bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị hạn chế quyền con ngƣời, quyền công dân trái pháp luật. Điều 4, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, thì kiểm sát hoạt động tƣ pháp là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tƣ pháp, đƣợc thực hiện ngay từ khi tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự; trong việc giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thƣơng mại, lao động; việc thi hành án, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tƣ pháp; các hoạt động tƣ pháp khác theo quy định của pháp luật [26]. Về nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân, Hiến pháp năm 2013 và Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 có điều chỉnh theo hƣớng sắp xếp lại thứ tự quan hệ xã hội là khách thể bảo vệ cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng Viện Nam hiện nay và quy định Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con ngƣời, bảo vệ quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nƣớc, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân góp phần bảo đảm pháp luật đƣợc chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất.

Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, quy định các công tác của Viện kiểm sát nhân dân, gồm 3 nội dung cơ bản.