CHƯƠNG I CO SỞ LÝ LUẬN THỰC HIỆN CHỨC NANG KIEM SÁT HOAT ĐỘNG TU PHÁP CUA VIEN KIEM SÁT NHÂN DÂN CAP TINH 111. Khái niệm, đặc điểm, vai trò, đối trong của thực hiện chức năng. kiểm sát hoạt động tr pháp của Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh. LLL Rhái niệm thực hiện chute năng kiém sit hoạf động tepháp của Viện kiêm sút nhần dân cấp tink VỀ từ pháp và quy te pháp.
Ở Việt Nam, theo Hiển pháp năm 1946 thì quyền tư pháp là quyền xét xử và cơ quan tư pháp la Toa án. Vi vậy, khi nói đến các đặc trưng của quyên tư pháp cén hiểu đó là đặc trưng của hoạt động xét xử của Tòa án. Tuy nhiền, tir Hiển pháp năm 1959 cho đến nay, quyên tu pháp được hiểu lả bão vệ pháp luật Ja nên tư pháp của quốc gia, go hệ thống các cơ quan, tổ chức nhả nước vả t chức nghề nghiệp ma hoạt đông của các cơ quan, tổ chức nảy trực tiếp hoặc hỗ trợ cho hoạt động xét xir của Téa án nhắm bảo vệ pháp luật, bảo vệ chế độ xã hội chủ ngiữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức. Quyên lực tư pháp (quyền tư pháp) là một bộ phận cầu thành nên quyển.
ực nhà nước và gắn liên với hoạt đông bảo vệ pháp luật, bao về quyển va lợi ích hợp pháp của các chủ thé trong xã hội. Ở Việt Nam hiện nay, theo Hiển pháp năm 2013, quyển lực nha nước được tổ chức theo nguyên tắc. Quyển lực nha nước 1a thống nhất, có sự phân công, phổi hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nha nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp. Như vây, khi thực hiện quyển tư pháp cần có sư phối hợp giữa các cơ quan nha nước, hay có nhiều cơ quan cùng tham gia thực hiện quyển tư pháp.
Quyền tư pháp sẽ bao gdm: Quyển xét xử của Tòa án (trong tâm), các quyển khởi tổ, điều tra, truy tổ, 1 thi hành an và bỗ trợ tư pháp của Cơ quan đi tra, Viên kiểm sit, cơ quan Thi ‘hanh án và các cơ quan bỗ trợ tư pháp nhằm bao vệ pháp luật, bảo vệ quyền va lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức để duy tri công lý. Trong đó, Tòa án la cơ quan thực hiện quyền tư pháp (Điều 102 Hiền pháp năm 2013), Cơ quan điều tra, Viện kiểm sat, cơ quan Thi hảnh án được coi là cơ quan tham gia thực hiện. Về hoạt động tư pháp. Hoat đồng tư pháp có liên quan mật thiết với khái niệm tư pháp va quyền tự pháp, đó là hình thức hoạt động nhằm thực hiên quyền tư pháp của nhà nước.
'Về ban chất, hoạt động tư pháp chính là hoạt động của các cơ quan, người có thẩm quyên tham gia thực hiện quyên tư pháp. Như vay, hoạt đông tư pháp 1a hoạt đông của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án và cơ quan Thi hành án. trong việc khởi to, điều tra, truy tô, xét xử va thi hành án đổi với các vụ án hình. sự, dân sự, hảnh chính, kinh tế, lao động vả giải quyết các quan hệ pháp luật khác, bao gồm: Hoạt đông diéu tra, hoạt động thực hảnh quyền công tổ va kiểm sát hoạt đồng tư pháp, hoạt đông xét xữ, hoạt động thi hành án và các hoạt đông của các cơ quan nhà nước được giao thẩm quyền trong việc tién hành một số hoạt đồng tư pháp theo trình tự thủ tục tô tung.
Trong đó, hoạt động xét xử của Toa án la trung tam. Ktém sát loạt ding tiepha: 'Về mặt tổ chức và kiểm soát quyền lực nha nước, mỗi nhánh quyển lực. đêu phải bị kiểm soát để đâm bão tính hợp hiển và hợp pháp. Cơ chế giám sát, kiểm soát quyên lực luôn được đặt ra trong tổ chức bộ máy nha nước, đặc biệt la cơ chế giám sát, kiểm soát từ bên ngoài mỗi hệ thông cơ quan, bởi vi nó luôn đạt hiêu quả cao và hạn chế việc vi phạm, lam đụng quyển lực.
Hoat đồng tư pháp ” cũng không thoát ly được việc bị kiểm soát bởi cơ chế giám sát, kiểm soát nảy. ‘Mot trong những phương thức kiểm soát đó la kiểm sát hoạt động tư pháp, đây. cũng là một phương thức kiểm soát việc thực hiện quyền lực tư pháp Hiển pháp năm 2013 quy đính Viện kiểm sit nhân dân (VKSND) thực hành quyển công tổ và kiểm sắt hoạt động tư pháp (khoản 1 Điểu 107). Lén đâu tiên trong Luật tổ chức VKSND năm 2014 đưa ra khái niệm về kiểm sát hoạt động tư pháp như sau: Kiểm sát hoạt động tư pháp 1a hoạt động của VKSND để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
trong hoạt động tư pháp, được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận và giãi quyết tổ giác, tin bảo về tôi phạm, kiền nghị khởi tố va trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự, trong việc giải quyết vu án hành chính, vụ việc dan sự, hôn nhân va gia đình, kinh doanh, thương mai, lao động, việc thi hành án, việc giải quyết khiếu nai, tổ cáo trong hoạt đồng tư pháp, các hoạt động tư pháp khác theo quy định của pháp luật” (khoăn 1 Điều 4), Như vậy, chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp được hiểu là Kiểm sát hoạt động tư pháp là hoạt động của Viện lễm sát nhân dân dé kiém sát tinh hop phép cũa các hành vi, quyết dinh cia cơ quan, tổ chức, cả nhân trong hoạt động "he pháp, được thực hiện ngay từ kh tiép nhận và giải quyết tổ giác, tin báo về tôi phạm, lễn nghị khới tố và trong suốt quá trình giải quyết vụ ám hình suc trong việc giải quyết vụ án hành chỉnh. vụ việc đân sự. hôn nhân và gia dink, kih doanh, thương mại, lao động: việc thì hành an, việc giải quyết khiếu nai, tổ cáo trong loạt đông te pháp, các hoạt động te pháp khác theo quy định của pháp ua. ‘Nou vậy, chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND được thực hiện ở tất cả các lĩnh vực hoạt động tư pháp, trong đó, có thé phân thảnh 02 1 nhóm chủ yếu 1a kiểm sát hoạt động tư pháp trong lĩnh vực hình sự vả kiểm sat hoạt động tư pháp ngoài lĩnh vực hình sự Trong lĩnh vực hình sự, VKSND thực hiên chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp nhằm dim bao cho viée khởi tổ, điều tra, truy tổ, xét xử, thi hảnh án hình.
sự đúng pháp luật. Đặc biết, chức năng kiểm sát hoạt đông từ pháp trong lĩnh vực hình sự có quan hệ chất chẽ, không thé tách rời với chức năng thực hảnh quyền công tổ. Đối với kiểm sát hoạt đông tư pháp ngoài linh vực hình sự, chức năng kiểm sát hoạt đông tư pháp chính là một phương thức giám sát, kiểm soát đối với hoạt động tư pháp, nhằm dim bao các hoạt động đó được tiền hảnh đúng pháp luật, hạn ché việc cơ quan tư pháp lạm dụng quyền lực để vi phạm quyên va lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Quy định này khẳng định tư tưởng zuyên suốt: Bat kỳ ở đầu và khi nâo có hoạt động tư pháp thì ở đó có trách nhiệm kiểm sat của VKSND, trách nhiệm.
nay xuất hiện từ khi bắt đầu và luôn song hành với việc thực hiến hoạt động tư pháp. Đây lä một phương thức kiểm soát quyển lực đối với các cơ quan tham gia thực hiện quyển tư pháp, mi VKSND là chủ thể kiểm soát nhằm dam bảo cho hoạt động của các cơ quan tư pháp được thực hiện một cách đúng dn, nghiêm chỉnh, han ché việc lam quyên từ phía các cơ quan nay. Như vậy, kiểm sat hoạt đông từ pháp là một phương thức kiểm soát, giám sát hiệu quả, có vai trò quan trọng trong phòng ngừa vi pham pháp luật, khả năng lạm quyền trong hoạt động tư pháp. Trong quá trình thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp, néu 'VSND phát hiện vi pham thi có quyên kháng nghĩ, kiển nghĩ, yêu cầu cơ quan, cá nhân khắc phục vi phạm.
Day là sự khác biệt so với các phương thức kiểm tra, giám sit của cơ quan thanh tra (chủ yếu là kiển nghị vẻ các biên pháp xử lÿ) 1 Bên cạnh đó, so với chức năng thực hành quyền công tổ, kiểm sát hoạt động tư pháp nhằm đảm bảo pháp luật được tuân thủ nghiêm chỉnh và thông nhất, đảm ‘bao quyền va lợi ích hợp pháp của nha nước, tổ chức, cá nhân. Như vậy, kiểm sát hoạt động tư pháp la một chức năng hiển định của VESND, cũng là việc VESND sit dụng tổng hop các quyên năng pháp I đỗ kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, 16 chức, cả nhân rong hoạt động te pháp nhằm bảo đâm cho hoat động tư pháp được thực hiện ding đắn. Đặc diém thực hiện chức năng kiêm sit hoạt động te pháp của Viện kiém sút nhân dan cấp tink Thứ nhất, kiểm sát hoạt động tư pháp là hoạt động của VKSND do những, người có thẩm quyển (Viên trưởng, Phó viên trưởng, Kiểm sát viên) tiền hành. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, VKSND là cơ quan duy nhất có chức kiểm sát hoạt động tư pháp.
Thông qua việc thực hiện chức năng nay, VKS gop phân thực hiện quyển lực Nha nước, bao vệ Hiển pháp và pháp luật, bao vệ loi ích của Nha nước, quyển va lợi ich hợp pháp của tổ chức, cá nhân, bão vệ quyền cơn người, quyển công dân, bảo vệ chế đô xã hội chủ nghĩa, bảo dim moi hành vĩ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, của tập thé va lợi ích hợp pháp của công dân phải được xử lý nghiêm minh trước pháp luật Tint hai, thực hiện pháp luật về kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND. phải tuần thi những quy đính về trình tự, thủ tục chất chế do pháp luật quy định. Kiểm sắt hoạt động tư pháp trong các lĩnh vực nói chung đều đôi hỏi phải tuân thủ những trình tự, thủ tục chất chế Hoạt động kiểm sát hoạt động tư pháp của VKS nhằm đâm bảo mọi hoạt đông tô tụng phái được thực hiện đúng, đủ, kip thời. Chính vì vay, pháp luật hiện hành quy định rất chất chế vẻ kiểm sát hoạt 16 động từ phap đối với trình tự, thủ tuc cũng như nhiệm vụ, quyền hạn cia các cơ quan tiễn hảnh tổ tung, người tiền hảnh tổ tung, người tham gia tổ tung Hoat động kiếm sát hoạt đồng tư pháp cia VKSND phải được tiến han theo thủ tục chất chế nhằm cả biệt hóa các quy phạm pháp luật vao các trường hợp cụ thể.
Việc tuân thủ những quy định về trình tự, thủ tục do pháp luật quy.