Chương 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE THU LÝ VỤ ÁN DÂN SU 11. Khai niệm, đặc điểm và ý nghĩa của thu lý vụ án dân sự Đểlàm rõ khái niệm thụ lý vụ án dân su,trước hết cân lam rõ khái niệm. "vụ án đân su” “Trước khi ban hành BLTTDS năm 2004, Pháp lệnh thủ tục giải quyết vụ án dân sự năm 1989 (PLTTGQVADS) quy định trình tự, thủ tục gi quyết các vụ án dân sự, bao gồm các vu án phát sinh từ các tranh chấp, yêu câu dân sự như tranh chấp vé quyển sở hữu, tranh chấp hợp đồng, tranh chấp béi thường thiết hại ngodi hợp đồng. và các yêu cầu dân sự như yêu cầu sắc định công một người đã chết hoặc mắt tích, yêu cau tuyên bổ một người bị mắt năng lực hành vi dân sự, yêu cầu công nhận thuận tỉnh ly hôn.
Như vậy, tat cả các tranh chap, yêu cầu dân sự phat sinh từ quan hệ pháp luật dân. sự theo nghĩa rông được toa án thụ lý, giải quyết theo PLTTGQVADS đều được gọi là vụ án dân sự Tại théi điểm này pháp luật không có sw phân biết thủ tục thụ lý, giải quyết vụ án dân sự và thủ tục thu lý, giải quyết việc dân sự. én BLTTDS năm 2004, Điều 1 của Bộ luật nay quy định: “Bộ ñuật tổ tụng dân sự quy đình nhữững nguyên tắc cơ bẩn trong tỗ ting dân sự: he Thủ tue Riôi kiện dé Toà ám giải quyết các vụ án về tranh chấp đân see hôn nhân và gia đừnh, kinh doanh, thương mat, lao đông (sau đây goi chung là vụ dn dân su) và trình te thi tục yên cầu dé Toà án giải quyết các việc về cầu dân suc hôn nhân và gia dinh, kinh doanh thương mat, lao động (sau đập got chung là việc dân sue); trình te thủ tue giãi quyết vụ án dân suc việc dân sue (sent đây gọi clung là vụ việc dân sw) tại Toà án”. Trong phân các quy định chung và quy đính cụthé cia BLTTDS năm 2004 quy định về nguyên tắc, trình tự, thủ tục giải quyết vụ việc dân sự.
Theo đó, vụ việc dân sự bao gồm vụ án dân sư và việc dân su. i có sự phân biết nay là do BLTTDS năm 2004 đã bắt đâu có sự phân biệt vẻ thủ tục thụ lý, gidi quyết vụ an dân sự và thủ tục thụ lý, giải quyết việc dân sự. Trong đó, vụ án dân sự là các tranh. chấp vẻ quyền và nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ pháp luật dân sự, hôn nhân va gia dinh, kinh doanh thương mai, lao đông va được tòa án thu lý giải quyết.
Việc dân sự là các yêu cẩu din sự do cá nhân, cơ quan, tổ chức không có tranh chấp nhưng yêu cầu tòa án công nhân hoặc không công nhận sự kiên pháp lý là căn cứ lâm phát sinh quyền và nghĩa vụ dân sự, hôn nhân và gia đính, kinh doanh thương mai, lao đông của minh hoặc của cá nhân, cơ quan, tổ chức khác, yêu cầu tòa án công nhận hoặc không công nhân cho minh quyển về dân sự, hôn nhân và gia đính, kinh đoanh thương mại, lao đông và được toa án thụ lý, giải quyết. Đến BLTTDS năm 2011 va BLTTDS năm. 2015, mặc di có những sửa đổi, bỗ sung nhất định, song các Bồ luật này vẫn. có sự phân biết giữa vụ án dân sự vả việc dân sự, từ đó có những quy định.
chung và quy định riêng đặc thủ cho hai trường hợp này. Tit các phân tích trên, có thé nit ra kết luận: vụ án đi s là những tranh cấp phát sinh trong quả trình xác lâp, thưc hiện các quan hệ pháp luật dân sue đân sự. hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mat, lao động được tòa. án tin if, giải quyết theo thủ tục 16 tung dân sự.
"Thụ lý là khái niêm được sử dung trong khoa học pháp lý. Dưới góc đô ngôn ngữ, “thn J là tiếp nhận giải quyết vụ én”). Theo cách giải thích nay thủ thu lý lê việc cơ quan nhà nước có thẩm quyển bắt đầu nhân trách nhiệm sự là hoạt đông của toa án có thẩm quyển nhân trách nhiệm giải quyết vụ an dân sự Khải niêm “tin Jf” vụ an đên sự có môi quan hệ biên chứng với quyển khối kiện của cá nhân, cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật. ˆ Viện Ngôn ngấ học: Tờ dn tổng Vit, WOE Đi Nẵng - Tong tim Từ didn học, Hi Nội - Bi Nẵng, 2 961 Khởi kiện la quyển của các cả nhân, cơ quan, tổ chức trong việc yêu cau toa án bao vệ quyển va lợi ích hợp pháp cho minh, cho người khác hoặc bao vệ Joi ich công công, loi ích nha nước.
Song không phải mọi trường hợp yêu câu. khởi kiên déu được toà án xem xế , giãi quyết. Nêu yêu cầu khởi kiện không đáp ứng các điều kiện do pháp luật quy định thi toà an sẽ không nhận trách nhiệm giải quyết Chỉ khi việc khối kiến đáp ứng các yêu câu về nội dung, tình thức khởi kiện và điều kiện về một khoản tién tam ứng án phí, trừ trường. ‘hop được miễn án phí, mién nộp tién tam ứng án phí thi toa án mới thụ lý xem.
xét, giải quyết. Khi hoạt đồng thu lý vu án dân sự được thực hiện thi quyên lợi ích, hop pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức theo đơn khởi kiên sẽ được toa án. bão vệ theo pháp luật, hi nghiên cứu về khái niêm vụ án dân sự, đã có nhiễu nhà nghiên cứu. đưa ra khái niệm nảy.
Tác giả Tổng Công Cường cho ring “th If vụ đi là bắt đầu tiếp nhận một vụ việc đỗ xem xét giải quyết. Theo pháp luật tổ tung dan sục tia Ip vụ dn là việc toà dân sự nhận đơn yêu cầu của đương sự đề nghĩ Xem xét, giải quyŠt một vu việc dé bảo về quyền, lợi ich hop pháp cha cá nhân, pháp nhân, tổ chức, cơ quan", Với khái niêm này thì thụ lý vụ an dân. sự là việc toa án tiếp nhận đơn dé nghị của đương sự để xem xét giải quyết, song khái niêm nay chưa phân biệt được thụ lý vụ án dân su và thụ lý việc dân sự ‘Quan điểm khác lại cho rằng thụ lý vụ án dân sư “ld hành vi 18 tung của toà án chấp nhận đơn Riot kiện của đương sự và niue vậy đã chính thức răng buộc trách nhiệm của các chữ t vào các quan hệ nung Việc tin lý là ‘bude Riới điễm lần phát sinh các quan hệ pháp luật tố tog đân swe Mặc cit vậy, nói một cách chính xác thi tìm ôm có nhiều hành vi tổ tung được đễn Ta trong thời han nhất định, đo đó nó được cot niue là một giai đoan tổ tung Tổng Công Cường, Luit dmg din se Việt Nơn nghiên câu so si, XB Đại học giấc gia TP, Bồ Chi Mac 315 nha". Co thé thấy, khải niệm nay đã phân ảnh được nối dung cơ bản của thụ lý vụ án dân sự la việc toa án chấp nhận đơn khối kiện của đương su để xem xét.
Tuy nhiên, khải niệm nảy chưa dé cập đến các hoạt động cơ bản của thụ lý vụ án dan sử. Tương đồng với quan diém nay, Giáo trình Luật Tổ tụng dân. su của Trường dai học Luật Hà Nội cho ring “Tin If vu án din sự là việc toà Gn nhận đơn khi kiện của người khởi kiện và vào số thu Ij dé vụ án dé giải qnyét’*. Khai niệm này đã nêu được các bước cơ bên của việc thụ lý vụ an dân sư bao gồm nhân đơn va vào sé thụ ly.
Song, khái niệm nay chưa phản ánh đầy đủ các bước của thu lý vụ án dân sự, béi thụ lý vụ án dân sự không chi là việc nhân đơn khởi kiện vả vao số thu lý vụ án mã còn có thủ tục xem xét đơn khối kiến, néu đủ điều kiến thụ lý thì toa án mới vào số thụ lý. Trong lĩnh vực dân sự, khi phát sinh tranh chấp dân sự, cá nhân, cơ quan, tổ chức lam đơn khởi kiện. rêu cầu toa án có thẩm quyền thụ lý, giải quyết nhằm bao về quyền và lợi ích hợp pháp của mình, cia người khác hay lợi ich công công, lợi ich nhà nước. Đơn khởi kiện có thé được nộp trực tiếp tại toa án hoặc gũi qua đường bưu chính hoặc thông qua cổng thông tin điểm tử của tod án.
Sau khi nhân được đơn khối kiện và các chứng cứ, tai liệu kèm theo thì toa án sé vào số nhận đơn Tiếp đến, Chánh án toa án sé phân công một thấm phán xem xét đơn khởi kiện trong thời hạn do pháp luật quy định. phán được phân công sé kiểm tra xem người khối kiện có quyén khỏi kiện, có đũ năng lực hảnh vi tổ tung dân sự theo pháp luật hay không 2, đơn khối kiện có được nộp đúng toa án có thẩm quyền hay không 2, sư việc khởi kiên đã được của tủa án hoặc cơ quan nha nước có thẩm quyền khác giải quyết bang ân án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật hay chưa?, Sự việc mà đương sự khởi kiện có bắt buộc phải thực hiện các thủ tục tiền tổ tung hay không. Trong trường hợp xét thấy, các điều kiện để toa án thu ly vụ án đều đáp img, ‘Vin hot học Phip ý, Bộ Tephip: Từ đn Luật học, NXB, Từ đến Bich ho - NHB Tephip, Hi Nội, 2906, 733 9 Ruông Đại học Luật Hà Nội 2013) Gio trần Lait Tổ amg din se, NHB CAND, HANG te 247 thấm phán sẽ dự tính tiễn tam ứng ăn phi mả người khởi kiến phải nộp, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải nộp tiền tam ứng an phí, án phí và thông báo cho người khỏi kiện biết để họ nộp tiên tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án dân sự cùng cấp. Sau khi người khi kiện xuất trình cho toa an tiên lai nộp tiễn tạm ứng án phí thi toa an vào số thụ ly vụ an dân sự.
Chuỗi các hoạt động nêu trên của toà an được gọi là thu lý vụ án dân sư. Như vậy, thụ lý vụ án dân sự bao gồm các hoạt đồng cơ ban là nhận đơn khỏi kiến, xem xét va vào số thụ lý vụ án. Các hoạt động nay bao gồm nhiễu hoạt động như. tiếp nhân đơn khỏi kiện, kiểm tra nôi dung, hình thức đơn khối kiện, các tai liệu, chứng cit ban đầu kém theo đơn khối kiện đã đúng, đầy đủ luật định hay chưa, thông báo về việc nộp tiên tạm ứng án phí va vao số thụ lý (nhận vụ.
việc dé giải quyết).