LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả Vũ Thu Thảo LỜI CẢM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS.TS Nguyễn Như Bình, người thầy đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu vừa qua và là tấm gương đối với tôi về phong cách sống xanh và sự chan hòa, nhân ái với mọi người xung quanh. Tôi cũng xin gửi lời cám ơn tới các thầy cô giáo trong Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, cùng các thầy cô giáo khác trong trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã tận tâm giảng dạy, giúp tôi có được những kiến thức nền tảng và chuyên ngành quý báu.
Tôi xin trân trọng cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn ở bên cạnh động viên và tạo điều kiện để tôi có được thành quả như ngày hôm nay. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả Vũ Thu Thảo MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH TÓM TẮT LUẬN VĂN .1 CHƢƠNG 1 LÝ THUYẾT CHUYỂN HƢỚNG THƢƠNG MẠI VÀ NHẬP KHẨU NGUYÊN LIỆU DỆT MAY CỦA VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC XUYÊN THÁI BÌNH DƢƠNG. Lý Thuyết Chuyển hƣớng thƣơng mại. Các hình thức hội nhập kinh tế khu vực.
Nội dung lý thuyết Chuyển hướng thương mại. Tổng quan về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng (TPP). Giới thiệu chung về TPP. Những cơ hội và thách thức của Việt Nam khi tham gia Hiệp định TPP.
Các cam kết trong TPP liên quan đến nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam. Cam kết về thuế quan. Các cam kết khác .19 CHƢƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NHẬP KHẨU NGUYÊN LIỆU DỆT MAY TỪ TRUNG QUỐC VÀO VIỆT NAM THEO LÝ THUYẾT CHUYỂN HƢỚNG THƢƠNG MẠI. Thực trạng năng lực sản xuất nguyên liệu may mặc Việt Nam trong điều kiện tham gia TPP.
Nội dung chung về sản xuất hàng dệt may .2 Tình hình phát triển sản xuất sợi và dệt vải. Thực trạng tình hình phát triển của các ngành phụ trợ khác. Phân tích thực trạng nhập khẩu nguyên liệu ngành dệt may của Việt Nam từ Trung Quốc theo lý thuyết Chuyển hƣớng thƣơng mại. Thực trạng nhập khẩu nguyên liệu dệt may từ Trung Quốc và so sánh nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may với các nước khác.
Dự báo ảnh hưởng của TPP đến nhập khẩu nguyên liệu và hàng dệt may của Việt Nam. Đánh giá những ảnh hƣởng dự kiến của TPP đến nhập khẩu nguyên liệu dệt may của Việt Nam từ Trung Quốc theo lý thuyết Chuyển hƣớng thƣơng mại .54 CHƢƠNG 3 VẬN DỤNG LÝ THUYẾT CHUYỂN HƢỚNG THƢƠNG MẠI ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƢỚNG, GIẢI PHÁP CHUYỂN HƢỚNG NHẬP KHẨU NGUYÊN LIỆU DỆT MAY VÀO VIỆT NAM DƢỚI ẢNH HƢỞNG CỦA HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC XUYÊN THÁI BÌNH DƢƠNG. Dự báo cơ hội và thách thức của ngành nguyên liệu Việt Nam trong điều kiện TPP. Dự báo cơ hội của ngành nguyên liệu Việt Nam trong TPP.
Dự báo thách thức của ngành nguyên liệu Việt Nam trong TPP. Các định hƣớng và mục tiêu phát triển sản xuất nguyên liệu may mặc Việt Nam. Định hướng phát triển. Mục tiêu phát triển sản xuất nguyên liệu may mặc Việt Nam đến năm 2020 .3 Các giải pháp chủ yếu chuyển hƣớng thƣơng mại nhập khẩu nguyên liệu cho may mặc Việt Nam dƣới ảnh hƣởng của TPP .1 Trường hợp TPP vẫn có Mỹ quay lại tham gia: .2 Trường hợp TPP không có Mỹ tham gia:.
Trường hợp không có TPP: .88 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .90 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tên tiếng Anh đầy đủ Nghĩa tiếng Việt Hiệp định thành lập khu vực thương ASEAN-Australia-New. AANZFTA mại tự do ASEAN - Australia - New Zealand Free Trade Area Zealand AEC ASEAN Economic Community Cộng đồng kinh tế ASEAN Association of Southeast Asian ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Nations EU European Union Liên minh châu Âu FDI Foreign Direct Investment Vốn Đầu tư nước ngoài FTA Free-Trade Agreement Hiệp định thương mại tự do MFN Most Favoured Nation Nguyên tắc tối huệ quốc Sanitary and Phytosanitary Hiệp định về việc áp dụng các Biện SPS Measures pháp kiểm dịch động thực vật Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình TPP Trans-Pacific Partnership Dương Vietnam Chamber of Commerce Phòng Thương mại và Công nghiệp VCCI and Industry Việt Nam Vietnam Institute For Economic Viện nghiên cứu Kinh tế và Chính VEPR and Policy Research sách Vietnam Japan Economic Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam – VJEPA Partnership Agreement Nhật Bản Vietnamese Good Agricultural Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở VietGAP Practices Việt Nam WTO World Trade Organization Tổ chức thương mại thế giới DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Số liệu một số sản phẩm công nghiệp phụ trợ dệt may Việt Nam 2009-2015.2: Số lượng các doanh nghiệp sản xuất sợi và dệt vải .3: Vốn đầu tư của các doanh nghiệp sản xuất sợi và dệt vải 2009-2015.4: Lao động trong các doanh nghiệp sản xuất sợi và dệt vải 2009-2015 .5: Tỷ lệ vốn đầu tư cho thiết bị của các doanh nghiệp sản xuất sợi và dệt vải 2009-2015.6: Vốn đầu tư bình quân 1 doanh nghiệp của các doanh nghiệp sản xuất sợi và dệt vải 2009-2015 .7: Mức trang bị vốn đầu tư thiết bị cho 1 lao động của các doanh nghiệp sản xuất sợi và dệt vải 2009-2015 .8: Nguyên liệu ngành may nhập khẩu từ Trung Quốc .9: Tổng kim ngạch nhập khẩu nguyên liệu dệt may của Việt Nam .10: Tỷ trọng nhập khẩu nguyên liệu dệt may của Việt Nam từ các nước từ 2011-2015.11: Biểu thuế cam kết của Việt Nam trong TPP về nguyên phụ liệu may mặc nhập khẩu từ các nước khác .12: Cam kết thuế quan TPP (nói chung) của các nước trong khối về hàng may mặc cho Việt Nam .13: Dự báo kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đến năm 2025 .14: Dự đoán ảnh hưởng ngành của TPP tới ngành dệt may .15: Tác động của RoO đối với dệt may .1: Mục tiêu 2020 sản xuất nguyên phụ liệu cho may mặc Việt Nam.2: Dự báo về chuyển dịch thương mại .3: Dự báo về tỷ trọng Nhập khẩu NPL may mặc khi không có TPP .79 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Tóm lược các phương thức sản xuất dệt may .2: Thời gian sản xuất điển hình của xuất khẩu dệt may Việt Nam .3: Nhập khẩu nguyên liệu xuất khẩu dệt may qua các năm .4: Số lượng các doanh nghiệp sản xuất sợi và dệt vải .5: Cơ cấu vốn đầu tư cho sản xuất sợi và dệt vải 2009 và 2015 .6: Cơ cấu lao động trong các doanh nghiệp sản xuất sợi và dệt vải 2014, 2015 .7: Mức trang bị vốn thiết bị cho 1 lao động2009-2015 .8: Diện tích dâu tằm giai đoạn 2006-2015 .1: Vị trí trong chuỗi giá trị dệt may của các nước .65 i TÓM TẮT LUẬN VĂN Tính cấp thiết của đề tài - Hiện tại, ngành may mặc Việt Nam có nguồn nguyên phụ liệu nhập từ nước ngoài chiếm đến trên 70%. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả kinh doanh nói riêng và sự phát triển của ngành may mặc Việt Nam nói chung. - Cùng với xu hướng hội nhập quốc tế và sự đào thải nghiệt ngã của cơ chế thị trường, trong giai đoạn hiện nay các doanh nghiệp ngành may đang gặp phải những vấn đề những khó khăn, thách thức và ngày càng trở nên bức xúc, điển hình như chi phí đầu vào tăng cao, không chủ động, giảm sức cạnh tranh trên thị trường, đặc biệt là thị trường quốc tế.
- Với những cam kết về ưu đãi thuế quan cho các dòng thuế ngành hàng dệt may, đây là cơ hội để Việt Nam có thể tăng cường khả năng cạnh tranh với những quốc gia không tham gia TPP. Mục đích nghiên cứu - Nghiên cứu những cam kết mở cửa trong khuôn khổ TPP liên quan đến thị trường và sản phẩm dệt may, tiêu biểu là nguyên phụ liệu. - Đánh giá những ảnh hưởng của những cam kết này đến khả năng chuyển hướng thương mại trong nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may từ Trung Quốc vào Việt Nam. - Đề xuất những định hướng và giải pháp phù hợp nhằm chuyển hướng nhập khẩu sang các nước thành viên TPP.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Sự ảnh hưởng của TPP đến nhập khẩu nguyên liệu dệt may của Việt Nam từ Trung Quốc. - Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi nghiên cứu về mặt nội dung của luận văn: ảnh hưởng của các cam kết TPP đến nhập khẩu nguyên liệu dệt may của Việt Nam từ Trung Quốc. Giác độ nghiên cứu của luận văn là ngành công nghiệp dệt may Việt Nam. + Phạm vi nghiên cứu về mặt không gian: các ngành nguyên liệu dệt may trên phạm vi cả nước.
ii + Phạm vi nghiên cứu về mặt thời gian: phân tích thực trạng giai đoạn 2012- 2015, đề xuất giải pháp đến năm 2025. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phương pháp so sánh. - Phương pháp phân tích - tổng hợp. - Phương pháp mô tả và khái quát đối tượng nghiên cứu.
- Phương pháp điều tra phân tích thống kê. Bố cục của luận văn Chƣơng 1: Lý thuyết chuyển hƣớng thƣơng mại và nhập khẩu nguyên liệu dệt may của Việt Nam trong điều kiện Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng Chƣơng 2: Phân tích thực trạng nhập khẩu nguyên liệu dệt may từ Trung Quốc vào Việt Nam theo lý thuyết chuyển hƣớng thƣơng mại Chƣơng 3: Vận dụng lý thuyết chuyển hƣớng thƣơng mại đề xuất định hƣớng, giải pháp chuyển hƣớng nhập khẩu nguyên liệu dệt may vào Việt Nam dƣới ảnh hƣởng của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng CHƢƠNG 1: LÝ THUYẾT CHUYỂN HƢỚNG THƢƠNG MẠI VÀ NHẬP KHẨU NGUYÊN LIỆU DỆT MAY CỦA VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC XUYÊN THÁI BÌNH DƢƠNG Tham gia Hiệp định TPP sẽ giúp Việt Nam có thêm điều kiện, tranh thủ hợp tác quốc tế để phục vụ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, triển khai chiến lược hội nhập quốc tế nói chung và chiến lược đối ngoại ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương nói riêng, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Thông qua Hiệp định TPP, Việt Nam sẽ có cơ hội nhận những ưu đãi và quyền lợi từ Hoa Kỳ, Nhật Bản và các nướckhi họ mở cửa thị trường cho hàng hóa của Việt Nam, tạo cú hích mạnh để thúc đẩy xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu.