Chương 1 TỎNG QUAN 1. Tống quan các công trình nghiên cứu 1. Nghiên cứu quốc tế Tác giả Wen Gong, Rodney L. Stump and Lynda M.
Maddox (2013) “Factors influencing consumers’ online shopping in China” nghiên cứu về “Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng tại Trung Quốc”. Nghiên cứu này là phát triển sự hiểu biết về các yếu tố ảnh hưởng đến người tiêu dùng Trung Quốc mua sắm trực tuyến bằng cách khám phá tác động của đặc điểm nhân khẩu học của người dùng và đặc điểm phương tiện truyền thông đến ý định mua sắm. Tác giả sử dụng mô hình Lý thuyết về hành vi có kế hoạch (TPB) và Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) làm cơ sở dé xây dựng mô hình nghiên cứu. Dữ liệu được thu thập khảo sát trực tuyến trên toàn quốc với 503 người tiêu dùng tại Trung Quốc.
Sau khảo sat nghiên cứu đã vận dụng phương pháp Phân tích hồi quy Binary Logistic, công cụ phân tích là SPSS. Kết quả cho thấy hành vi mua sắm của người tiêu dùng trực tuyến bị ảnh hưởng bởi 5 yếu tố: (1) Giới tính, (2) tuổi giáo dục, (3) thu nhập, (4) tình trạng hôn nhân và con cái ở nhà, (6) rủi ro cảm nhận được, (7) cảm nhận dễ sử dụng, (8) nhận thức về tính hữu ích. Yi Jin Lima, Abdullah Osmanb, Shahrul Nizam Salahuddinc, Abdul Rahim Romled, va Safizal Abdullah (2016) “nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua sắm trực tuyến: Vai trò trung gian của ý định mua hàng” nghiên cứu này nhằm xác định mối quan hệ giữa chuẩn mực chủ quan, tính hữu ích cảm nhận và hành vi mua sắm trực tuyến thông qua ý định mua hàng tại Đại học Malaysia Perlis. Tác giả sử dụng mô hình TAM và TPB làm cơ sở để xây dựng mô hình nghiên cứu.
Nghiên cứu đã tiễn hành khảo sát Sinh viên đại học trong độ tuổi từ 18 đến 34 hiện đang theo học tại Đại học Malaysia Perlis. Nghiên cứu được thực hiện bằng cách hoàn thành bảng câu hỏi của 30 sinh viên đại học đề kiểm tra độ tin cậy và tính hợp lệ của thiết kế nghiên cứu 662 trong số 800 bộ câu hỏi được phát có giá trị để mã hóa, phân tích và kiểm định giả thuyết để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua sắm trực tuyến. Sau khảo sát nghiên cứu đã vận dụng phương pháp phân tích hồi quy Binary Logistic, công cụ phân tích là SPSS va AMOS kết quả cho thấy có 03 yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua hàng trực tuyến của sinh viên Đại học Malaysia Perlis bị ảnh hưởng bởi: (1) nhận thức của gia đình, (2) bạn bè và (3) giới truyền thông. Nhóm tác giả Bo Li, Zhengqing Yin, Junqi Ding and Suyao Xu (2020) “Key influencing factors of consumers’ vegetable e-commerce adoption willingness, behavior, and willingness-behavior consistency in Beijing, China” nghién ctru vé “Các yếu tố anh hưởng chính đến mức độ sẵn sàng, hành vi va tinh nhất quán trong hành vi sẵn sàng chấp nhận thương mại điện tử rau củ của người tiêu dùng ở Bắc Kinh, Trung Quốc.” Nghiên cứu này là khám phá các yêu tố chính ảnh hưởng đến mức độ sẵn sàng, hành vi và tính nhất quán trong hành vi sẵn sàng và hành vi của người tiêu dung.
Tác giả sử dụng mô hình Lý thuyết về hành vi có kế hoạch (TPB) và Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) làm cơ sở đề xây dựng mô hình nghiên cứu. Tổng cộng có 427 bảng câu hỏi hợp lệ được thu thập từ người dân của 16 quận của Bắc Kinh vào năm 2019 qua internet. Sau khảo sát nghiên cứu đã vận dụng phương pháp Phân tích hồi quy Binary Logistic. Kết quả cho thấy ý định mua sắm của người tiêu dùng trực tuyến bị ảnh hưởng bởi 8 yếu tố: (1) Nhận thức thương mại điện tử rau quả, (2) nhận thức hữu ích, (3) nhận thức về tính sẵn có, (4) nhận thức về an ninh thanh toán, (5) nhận thức chất lượng, (6) nhận thức về chất lượng rau, (7) nhận thức về chất lượng dich vu logistics, (8) nhận thức vé chat luong cua nén tang thiết kế.
Tác gia Leong Mei Kei, Kamelia Chaichi (2021) “The Adoption of Technology Acceptance Model (TAM) and Trust in Influencing Online Purchase Intention During the Covid-19 Pandemic: Empirical Evidence from Malaysia” nghién cứu về “Việc áp dung Mô hình chap nhận công nghệ (TAM) và Tin tưởng vào việc tác động đến ý định mua hàng trực tuyến trong thời gian Đại dịch Covid-19: Bằng chứng thực nghiệm từ Malaysia” Nghiên cứu này xem xét các yêu tô ảnh hưởng đến ý định mua hàng trực tuyến của khách hàng trong thời kỳ đại dịch. Tác giả sử dụng Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) làm cơ sở dé xây dựng mô hình nghiên cứu. Dữ liệu được thu thập từ 398 khách hàng đã mua sản phẩm qua nền tảng trực tuyến trong thời kỳ đại dịch Covid-19 tại Malaysia. Sau khảo sát nghiên cứu đã vận dụng phương pháp Phân tích hồi quy Binary Logistic, công cụ phân tích là SPSS.
Kết quả cho thấy ý định mua hàng của người tiêu dùng trực tuyến bị tác động bởi 5 yếu tố: (1) sự tiện lợi, (2) bảo mật, (3) dé sử dụng được cảm nhận, (4) sự hữu ích được cảm nhận, (5) sự tin tưởng. Nghiên cứu trong nước Tác giả Lê Thị Minh Đức, Nguyễn Thị Yến, Lê Thị Hoài Thương, Lê Hoàng Thúy Vy (2022) nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực tuyến sản phẩm điện tử tiêu dùng: trường hợp nghiên cứu tại tỉnh Quảng Bình”. Nghiên cứu nhằm xác định các nhân tô ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực tuyến các sản pham điện tử tiêu dùng. Tác giả sử dụng mô hình Lý thuyết về hành vi có kế hoạch (TPB) và Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) làm co sở dé xây dựng mô hình nghiên cứu.
Dữ liệu được thu thập gồm 401 mẫu khảo sát tại tỉnh Quảng Bình. Sau khảo sát nghiên cứu đã vận dụng phương pháp Phân tích hồi quy Binary Logistic, công cụ phân tích là SPSS. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ý định mua sắm trực tuyến chịu ảnh hưởng tích cực bởi các nhân tố: (1) Sự hữu ích cảm nhận, (2) Sự tin tưởng cảm nhận, (3) Khuyến mại, (4) Thu nhập, (5) Truyền miệng trực tuyến và (6) Sự sẵn sàng thay đổi. Tác giả La Thị Tuyết, Lê Thu Hằng (2021) nghiên cứu về “Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng thế hệ Z thành phd Hà Nội”.
Nghiên cứu xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sắm trực tuyến của thé hệ Z và thành phố Hà Nội là khu vực được tác giả lựa chọn để nghiên cứu. Tác giả sử dụng mô hình Lý thuyết về hành vi có kế hoạch (TPB) và Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) làm cơ sở dé xây dựng mô hình nghiên cứu. Dữ liệu được thu thập gồm 336 phiéu khảo sát tại Hà Nội. Sau khảo sát nghiên cứu đã van dụng phương pháp Phân tích hồi quy Binary Logistic, công cụ phân tích là SPSS.
Kết quả cho thay ý Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng thé hệ Z bởi 6 yếu tố: (1) Nhận thức sự hữu ích, (2) Nhận thức tinh dễ sử dụng, (3) Sự tin tưởng vào mua sắm trực tuyến, (4) Mong đợi về giá cả, (5) Mong đợi về chất lượng, (6) Sự trải nghiệm mua săm trực tuyến. Tác giả Hà Ngọc Thắng, Nguyễn Thành Độ (2016) nghiên cứu về “Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam: Nghiên cứu mở rộng thuyết hành vi có hoạch định”. Nghiên cứu thảo luận các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam dựa trên lý thuyết hành vi có hoạch định. Tác giả sử dụng mô hình Lý thuyết về hành vi có kế hoạch (TPB) làm cơ sở dé xây dựng mô hình nghiên cứu.
Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát 423 phiếu khảo sat tại Việt Nam. Sau khảo sát nghiên cứu đã van dụng phương pháp Phân tích hồi quy Binary Logistic, công cụ phân tích là SPSS. Kết quả cho thấy ý định mua sắm của người tiêu dùng trực tuyến bị ảnh hưởng tích cực bởi 4 yếu tố: (1) Thái độ, (2) Ý kiến của nhóm tham khảo, (3) Nhận thức kiểm soát hành vi, (4) Rủi ro cảm nhận. Tác giả Nguyễn Thị Kim Vân và Quách Thị Khánh Ngọc (2013) nghiên cứu về “Các nhân tố ảnh hưởng đến thái độ và ý định mua hàng trực tuyến tại thành phó Nha Trang”.
Nghiên cứu được thực hiện trên 200 người tiêu dùng tại thành phố Nha Trang, kết hợp với phân tích nhân tố khám phá và phân tích Cronbach Alpha. Tác giả đã vận dụng phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích tương quan Pearson. Dựa trên mô hình Chấp nhận công nghệ - TAM (Technology Acceptance Model AJzen, 1986), TPR — (Theory of Perceived Risk) và eCAM (e-Commerce Adoption Model), dựa trên lý thuyết TAM va thuyết nhận thức rủi ro (Wang và cộng sự, 2003), các tác giả đề xuất mô hình 6 nhân tố: (1) Nhận thức sự hữu dụng, (2) Nhận thức sự dé sử dụng, (3) Nhận thức rủi ro liên quan đến sản pham/dich vu, (4) Nhận thức rủi ro liên quan đến giao dịch trực tuyến, (5) Hệ thống thanh toán, (6) Sự tin tưởng, tác động đến ý định mua hàng trực tuyến và quyết định mua hàng trực tuyến. Kết quả cho thấy chỉ có 3 yếu tố: (5) Hệ thống thanh toán, (1) Nhận thức sự hữu dụng và (6) Sự tin tưởng có tác động đến hàng vi mua hàng trực tuyến.
Đánh giá, đúc kết tài liệu nghiên cứu: Trên cơ sở các các nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng phương thức mua sắm trực tuyến và được tổng hợp trong Bang 1. Đánh giá, đúc kết tài liệu nghiên cứu Tên tác giả - công trình Lý thuyết Mô hình xử STT 1 Ä am. Nhân tố ảnh hưởng nghiên cứu nên lý sô liệu Tác gia Wen Gong, Giới tính, tuổi giáo Rodney L. Stump and dục, thu nhập, tình Lynda M.
trạng hôn nhân và - „ x Méhinh Phân tích hoi ¬ tgs (2013) - nghiên cứu vê ` ; con cái ở nhà, rủi ro Be TAM va quy Binary “Cac yéu to anh huong ¬ cảm nhận được, cảm l ; , TPB Logistic a đên hành vi mua sam trực nhận dé sử dung, tuyến của người tiêu nhận thức về tính hữu dùng tại Trung Quốc”.