CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG PR TRONG CÔNG TÁC TUYỂN SINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC 1.1 Giới thiệu chung về PR 1.1 Các khái niệm về PR PR là viết tắt của từ Public Relations có nghĩa là Quan hệ công chúng. PR là các hoạt động xây dựng, củng cố và duy trì mối quan hệ tốt đẹp giữa doanh nghiệp với những nhóm đối tượng xoay quanh doanh nghiệp đó. PR còn là một công cụ hữu hiệu trong việc xây dựng hình ảnh thương hiệu, tạo tầm ảnh hưởng đối với công chúng. Tùy vào mục đích, mỗi doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có hình thức, cách tiếp cận khác nhau như: hoạt động thiện nguyện, tài trợ các sự kiện, kết nối với các phương tiện truyền thông đại chúng, tổ chức họp báo.
Tất cả hoạt động này đều nhằm thu hút sự chú ý, sự quan tâm tích cực của công chúng đối với doanh nghiệp, tổ chức cá nhân. Tùy thuộc vào hoạt động nghiên cứu, mục đích hoạt động, PR có nhiều khái niệm xoay quanh. Theo Viện PR của Anh (IPR) định nghĩa:“PR là những nỗ lực được đặt kế hoạch, duy trì để hình thành và củng cố sự thiện chí và hiểu biết lẫn nhau giữa một tổ chức và công chúng của nó”. 1 Theo quan điểm của Frank Jefkins“PR bao gồm tất cả các hình thức truyền thông ra bên ngoài và bên trong, giữa một tổ chức và công chúng của họ vì mục đích đạt được mục tiêu cụ thể liên quan đến sự hiểu biết chung”.
2 Một quan niệm khác của học giả người Mỹ Howard Stefenson, trong cuốn sách lại cho rằng: “Nghề nghiệp PR là nghệ thuật thuyết phục mọi người, để rồi họ phải tiếp nhận một thái độ nào đó hoặc theo đuổi một hành động nào đó thường liên quan đến việc quản lý. Báo chí truyền thông là một công cụ hiệu quả trong việc đăng tải những thông điệp, ý tưởng đến cho mọi người”. 3 1 Giáo trình quan hệ công chúng, Trường Thames, Hà Nội. 2 Giáo trình quan hệ công chúng, Trường Thames, Hà Nội.
3 Cẩm nang về PR, TS. Đinh Thị Thúy Hằng, NXB Lao động, Hà Nội. 19 Còn theo sự đúc kết của TS.Đinh Thị Thúy Hằng:“PR là việc quản lý truyền thông để xây dựng, duy trì mối quan hệ tốt đẹp và sự hiểu biết lẫn nhau giữa một tổ chức, một cá nhân, tạo ra hình ảnh và thông tin tích cực với mục đích quảng bá, gây ảnh hưởng có lợi trong công chúng”. 4 Trong khóa luận này, hoạt động ứng dụng PR trong công tác tuyển sinh của Trường ĐHSP – ĐHĐN sẽ sử dụng định nghĩa về PR của TS.
Đinh Thị Thúy Hằng. Theo đó, PR là sự quản lý các mối quan hệ giữa tổ chức, cá nhân với công chúng nhằm duy trì, phát triển, bảo vệ sự tồn tại hay lợi ích của một tổ chức, cá nhân. Hơn thế, PR là một chương trình hoạt động cụ thể được lập kế hoạch trên cơ sở dài hạn, liên tục.2 Đặc điểm của PR Hoạt động PR là sự kết nối giữa doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, với công chúng bằng thông tin. Nói cách khác, PR là phương tiện truyền tải thông điệp, thông tin của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đến công chúng.
Ngược lại, qua hoạt động PR, công chúng phản hồi những suy nghĩ, tình cảm đến doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Từ đó, các nhà quản lý có thể nắm bắt tâm lý công chúng và nhóm công chúng mục tiêu. Với tư cách như một bên thứ 3, PR có đặc điểm như tính khách quan, tính dễ hiểu, tính kết nối. Đối với tính khách quan, PR không chỉ bảo vệ hình ảnh của tổ chức, doanh nghiệp mà còn chịu trách nhiệm cho cả xã hội.
PR đứng ở giữa để tiếp nhận, xử lý và phản hồi các thông tin theo hai chiều. Do đó, hoạt động PR phải khách quan, trung lập để bảo đảm tính chính xác và độ tin cậy cao. Mục đích PR hướng đến là công chúng nên thông tin truyền đạt cần sự đơn giản, dễ hiểu và có giá trị cho nhiều người. Với tính kết nối, các hoạt động, chính sách, kế hoạch của PR đều hướng đến xây dựng và duy trì mối quan hệ giữa tổ chức với các cá nhân hoặc tập thể xung quanh.
4 PR kiến thức cơ bản và đạo đức nghề nghiệp, TS. Đinh Thị Thúy Hằng, NXB Lao động, Hà Nội. 20 Dựa vào các tính chất trên, PR được chia làm hai loại là: PR in-house (PR tại chỗ) và PR Agency (thuê công ty bên ngoài). Với loại PR in-house, các tổ chức, cá nhân chủ yếu dựa vào nguồn lực của mình để thực hiện các hoạt động quảng bá, truyền thông trong việc xây dựng mối quan hệ với công chúng.
Còn với PR Agency, các tổ chức, cá nhân sẽ thông qua một đơn vị thứ 3 ở bên ngoài tổ chức, cá nhân. Bên thứ 3 này chủ yếu là các công ty dịch vụ truyền thông quảng cáo cung cấp các giải pháp truyền thông giúp tổ chức, cá nhân thiết lập mối quan hệ với công chúng. Song, dù là PR in-house hay PR Agency thì PR không thể tách rời khỏi các đặc điểm trên. Tóm lại, PR là một hoạt động bao quát toàn diện, có ý nghĩa quan trọng đối với xã hội.
Xã hội càng phát triển thì hoạt động PR càng được nâng cao và mở rộng. Thế nên, người đảm nhiệm công tác PR đòi hỏi không chỉ giỏi về chuyên môn, năng lực mà cần trang bị những kỹ năng cần thiết của thời đại.3 Vai trò của PR PR đóng vai trò quan trọng trong một tổ chức trên nhiều khía cạnh khác nhau như quảng bá sản phẩm, thiết lập các chính sách PR, tạo bầu dư luận tích cực, xây dựng mối quan hệ, công tác vận dân. PR đóng vai trò là công cụ quảng bá trong chữ P (Promotion) thứ 4 của Marketing. Thế nên, PR có ý nghĩa trong việc tiếp cận công chúng để quảng bá sản phẩm thông qua các hoạt động như họp báo ra mắt sản phẩm, phát hành bản tin khách hàng, tổ chức sự kiện chiêu đãi, các bài báo đăng tải trên các kênh truyền thông.
Từ đó, PR giúp nâng cao nhận thức của công chúng về thương hiệu sản phẩm và công ty. Với tần suất xuất hiện nhiều lần, sản phẩm dần trở nên gần gũi, quen thuộc, tạo dựng sự tin tưởng với khách hàng. Vì thế, khi chọn mua sản phẩm, khách hàng sẽ có xu hướng lựa chọn các sản phẩm quen thuộc. Như vậy, hành vi mua hàng đã được tác động bằng sự gợi nhớ thông qua hoạt động của PR.
PR giúp doanh nghiệp lên kế hoạch, thiết lập các chính sách có lợi cho tổ chức và cả công chúng. Nhờ hoạt động ứng dụng PR, doanh nghiệp, tổ chức có thể xây dựng văn hóa nội bộ thông qua các công tác bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ, các 21 chương trình, phúc lợi dành cho nhân viên. Ngoài ra, PR còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm các nguồn lực (ngân sách, nhân sự.) mà vẫn có một chỗ đứng nhất định trên thị trường. Bởi vì, PR tạo sự lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng và thu hút được sự phản hồi, quan tâm tích cực từ công chúng.
PR có khả năng tạo một bầu dư luận tốt bởi vì bản chất của PR là hoạt động thông tin hai chiều. Bằng các phương tiện truyền thông, PR đóng vai trò như bên thứ 3 để truyền đạt thông tin đến công chúng. Từ đó, PR tạo ra sự trao đổi thông tin giữa doanh nghiệp và công chúng, giữa công chúng với công chúng. Vì thế, thông điệp tạo dựng được sự tin tưởng và truyền đi một cách rộng rãi đến mọi đối tượng trong xã hội.
Ngoài ra, PR còn tạo lập mối quan hệ giữa khách hàng với doanh nghiệp, tổ chức; giữa các doanh nghiệp, tổ chức với nhau; giữa doanh nghiệp, tổ chức với chính quyền địa phương. Bên cạnh đó, PR tạo tác động rất lớn đối với công tác vận dân, vận động quần chúng. Vai trò này thường thể hiện rõ trong hoạt động chính trị, tạo dựng mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân, tạo khối Đại đoàn kết lớn mạnh, bền vững.4 Các hoạt động PR thực tiễn Theo TS. Đinh Thị Thúy Hằng trong cuốn sách “Giới thiệu chung về quan hệ công chúng” thì PR là một chương trình bao gồm các hoạt động thực tiễn như sau: PR nội bộ, quản lý ấn phẩm, tổ chức sự kiện, quan hệ với báo chí, PR cộng đồng, vận động hành lang.1 PR nội bộ PR nội bộ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong tổ chức.
Thông qua các hoạt động giao tiếp trực tiếp, bản tin nội bộ, các hội nghị, hội thảo, PR nội bộ giúp cho mỗi người hiểu được tầm nhìn, sứ mệnh của tổ chức. Trên cơ sở đó, mỗi thành viên xác định rõ trách nhiệm của mình, cùng nhau cống hiến và góp phần vào sự phát triển chung của tổ chức. Đồng thời, các thành viên sẽ hiểu biết và tin cậy lẫn nhau tạo ra những giá trị cốt lõi có ý 22 nghĩa trong việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Chính các yếu tố này sẽ tác động mạnh mẽ đến cách nhìn nhận, đánh giá của công chúng về sự uy tín và hình ảnh của tổ chức, doanh nghiệp.
Do đó, PR nội bộ sẽ quyết định đến sự thành công hay thất bại trong việc xây dựng và phát triển thương hiệu của tổ chức, doanh nghiệp.2 Quản lý ấn phẩm (Publications Management) Dựa vào công nghệ kỹ thuật in ấn hiện đại, các tổ chức sản xuất các ấn phẩm như tờ rơi, tạp chí nội bộ, poster. Các ấn phẩm đóng vai trò thông tin hai chiều: thứ nhất, ấn phẩm là kênh cung cấp thông tin nội bộ về các thay đổi, các kế hoạch, chính sách của tổ chức; thứ hai, ấn phẩm như một kênh truyền thông quảng bá các hoạt động, sự kiện tiêu biểu, nổi bật đến với công chúng. Qua nội dung, hình thức thể hiện trên ấn phẩm, công chúng có thể đánh giá một phần nào về tính chuyên nghiệp, sự uy tín của tổ chức.3 Tổ chức sự kiện Tổ chức sự kiện nhằm mục đích gây sự chú ý của công chúng để giới thiệu, quảng bá, tạo ra mối quan hệ mang lại lợi ích cho tổ chức. Có nhiều hình thức tổ chức sự kiện như: họp báo, hội nghị, lễ hội, hội chợ, triển lãm, văn nghệ, thể thao,… Để tổ chức sự kiện hiệu quả, tổ chức cần nắm rõ các vấn đề như: ý tưởng thích hợp, mục tiêu rõ ràng, xác định nhóm đối tượng công chúng, các công tác chuẩn bị.